{"id":597209,"date":"2023-05-04T07:56:48","date_gmt":"2023-05-04T03:56:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=597209"},"modified":"2023-05-04T07:56:48","modified_gmt":"2023-05-04T03:56:48","slug":"ilham-%c9%99liyev-susada-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-100-illiyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-beyn%c9%99lxalq-konfransda-yenil%c9%99nib-foto-video-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=597209","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev \u015eu\u015fada Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f beyn\u0259lxalq konfransda &#8211; YEN\u0130L\u018fN\u0130B + FOTO\/V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<p>May\u0131n 3-d\u0259 ADA Universitetinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u015eu\u015fada \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201cB\u00f6y\u00fck Avrasiya geosiyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259\u201d m\u00f6vzusunda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131 a\u00e7an Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Sabah\u0131n\u0131z xeyir. \u018fziz qonaqlar, Qaraba\u011fa xo\u015f g\u0259lmisiniz, \u015eu\u015faya xo\u015f g\u0259lmisiniz. Sizi burada g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7ox \u015fadam.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bu konfrans\u0131 t\u0259\u015fkil etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n ADA Universitetin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259ni bu konfransa d\u0259v\u0259t etdil\u0259r v\u0259 m\u0259n burada &#8211; Qaraba\u011fda g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdim.<\/p>\n<p>M\u0259n ADA Universitetinin t\u0259\u015fkil etdiyi bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 olmu\u015fam, Bak\u0131da beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rl\u0259, ictimai xadiml\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u0259m, lakin burada bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015f ilk d\u0259f\u0259dir ki, ke\u00e7irilir. \u00dcmid edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycana ziyar\u0259tinizd\u0259n, \u015eu\u015faya s\u0259f\u0259rinizd\u0259n m\u0259mnun qalacaqs\u0131n\u0131z. \u015eu\u015fan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 x\u00fcsusi yeri var. \u0130ndi is\u0259 \u015eu\u015fa dem\u0259k olar ki, s\u0131f\u0131rdan yenid\u0259n qurulur.<\/p>\n<p>Bu il Ulu \u00d6nd\u0259rimizin y\u00fczillik yubileyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u0130li\u201d elan edilib. \u0130l \u0259rzind\u0259 biz m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusunun xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq v\u0259 eyni zamanda, daxili siyas\u0259timizin vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259, regional inki\u015faf prosesl\u0259rin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunaraq Az\u0259rbaycanda v\u0259 xaricd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, konfranslar t\u0259\u015fkil edirik. Biz Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyini, sad\u0259c\u0259, r\u0259smi xarakter da\u015f\u0131yan t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259mirik. Biz bunu x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259n real m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si il\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yirik, \u00e7\u00fcnki regiondak\u0131 geosiyas\u0259t d\u0259yi\u015fib v\u0259 konfrans\u0131n m\u00f6vzusu da bu m\u0259s\u0259l\u0259ni \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 qoruyan bir \u015f\u0259xs olmu\u015fdur v\u0259 bunu zamana, siyasi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq etmi\u015fdir. Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 10 ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri olanda v\u0259 h\u0259tta ideoloji \u0259ng\u0259ll\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 o, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 qoruyurdu v\u0259 milli kimliyimizi saxlaya bilm\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Yetmi\u015finci ill\u0259rd\u0259 v\u0259 s\u0259ks\u0259ninci ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 onun t\u0259r\u0259find\u0259n at\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ox add\u0131ma n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, onlar Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, onun xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbirl\u0259r il \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. Biz bu m\u0259kanda \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan fikir v\u0259 ideyalar\u0131n m\u00fcbadil\u0259sini aparmaqla praktiki add\u0131mlar\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirik v\u0259 regional inki\u015faf prosesl\u0259rin\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r salmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz regionda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r\u0259 g\u00f6z yuma bilm\u0259rik. Qaraba\u011f\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 art\u0131q he\u00e7 bir riskl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259diyimiz\u0259 baxmayaraq, biz adada ya\u015fam\u0131r\u0131q. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u015eu\u015fada ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi m\u0259nas\u0131 var. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ke\u00e7\u0259n ili m\u0259n \u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201d elan etmi\u015fdim, \u00e7\u00fcnki bu \u015f\u0259h\u0259rin Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 270-ci il d\u00f6n\u00fcm\u00fc idi. \u015eu\u015fa h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur. Yaln\u0131z i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iyirmi s\u0259kkiz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u015eu\u015fa \u0259cn\u0259bi h\u00f6kmranl\u0131q alt\u0131nda idi. Amma m\u0259n bilir\u0259m, siz bizim g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ekskursiya ed\u0259c\u0259ksiniz v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcz g\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz ki, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015eu\u015fa dem\u0259k olar, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u015eu\u015fa he\u00e7 vaxt erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fma \u015f\u0259h\u0259r olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bu bel\u0259 olsayd\u0131, onlar onu saxlayard\u0131lar, \u015f\u0259h\u0259ri da\u011f\u0131tmazd\u0131lar, onu inki\u015faf etdir\u0259rdil\u0259r. Sizin g\u00f6rd\u00fckl\u0259riniz v\u0259 ya g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259rinizin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, binalar ya son iki il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 b\u0259rpa olunub, ya da s\u0131f\u0131rdan tikilib. Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n b\u00f6y\u00fck arzusu \u015eu\u015fan\u0131 azad g\u00f6rm\u0259k idi v\u0259 biz onun arzusunu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdik. Biz bununla f\u0259xr edirik, biz buna sevinirik. T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 yox, b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar buna sevinir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bizim Q\u0259l\u0259b\u0259mizl\u0259 q\u00fcrur duyurlar. Bu, \u0259dal\u0259tin, tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131n, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn q\u0259l\u0259b\u0259si idi. Buraya s\u0259f\u0259r etdiyiniz \u00fc\u00e7\u00fcn bir daha siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m. Hava o q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fclayim deyil, lakin \u015eu\u015fa bel\u0259dir. Havan\u0131 he\u00e7 vaxt proqnozla\u015fd\u0131rmaq olmur. Burada tufan qopa bil\u0259r, ya\u011f\u0131\u015f ya\u011fa bil\u0259r v\u0259 sonra da q\u0259fl\u0259t\u0259n G\u00fcn\u0259\u015f \u00e7\u0131xa bil\u0259r. \u00dcmid edir\u0259m ki, s\u0259f\u0259rinizd\u0259n m\u0259mnun qalacaqs\u0131n\u0131z. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p>ADA Universitetinin rektoru\u00a0<strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, \u00e7ox sa\u011f olun. D\u00fcn\u0259n Bak\u0131da, bizim universitetd\u0259 \u00e7ox faydal\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rimiz oldu. Bu m\u00f6vzunu m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k v\u0259 \u00dcmummilli Liderimizin 100 illik yubileyini qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn altm\u0131\u015fdan \u00e7ox elm adam\u0131 v\u0259 politoloq Bak\u0131ya g\u0259lib. Bizim \u00e7ox yax\u015f\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rimiz olub. \u00d6z\u00fcm d\u0259 daxil olmaqla biz m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u015f\u0259h\u0259rd\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u015eu\u015fada olmaq f\u00fcrs\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sevinirik. \u0130ndi biz burday\u0131q, \u00e7ox xo\u015fb\u0259xtik. Konfrans\u0131n altm\u0131\u015f i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0259n az\u0131ndan yar\u0131s\u0131 ilk d\u0259f\u0259dir ki, bizim t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak edir. \u0130caz\u0259nizl\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259k ist\u0259rdik. \u018fvv\u0259lc\u0259 sual verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fc AB\u015e-\u0131n Prinston Universitetind\u0259n olan Maykl Reynoldsa verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Onun sual\u0131 var.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n Prinston Universitetinin Yax\u0131n \u015e\u0259rq Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u00fczr\u0259 professoru\u00a0<strong>Maykl Reynolds:<\/strong>\u00a0B\u0259li, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. C\u0259nab Prezident, \u00f6t\u0259n ilin aprel ay\u0131nda Siz burada, \u015eu\u015fada, z\u0259nnimc\u0259 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Be\u015finci Qurultay\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdiniz v\u0259 dediniz ki, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar s\u00fclh sazi\u015fi v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131nmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259zs\u0259 onda Az\u0259rbaycan da Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mayacaq v\u0259 bunu r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan ed\u0259c\u0259k. Bu g\u00fcn bir \u00e7oxumuz m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131na, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda olan v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair h\u0259ll yolunun tezlikl\u0259 tap\u0131lmas\u0131na \u00fcmid edirik. Ola bilsin ki, indi biz dan\u0131\u015fark\u0259n Va\u015finqtonda bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259sind\u0259n iki il yar\u0131m ke\u00e7ir v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin yekun h\u0259llin\u0259 nail olunmay\u0131b. Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycanla raz\u0131la\u015fmaqdan imtina ed\u0259rs\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n masa \u00fcz\u0259rind\u0259 hans\u0131 imkanlar\u0131 var v\u0259 m\u00fczakir\u0259 predmeti olmayan hans\u0131sa imkanlar varm\u0131?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair fikrimi bildirmi\u015f\u0259m. Demi\u015f\u0259m ki, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan s\u00fclh ist\u0259mirs\u0259 s\u00fclh olmayacaq. Tarixd\u0259n bilirik ki, s\u00fclh sazi\u015fini imzalamayan \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 var. Bu, n\u0259 Erm\u0259nistan, n\u0259 d\u0259 region \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 olmayacaq. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yax\u015f\u0131 olmayacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00fcmid edirik ki, onlar m\u0259ntiqli davranacaqlar, sabiq Minsk qrupu f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olanda i\u015f\u011fal zaman\u0131 istifad\u0259 etdikl\u0259ri taktikadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, n\u0259tic\u0259 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n 28 il \u0259rzind\u0259 Minsk qrupu he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259mi\u015fdir. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi is\u0259 o idi ki, Erm\u0259nistan torpaqlar\u0131 geri qaytarmaq ist\u0259mirdi. B\u0259li, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Minsk qrupu Az\u0259rbaycanda \u00e7ox populyar deyildi. \u0130ndi is\u0259 o art\u0131q f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn biz y\u0259qin ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259rind\u0259n m\u00fczakir\u0259 etm\u0259m\u0259liyik. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259llini tapa bilm\u0259m\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi o idi, Erm\u0259nistan bunu ist\u0259mirdi. Onlar, sad\u0259c\u0259, bu taktikadan istifad\u0259 edirl\u0259r, prosesi l\u0259ngidirl\u0259r, bir add\u0131m ir\u0259li, iki, \u00fc\u00e7 v\u0259 ya h\u0259tta be\u015f add\u0131m geriy\u0259 at\u0131rlar. Onlar v\u0259ziyy\u0259tin oldu\u011fu kimi qalmas\u0131n\u0131 v\u0259 onu dondurmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, i\u015f\u011fal\u0131 legitiml\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, biz \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fczl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir kompromis\u0259 ged\u0259c\u0259yik. Hesab edirdil\u0259r ki, onlar\u0131n beyn\u0259lxalq sponsorlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 onlar\u0131n yan\u0131nda olacaq v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparacaqlar. Lakin bu, s\u0259hv hesablanm\u0131\u015f bir add\u0131m idi. Onlar yanl\u0131\u015f idil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, indi n\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Eyni hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Onlar prosesi l\u0259ngid\u0259, art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f dan\u0131\u015f\u0131qlar format\u0131n\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yox, prosesi sonsuz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259 v\u0259 n\u0259yi is\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r. M\u00f6c\u00fcz\u0259ni, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, onlar imkanlar\u0131 \u0259ld\u0259n ver\u0259c\u0259kl\u0259r. \u00c7\u00fcnki dem\u0259k olar ki, otuzillik i\u015f\u011fal onlara he\u00e7 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259di. \u018fksin\u0259, onlar regional inki\u015faf prosesl\u0259rind\u0259n t\u0259crid edildil\u0259r. Onlar r\u0259sm\u0259n, lakin faktiki sur\u0259td\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 olmaq \u015fans\u0131n\u0131 itirdil\u0259r. Onlar indi \u00f6zl\u0259rin\u0259 yeni a\u011fa v\u0259 ya a\u011falar axtar\u0131rlar. Lakin tarix onlara d\u0259rs verm\u0259lidir. \u00dcmid edirik ki, onlar bunu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. M\u0259n erm\u0259ni h\u0259mkar\u0131mla dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram ona izah edim ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u00fclh sazi\u015fi onlar\u0131n mara\u011f\u0131na xidm\u0259t edir. Kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 onlar\u0131n mara\u011f\u0131na xidm\u0259t edir. Onlar m\u00fcxt\u0259lif bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olacaq, \u00e7\u00fcnki biz bu s\u0259hif\u0259nin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. Verilmi\u015f b\u0259yanatlara v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131na n\u0259z\u0259r salsan\u0131z g\u00f6r\u0259rsiniz ki, s\u00fclh sazi\u015fi haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ba\u015flan\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bit\u0259nd\u0259 he\u00e7 d\u0259 \u00e7oxu sonra n\u0259yin ba\u015f ver\u0259c\u0259yini bilmirdi. \u00c7\u00fcnki \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat at\u0259\u015fk\u0259s raz\u0131la\u015fmas\u0131 deyil. O, h\u0259m\u00e7inin s\u00fclh sazi\u015fi d\u0259 deyil. Bel\u0259likl\u0259, sonra n\u0259yin ba\u015f ver\u0259c\u0259yi b\u00f6y\u00fck sual i\u015far\u0259si idi. Bel\u0259likl\u0259, biz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rdik, biz inteqrasiya olunmu\u015f C\u0259nub Qafqaz, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck. Buna g\u00f6r\u0259 biz s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na ba\u015flamaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck. B\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0259s \u00e7\u0131xmad\u0131. Biz m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt g\u00f6zl\u0259dikd\u0259n sonra tamamil\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun g\u0259l\u0259n be\u015f prinsipi ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck. Erm\u0259nistan r\u0259sm\u0259n ya bunlar\u0131 r\u0259dd etm\u0259li idi, ya da onlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259li idi. R\u0259dd ets\u0259ydil\u0259r, bu, yen\u0259 d\u0259 onlar\u0131n qeyri-konstruktiv oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdi, \u00e7\u00fcnki bu prinsipl\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa zidd olan he\u00e7 n\u0259 yox idi. Onlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si is\u0259 psixoloji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, normal davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259m\u0259y\u0259 raz\u0131 olmaq n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n y\u0259qin ki, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin idi. Sonra is\u0259 bizd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ciddi dan\u0131\u015f\u0131qlarda i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259m\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n yen\u0259 d\u0259 uzun fasil\u0259 oldu.