{"id":594257,"date":"2023-04-26T21:56:35","date_gmt":"2023-04-26T17:56:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=594257"},"modified":"2023-04-26T21:56:35","modified_gmt":"2023-04-26T17:56:35","slug":"%c9%99ziz-ana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=594257","title":{"rendered":"\u018fZ\u0130Z ANA"},"content":{"rendered":"<h3><strong><em>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fL\u0130YEVA &#8211; 100<\/em><\/strong><\/h3>\n<p>O, b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7mi\u015f, h\u0259yat\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n da \u00f6mr\u00fcn\u00fc i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00fcnyaya insanlara nur paylamaq, xeyirxahl\u0131q etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259n g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n 62 illik \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolu n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259kdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7a\u011fda\u015f, g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin memar\u0131, b\u00fct\u00fcn m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259ninin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u2013 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, s\u0259daq\u0259tli dostu idi. O, h\u0259r zaman Ulu \u00f6nd\u0259rimizin yax\u0131n sirda\u015f\u0131, h\u0259yat dostu, \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131 olub.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259, t\u0259rav\u0259tli bir yaz g\u00fcn\u00fcnd\u0259 q\u0259dim Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015e\u0259rur elinin \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, tibb elml\u0259ri doktoru, professor \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131n\u0131n xarakteri, davran\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 ya\u015fam t\u0259rzi onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl \u00f6rn\u0259k olmu\u015f, z\u0259ngin v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr ya\u015fama\u011f\u0131n sirl\u0259rini ondan \u00f6yr\u0259nmi\u015fdi. Ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n d\u00f6rd \u00f6vlad\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc \u2013 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva, Tamerlan \u018fliyev, C\u0259mil \u018fliyev atalar\u0131n\u0131n yolunu davam etdir\u0259r\u0259k h\u0259kimlik ixtisas\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015f, bu sah\u0259nin g\u00f6rk\u0259mli m\u00fct\u0259x\u0259ssil\u0259ri kimi tan\u0131nm\u0131\u015f, G\u00fclar\u0259 \u018fliyeva is\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259tli musiqi\u00e7i olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 1932-1942-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Tibb \u0130nstitutunun (indiki ATU) M\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 1947-ci ild\u0259 t\u0259hsilini u\u011furla ba\u015fa vurub m\u0259zun olmu\u015fdur. \u0130nsanlara h\u0259yat i\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u0259x\u015f etm\u0259k arzusu onu 1948-ci ild\u0259 Moskva M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130stitutuna g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, burada oftalmologiya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 kurs ke\u00e7\u0259r\u0259k, g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259sinin inc\u0259likl\u0259rini m\u0259nims\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva aspirantura t\u0259hsilini 1950-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 alm\u0131\u015f, 1957-ci il\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat Oftalmologiya \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1960-c\u0131 ild\u0259 u\u011furla dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 edib tibb elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si ald\u0131\u011f\u0131 vaxtdan 1967-ci il\u0259d\u0259k bu institutun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, 1967-ci ild\u0259n is\u0259 \u018fziz \u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun G\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r boyu apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rin, klinik t\u0259dqiqat v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n d\u00fcnyada \u0259n \u00fcnl\u00fc oftalmologiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin birind\u0259 \u2013 H.Helmqolts ad\u0131na Moskva G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutunda m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra kimya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri i\u015f\u00e7il\u0259rinin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. O, 1977-ci ild\u0259 tibb elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si alaraq, \u018fziz \u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun professoru, G\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, Oftalmologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri (1982-1985) v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Az\u0259rbaycan tibb elmin\u0259 v\u0259 s\u0259hiyy\u0259sin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n alim kimi qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar Az\u0259rbaycan tibb elminin tarixind\u0259 ayr\u0131ca bir m\u0259rh\u0259l\u0259ni t\u0259\u015fkil edir. Onun elmi f\u0259aliyy\u0259ti z\u0259ngin v\u0259 \u0259hat\u0259li olmu\u015f, oftalmologiyan\u0131n \u0259n aktual m\u00f6vzular\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f \u00e7ox\u015fax\u0259li, konseptual t\u0259dqiqatlar\u0131 tibb elmimizi z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Bir-birind\u0259n d\u0259y\u0259rli 150-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259r, 10 monoqrafiya, 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klif v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin m\u00fc\u0259llifi olan, Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131dan Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 elm yolu bu g\u00fcn d\u0259 yeni n\u0259sill\u0259ri elmin zirv\u0259sin\u0259 do\u011fru aparmaqdad\u0131r. Alimin z\u0259ngin elmi irsi il\u0259 yana\u015f\u0131, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n m\u00f6vzusu olaraq t\u0259dqiq edilir, yeni t\u0259dqiqatlara stimul v\u0259 material verir.<\/p>\n<p>O, bir \u00e7ox f\u0259xri adlar, elmi titullar v\u0259 m\u00fckafatlara layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Q\u00fcrur qayna\u011f\u0131 olan bu adlar\u0131n h\u0259r biri uzun ill\u0259rin f\u0259dakar alim z\u0259hm\u0259tinin b\u0259hr\u0259si idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259yatda qazand\u0131\u011f\u0131 \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r, \u015f\u0259r\u0259fli ad is\u0259 Ana ad\u0131d\u0131r \u2013 \u018fziz Ana! Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva \u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi x\u0259ttinin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin anas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Onun ad\u0131 Az\u0259rbaycan Oftolmologiya elmi tarixind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva vaxtil\u0259 Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f traxoman\u0131n, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 birincil\u0259r s\u0131ras\u0131nda olan pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 (\u00f6z\u0259llikl\u0259 kimya v\u0259 elektron s\u0259nayel\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlarla) ba\u011fl\u0131 g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 elm\u0259 ciddi yenilikl\u0259r g\u0259tirmi\u015fdir. Oftalmologiyan\u0131n m\u00fcasir probleml\u0259rin\u0259 dair bir \u00e7ox sanball\u0131 t\u0259dqiqatlar \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tir\u0259n alim, h\u0259m\u00e7inin \u201cTerapevtik oftalmologiya\u201d, \u201c\u0130ridodiaqnostikan\u0131n \u0259saslar\u0131\u201d kimi nadir elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva s\u0259hiyy\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar haz\u0131rlanmas\u0131na b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf etmi\u015f, eyni zamanda \u00f6rn\u0259k alim v\u0259 pedaqoq \u00f6mr\u00fc il\u0259 yetirm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259kt\u0259b olmu\u015fdur. Onun elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259n \u00f6n\u0259mli istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz g\u0259nc alim kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m oftalmoloq-h\u0259kiml\u0259rin ixtisaslar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m vermi\u015f, h\u0259kiml\u0259ri daim \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259, \u00e7a\u011fda\u015f tibbin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ayaqla\u015fma\u011fa s\u0259sl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Alimin t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri yaln\u0131z Az\u0259rbaycan v\u0259 ya ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 s\u0259hiyy\u0259sind\u0259 deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnya oftalmologiyas\u0131nda yeni c\u0131\u011f\u0131rlar a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. O, d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yaratm\u0131\u015f v\u0259 praktiki olaraq elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin \u2013 \u201cpe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131\u201dn\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. Oftalmologiyada pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259ri probleminin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si m\u0259hz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Oftalmologiyan\u0131n s\u0259naye il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131 alim\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tirmi\u015f v\u0259 onu d\u00fcnya miqyas\u0131nda m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>O, elm tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq yod v\u0259 \u015fin s\u0259nayesi i\u015f\u00e7il\u0259rinin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131nda yaranan pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rini \u00f6yr\u0259nmi\u015f, bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rini i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. B\u00f6y\u00fck alimin uzun ill\u0259r respublikan\u0131n 10-dan art\u0131q iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 geni\u015f\u00admiqyasl\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri nadir ara\u015fd\u0131rmalar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. H\u0259min t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri onun \u201c\u015ein istehsalat\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u201d, \u201cXronik yod intoksikasiyas\u0131 zaman\u0131 oftalmologiya\u201d, \u201cYod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u201d adl\u0131 qiym\u0259tli mono\u00adqrafiya\u00adlar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 ictimai xadim kimi d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rirdi. O, \u00dcmumittifaq