<\/p>\n<p>Biz onlara s\u00fclh sazi\u015finin layih\u0259 variant\u0131n\u0131n d\u00f6rd n\u00fcsx\u0259sini, d\u00f6rd yeni variant\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259rdik. Onlar \u00f6z qeydl\u0259rini bildirdil\u0259r. Biz onlar\u0131n sonuncu \u015f\u0259rhini q\u0131rx g\u00fcnd\u0259n \u00e7oxdur ki, g\u00f6zl\u0259yirdik. Biz bu \u015f\u0259rhi, sad\u0259c\u0259, bir h\u0259ft\u0259 bundan \u0259vv\u0259l ald\u0131q. Bu da Va\u015finqtondak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l idi, \u00e7\u00fcnki onlar onsuz da Va\u015finqtondak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn m\u0259nas\u0131z oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Lakin bizim bu \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rimiz yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131d\u0131r. AB\u015e v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259ri il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131mda Erm\u0259nistana v\u0259 AB\u015e-a tamamil\u0259 ayd\u0131n idi ki, burada ikiistiqam\u0259tli yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r. Birincisi, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ikincisi, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni icmas\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00fclh sazi\u015finin m\u0259tnin\u0259 m\u00f6vcud olmayan qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Respublikas\u0131\u201dn\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ist\u0259nil\u0259n c\u0259hd qeyri-m\u0259hsuldard\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 biz onlar\u0131n konstruktivliyin\u0259 \u00fcmid edirik. \u018fg\u0259r onlar konstruktiv olmasalar, biz diplomatik t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa h\u0259r hans\u0131 bir dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l atma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131r\u0131q. Bu q\u0259d\u0259ri biz\u0259 b\u0259sdir. Buna g\u00f6r\u0259, sad\u0259c\u0259, s\u00fclh olmayacaq, kommunikasiyalar a\u00e7\u0131lmayacaq. Onlar yen\u0259 d\u0259 t\u0259crid olunacaqlar v\u0259 onlar bu yeni geosiyasi konfiqurasiyada \u00f6zl\u0259rin\u0259 yer tapmal\u0131 olacaqlar. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, &#8211; s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 regiondan deyil, qlobal v\u0259ziyy\u0259td\u0259n gedir, &#8211; d\u0259yi\u015fib. Bizim orada \u00f6z yerimiz var. Bu yer \u00e7ox sabitdir v\u0259 getdikc\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Lakin onlar \u00fc\u00e7\u00fcn bu, b\u00f6y\u00fck \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f olacaqd\u0131r. \u00dcmid edir\u0259m ki, Va\u015finqton dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 h\u0259tta n\u0259tic\u0259 verm\u0259s\u0259 bel\u0259, biz t\u0259r\u0259qqinin \u0259lam\u0259tl\u0259rini g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0\u0130ndi is\u0259 s\u00f6z\u00fc Ceymstaun Fondundan Vladimir Sokora verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n Ceymstaun Fondunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi\u00a0<strong>Vladimir Sokor:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident Az\u0259rbaycan NATO-ya \u00fczv \u00f6lk\u0259 v\u0259 regional g\u00fcc olan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 NATO \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n k\u0259nar ikit\u0259r\u0259fli m\u00fctt\u0259fiqlik qurub. Bu, b\u00fct\u00fcn postsovet kontekstind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259krarolunmaz nailiyy\u0259tidir. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259rbi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik var. Bu m\u00fctt\u0259fiqlik bir \u00e7ox strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlardan daha da yax\u0131nd\u0131r. Bu m\u00fctt\u0259fiqlik onun n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli olmas\u0131na baxmayaraq, t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yox, ortaq milli maraqlara s\u00f6yk\u0259nir. Bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z bu m\u00fctt\u0259fiqliyin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq davam etm\u0259sin\u0259 v\u0259 daimi xarakter almas\u0131na \u0259min olmaq ist\u0259yirik. Eyni zamanda, T\u00fcrkiy\u0259nin paralel olaraq bir ne\u00e7\u0259 m\u00fcbahis\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si v\u0259 bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 ehtiyatlar\u0131na dair iddialar\u0131n\u0131n oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z \u0259min olmaq ist\u0259yirik ki, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259nin \u00f6z milli prioritetl\u0259ri aras\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k prioritet da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dair g\u00fccl\u00fc arqument ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u00c7ox sa\u011f olun. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sizin bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131zla tamamil\u0259 raz\u0131yam. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 r\u0259smi olaraq m\u00fctt\u0259fiq ed\u0259n \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si burada, \u015eu\u015fada, bu binadan bir ne\u00e7\u0259 metr aral\u0131da imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, tarixi hadis\u0259 idi. Buna baxmayaraq, Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r de-fakto m\u00fctt\u0259fiq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri idi v\u0259 biz bunu x\u00fcsusi olaraq son iyirmi ild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdik. Prezident \u018frdo\u011fan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi son iyirmi ild\u0259 bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz m\u0259nim onunla birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimiz n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 qarda\u015f xalqlar aras\u0131nda deyil, eyni zamanda, m\u00fctt\u0259fiql\u0259r aras\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Biz bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fik. Buna g\u00f6r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu, regional inki\u015faf\u0131n \u00f6n\u0259mli amilidir v\u0259 siz Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi m\u00fctt\u0259fiqi olmas\u0131ndan dolay\u0131 olaraq NATO-nun h\u0259rbi m\u00fctt\u0259fiqin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ke\u00e7mi\u015f Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131na daxil olan m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Avratlantik inteqrasiyaya v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa ged\u0259n yola dair m\u00fc\u0259yy\u0259n miskonsepsiya m\u00f6vcud idi. \u0130st\u0259r bu NATO, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 olsun. B\u0259li, Az\u0259rbaycan r\u0259smi olaraq ist\u0259nil\u0259n n\u00f6v raz\u0131la\u015fmalara daxil olmad\u0131. Biz h\u0259tta \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d Proqram\u0131na \u00fczv olan b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Assosiasiya sazi\u015fin\u0259 imza atmad\u0131q. Lakin biz bunu onlarla yax\u0131n olmaq ist\u0259m\u0259diyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 etm\u0259dik. Biz vahid \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131na malik olmaq ist\u0259mirik. Fikrimc\u0259 v\u0259 m\u0259n bunu tam s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 deyir\u0259m assosiasiya sazi\u015fi, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, sazi\u015f deyil. Bu, sad\u0259c\u0259, bir s\u00f6zd\u00fcr. Bu, h\u0259min formata qo\u015fulmu\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015f, sad\u0259c\u0259, t\u0259limatlardan ibar\u0259t bir siyah\u0131d\u0131r. Bu, onlar\u0131n se\u00e7imidir v\u0259 biz ona h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q. Lakin bu, bizim se\u00e7imimiz deyil. Biz f\u0259rqli yolu se\u00e7mi\u015fik v\u0259 biz Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan doqquz d\u00f6vl\u0259t il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q sazi\u015fini v\u0259 b\u0259yannam\u0259sini imzalam\u0131\u015f\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, bu, \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259birini t\u0259\u015fkil edir. F\u0259rqi yoxdur, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda imzalanm\u0131\u015f v\u0259 ya q\u0259bul edilmi\u015f b\u0259yannam\u0259l\u0259r assosiasiya sazi\u015find\u0259n daha b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Eyni fikri NATO-ya da \u015famil etm\u0259k olar. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r NATO-ya yax\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259rl\u0259r, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r NATO-ya \u00fczv olmaq h\u0259d\u0259fini elan edibl\u0259r. M\u0259n \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d Proqram\u0131na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bunu art\u0131q \u0259lli ild\u0259n \u00e7oxdur ki, b\u0259yan edibl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, NATO on be\u015f il bundan \u0259vv\u0259l Ukraynaya v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstana NATO \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259d etmi\u015fdir. Bu, m\u0259nim xatir\u0259md\u0259dir. M\u0259n NATO-nun Buxarestd\u0259ki Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak edirdim v\u0259 Ukrayna il\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan b\u0259zi apar\u0131c\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n NATO-ya \u00fczvl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131na q\u0259bul edilm\u0259mi\u015fdir. Lakin bunun \u0259v\u0259zind\u0259 elan olunmu\u015fdur ki, onlar \u00fczv olacaqlar. N\u0259 zaman? Bunu he\u00e7 kim s\u00f6yl\u0259m\u0259di, 15 il ke\u00e7ib. Onlar olduqlar\u0131 yerd\u0259dirl\u0259r. Lakin biz ordusunun g\u00fcc\u00fc bax\u0131m\u0131ndan NATO-nun ikinci d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 sazi\u015f imzalad\u0131q v\u0259 bu ciddidir. Bel\u0259likl\u0259, biz \u0259m\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259n b\u0259yanatlardansa, h\u0259mi\u015f\u0259 praktiki add\u0131mlar yolunu se\u00e7mi\u015fik. Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, m\u0259n tamamil\u0259 \u0259min\u0259m ki, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 n\u0259inki t\u0259kc\u0259 bu m\u00fctt\u0259fiqliyin format\u0131n\u0131 qoruyub saxlayacaq, h\u0259tta onu g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki yeni geosiyasi reall\u0131qda bu, art\u0131q regional sabitliyin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin m\u00fch\u00fcm amilin\u0259 \u00e7evrilib. \u0130st\u0259r bu h\u0259rbi komponent, enerji, kommunikasiyalar, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ticar\u0259t v\u0259 s. sah\u0259l\u0259r olsun. M\u0259n \u00e7ox nikbin\u0259m v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qarda\u015fl\u0131q xarakterini he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Marqarita Asenova, Ceymstaun Fondundan.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n Ceymstaun Fondunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi\u00a0<strong>Marqarita Asenova:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident bu g\u00fcn biz\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z v\u0259 biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eu\u015faya g\u0259ldiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun. M\u0259nim regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 v\u0259 inki\u015fafetm\u0259 potensial\u0131 olan hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131m var. Rusiyan\u0131n disinteqrasiyas\u0131n\u0131n potensial u\u011fursuzlu\u011fu Az\u0259rbaycana v\u0259 Qafqaza ciddi t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Moskvan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n diqq\u0259ti yay\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n qon\u015fusu olan Da\u011f\u0131stan v\u0259 \u00c7e\u00e7enistanla probleml\u0259r t\u00f6r\u0259tm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259nim sual\u0131m is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan bel\u0259 bir ssenariy\u0259 nec\u0259 haz\u0131rla\u015fa bil\u0259r v\u0259 bu i\u015fd\u0259 Bak\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 kim olacaq?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fvv\u0259la, z\u0259nnimc\u0259, biz Rusiyan\u0131n, Sizin dediyiniz kimi par\u00e7alanaca\u011f\u0131 vaxt\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259yik. Biz Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn bu ssenarini proqnozla\u015fd\u0131rm\u0131r\u0131q. Biz Rusiyan\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259yirik v\u0259 hesab edir\u0259m ki, ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259nin, x\u00fcsusil\u0259 qon\u015funuzun par\u00e7alanmas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, sizin \u00fc\u00e7\u00fcn potensial t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. Qon\u015fular\u0131m\u0131za, tarixi qon\u015fular\u0131m\u0131za, Da\u011f\u0131stan v\u0259 \u00c7e\u00e7enistandak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131za g\u0259ldikd\u0259, bizim onlarla tarix\u0259, ortaq tarix\u0259 v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var. C\u0259nubi Qafqazda Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 &#8211; Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259, \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 v\u0259 ondan \u0259vv\u0259l h\u0259mi\u015f\u0259 \u015eimali Qafqaz xalqlar\u0131na tarixi \u0259laq\u0259l\u0259r, dini \u0259laq\u0259l\u0259r, qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259ri kimi bir \u00e7ox \u0259laq\u0259l\u0259r bax\u0131m\u0131ndan \u0259n yax\u0131n olmu\u015fdur. Bel\u0259likl\u0259, biz h\u0259mi\u015f\u0259 Da\u011f\u0131stan v\u0259 \u00c7e\u00e7enistandak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z b\u00f6y\u00fck potensial\u0131n\u0131 tam h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131 ist\u0259mi\u015fik. Bu g\u00fcn bizim \u00e7ox f\u0259al qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 format\u0131m\u0131z var. Bu iki respublikadan Az\u0259rbaycana v\u0259 Az\u0259rbaycandan oraya m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri g\u0259lir. Biz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda sazi\u015fl\u0259r imzalam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 sad\u0259c\u0259, bu yax\u0131nlarda Da\u011f\u0131stanla bir ne\u00e7\u0259 illik proqram imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Qafqaz m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir \u0259razidir, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259ri kimi. Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 Qafqaz d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biridir, lakin \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 faci\u0259vi tarix\u0259 malik olanlar da onlard\u0131r. Biz \u015eimali Qafqazda qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n faci\u0259vi tarixini bilirik. Onlar da C\u0259nubi Qafqazda olan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n faci\u0259vi tarixini bilirl\u0259r. Biz he\u00e7 vaxt bu tarixi unutmuruq. \u00c7\u00fcnki onu unutsaq bizim g\u0259l\u0259c\u0259yimiz olmaz v\u0259 add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 vaxta v\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yik. Lakin bu, eyni zamanda, bizi birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanla \u015eimali Qafqaz respublikalar\u0131 aras\u0131nda kommunikasiyalar h\u0259mi\u015f\u0259 vacib amil rolunu oynay\u0131b. Bunu h\u0259m Moskvada, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131da yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259maslarda biz h\u0259mi\u015f\u0259 \u015eimali Qafqazda v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycanda sabitlik v\u0259 s\u00fclh\u00fcn vacibliyini qeyd etmi\u015fik. Bel\u0259likl\u0259, Qafqazda ay\u0131r\u0131c\u0131 x\u0259tl\u0259r, inzibati s\u0259rh\u0259dl\u0259r, d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259ri olsa da bel\u0259, Qafqaz vahid bir orqanizmdir. Siz b\u0259d\u0259ni ikiy\u0259 ay\u0131ra bilm\u0259zsiniz. Hesab edir\u0259m ki, bu g\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 potensial\u0131 daha \u00e7ox n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpand\u0131r. Buna s\u0259b\u0259b geosiyasi v\u0259ziyy\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259sidir v\u0259 \u015eimali Qafqazda da sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n artmaqda olan \u0259h\u0259miyy\u0259tidir.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0N\u00f6vb\u0259ti sual, Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131qdan Con Roberts.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u201cMethkins\u201d \u015firk\u0259tinin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u00a0<strong>Con Roberts:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, bu g\u00fcn buraya g\u0259ldiyiniz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun. M\u0259nim bel\u0259 bir sual\u0131m var. Sizin, fikrinizc\u0259, Qazax\u0131stan\u0131n Rusiya \u0259razisind\u0259n enerji ixrac\u0131 mar\u015frutlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ciddidir? Qazax\u0131stana alternativ enerji mar\u015frutlar\u0131n\u0131 tapma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u0259 ed\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Qazax\u0131stan\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi mar\u015frutlarla \u00f6z karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131 ixrac etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir problemi yoxdur. Bilir\u0259m ki, boru k\u0259m\u0259rl\u0259rind\u0259 v\u0259 ya terminalda b\u0259zi texniki probleml\u0259r var idi, lakin onlar \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn yen\u0259 d\u0259 Qazax\u0131stan nefti \u0259n\u0259n\u0259vi mar\u015frutlarla ixrac olunur. Lakin, eyni zamanda, m\u0259nim \u00f6t\u0259n ay Qazax\u0131stana r\u0259smi s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 biz enerji sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259rini m\u00fczakir\u0259 etdik. Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qazax\u0131standan Az\u0259rbaycana v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 bir ne\u00e7\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti s\u0259f\u0259rd\u0259 olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n boru k\u0259m\u0259ri infrastrukturu vasit\u0259sil\u0259 Qazax\u0131standan neftin n\u0259qlin\u0259 ba\u015flan\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olundu. Bel\u0259likl\u0259, proses sad\u0259c\u0259 bu yax\u0131nlarda ba\u015flay\u0131b v\u0259 1,5 milyon ton neftin t\u0259chizi v\u0259 onun Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizinin sahilin\u0259 n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Qazax\u0131stan neftinin Az\u0259rbaycandan n\u0259ql edil\u0259r\u0259k h\u0259cmini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn planlar da var v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar indi davam edir. Bizim boru k\u0259m\u0259ri infrastruktur buna imkan verir. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhanla neft n\u0259qlinin h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq problem yekun m\u0259hsulun keyfiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki Qazax\u0131stan nefti \u201cAzeriLight\u201d markas\u0131ndan f\u0259rqlidir v\u0259 \u0259g\u0259r Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan vasit\u0259sil\u0259 b\u00f6y\u00fck neft h\u0259cmi n\u0259ql olunarsa biz keyfiyy\u0259td\u0259 itir\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhanla ixrac etdiyimiz \u201cAzeriLight\u201d markal\u0131 neft h\u0259tta \u201cBrent\u201d markal\u0131 neftd\u0259n d\u0259 d\u0259y\u0259rlidir. Lakin dig\u0259r variantlar da var. Ceyhandak\u0131 yekun m\u0259hsulun keyfiyy\u0259ti d\u0259yi\u015f\u0259rs\u0259, biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n kommersiya \u015f\u0259rtl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fa bil\u0259rik. Yaxud Bak\u0131dan G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Supsa d\u0259niz liman\u0131na ged\u0259n boru k\u0259m\u0259rimiz bo\u015f olarsa, biz bu boru k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik, \u00e7\u00fcnki Qara d\u0259nizd\u0259 b\u00f6y\u00fck bazar var. M\u0259n b\u0259zi Qara d\u0259niz \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n neft emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 malik oldu\u011funu bilir\u0259m. Bel\u0259likl\u0259, biz h\u0259mi\u015f\u0259 X\u0259z\u0259rin o tay\u0131nda olan qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n infrastrukturundan istifad\u0259 etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan nefti Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 n\u0259ql olunur. Siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, ola bilsin siz bunu bilmirsiniz, h\u0259tta Rusiya nefti, Rusiyan\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 hasil etdiyi neftinin bir qismi Az\u0259rbaycandan Ceyhana n\u0259ql olunur. Xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kimi ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2 milyon tondan daha \u00e7ox h\u0259cmd\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. T\u0259qrib\u0259n ild\u0259 2,5 milyon tona yax\u0131n rus nefti Ceyhana gedir. Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar kommersiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ridir. Hesab edir\u0259m ki, biz m\u00fc\u0259yy\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri, siyasi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri axtarmamal\u0131y\u0131q. Bilirsiniz \u0259g\u0259r Rusiya daha s\u0259rf\u0259li oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn neftini Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhanla n\u0259ql etm\u0259y\u0259 q\u0259rar ver\u0259rs\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, onlar bunu ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn biz Rusiyadan, T\u00fcrkm\u0259nistandan, Qazax\u0131standan olan neftin n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn tranzit \u00f6lk\u0259siyik. Neftin h\u0259cmi artarsa bu, bizi yaln\u0131z sevindir\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha \u00e7ox tranzit haqlar\u0131n\u0131 kim ist\u0259m\u0259z ki? S\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 neftd\u0259n getmir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, biz uranyumun ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Qazax\u0131stana vacib n\u0259qliyyat imkan\u0131n\u0131 t\u0259min edirik. Bu, t\u0259kc\u0259 Qazax\u0131stan \u00fc\u00e7\u00fcn yox, h\u0259m d\u0259 uranyumu alan iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bir \u00e7ox dig\u0259r y\u00fckl\u0259r d\u0259 var-T\u00fcrkm\u0259nistandan neft-kimya, g\u00fcbr\u0259 m\u0259hsullar\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, biz Asiyadan daha \u00e7ox y\u00fck h\u0259cmini g\u00f6zl\u0259diyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259niz ticar\u0259t liman\u0131m\u0131z\u0131n tutumunu art\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Vasa Laslo, Macar\u0131stan\u0131n Beyn\u0259lxalq \u018flaq\u0259l\u0259r \u0130nstitutunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 professoru.<\/p>\n<p><strong>Vasa Laslo:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, Zati-alil\u0259ri. Burada oldu\u011fuma v\u0259 d\u0259v\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259nim sual\u0131m daha \u00e7ox regionun iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00f6z bazarlar\u0131 v\u0259 iqtisadiyyatlar\u0131 aras\u0131nda bir n\u00f6v \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmaqla ba\u011fl\u0131 b\u0259zi fikirl\u0259ri var. S\u00f6zs\u00fcz ki, bu, g\u0259l\u0259n ilin i\u015fi deyil. Lakin \u0259n az\u0131 onlar bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fg\u0259r bu, h\u0259yata ke\u00e7s\u0259, Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 h\u0259min iqtisadi birliy\u0259 qo\u015fulacaqm\u0131? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fg\u0259r\u201dl\u0259 olan suallara cavab verm\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7\u0259tindir. \u018fg\u0259r n\u0259 is\u0259 ba\u015f vers\u0259, n\u0259 ed\u0259rdiniz? \u018fg\u0259r bu, ba\u015f vers\u0259 biz n\u0259 ed\u0259c\u0259yimiz\u0259 baxar\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, hadis\u0259l\u0259ri qabaqlamamal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259si deyil. Amma tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rl\u0259, indi is\u0259 daha \u00e7ox siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rl\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu il \u00f6t\u0259n ay m\u0259n Tacikistan v\u0259 Qazax\u0131standa r\u0259smi s\u0259f\u0259rd\u0259 oldum. Martda \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan prezidentl\u0259ri Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 oldular. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin \u00f6t\u0259n ilin sonunda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa r\u0259smi s\u0259f\u0259rd\u0259 oldum. \u00d6t\u0259n il m\u0259n \u00d6zb\u0259kistana 3 d\u0259f\u0259 s\u0259f\u0259r etdim. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycanla M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda dialoqun nec\u0259 f\u0259al oldu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu, \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t dinamikad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00fcmumilikd\u0259, n\u0259s\u0259 olaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 n\u0259 ola bil\u0259c\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, z\u0259nnimc\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, s\u00f6zs\u00fcz ki, n\u0259qliyyat, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan daha \u00e7ox inteqrasiyala\u015fm\u0131\u015f ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259qliyyat, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 ixrac bazarlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f bu g\u00fcn bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l oldu\u011fundan daha \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bunun niy\u0259 bel\u0259 oldu\u011fu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir. Burada art\u0131q m\u00fcasir n\u0259qliyyat infrastrukturuna malik dost \u00f6lk\u0259 var, ist\u0259r d\u0259mir yolu, d\u0259niz limanlar\u0131 olsun, X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck donanma, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Qara d\u0259nizd\u0259 g\u0259mil\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 olsun. Biz regionda \u0259n b\u00f6y\u00fck hava da\u015f\u0131malar\u0131 \u015firk\u0259ti v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub kimi d\u0259hlizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015fla Qara d\u0259nizd\u0259 n\u0259qliyyat m\u00f6vcudlu\u011fumuzu f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131rma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. S\u00f6zs\u00fcz ki, bu, b\u00f6y\u00fck imkand\u0131r. S\u00f6zs\u00fcz ki, biz M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni edirik. Formal n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n bunun nec\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q olaca\u011f\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil. Biz \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan kimi M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nday\u0131q. Qeyd etdiyim kimi, Tacikistanla \u00e7ox f\u0259al siyasi v\u0259 iqtisadi dialoqumuz var. Bu, bir n\u00f6v bu g\u00fcn\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, bunu daha da f\u0259alla\u015fd\u0131rmaq vacibdir, baxmayaraq ki, siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, son iki ild\u0259 m\u0259nim M\u0259rk\u0259zi Asiyadan olan t\u0259r\u0259fda\u015flarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rim v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, sizin \u201cn\u0259 is\u0259 ba\u015f vers\u0259, n\u0259 ba\u015f ver\u0259r\u201d sual\u0131n\u0131z\u0131n qism\u0259n cavab\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Brenda \u015eafer. AB\u015e H\u0259rbi D\u0259niz Donanmas\u0131 Ali M\u0259kt\u0259bi. Buyurun.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n H\u0259rbi D\u0259niz Donanmas\u0131 Ali M\u0259kt\u0259binin professoru\u00a0<strong>Brenda \u015eafer:<\/strong>\u00a0Prezident \u018fliyev, biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fcz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. Burada, \u015eu\u015fada olmaq \u015f\u0259r\u0259fdir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n arzusudur. Qeyd etdiyiniz kimi, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u015eu\u015fan\u0131n statusunu, Qaraba\u011f\u0131n statusunu ayd\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Lakin Az\u0259rbaycan Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 BMT-nin q\u0259tnam\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fc icra etm\u0259li oldu. M\u0259nim bununla ba\u011fl\u0131 iki sual\u0131m var. Birincisi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz bu prinsipin Ukraynaya, G\u00fcrc\u00fcstana birm\u0259nal\u0131 olaraq \u015famil edildiyini e\u015fidirik. H\u0259tta AB\u015e-\u0131n bu yax\u0131nlarda a\u00e7\u0131qlanm\u0131\u015f T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Strategiyas\u0131nda deyilir ki, AB\u015e Ukrayna v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fviq etm\u0259lidir v\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u00fclh\u00fc t\u0259\u015fviq etm\u0259lidir. Bu s\u00f6zl\u0259r a\u00e7\u0131q-a\u015fkar sizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcz\u00fc t\u0259\u015fviq etmir. Biz\u0259 bunun niy\u0259 bel\u0259 oldu\u011funu izah edin. Niy\u0259 bu prinsip m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u015famil edilir, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u015famil edilmir? Bunun n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? \u018fg\u0259r daha bir sual ver\u0259 bils\u0259m, enerji hesablamalar\u0131, enerji siyas\u0259ti \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Texnologiya, geosiyas\u0259t, iqtisadiyyat, qanunlar var v\u0259 bunlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Lakin Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman bunu d\u00fczg\u00fcn yoluna qoyub. BTC-d\u0259 \u0259lav\u0259 tutumu t\u0259min ed\u0259rk\u0259n, insanlar bu q\u0259d\u0259r polad\u0131 israf etm\u0259y\u0259 n\u0259 ehtiyac var deyirdil\u0259r, indi is\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyadan neft n\u0259ql olunur. Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi ki, M\u0259rk\u0259zi Asiya nefti g\u0259l\u0259c\u0259k. Bu, onun b\u0259yanatlar\u0131ndan biri idi. \u0130nsanlar bunun sonuncu qaz k\u0259m\u0259ri oldu\u011funu dey\u0259nd\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi miqyas\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259n \u0259lav\u0259 tutum yaratd\u0131. 2020-ci ilin dekabr\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizind\u0259 kommersiya \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 ba\u015flayanda insanlar, \u00f6lk\u0259l\u0259r art\u0131q \u0259lav\u0259 qaz \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259y\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131lar. Enerji proqnozlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n do\u011fru olaraq etdikl\u0259ri kimi olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259liyik? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev<\/strong>: Birinci suala g\u0259linc\u0259, bilirsiniz ki, m\u0259n amerikal\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za bu sual\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 verdiyimi \u00f6z\u00fcmd\u0259n soru\u015furam. Niy\u0259? Ancaq he\u00e7 vaxt he\u00e7 bir cavab almam\u0131\u015fam. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlik var v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada ke\u00e7mi\u015f sovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 metodoloji yana\u015fmada yenid\u0259n ay\u0131r\u0131c\u0131 x\u0259tt \u00e7\u0259km\u0259k c\u0259hdi var. Biz h\u0259r zaman AB\u015e prezidentl\u0259rinin r\u0259smi b\u0259yanatlar\u0131nda, G\u00fcrc\u00fcstan, Moldova v\u0259 Ukrayna liderl\u0259rin\u0259 m\u0259ktublar\u0131nda \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox a\u00e7\u0131q s\u00f6zl\u0259r e\u015fitmi\u015fik. Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, onlar sanki bunu s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r, lakin, eyni zamanda, s\u00fclh yolu il\u0259 nizamlanma. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu, daha \u0259dal\u0259tsiz v\u0259 haqs\u0131z idi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz buna daha \u00e7ox h\u0259ssas yana\u015f\u0131rd\u0131q. \u0130ndi biz daha az h\u0259ssas\u0131q, \u00e7\u00fcnki biz beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 daimi \u00fczvl\u0259rinin g\u00f6rm\u0259li oldu\u011fu i\u015fi g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rini icra etmi\u015fik. Biz bunu \u00f6z\u00fcm\u00fcz etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, qeyd etdiyim kimi, buna \u00e7ox diqq\u0259t yetirmirik. Lakin, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, \u0259dal\u0259tsizlik aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 d\u0259 vahid standart yana\u015fma \u015famil edilm\u0259lidir. Siyas\u0259td\u0259 \u00fcst\u00fcn m\u00fcnasib\u0259t\u0259 he\u00e7 bir haqq qazand\u0131r\u0131la bilm\u0259z, hans\u0131sa \u00f6lk\u0259l\u0259r daha yax\u0131nd\u0131rsa, hans\u0131sa \u00f6lk\u0259l\u0259r o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u0131n deyils\u0259. Baxmayaraq ki, de-fakto kimin yax\u0131n oldu\u011fu da sual alt\u0131ndad\u0131r. H\u0259m\u00e7inin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, erm\u0259ni lobbisin\u0259 b\u00fct\u00fcn istinadlar, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada haqq qazand\u0131rmalar v\u0259 ya \u00fczrxahl\u0131qlar da h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u015fi\u015firdilib. Bu, m\u00f6vqeyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox yax\u015f\u0131 b\u0259han\u0259dir. S\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 AB\u015e-dan getmir. Fransaya da bax\u0131n. V\u0259ziyy\u0259t daha pisdir. D\u00fcnyada he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259nin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d\u0131 Fransa parlamentinin iki palatas\u0131 tan\u0131y\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n real siyas\u0259t adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 budur. Bir daha erm\u0259ni lobbisi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r hans\u0131 haqq qazand\u0131rma \u015fi\u015firdilib. H\u0259l\u0259 d\u0259 sual olunur? Bu, niy\u0259 ba\u015f verir? Bizim cavaba ehtiyac\u0131m\u0131z var. Lakin m\u0259n bir daha dem\u0259k ist\u0259rdim ki, indi bu cavab \u0259vv\u0259l oldu\u011fu q\u0259d\u0259r m\u00fch\u00fcm deyil. Brenda, siz \u00e7ox yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z ki, biz Azadl\u0131\u011fa D\u0259st\u0259k Akt\u0131na 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f\u0259 nec\u0259 h\u0259ssas yana\u015f\u0131rd\u0131q. M\u0259n Prezident olmayanda, bundan \u0259vv\u0259lki v\u0259zif\u0259d\u0259 az\u0131 ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 Va\u015finqtona s\u0259f\u0259r edirdim. O vaxt s\u0259fir Pa\u015fayev d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r ki, biz bu d\u00fcz\u0259li\u015fin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 xahi\u015fi il\u0259 A\u011f evd\u0259, Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda, Senatda, Konqresd\u0259 ne\u00e7\u0259 qap\u0131n\u0131 d\u00f6ym\u00fc\u015f\u00fck. Bu, ba\u015f verm\u0259di. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda he\u00e7 kim 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi xat\u0131rlam\u0131r. \u00c7\u00fcnki birincisi, bizim art\u0131q bu yard\u0131ma ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur. \u0130kincisi, bu, Prezident Klinton t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi v\u0259 ondan sonra g\u0259l\u0259n prezidentl\u0259r bunu davam etdirirl\u0259r. Bu, faktiki olaraq onu g\u00f6st\u0259rir ki, m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259ll olunub. Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 d\u0259st\u0259yin a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunmas\u0131na g\u0259linc\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bunun vaxt\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k, faktiki olaraq art\u0131q g\u0259lir. Vacib olan is\u0259 odur ki, Erm\u0259nistan \u00f6z\u00fc indi Erm\u0259nistan\u0131n Q\u0259rbd\u0259ki b\u0259zi dostlar\u0131ndan daha a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 deyir ki, onlar bunu de-fakto tan\u0131y\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda onlar Praqa B\u0259yannam\u0259sini, yen\u0259 d\u0259 \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda So\u00e7i B\u0259yannam\u0259sini imzalay\u0131blar. Orada raz\u0131la\u015f\u0131blar ki, 1991-ci il Almat\u0131 B\u0259yannam\u0259si normalla\u015fma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. Almat\u0131 B\u0259yannam\u0259si faktiki olaraq ke\u00e7mi\u015f respublikalar\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib v\u0259 onlar\u0131 r\u0259smi s\u0259rh\u0259dl\u0259r hesab edib. Bu, o dem\u0259kdir ki, onlar art\u0131q raz\u0131la\u015f\u0131blar ki, Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r. Bu yax\u0131nlarda m\u0259n dedim ki, onlar, sad\u0259c\u0259, sonuncu s\u00f6z\u00fc dem\u0259lidirl\u0259r. Onlar A deyibl\u0259r, B dem\u0259lidirl\u0259r. Onlar m\u0259nim s\u00f6yl\u0259diyimi s\u00f6yl\u0259m\u0259lidirl\u0259r \u2013 Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r! M\u0259n bunu g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. \u00dcmidvaram ki, o g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 g\u0259linc\u0259, siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Biz h\u0259mi\u015f\u0259 planlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq t\u0259nziml\u0259mi\u015fik, \u00e7\u00fcnki m\u0259nim atam\u0131n bax\u0131\u015f\u0131 bel\u0259 olub. Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u0131n tutumu 50 milyon tondur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu, he\u00e7 vaxt bel\u0259 olmay\u0131b, b\u0259lk\u0259 bir il buna yax\u0131n olub. Lakin indi biz\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyadan, Rusiyadan neft n\u0259ql olunur, bu m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox neft n\u0259ql olunacaq. Bizim \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259 kondensat\u0131m\u0131z var. \u00dcmidvaram ki, bu il \u201cAb\u015feron\u201ddan v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa yataqlardan kondensat hasil ed\u0259c\u0259yik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259k qaz istehsal\u0131m\u0131za v\u0259 n\u0259qlin\u0259 g\u0259linc\u0259, tezlikl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yeni yataq i\u015f\u0259 sal\u0131nacaq. Qeyd etdiyim kimi, 300 milyard kubmetr h\u0259cmind\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d, minimum o h\u0259cmd\u0259 A\u00c7G-d\u0259n \u201cd\u0259rin qaz\u201d, i\u015f art\u0131q ba\u015flay\u0131b v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 dig\u0259rl\u0259ri. Bel\u0259likl\u0259, k\u0259m\u0259rd\u0259 h\u0259tta bizim g\u00f6zl\u0259diyimizd\u0259n daha \u00e7ox kondensat olacaq. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan Az\u0259rbaycandan olan neft v\u0259 kondensat, h\u0259m\u00e7inin M\u0259rk\u0259zi Asiyadan neft say\u0259sind\u0259 tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. T\u0259bii qazla ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 eynidir. Siz faktiki olaraq bilirsiniz ki, TANAP-la TAP-\u0131n diametrl\u0259ri f\u0259rqlidir. Bu, h\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259dir ki, TAP-da biz s\u0259hml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 sahib deyilik. TAP-da c\u0259mi 20 faiz\u0259 sahibik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, m\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015flara dikt\u0259 ed\u0259 bilm\u0259zdim ki, bizim daha b\u00f6y\u00fck tutuma ehtiyac\u0131m\u0131z var. TANAP-da biz s\u0259hml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 sahibik. Bel\u0259likl\u0259, TANAP 16 milyard kubmetr, TAP is\u0259 10 milyard kubmetrdir. Haz\u0131rda biz bunu iki d\u0259f\u0259 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat var v\u0259 qaz buradad\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n nefti yoxdur dey\u0259nl\u0259r, indi Az\u0259rbaycan\u0131n qaz\u0131 yoxdur deyirl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verildi ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 komissar\u0131 xan\u0131m Simson Az\u0259rbaycan\u0131 \u00fcmumavropa qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 adland\u0131r\u0131b. Bu, do\u011frudur. Bu yax\u0131nlarda m\u0259n s\u00f6yl\u0259dim ki, biz maksimum bir ne\u00e7\u0259 il\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 8 Avropa \u00f6lk\u0259sini qazla t\u0259chiz ed\u0259c\u0259yik. Bel\u0259likl\u0259, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, bizim layih\u0259l\u0259ri t\u0259kc\u0259 kommersiya n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n planla\u015fd\u0131rma\u011fa ehtiyac\u0131m\u0131z var. Bu kompleksi davam etdirm\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7\u00fcnki investisiya yat\u0131ran \u015firk\u0259tl\u0259r, borc ver\u0259n banklar, s\u00f6zs\u00fcz ki, onlar sizin bug\u00fcnk\u00fc potensial\u0131n\u0131za, b\u0259zi perspektivl\u0259riniz\u0259 bax\u0131rlar v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, diametr bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r, potensial bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Biz is\u0259 strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n bax\u0131r\u0131q. Ehtiyatlara malik olub, onlar\u0131 n\u0259ql etm\u0259k imkan\u0131m\u0131z\u0131n olmamas\u0131ndansa, yax\u015f\u0131 olar ki, potensial\u0131m\u0131z olsun v\u0259 biz ondan tam \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259y\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, b\u0259rpaolunan enerji layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 bu c\u00fcr olacaq. Qara d\u0259niz kabeli il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin h\u0259d\u0259f 1 qiqavat idi, Az\u0259rbaycan layih\u0259y\u0259 qo\u015fulanda biz onu 4 qiqavatad\u0259k art\u0131rd\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz Az\u0259rbaycanda 25 qiqavat g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi istehsal olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r v\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131 imzalam\u0131\u015f\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, bu apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131 faktiki olaraq m\u00fcqavil\u0259 dem\u0259kdir. Bel\u0259likl\u0259, 25 qiqavat burada, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259, quruda istehsal olunacaq v\u0259 bizim tutuma, \u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. \u018fg\u0259r h\u0259r k\u0259s bizim bu g\u00fcn n\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fviq etdikl\u0259rimiz\u0259 qulaq asd\u0131sa, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi daha yax\u015f\u0131 qorunacaq. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi m\u0259n\u0259 xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Siz d\u0259 unutmu\u015fdunuz.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Bu, Va\u015finqtonda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyim ill\u0259rd\u0259 m\u0259nim sevimli m\u00f6vzum idi. M\u0259n xat\u0131rlay\u0131ram ki, m\u0259rhum Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev&#8230;<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, y\u0259qin ki, xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, yollarda 60 kilometr, 100 kilometr kimi ni\u015fanlar olur, bizd\u0259 907-nin \u00fcz\u0259rind\u0259n x\u0259tt \u00e7\u0259kilmi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Bu, q\u0131saqol k\u00f6yn\u0259kl\u0259r idi.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Q\u0131saqol k\u00f6yn\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0M\u0259n xat\u0131rlay\u0131ram ki, m\u0259rhum Heyd\u0259r \u018fliyev Konqres \u00fczvl\u0259rin\u0259, \u00e7ox sayda \u00fczv\u0259 nec\u0259 h\u0259rar\u0259tl\u0259 izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, buna haqq qazand\u0131rmaq olmaz. B\u00fct\u00fcn bu izahlara baxmayaraq, b\u0259zi \u00fczvl\u0259r yen\u0259 d\u0259 israr edirdil\u0259r ki, siz erm\u0259nil\u0259rin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox n\u0259zak\u0259tli olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Ola bilsin ki, biz 907-nin n\u0259 oldu\u011funu bir q\u0259d\u0259r izah etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, auditoriya, h\u0259r k\u0259s ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr. \u201cAzadl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k akt\u0131\u201d Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra yeni yaranm\u0131\u015f respublikalar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e Konqresi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015fdi. Konqresd\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st lobbi d\u00fcz\u0259li\u015f etdi. Bu, 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f idi ki, Az\u0259rbaycan\u0131 bu h\u00fcquqdan, AB\u015e-\u0131n birba\u015fa yard\u0131m\u0131ndan m\u0259hrum etmi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki \u0259n maraql\u0131s\u0131 budur, guya Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan\u0131 blokadada saxlay\u0131rd\u0131. Manipulyasiyan\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259sini t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bilirsinizmi? Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015fdi v\u0259 Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259din\u0259 birl\u0259\u015fdirilmi\u015f \u0259razil\u0259r \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan, ham\u0131s\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Bizim \u0259razimiz i\u015f\u011fal alt\u0131nda ola-ola, biz nec\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 blokadada saxlaya bil\u0259rdik? M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 biz bunun \u0259dal\u0259tli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah ed\u0259 bilm\u0259diyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 tamamil\u0259 m\u0259yus olmu\u015fduq. Lakin buna baxmayaraq, g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, c\u0259nab s\u0259fir, indi biz 907-nin n\u0259 oldu\u011funu izah etm\u0259li oluruq. He\u00e7 kim onu xat\u0131rlam\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Lakin bu, h\u0259l\u0259 d\u0259 AB\u015e-\u0131n qanunudur. H\u0259l\u0259 d\u0259 biz\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tsizlik var, h\u0259l\u0259 d\u0259 ikili standartlar var. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu fakt onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, AB\u015e-da h\u0259l\u0259 d\u0259 bu qanun var.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fn m\u00fch\u00fcm\u00fc reall\u0131\u011f\u0131 yerind\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259kdir v\u0259 davam etm\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Tamamil\u0259 do\u011frudur. N\u00f6vb\u0259d\u0259 Neyl Melvindir, B\u00f6y\u00fck Britaniya Kral Birl\u0259\u015fmi\u015f M\u00fcdafi\u0259 Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u0130nstitutunun beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u00fczr\u0259 direktoru. Buyurun.