Oftalmoloqlar C\u0259miyy\u0259ti R\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin, Az\u0259rbaycan Oftalmologiya C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin, \u201cVestnik oftalmoloqii\u201d (\u201c\u0412\u0435\u0441\u0442\u043d\u0438\u043a \u043e\u0444\u0442\u0430\u043b\u044c\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438\u201d; Moskva) jurnal\u0131 Redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc idi. Y\u00fcks\u0259k elmi u\u011furlar\u0131na g\u00f6r\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Tibb Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131na, respublikam\u0131z\u0131n \u018fm\u0259kdar elm xadimi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>V\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, g\u00f6z\u0259l ana, y\u00fcks\u0259k intellektual s\u0259viyy\u0259si il\u0259 h\u0259l\u0259 g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131b-se\u00e7il\u0259n xan\u0131m ayd\u0131n, d\u00fcnya tibb elmin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f oftalmoloq alim Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat\u0131, elmi u\u011furlar\u0131 v\u0259 h\u0259kimlik f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fczd\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u0259z\u0259m\u0259tli portretini canland\u0131r\u0131r. Atas\u0131 \u2013 g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, b\u00fct\u00fcn bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 xalqa xidm\u0259t\u0259 s\u0259rf etmi\u015f \u018fziz \u018fliyevd\u0259n \u0259xz etdiyi ali m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r onu xalqcanl\u0131, v\u0259t\u0259ncanl\u0131 bir ayd\u0131n kimi yeti\u015fdirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m t\u0259l\u0259bkar v\u0259 y\u00fcks\u0259k erudisiyal\u0131 alim, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim, s\u0259daq\u0259tli h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 \u00e7ox qay\u011f\u0131ke\u015f ana idi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n z\u0259ngin m\u0259n\u0259vi al\u0259mi, \u00f6z\u00fcn\u0259xas f\u0259ls\u0259f\u0259si, h\u0259yata m\u00fcdrik m\u00fcnasib\u0259ti, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc vard\u0131. \u0130\u015f\u0131\u011f\u0131na topla\u015fanlar\u0131 yaln\u0131z elmi, biliyi il\u0259 deyil, ayd\u0131n xarakter cizgil\u0259ri il\u0259 d\u0259 heyran ed\u0259n Z\u0259irf\u0259 \u018fliyeva, \u00f6z fitri istedad\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir, yenilik\u00e7iliyi t\u0259bli\u011f v\u0259 t\u0259\u015fviq edirdi. Yetirdiyi kadrlar Z\u0259rif\u0259 xan\u0131mdan t\u0259kc\u0259 t\u0259dqiqat metodlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 qalm\u0131r, h\u0259m d\u0259 bir k\u00fcbarl\u0131q m\u0259kt\u0259bi ke\u00e7irdil\u0259r. Pak m\u0259n\u0259viyyatl\u0131, b\u00fct\u00fcn ruhu il\u0259 \u00f6z i\u015fini sev\u0259n, ail\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131, b\u00f6y\u00fck \u00fcr\u0259yi v\u0259t\u0259n sevgisiyl\u0259 d\u00f6y\u00fcn\u0259n Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fc, ke\u00e7diyi \u015f\u0259r\u0259fli h\u0259yat yolu Az\u0259rbaycan xan\u0131mlar\u0131, h\u0259r bir alim v\u0259 h\u0259kim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p>B\u0259li, o, h\u0259yat\u0131n\u0131 ham\u0131ya i\u015f\u0131q b\u0259x\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fad\u0131. \u00dcz\u00fcnd\u0259ki nurlu t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc d\u0259 \u0259sl h\u0259kim \u015f\u0259fq\u0259ti q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 \u015f\u0259fa oldu. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m z\u0259ngin elmi irs, fundamental t\u0259dqiqatlar v\u0259 onu tan\u0131yanlar\u0131n yadda\u015f\u0131nda g\u00f6z\u0259l xatir\u0259l\u0259ri yadigar qoyaraq \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fdu. Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva d\u00fcnyas\u0131n\u0131 vaxts\u0131z d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k 1985-ci il aprel ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etdi. M\u0259zar\u0131 Bak\u0131da, I F\u0259xri Xiyabandad\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli heyk\u0259lt\u0259ra\u015f \u00d6m\u0259r Eldarovun yaratd\u0131\u011f\u0131, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 ucald\u0131lan \u0259z\u0259m\u0259tli tunc heyk\u0259li onun k\u00fcbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, xarakter cizgil\u0259rini inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Q\u0259dirbil\u0259n xalq\u0131m\u0131z v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n xidm\u0259tl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, g\u00f6rk\u0259mli alimin ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Haz\u0131rda Bak\u0131da G\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutu, Bin\u0259q\u0259di rayonu \u0259razisind\u0259 istirah\u0259t park\u0131, Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259r poliklinikas\u0131 onun ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. Bak\u0131da v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva ad\u0131na k\u00fc\u00e7\u0259 var. Bak\u0131da akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva ad\u0131na lisey, B\u0259rd\u0259d\u0259 texniki f\u0259nl\u0259r t\u0259may\u00fcll\u00fc m\u0259kt\u0259b-lisey f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 2008-ci ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n 80 illiyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f