<\/p>\n<p><strong>Neyl Melvin:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmaqla, uzun m\u00fcdd\u0259t Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin bir hiss\u0259si olub. Siz art\u0131q bu g\u00fcn Avratlantik inteqrasiya il\u0259 \u0259laq\u0259dar uzunm\u00fcdd\u0259tli yana\u015fman\u0131z bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Lakin Avropan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi d\u0259yi\u015fir. Rusiyan\u0131n Ukraynaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259si Avropan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini d\u0259yi\u015fdirir. Bir vaxtlar Rusiyan\u0131n da daxil oldu\u011fu kollektiv layih\u0259 Rusiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, onu \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn layih\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. Rusiya Avropan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hdiddir. Bu, bizim Avropan\u0131n yenid\u0259n silahlanmas\u0131, Qara d\u0259nizd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin transformasiyas\u0131 kimi g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz Viln\u00fcs-NATO sammiti il\u0259 daha da ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k. M\u0259nim sual\u0131m bel\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit \u00f6lk\u0259, enerji \u00f6lk\u0259si olaraq roluna dair a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z planlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, Siz x\u00fcsusil\u0259 Q\u0259rb ictimaiyy\u0259tinin Rusiyaya m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklik n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc v\u0259 bu yeni \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z xarici siyas\u0259tinin b\u0259zi aspektl\u0259rin\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r etm\u0259li olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilirmi?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu qar\u015f\u0131durman\u0131n nec\u0259 ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259 vaxt v\u0259 nec\u0259 ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131, bu m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atandan sonra geosiyasi v\u0259ziyy\u0259tin nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir. \u00c7\u00fcnki gec-tez m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq. Baxmayaraq ki, biz m\u00fcharib\u0259nin apar\u0131lma t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fdiril\u0259c\u0259yini istisna ed\u0259 bilm\u0259rik. Lakin yen\u0259 d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 tezdir. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259r \u015fey bundan as\u0131l\u0131 olacaq. Lakin tamamil\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, d\u00fcnya he\u00e7 vaxt Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011fu kimi olmayacaq. Bu, tamamil\u0259 ayd\u0131nd\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259si, NATO \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131nd\u0131r ki, onlar t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259ri v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259li idil\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar \u00f6zl\u0259ri r\u0259hb\u0259rlik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 etiraf edibl\u0259r ki, \u00f6zl\u0259rini m\u00fcasir silahlar, sursatlarla t\u0259chiz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r i\u015f g\u00f6rm\u0259yibl\u0259r. Ola bilsin, onlar g\u00f6r\u00fcbl\u0259r ki, malik olduqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi statistik m\u0259lumatlar\u0131 do\u011fru deyil. Bu, b\u0259z\u0259n ba\u015f verir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu geosiyasi d\u0259yi\u015fiklik Avropan\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259rbil\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Bu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r, bir n\u00f6v t\u0259hrik rolunu oynaya bil\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00e7\u0259kindirm\u0259 amili ola bil\u0259r. Biz Az\u0259rbaycanda uzun ill\u0259r \u0259vv\u0259l d\u0259rk etdik ki, biz\u0259 he\u00e7 kim k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259c\u0259k. Bizim beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn ill\u00fcziyalar\u0131m\u0131z yoxa \u00e7\u0131xd\u0131, d\u0259rhal yox, amma dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi \u0259rzind\u0259. Biz d\u0259rk etdik ki, \u0259g\u0259r g\u00fccl\u00fc Ordumuz olmasa, g\u0259nc n\u0259sli t\u0259kc\u0259 torpaqlar\u0131 u\u011frunda deyil, h\u0259m d\u0259 \u00f6z \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ri u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlamasaq h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olaca\u011f\u0131q, h\u0259mi\u015f\u0259 \u015fikay\u0259t ed\u0259c\u0259yik. Biz \u015fikay\u0259tl\u0259nm\u0259kd\u0259n bezmi\u015fdik, indi qoy ba\u015fqalar\u0131 bizd\u0259n \u015fikay\u0259t etsin. Az\u0259rbaycanda bu, bel\u0259 oldu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00fcmun\u0259si d\u0259y\u0259rlidir. Bilir\u0259m ki, bizim d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri nec\u0259 aparma\u011f\u0131m\u0131z, x\u00fcsusil\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259si beyn\u0259lxalq h\u0259rbi akademiyalarda qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Siz \u015eu\u015faya yax\u0131nla\u015fanda y\u0259qin g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz ki, qayal\u0131qd\u0131r, sad\u0259c\u0259 qalad\u0131r. Onu f\u0259th etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. \u015eu\u015fa Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259td\u0259 olan v\u0259 ya hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n x\u0259yan\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259si h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bizim ruhumuzun n\u00fcmayi\u015fidir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin siz\u0259 problem yaratmamas\u0131, \u0259ksin\u0259, sizin \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar yaratmas\u0131 sizd\u0259n, sizin strategiyan\u0131zdan, sizin v\u0259ziyy\u0259ti do\u011fru t\u0259hlil etm\u0259yinizd\u0259n v\u0259 h\u0259m\u00e7inin sizin prinsipial siyas\u0259tinizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r manevr etm\u0259y\u0259 ba\u015flasalar, m\u0259s\u0259l\u0259n, bizim haz\u0131rda Erm\u0259nistanda \u015fahidi olduqlar\u0131m\u0131z kimi, bu, manevr etm\u0259k c\u0259hdidir, iki stulda deyil, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, minimum 4 stulda oturmaq c\u0259hdidir. Bu is\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Az\u0259rbaycana g\u0259linc\u0259, ist\u0259r regional inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259timiz olsun, ist\u0259r beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259timiz olsun, tamamil\u0259 ayd\u0131nd\u0131r, haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin maraqlar\u0131ndan tamamil\u0259 k\u0259nard\u0131r. Z\u0259nnimc\u0259, Az\u0259rbaycan geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha g\u00fccl\u00fc olacaq. Biz art\u0131q bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259si kimi ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259, t\u0259kc\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 deyil, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131 da qism\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklik, qism\u0259n d\u0259 \u201ckims\u0259 g\u0259lib onlar\u0131n yerin\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259c\u0259k\u201d ill\u00fcziyalar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ehtiyatlar\u0131na \u0259vv\u0259ll\u0259r oldu\u011fundan daha \u00e7ox ehtiyac var. M\u0259n \u00f6lk\u0259mizin perspektivl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259dbin fikird\u0259 deyil\u0259m, daha \u00e7ox nikbin fikird\u0259y\u0259m, lakin h\u0259mi\u015f\u0259 realist olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Arian Starova, Albaniya.<\/p>\n<p>Albaniya Beyn\u0259lxalq Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130nstitutunun \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc\u00a0<strong>Arian Starova:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, burada oldu\u011fuma, Sizin fikirl\u0259rinizi b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox \u015fadam. Buna g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259nim iki sual\u0131m var. \u018fslind\u0259, ikinci suala Siz m\u00fc\u0259yy\u0259n cavab\u0131 verdiniz. Ola bilsin ki, bir q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fdirm\u0259k ist\u0259rdim. Birinci sual\u0131m bel\u0259dir. \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? \u0130kinci sual\u0131m, Rusiyan\u0131n Ukraynada m\u00fcharib\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Siz s\u00f6yl\u0259diniz ki, onun sonunu proqnozla\u015fd\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir. M\u0259n sual\u0131 f\u0259rqli t\u0259rzd\u0259 ver\u0259rdim. Sizc\u0259 bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 nec\u0259 bit\u0259 bil\u0259r? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib. Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq konfransa d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015f v\u0259 orada y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f m\u0259hdud sayda \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri idi. \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bu konfrans \u00c7ind\u0259 2019-cu ilin yaz\u0131nda ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan x\u00fcsusil\u0259 indi bu layih\u0259nin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si hesab olunur. Biz \u00e7ox nikbin fikird\u0259yik. Nikbinliyi art\u0131ran, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, odur ki, biz \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n i\u015fi \u00e7ox yax\u015f\u0131 yerin\u0259 yetirmi\u015fik. Art\u0131q qeyd etdiyim kimi, n\u0259qliyyat infrastrukturunu m\u00fcasirl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 daha \u00e7ox imkanlar yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu tamamil\u0259 m\u00fcasirl\u0259\u015fdirmi\u015fik v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 son tamamlama i\u015fl\u0259rini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Eyni zamanda, M\u0259rk\u0259zi Asiya t\u0259r\u0259find\u0259n bizim infrastrukturumuzu istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq var v\u0259 h\u0259m\u00e7inin dem\u0259k ist\u0259rdim ki, \u00f6t\u0259n ilin sonunda \u00c7in, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 X\u0259z\u0259r aras\u0131nda yeni d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259sinin qurulmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu layih\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il m\u00fczakir\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 idi. Buna art\u0131q r\u0259smi olaraq ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259g\u0259r ba\u015flay\u0131bsa, dem\u0259li, i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. M\u00fctl\u0259q, daha \u00e7ox y\u00fck da\u015f\u0131nacaq. Haz\u0131rda biz X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rq sahill\u0259rind\u0259 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 vahid tarifl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, bu yolun t\u0259kc\u0259 n\u0259qliyyat t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 kommersiya bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik v\u0259 bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fg\u0259r bu layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 davransa v\u0259 biz vahid tarifl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 g\u00f6mr\u00fck idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 dair raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ls\u0259k, bu, h\u0259m d\u0259 b\u00fcrokratik prosedurlar\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, birg\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n elektron formalar\u0131n\u0131n daha \u00e7ox olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, siz he\u00e7 kimin cavab ver\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi sual\u0131 verdiniz. Ola bilsin m\u0259n bilir\u0259m ki, kims\u0259 bunun n\u0259 vaxt ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259 bil\u0259r, lakin bu, he\u00e7 bir halda Az\u0259rbaycan deyil. M\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n h\u0259r hans\u0131 proqnozlar verm\u0259k m\u0259suliyy\u0259tsizlik olard\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri kimi biz bu m\u00fcharib\u0259nin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu q\u0259d\u0259r tez bitm\u0259sini ist\u0259yirik. Lakin, eyni zamanda, biz realist olaraq ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck, ola bilsin ki, onu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu q\u0259d\u0259r tez zamanda ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. Bu, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin insanlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck faci\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Nigar G\u00f6ksel. Beyn\u0259lxalq B\u00f6hran Qrupunun T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 direktoru.<\/p>\n<p><strong>Nigar G\u00f6ksel:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin Va\u015finqtonda olmas\u0131 s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131na dair, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fcmk\u00fcn g\u00fccl\u00fc ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 dair \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rd\u0131. Lakin s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rinizd\u0259n bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259ldim ki, Siz bununla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox nikbin fikird\u0259 deyilsiniz. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259ldim ki, Siz xarici aktorlar\u0131n s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t rol oynamas\u0131na he\u00e7 d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259mirsiniz. M\u0259n\u0259 maraql\u0131d\u0131r dey\u0259 bil\u0259rsinizmi, h\u0259qiq\u0259t\u0259nmi hans\u0131sa xarici aktor s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131na f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 mane ola bil\u0259r, pozucu rol varm\u0131? M\u0259n AB\u015e-la \u0130ran, ola bilsin ki, AB\u015e il\u0259 Rusiya aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Bu g\u00fccl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 g\u0259rginlikl\u0259r C\u0259nubi Qafqazda \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 g\u00f6st\u0259rir, Erm\u0259nistanla s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 imkanlar\u0131na nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Nikbinliyim qeyd etdiyim kimi, bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 azd\u0131r. 40 g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox g\u00f6zl\u0259y\u0259nd\u0259n sonra biz g\u00f6rd\u00fck ki, dem\u0259k olar, \u015f\u0259rhl\u0259rin 95 faizi \u0259vv\u0259lkil\u0259rin eynidir. Yenid\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc sual alt\u0131na almaq c\u0259hdl\u0259ri, yenid\u0259n Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131na hans\u0131sa yollarla qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d\u0131 daxil etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri, yenid\u0259n bizim terrorizm, ekstremizm, radikalizm v\u0259 separatizm\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 dair t\u0259klifimizi r\u0259dd etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri, ham\u0131s\u0131 qald\u0131, yaln\u0131z separatizmin \u00fcst\u00fcnd\u0259n Erm\u0259nistan x\u0259tt \u00e7\u0259kdi. Bu, o dem\u0259kdir ki, onlar yenid\u0259n Az\u0259rbaycanda separatizm\u0259 r\u0259vac ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, bizim nikbinliyimizi azaltd\u0131. Amma yen\u0259 d\u0259 baxar\u0131q, \u00e7\u00fcnki dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n bu raundu \u0259vv\u0259lkind\u0259n f\u0259rqlidir. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam edib v\u0259 ola bilsin ki, daha bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam ed\u0259c\u0259k. Bizim fikrimiz ondan ibar\u0259t idi ki, onlar m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r, \u0259ks halda bu, b\u00f6y\u00fck m\u0259yusluq olar. Eyni zamanda, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 yol Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda, he\u00e7 bir vasit\u0259\u00e7i, k\u00f6m\u0259k\u00e7i v\u0259 ya pozucu olmadan birba\u015fa dan\u0131\u015f\u0131qlard\u0131r. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l biz ke\u00e7mi\u015f Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin yenid\u0259n i\u015ftirakla ba\u011fl\u0131 c\u0259hdl\u0259rinin \u015fahidi olduq. Lakin q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131q. \u00c7\u00fcnki bizim m\u00f6vqeyimiz bundan ibar\u0259t idi ki, Minsk qrupu u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldu, 1992-ci ild\u0259n 2020-ci il\u0259d\u0259k he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259di. N\u0259tic\u0259 faktiki olaraq neqativ idi. \u00c7\u00fcnki i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qondarma dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n sonunda biz ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fck ki, Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri, sad\u0259c\u0259 olaraq, v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq saxlamaq, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, status-kvonu saxlamaq ist\u0259yirdil\u0259r ki, bu da onlar v\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn rahat idi. Lakin bizim \u00fc\u00e7\u00fcn rahat deyildi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz status-kvonu d\u0259yi\u015fdik. Onlar planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar ki, s\u0259yl\u0259rini birl\u0259\u015fdirib Az\u0259rbaycan\u0131 inand\u0131rs\u0131nlar ki, Minsk qrupu m\u00fc\u0259yy\u0259n formada f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259lidir. Bunun nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fanda m\u0259n dedim ki, biz ad\u0259ti \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir imkan g\u00f6rm\u00fcr\u00fck, bu, ba\u015fa \u00e7at\u0131b, ke\u00e7mi\u015f Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259ri k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259rs\u0259, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131na yard\u0131m ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. M\u0259n s\u00f6yl\u0259dim ki, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olunub, Madrid prinsipl\u0259ri adland\u0131r\u0131lan prinsipl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r siz k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, \u0259sas diqq\u0259ti s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirin v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 konstruktiv olma\u011fa inand\u0131r\u0131n. \u018fg\u0259r bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin hans\u0131sa, m\u0259n s\u00f6zs\u00fcz ki, AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, \u00e7\u00fcnki Fransa birt\u0259r\u0259fli qaydada erm\u0259nip\u0259r\u0259st m\u00f6vqe tutandan sonra o, faktiki olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc ist\u0259nil\u0259n n\u00f6v vasit\u0259\u00e7ilikd\u0259n m\u0259hrum etdi. Bu, a\u00e7\u0131q-a\u015fkard\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011fda separatizmin qondarma \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nmas\u0131ndan getmir, h\u0259m d\u0259 BMT-d\u0259, Frankofoniyada, dig\u0259r formatlarda \u00e7ox a\u00e7\u0131q anti-Az\u0259rbaycan b\u0259yanatlar, davran\u0131\u015flar, siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin a\u00e7\u0131q b\u0259yanatlar\u0131 Fransan\u0131 vasit\u0259\u00e7ilikd\u0259n t\u0259crid etdi, \u00e7\u00fcnki vasit\u0259\u00e7i olmaq \u0259n az\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc neytral kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. \u018fg\u0259r siz q\u0259lb\u0259n neytral deyilsinizs\u0259, \u0259n az\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc neytral kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259lisiniz. Onlar bunu bel\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131lar. Haz\u0131rda biz AB\u015e, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n bu s\u0259yl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Siz ola bilsin bilirsiniz ki, iki \u00f6lk\u0259 \u2013 Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan nazirl\u0259ri aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti raundunun bu ay Rusiyada ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Avropa format\u0131 var ki, Prezident \u015earl Mi\u015fel \u00f6lk\u0259 liderl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f t\u0259\u015fkil edib. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, davam etdiril\u0259 bil\u0259r, lakin yen\u0259 d\u0259 z\u0259nnimc\u0259, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda birba\u015fa dan\u0131\u015f\u0131qlar daha s\u0259m\u0259r\u0259li, faydal\u0131 olar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, biz bu istiqam\u0259td\u0259 getm\u0259liyik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan bunu etm\u0259y\u0259 haz\u0131r olsa.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev<\/strong>: Devid Merkel. AB\u015e Beyn\u0259lxalq M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t\u00e7il\u0259r Sammitinin icra\u00e7\u0131 direktoru.<\/p>\n<p><strong>Devid Merkel:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Sizi yenid\u0259n g\u00f6rm\u0259k \u00e7ox xo\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 burada i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u015f\u0259r\u0259fdir. M\u0259nim Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 zaman ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131m olub. Sizinl\u0259 ilk d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n qurultay\u0131nda nail olmu\u015fam. M\u0259nim bir xahi\u015fim v\u0259 bir sual\u0131m var. M\u0259n Sizinl\u0259 Qaraba\u011fda \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirm\u0259k v\u0259 Sizd\u0259n, s\u0259fird\u0259n v\u0259 dig\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 dostlar\u0131mdan \u00e7ox e\u015fitdiyim 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 Konqresd\u0259ki dostlar\u0131ma g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259rdim. Sual\u0131m \u0130ranla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Q\u0259rb m\u0259tbuat\u0131nda Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131nda artan g\u0259rginlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. H\u0259tta Erm\u0259nistan, Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131n bir t\u0259r\u0259fd\u0259, T\u00fcrkiy\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130srailin is\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r var. Qon\u015fular\u0131n\u0131zdan biri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rinizi dey\u0259 bil\u0259rsinizmi?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Biz h\u0259r zaman bu \u0259laq\u0259l\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 dem\u0259k olar ki, 20 il \u0259rzind\u0259 Prezident olaraq m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0130randa r\u0259smi s\u0259f\u0259rd\u0259 olmu\u015fam. \u0130ran\u0131n \u0259vv\u0259lki prezidentl\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r edib. Bizim \u00e7ox f\u0259al ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rimiz olub. Biz n\u0259qliyyatla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259al i\u015fl\u0259mi\u015fik v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck ki, bu \u0259laq\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var. \u00c7\u00fcnki qon\u015fularla yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin olmas\u0131 h\u0259r zaman yax\u015f\u0131d\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 tarixd\u0259 xat\u0131rlanas\u0131 \u00e7ox m\u0259qam olanda.<\/p>\n<p>Lakin, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, i\u015f\u011fal vaxt\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0130randan bizim daha \u00e7ox g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz var idi v\u0259 onlar Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc h\u0259r zaman d\u0259st\u0259kl\u0259yibl\u0259r, BMT-d\u0259 v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 daxilind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn lehin\u0259 s\u0259s veribl\u0259r. Bunu tam \u015f\u0259kild\u0259 a\u00e7\u0131q dem\u0259liyik. Bununla bel\u0259, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan insanlar kimi, biz \u0130ran il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 raz\u0131 deyilik. Siyas\u0259t\u00e7i olaraq anlay\u0131r\u0131q ki, h\u0259r \u00f6lk\u0259nin xarici siyas\u0259tind\u0259 prioritetl\u0259r var. \u0130ran v\u0259 Erm\u0259nistan qon\u015fudurlar. Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox insanlar g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r ki, i\u015f\u011fal vaxt\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n, Pakistan\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi kimi eyni m\u00fcnasib\u0259t olsun. \u018fslind\u0259, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r i\u015f\u011fal s\u0259b\u0259bind\u0259n Erm\u0259nistanla he\u00e7 diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmay\u0131blar. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259n, sad\u0259c\u0259, Az\u0259rbaycanda xalq\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc qeyd edir\u0259m. \u0130nsanlar hesab edirdil\u0259r ki, \u0130ran\u0131n da h\u0259min \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131nda olmas\u0131, h\u0259mr\u0259yliyi n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si daha t\u0259bii olard\u0131. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 qeyd ed\u0259k ki, Erm\u0259nistan \u0130ran \u0259razisind\u0259n da\u015f\u0131malar, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259rbi sursat v\u0259 avadanl\u0131\u011f\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edirdi. Bununla bel\u0259, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u00e7ox g\u00fccl\u00fc idi. Biz X\u0259z\u0259r d\u0259nizi raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 dig\u0259r X\u0259z\u0259ryan\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik. Bu is\u0259 asan deyildi. \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 30 il vaxt t\u0259l\u0259b olundu. Bir \u00e7ox raz\u0131la\u015fma olmayan m\u0259qamlar var idi. M\u0259n t\u0259f\u0259rr\u00fcatlara varmaq ist\u0259mir\u0259m. Yekun n\u0259tic\u0259d\u0259 biz Aktauda, Qazax\u0131standa sazi\u015fi imzalad\u0131q. Bu is\u0259, h\u0259m\u00e7inin m\u00fch\u00fcm i\u015far\u0259 oldu. Biz X\u0259z\u0259rd\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin v\u0259 resurslar\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 art\u0131q raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik. Lakin, \u0259fsuslar olsun ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bu g\u0259rginliy\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran bir s\u0131ra add\u0131mlar at\u0131ld\u0131 v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259g\u0259r siz h\u0259min add\u0131mlar\u0131n xronologiyas\u0131na n\u0259z\u0259r yetirs\u0259niz, g\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz ki, bunlar\u0131 Az\u0259rbaycan ba\u015flamam\u0131\u015fd\u0131r. Niy\u0259 d\u0259 biz bunlar\u0131 ba\u015flamal\u0131y\u0131q? Qar\u015f\u0131m\u0131zda Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun yenid\u0259n qurulmas\u0131 kimi b\u00f6y\u00fck \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 dayan\u0131r. Bizim he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259 il\u0259 h\u0259r hans\u0131 problemin olmas\u0131na ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur. Lakin h\u0259r \u015fey La\u00e7\u0131n il\u0259 Xank\u0259ndi aras\u0131nda kameralar\u0131 qura\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra ba\u015f verdi. Biz \u0130ran y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n, d\u00f6vri olaraq, Qaraba\u011fa h\u0259r\u0259k\u0259t etdiyini if\u015fa etdik. Bu, tamamil\u0259 qanunsuz idi, \u00e7\u00fcnki \u0130ran Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131r v\u0259 bu c\u00fcr i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131 deyildi. Biz v\u0259ziyy\u0259ti monitorinq etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, b\u0259lk\u0259 bu, anla\u015f\u0131lmazl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 olub, yaxud \u0130randan Erm\u0259nistana g\u0259l\u0259n s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r yolu s\u0259hv salaraq t\u0259sad\u00fcf\u0259n Qaraba\u011fa daxil olublar. B\u0259lk\u0259 i\u015fl\u0259r bu c\u00fcr ba\u015f verib. Sonra biz g\u00f6rd\u00fck ki, bu, art\u0131q tendensiya hal\u0131n\u0131 al\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7im \u0130ran s\u0259firini \u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259r\u0259k xahi\u015f etdi ki, bunun dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 xahi\u015fimizi \u00f6z r\u0259smil\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rs\u0131n, \u00e7\u00fcnki bel\u0259 hallar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 ist\u0259nil\u0259n bax\u0131mdan yax\u015f\u0131 deyil. G\u00f6zl\u0259yirdik ki, bu, dayanacaq. \u018ffsuslar olsun, dayanmad\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, \u0130randan Az\u0259rbaycana qeyri-qanuni da\u015f\u0131malar davam etdi. Onda biz r\u0259smi add\u0131m atma\u011fa m\u0259cbur olduq. Biz diplomatik nota verdik. O, \u00e7ap edildi. \u0130ran s\u0259firi Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyimiz\u0259 d\u0259v\u0259t olundu v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 ictimai qaydada a\u00e7\u0131qland\u0131. Onunla \u0259laq\u0259dar naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirdik. Bu, adi diplomatik prosedurdur. X\u00fcsusi bir \u015fey yoxdur. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, bu c\u00fcr mesaja cavab olar. Lakin, \u0259fsuslar olsun ki, da\u015f\u0131malar dayanmad\u0131 v\u0259 h\u0259tta daha intensiv forma ald\u0131. Onlar\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r v\u0259 h\u0259r bir \u015fey s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirildi, \u00e7\u00fcnki bizim orada kameralar\u0131m\u0131z qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Onlar saxta erm\u0259ni n\u0259qliyyat ni\u015fanlar\u0131n\u0131 tax\u0131rd\u0131lar, lakin y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259r bir yaz\u0131 \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131 il\u0259 qal\u0131rd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, biz buna son qoymal\u0131 idik. H\u0259min y\u00fck ma\u015f\u0131n\u0131ndan ikisi saxlan\u0131ld\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r h\u0259bs olundu. G\u00f6nd\u0259ri\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 is\u0259 g\u00f6rd\u00fck ki, n\u0259qliyyat vasit\u0259si \u0130ran \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin birind\u0259n yollan\u0131r v\u0259 \u00e7atacaq yeri Stepanakert, Erm\u0259nistan g\u00f6st\u0259rilib. Bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? B\u00fct\u00fcn bunlar s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Onlar bizd\u0259dir. Bu, sad\u0259 s\u00f6z deyil. Yaz\u0131l\u0131b: Stepanakert. Birincisi, bu, Stepanakert deyil, Xank\u0259ndidir. \u0130kincisi is\u0259 bu, Erm\u0259nistan deyil. B\u00fct\u00fcn bunlar \u0130ran\u0131n b\u0259zi dair\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox \u0259ks-s\u0259da yaratd\u0131. \u0130ttihamlar, h\u0259d\u0259l\u0259r v\u0259 ba\u015fqa m\u0259qamlar oldu.<\/p>\n<p>Lakin hesab edirik, biz d\u00fcz etdik. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra h\u0259min s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r, t\u0259bii ki, burax\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u0259li, d\u00fcz\u00fcn\u00fc des\u0259k, bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Biz \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu c\u00fcr t\u0259dbir\u0259 \u0259l atmal\u0131 idik. Sonra biz\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259tbuatda \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumlar oldu, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r v\u0259 parlament \u00fczvl\u0259ri b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. Lakin biz buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259dik, \u00e7\u00fcnki n\u0259 is\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259, naraz\u0131 qalan \u015f\u0259xs \u00f6z naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259n bildirm\u0259k ist\u0259yir. Bu, o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil. Onlar h\u0259tta bizim s\u0259rh\u0259d\u0259 yax\u0131n h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qda, biz bunu da emosional add\u0131m kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunu anlamaq \u00e7\u0259tin idi, \u00e7\u00fcnki i\u015f\u011fal vaxt\u0131nda onlar he\u00e7 zaman bu yerl\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irm\u0259mi\u015fdil\u0259r. H\u0259min iki h\u0259rbi t\u0259lim \u00e7ox d\u00fc\u015fm\u0259n xarakterli media kampaniyas\u0131, b\u0259yanatlar, t\u0259hqirl\u0259r, ittihamlar, h\u0259d\u0259l\u0259r v\u0259 sair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olundu. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, biz cavab t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rd\u00fck v\u0259 onlar\u0131n s\u0259rh\u0259din\u0259 yax\u0131n iki h\u0259rbi t\u0259lim ke\u00e7irdik. Birini bizim x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar\u0131m\u0131zla birg\u0259 etdik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u015eu\u015fan\u0131 azad etmi\u015f x\u00fcsusi t\u0259yinatlarla birg\u0259 etdik. \u0130kinci t\u0259limi is\u0259 m\u00fctt\u0259fiqimiz T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, \u201cF-16\u201d q\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar\u0131 il\u0259 birg\u0259 ke\u00e7irdik. Bu, sad\u0259c\u0259, g\u00fcc\u00fcn n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si deyil, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan x\u0259b\u0259r ver\u0259n mesaj idi. S\u0259mimi des\u0259m, bir Prezident kimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarada bil\u0259r, lakin bununla bel\u0259, biz h\u0259r zaman h\u0259r hans\u0131 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n diplomatik yolla h\u0259llini ist\u0259yirdik. M\u0259nim iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131mla b\u0259zi beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub. Bunlar Bak\u0131 v\u0259 Tehranda deyil, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Qazax\u0131standa olub. M\u0259n\u0259 bel\u0259 g\u0259ldi ki, biz h\u0259r \u015feyi ayd\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131q v\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131q ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qald\u0131. Lakin biz i\u015fl\u0259rin yenid\u0259n ba\u015flanmas\u0131nda m\u00fcnasib add\u0131m atma\u011fa \u00e7ox yax\u0131n oldu\u011fumuz zaman, Az\u0259rbaycan\u0131n Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini, birg\u0259 iqtisadi komissiya h\u0259ms\u0259drinin s\u0259f\u0259ri o vaxt Tehrana art\u0131q planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u0130ran \u00f6z h\u0259ms\u0259drini d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fczr\u0259 idi. Bel\u0259likl\u0259, g\u00fcnd\u0259liyimizd\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz \u00f6z h\u0259ms\u0259drimizi g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik. Bu halda s\u0259firliyimiz\u0259 qar\u015f\u0131 terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259dildi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, o, h\u0259r \u015feyi, dem\u0259k olar ki, he\u00e7\u0259 endirdi, onun videog\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc var. M\u0259n \u00e7ox t\u0259f\u0259rr\u00fcatlara varmaq ist\u0259mir\u0259m. H\u0259r k\u0259s onun n\u0259 terror akt\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Bu, diplomatlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 q\u0259sd\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f terror akt\u0131 idi. \u00c7\u00fcnki h\u0259min binada n\u0259inki bizim s\u0259firliyimiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ail\u0259l\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259nzill\u0259r d\u0259 yerl\u0259\u015fir. Bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bizim t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131m\u0131z var, lakin yaln\u0131z \u0130randa onlara silah g\u0259zdirm\u0259y\u0259 icaz\u0259 vermirl\u0259r. Bir s\u00f6zl\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xs s\u0259firliy\u0259 daxil oldu\u011fu zaman t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131m\u0131z silahs\u0131z idi. Onun \u0259lind\u0259 \u201cKala\u015fnikov\u201d avtomat\u0131 var idi. O, gir\u0259n kimi at\u0259\u015f a\u00e7d\u0131, birini q\u0259tl\u0259 yetirdi, dig\u0259rl\u0259rini yaralad\u0131. Yaln\u0131z bir c\u0259sur \u0259m\u0259kda\u015f \u0259liyal\u0131n olaraq, onu silahs\u0131zla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 s\u0131x\u0131b \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xara bildi. Sonra 40 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 n\u0259 polis, n\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, he\u00e7 k\u0259s g\u00f6rs\u0259nm\u0259di. Q\u0131rx d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 o, yenid\u0259n soxulma\u011fa c\u0259hd etdi. \u201cKala\u015fnikov\u201d avtomat\u0131ndan at\u0259\u015f a\u00e7\u0131rd\u0131, g\u0259tirdiyi \u00e7\u0259kicd\u0259n istifad\u0259 edirdi. Daha sonra \u201cMolotov kokteyli\u201d d\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi. Qap\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kicl\u0259 s\u0131nd\u0131raraq i\u00e7\u0259ri daxil oldu v\u0259 h\u0259min yaral\u0131 \u0259m\u0259kda\u015f yenid\u0259n onu s\u0131xaraq \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xara bildi. Sonra h\u0259min \u015f\u0259xs polis\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u00c7\u00f6ld\u0259 d\u0259 kameram\u0131z var. O, istifad\u0259 etdiyi \u201cKala\u015fnikov\u201d avtomat\u0131n\u0131 v\u0259 \u201cMolotov kokteyli\u201dni verir. Bunun \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n t\u0259\u015fkil olunmad\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 qal\u0131rm\u0131? Bundan \u0259lav\u0259, el\u0259 h\u0259min g\u00fcn bu \u015f\u0259xs m\u0259tbuata \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verir. Bunu nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz? Dig\u0259r \u00f6lk\u0259nin s\u0259firliyin\u0259 soxulmu\u015f, bir n\u0259f\u0259ri q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, ikisini yaralam\u0131\u015f \u015f\u0259xs deyir ki, o, m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bu \u0259m\u0259li t\u00f6r\u0259dib. \u0130ki g\u00fcn sonra is\u0259 h\u0259r hans\u0131 h\u00fcquqi prosedur olmas\u0131n dey\u0259 \u0130randa elan edilir ki, o \u015f\u0259xs ruhi x\u0259st\u0259dir. Bu, nec\u0259 ola bil\u0259r? Ruhi x\u0259st\u0259lik c\u0259mi iki g\u00fcn \u0259rzind\u0259 m\u00fcayin\u0259 edil\u0259r\u0259k t\u0259sdiql\u0259n\u0259 bilm\u0259z. Lakin bu, h\u0259l\u0259 \u0259hvalat\u0131n sonu deyil. B\u0259li, biz \u00f6z diplomatik hey\u0259timizi, s\u0259firlik i\u015f\u00e7il\u0259rini tam \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131q. Haz\u0131rda Tehrandak\u0131 s\u0259firliyimiz ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, m\u0259nim q\u0259rar\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 h\u0259yat\u0131 daha vacibdir. Onlar d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi deyil. \u018ffsuslar olsun ki, m\u0259s\u0259l\u0259 bununla bitm\u0259di. Sonra Az\u0259rbaycan\u0131n parlament \u00fczv\u00fcn\u00fcn birin\u0259 qar\u015f\u0131 terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259dildi v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n Allah onu qorudu. O, sa\u011f qald\u0131. Yen\u0259 d\u0259 \u201cKala\u015fnikov\u201d avtomat\u0131ndan ikimetrlik m\u0259saf\u0259d\u0259n alt\u0131 d\u0259f\u0259 at\u0259\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131. O, ciddi \u015f\u0259kild\u0259 yaraland\u0131. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra h\u0259min qrup yaxaland\u0131. Bizim h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 qurumlar\u0131m\u0131z \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fl\u0259yir. Biz gizl\u0259ndiyi yerd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r k\u0259si tap\u0131b, m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bilirik. Onlar art\u0131q \u201cKala\u015fnikov\u201d avtomat\u0131n\u0131 gizl\u0259tdiyi yeri d\u0259 s\u00f6yl\u0259dil\u0259r, silah tap\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00f6v d\u0259st\u0259 if\u015fa edildi v\u0259 ifad\u0259 verdil\u0259r ki, onlar g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri \u0130randan al\u0131blar. Bu \u0259m\u0259l \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tti\u201d ke\u00e7m\u0259k dem\u0259kdir. Bu, ciddidir, terror hesab edilir. Hesab edirik ki, bu terror h\u00f6kum\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkil olunub. Bu \u0259m\u0259lin kimins\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f h\u0259r hans\u0131 b\u0259yanat\u0131 biz tamamil\u0259 yersiz hesab edirik. Xeyr. Buna g\u00f6r\u0259, biz t\u0259l\u0259b edirik: birincisi, Az\u0259rbaycandan olan v\u0259 \u0130randa \u00f6z\u00fcn\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015f b\u0259zi terror\u00e7ular\u0131n ekstradisiyas\u0131 ba\u015f tutsun. Biz s\u0259firliyimiz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f terror h\u00fccumunun \u015f\u0259ffaf ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirik. Bel\u0259likl\u0259, t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsiniz ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r haz\u0131rda he\u00e7 zaman olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir v\u0259 onlar\u0131n h\u0259min s\u0259viyy\u0259d\u0259 qalaca\u011f\u0131, yoxsa daha a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi v\u0259 ya qalxaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n bir \u015fey s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Proqnozla\u015fd\u0131rma \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir. Biz \u0130ran r\u0259smil\u0259rind\u0259n b\u0259zi m\u0259ktublar alm\u0131\u015f\u0131q. B\u0259zi telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 olub ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r normalla\u015fs\u0131n. Lakin birm\u0259nal\u0131 olaraq, t\u0259l\u0259bl\u0259rimiz legitim v\u0259 \u0259sasl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bu t\u0259l\u0259bl\u0259r yerin\u0259 yetiril\u0259rs\u0259, onda biz normalla\u015fma haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259rik. \u018fg\u0259r yox, bu, bel\u0259 d\u0259 qalacaq. Bir daha deyir\u0259m ki, bu, bizim se\u00e7imimiz deyil. Lakin \u0130randa h\u0259r k\u0259s, b\u00fct\u00fcn dair\u0259l\u0259r n\u0259hay\u0259t anlamal\u0131d\u0131r ki, h\u0259d\u0259 v\u0259 terror dili Az\u0259rbaycanla i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. Onlar bunu n\u0259 q\u0259d\u0259r tez anlasalar, biz normalla\u015fma \u0259lam\u0259tl\u0259rini bir o q\u0259d\u0259r tez g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259 t\u0259dbirimizi davam etdir\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, buyurun.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun. N\u00f6vb\u0259ti \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Viktor Kipiani, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u201cGeocase\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri.<\/p>\n<p><strong>Viktor Kipiani:<\/strong>\u00a0\u00c7ox sa\u011f olun, Prezident \u018fliyev. Zati-alil\u0259ri, \u015eu\u015fada olmaqdan m\u0259mnunam. Biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdaram. Siz Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Boru k\u0259m\u0259rl\u0259rini bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 qeyd etdiniz. \u015e\u00fcbh\u0259siz, h\u0259min layih\u0259l\u0259r yax\u015f\u0131 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu, onun faydas\u0131 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r hiss olunur v\u0259 \u00fcmidvar\u0131q ki, g\u0259l\u0259n onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. \u018fslind\u0259, bu, prezidentl\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 onun h\u0259mkar\u0131 \u015eevardnadzenin b\u00f6y\u00fck irsidir. Buna g\u00f6r\u0259, biz \u00e7ox minn\u0259tdar olmal\u0131y\u0131q. H\u0259min layih\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 regional \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259 bax\u0131m\u0131ndan, \u201cOrta D\u0259hliz\u201d v\u0259 Qara d\u0259niz b\u00f6lg\u0259sini g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, &#8211; Siz d\u0259 onlara s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 toxundunuz, &#8211; Bak\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259diyi n\u0259tic\u0259l\u0259r n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? Bununla b\u0259rab\u0259r, bu layih\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rinizi, t\u0259r\u0259fda\u015flardan g\u00f6zl\u0259diyiniz n\u0259tic\u0259l\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015fs\u0259ydiniz minn\u0259tdar olard\u0131m. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n g\u00f6zl\u0259diyi n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs etdikd\u0259, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 haz\u0131rda \u015fahidi oldu\u011fumuz v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015fahidi olaca\u011f\u0131m\u0131z h\u0259r hans\u0131 transs\u0259rh\u0259d layih\u0259nin u\u011fur modeli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n Az\u0259rbaycan il\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda m\u0259hsuldar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Bir daha \u00e7ox sa\u011f olun, minn\u0259tdaram.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev: M\u0259n sizinl\u0259 tam raz\u0131yam. Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Prezident Eduard \u015eevardnadze \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoydular. Bildiyiniz kimi, onlar sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 Az\u0259rbaycana v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstana r\u0259hb\u0259rlik edirdil\u0259r. \u018fslind\u0259, onlar G\u00fcrc\u00fcstanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n format\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydular. T\u0259bii ki, bu, Bak\u0131-Supsa boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 ba\u015flad\u0131. 1990-c\u0131 ill\u0259rin sonunda Prezident \u015eevardnadze v\u0259 Prezident \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Supsada m\u0259lum a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi oldu. Sonra onlar birg\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydular. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u0131n 2006-c\u0131 ild\u0259 istismara verilm\u0259si, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, onlar\u0131n i\u015ftirak\u0131 olmadan ba\u015f tutdu.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r h\u0259min \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u011furla inki\u015faf edir. Bilirsiniz, bu yax\u0131nlarda, y\u0259ni, \u00f6t\u0259n ay G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Ba\u015f naziri Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Alt\u0131 ay \u0259vv\u0259l m\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanda oldum. Bel\u0259likl\u0259, biz h\u0259r zaman \u0259laq\u0259d\u0259yik v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li r\u0259smil\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma var ki, biz \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rimiz\u0259 yaln\u0131z birg\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k nail ola bil\u0259rik. Biz Avropadak\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla m\u00fcnasib\u0259td\u0259 v\u0259 regionda daha g\u00fccl\u00fc ola bil\u0259rik. Buna g\u00f6r\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda da\u015f\u0131malar, enerji v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q enerji v\u0259 da\u015f\u0131malar t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin vacib meyar\u0131d\u0131r. H\u0259min iki m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 qeyd edil\u0259n s\u0259f\u0259rl\u0259rimizd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n dig\u0259r y\u00fcks\u0259kr\u00fctb\u0259li r\u0259smil\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Orta D\u0259hliz\u0259 g\u0259ldikd\u0259, ola bilsin, bilirsiniz ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun uzad\u0131lmas\u0131na \u0259lav\u0259 v\u0259saitl\u0259r ay\u0131r\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259tinin 5 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lmas\u0131na biz t\u0259xmin\u0259n 140 milyon dollar ay\u0131rd\u0131q. \u00dcmid edirik, bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n maksimum bir il \u0259rzind\u0259 biz buna nail olaca\u011f\u0131q. Eyni zamanda, biz G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00f6vcud v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan d\u0259niz limanlar\u0131n\u0131n potensial\u0131 bax\u0131m\u0131ndan g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiririk. M\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini qabaqlamaq ist\u0259m\u0259zdim. Biz b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiririk, \u00e7\u00fcnki Orta D\u0259hlizl\u0259 X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n d\u0259niz limanlar\u0131na, sonra is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck y\u00fck ax\u0131n\u0131n\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n g\u00f6r\u0259 bilirik. Reall\u0131q bel\u0259dir.