po\u00e7t markas\u0131 burax\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t yolu bir \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli alim, d\u00f6vl\u0259t xadimi t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib. D\u00fcnya oftalmologiya elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan olan akademik A.Nesterov Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131 b\u00f6y\u00fck professional, \u00f6z sah\u0259sinin \u00fcnl\u00fc alimi hesab edirdi. Moskva Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunun direktoru K.Trutneva Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n elmi-t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n h\u0259m d\u0259 sosial-iqtisadi bax\u0131mdan \u0259v\u0259zsiz oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rd\u0131: \u201cBu nadir t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259r\u0259rli istehsal sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f ortam\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn metodiki t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259nib-haz\u0131rlanm\u0131\u015f, istehsalata t\u0259tbiq edilmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259sas mahiyy\u0259ti d\u0259 m\u0259hz bundan ibar\u0259tdir\u201d. Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Z.Skripni\u00e7enko Az\u0259rbaycanl\u0131 alim haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: \u201cZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n elmi maraq dair\u0259si \u00e7ox geni\u015f idi. O, bir \u00fcmumi d\u0259ft\u0259r\u0259 yeni kitab \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fumuz fikirl\u0259ri qeyd etmi\u015fdi. Bunlar \u0259sas\u0259n toksik kataraktalara v\u0259 toksik qlaukomalara h\u0259sr olunmu\u015f elmi i\u015fl\u0259rd\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 oftalmoloq h\u0259kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259ruz\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi\u201d.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 obraz\u0131 y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik v\u0259 humanizm r\u0259mzi kimi h\u0259r zaman sevgi il\u0259 an\u0131lacaq. O, \u201cH\u0259kim insanlara G\u00fcn\u0259\u015f q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131r\u201d deyirdi. \u00d6z\u00fc d\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f kimi istisini, i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0259xav\u0259tl\u0259 \u0259trafa yay\u0131r, insanlar\u0131 q\u0259lbinin nuruna q\u0259rq edirdi. O nur bu g\u00fcn d\u0259 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 ofalmologiya m\u0259kt\u0259binin yetirm\u0259l\u0259rinin yolunu ayd\u0131nlad\u0131r, onlar\u0131 parlaq sabahlara s\u0259sl\u0259yir.<\/p>\n<p>Ruhu \u015fad olsun!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/qenire-pasayeva_174\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/a5d6c26c90e115434b10b9138dbdae11.jpg\" \/>Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayeva<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fL\u0130YEVA &#8211; 100 O, b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7mi\u015f, h\u0259yat\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n da \u00f6mr\u00fcn\u00fc i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00fcnyaya insanlara nur paylamaq, xeyirxahl\u0131q etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259n g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n 62 illik \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolu n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259kdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7a\u011fda\u015f, g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin memar\u0131, b\u00fct\u00fcn m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259ninin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u2013 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, s\u0259daq\u0259tli dostu idi. O, h\u0259r zaman Ulu \u00f6nd\u0259rimizin yax\u0131n sirda\u015f\u0131, h\u0259yat dostu, \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131 olub. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1923-c\u00fc il&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":594258,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/d84c6054393170cda12fd95e6a0b215d.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fL\u0130YEVA &#8211; 100 O, b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7mi\u015f, h\u0259yat\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n da \u00f6mr\u00fcn\u00fc i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00fcnyaya insanlara nur paylamaq, xeyirxahl\u0131q etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259n g\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n 62 illik \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolu n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259kdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7a\u011fda\u015f, g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin memar\u0131, b\u00fct\u00fcn m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259ninin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/594257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=594257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/594257\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/594258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=594257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=594257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=594257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}