<\/p>\n<p>Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 kabel\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bilirsiniz ki, layih\u0259nin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l ba\u015flay\u0131b. Bununla bel\u0259, biz d\u00f6rd \u00f6lk\u0259d\u0259n ibar\u0259t daha geni\u015f format yaratm\u0131\u015f\u0131q &#8211; Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya. H\u0259min layih\u0259nin M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n ilk iclas\u0131 fevralda Bak\u0131da, ikinci toplant\u0131s\u0131 is\u0259 bu yax\u0131nlarda &#8211; \u00f6t\u0259n ay Tbilisid\u0259 ke\u00e7irilib. Biz bu layih\u0259y\u0259 daha b\u00f6y\u00fck perspektivd\u0259n bax\u0131r\u0131q v\u0259 onu sad\u0259c\u0259 \u201cQara d\u0259niz kabeli\u201d kimi deyil, X\u0259z\u0259rd\u0259ki k\u00fcl\u0259k enerjisi stansiyalar\u0131ndan Avropaya enerjini \u00f6t\u00fcr\u0259n vasit\u0259 kimi q\u0259bul edirik. H\u0259min layih\u0259 b\u00fct\u00f6vd\u00fcr v\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizind\u0259n f\u0259rql\u0259nir, \u00e7\u00fcnki D\u0259hliz bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7 m\u00fcst\u0259qil boru k\u0259m\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan hiss\u0259li layih\u0259dir. \u0130ndi is\u0259 biz m\u0259nb\u0259d\u0259n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f layih\u0259l\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259k ist\u0259yirik v\u0259 bu halda m\u0259nb\u0259, h\u0259m\u00e7inin G\u00fcrc\u00fcstanda olacaq v\u0259 oradan yekun istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 ged\u0259c\u0259k. Bu c\u00fcr r\u0259smi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flad\u0131qdan sonra biz Avropan\u0131n layih\u0259y\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259n bir s\u0131ra dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259zi mesajlar alma\u011fa ba\u015flad\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, layih\u0259 qlobal xarakter ala bil\u0259r.<\/p>\n<p>Neft v\u0259 qaz sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirik, indi is\u0259 elektrik enerjisini \u00f6t\u00fcr\u0259k v\u0259 onun kabelini \u00e7\u0259k\u0259k. Niy\u0259 d\u0259 yox? Avropa \u0130ttifaq\u0131 bunu q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 h\u0259min d\u0259st\u0259k nikbinliyimizi art\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri xan\u0131m Ursula Fon der Lyayen \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda Buxarestd\u0259 imzalanma m\u0259rasiminin \u015fahidi oldu. Bir s\u00f6zl\u0259, onun i\u015ftirak\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n layih\u0259d\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Bu, ola bilsin, g\u0259l\u0259n onillikl\u0259rin layih\u0259sidir, \u00e7\u00fcnki ist\u0259r hidro, ist\u0259r k\u00fcl\u0259k enerjisi sah\u0259sind\u0259 h\u0259m G\u00fcrc\u00fcstanda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011fda b\u00f6y\u00fck potensial var. Art\u0131q dediyim kimi, biz 25 qiqavat enerjini istehsal etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259rpa edil\u0259n enerji sah\u0259sind\u0259 m\u0259\u015fhur olan bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259 m\u00fcqavil\u0259 v\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131 imzalam\u0131\u015f\u0131q. Onun t\u0259xmin\u0259n 500 meqavat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q tikinti i\u015fl\u0259ri gedir. 230 meqavatl\u0131q g\u00fccl\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 biz bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. 700 meqavatdan art\u0131q g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisini biz ola bilsin, maksimum 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259min ed\u0259c\u0259yik. Qalan g\u00fccl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 plandad\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259yimizin b\u00f6y\u00fck \u00fcf\u00fcql\u0259ri var v\u0259 biz h\u0259r zaman bir yerd\u0259 olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0N\u00f6vb\u0259ti sual ver\u0259n Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n \u201c\u0130rs Fondu\u201dnun (The Heritage Foundation) n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Viktoriya Koutsdur.<\/p>\n<p><strong>Viktoriya Kouts:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m d\u0259 \u015eu\u015fada s\u0259mimi q\u0259bula g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdaram. \u0130nan\u0131lmaz f\u00fcrs\u0259t yarand\u0131. \u018fg\u0259r Devidin 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hlilini anlasam \u0259la olard\u0131, \u00e7\u00fcnki \u00f6z\u00fcm h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259ng\u0259n\u0259sind\u0259 qalm\u0131\u015fam. Atan\u0131z\u0131n v\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 yeni \u0259sr\u0259 g\u0259tir\u0259n yola n\u0259z\u0259r salsaq v\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 ba\u015flayacaq yeni d\u00f6vr\u0259 baxsaq, siz \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc qeyd etdiniz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259, h\u0259m\u00e7inin s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 yaz\u0131l\u0131r v\u0259 b\u0259z\u0259n Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar il\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 aras\u0131nda g\u00fccl\u00fc g\u0259rginlik yarad\u0131r. Burada toqqu\u015fmalar da ola bil\u0259r. Fikrimc\u0259, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil ki, Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r h\u0259m \u015e\u0259rq, h\u0259m d\u0259 Q\u0259rb istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Biz, h\u0259m\u00e7inin eyni qaydada AB\u015e olaraq h\u0259m Sakit okean\u0131n, h\u0259m d\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131n sahill\u0259rin\u0259 bax\u0131r\u0131q. Se\u00e7im bax\u0131m\u0131ndan Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi g\u00f6t\u00fcrs\u0259niz, ir\u0259liy\u0259 do\u011fru add\u0131mlayan Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259, m\u0259nc\u0259 biz daha \u00e7ox sizinl\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259liyik v\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131na aid xo\u015fag\u0259lm\u0259z m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u00fclahiz\u0259 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259liyik. Bu, m\u0259nim r\u0259yimdir v\u0259 onu m\u0259hz burada s\u0259sl\u0259ndirir\u0259m.<\/p>\n<p>M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi laz\u0131ms\u0131z v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z meyar kimi g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, biz enerji super g\u00fcc\u00fc statusunu qazanmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 AB\u015e olaraq Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015f kimi se\u00e7ilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259liyik? Sizin fikrinizc\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n h\u00f6kum\u0259tinin v\u0259 \u00f6z\u0259l sektorumuzun \u0259n yax\u015f\u0131 i\u015ftirak\u0131 hans\u0131 formada ola bil\u0259rdi?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fslind\u0259, tam \u0259minlikl\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u00fcnd\u0259liyi h\u0259qiq\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259ss\u00fcrat ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. \u0130ndic\u0259 m\u00fczakir\u0259 etdiyimiz 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 aid m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin v\u0259 b\u0259zi ifad\u0259l\u0259rin h\u0259ssas olmas\u0131na g\u0259ldikd\u0259, dem\u0259liy\u0259m ki, bu, he\u00e7 d\u0259 h\u0259ll oluna bilm\u0259y\u0259n ziddiyy\u0259tl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fundan x\u0259b\u0259r vermir. \u018fksin\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarla bizim \u00e7ox geni\u015f v\u0259 m\u00fch\u00fcm ikit\u0259r\u0259fli g\u00fcnd\u0259liyimiz var. \u018fvv\u0259lc\u0259, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar enerji t\u0259chizat\u0131 mar\u015frutlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n, qeyd etdiyim kimi, bu g\u00fcn pan-Avropan\u0131n qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olan Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259r zaman d\u0259st\u0259kl\u0259yib. H\u0259min ill\u0259ri yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, \u00e7\u00fcnki 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u0259n SOCAR-da i\u015fl\u0259yirdim v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 AB\u015e-\u0131n d\u0259st\u0259yinin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacib oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilir\u0259m. H\u0259min boru k\u0259m\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259 az deyildi. \u00c7ox g\u00fccl\u00fc erm\u0259nip\u0259r\u0259st kampaniya apar\u0131ld\u0131. \u018fg\u0259r s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, onlar h\u0259tta \u201cBTC Campaign\u201d adl\u0131 QHT d\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131lar. Onlar h\u0259r \u00fcnvana m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0259fsuslar olsun ki, h\u0259min m\u0259ktublar\u0131n b\u0259zil\u0259ri i\u015fl\u0259di. M\u0259s\u0259l\u0259n, D\u00fcnya Bank\u0131 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u0131n tikintisin\u0259 v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 bir il yubatd\u0131, guya \u0259traf m\u00fchitl\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131qlar var idi. Onlar bundan b\u0259han\u0259 kimi istifad\u0259 edirdil\u0259r ki, layih\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vuracaq. Halbuki Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan t\u0259xmin\u0259n 20 ildir ki, istismar olunur v\u0259 bir damc\u0131 neft bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vurmay\u0131b. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar biz\u0259 h\u0259min \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri d\u0259f etm\u0259kd\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 oldu.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r qaz haqq\u0131nda dan\u0131\u015fsaq, b\u0259li, h\u0259r zaman amerikal\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla zarafat edirik ki, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n z\u0259rr\u0259si d\u0259 AB\u015e bazar\u0131na \u00e7\u0131xmayacaq. Lakin Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n planlar\u0131na verdiyi d\u0259st\u0259k \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu. H\u0259min d\u0259hlizin icras\u0131nda bir \u00e7ox mane\u0259l\u0259r oldu, \u00f6z\u00fc d\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n. M\u0259nc\u0259 bu, art\u0131q sirr deyil, lakin b\u0259han\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u0259traf m\u00fchitl\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Bu d\u0259f\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhandak\u0131 kimi t\u0131sba\u011falardan s\u00f6hb\u0259t getmirdi. Zeytun a\u011faclar\u0131 dill\u0259rind\u0259 idi. G\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, onlar nec\u0259 d\u0259 \u201cyarad\u0131c\u0131\u201d yana\u015f\u0131rlar. \u018fslind\u0259, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhanda t\u0131sba\u011falar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qalan eyni qrup insanlar idi. \u0130taliyada zeytun a\u011faclar\u0131na g\u0259ldikd\u0259, biz \u00f6z ara\u015fd\u0131rmam\u0131z\u0131 apard\u0131q v\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu kampaniyan\u0131n arxas\u0131nda kiml\u0259rin durdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdik. \u018ffsuslar olsun ki, bizim \u0130taliyan\u0131n \u0259vv\u0259lki h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri v\u0259 b\u0259zi yerli orqanlar\u0131 il\u0259 yaz\u0131\u015fmam\u0131zda \u00e7\u0259tin vaxtlar da oldu. B\u00fct\u00fcn \u0259laq\u0259l\u0259ri izl\u0259dik, \u00e7\u00fcnki layih\u0259nin realla\u015fmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu kampaniyan\u0131n arxas\u0131nda kimin durdu\u011funu bilm\u0259li idik v\u0259 tapd\u0131q. Lakin bunu dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k tez olard\u0131. Ancaq vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259r \u015fey ayd\u0131n olacaq. Bununla bel\u0259, sonra n\u0259 ba\u015f verdi v\u0259 m\u0259n televiziyada onun \u015fahidi oldum. \u018fvv\u0259lc\u0259 dem\u0259liy\u0259m ki, \u0130taliya Prezidenti c\u0259nab Sercio Mattarella b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k verdi v\u0259 o, prosesi ir\u0259liy\u0259 do\u011fru aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6rd\u00fc. \u00c7\u00fcnki \u0130taliyada v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi regionundak\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra zeytun a\u011faclar\u0131n\u0131n yerinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vri \u0259saslarla ba\u015f verir. Bel\u0259likl\u0259, bu halda h\u0259min zeytun a\u011faclar\u0131, \u0259fsuslar ki, narahatl\u0131q m\u0259nb\u0259yi oldu. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onlar k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc v\u0259 \u0259min\u0259m ki, h\u0259min a\u011faclara indi he\u00e7 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yoxdur. Sonra Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n ovaxtk\u0131 Prezidenti Donald Tramp \u0130taliyan\u0131n Ba\u015f naziri il\u0259 m\u0259tbuat konfrans\u0131nda a\u00e7\u0131q dedi ki, siz layih\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lisiniz. Bu, d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu v\u0259 zeytun a\u011faclar\u0131n\u0131n yerd\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn narahatl\u0131qlar d\u0259rhal aradan qalxd\u0131 v\u0259 biz\u0259 ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131r\u0131ld\u0131. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar bu c\u00fcr i\u015fl\u0259yir. Burada indi s\u00f6yl\u0259diyimi b\u0259lk\u0259 ilk d\u0259f\u0259dir ki, deyir\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bunu sirr kimi saxlamal\u0131y\u0131q? \u0130kim\u0259nal\u0131l\u0131q n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qals\u0131n? Xeyr.<\/p>\n<p>Bizim Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarla \u00e7ox d\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 indi m\u0259n Prezident Baydend\u0259n bir ne\u00e7\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t m\u0259ktub alm\u0131\u015fam. Ukraynaya humanitar yard\u0131m\u0131m\u0131zla \u0259laq\u0259dar m\u0259n Prezidentd\u0259n v\u0259 D\u00f6vl\u0259t katibi Blinkend\u0259n ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlanan mesajlar alm\u0131\u015fam. Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birg\u0259 \u018ffqan\u0131standan \u0259n son \u00e7\u0131xan iki \u00f6lk\u0259d\u0259n biri oldu v\u0259 biz \u018ffqan\u0131standa lap \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n olmu\u015fuq. 2003-c\u00fc ild\u0259n b\u0259ri biz \u0130raqda olduq v\u0259 qay\u0131d\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z mesaja q\u0259d\u0259r orada qald\u0131q. Tan\u0131nma prosesi ba\u015flad\u0131qdan \u0259vv\u0259l biz h\u0259tta Kosovoda olduq. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, enerji, ticar\u0259t v\u0259 haz\u0131rda b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259l\u0259rind\u0259, \u00fcmid edirik ki, Amerika \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si kimi b\u00f6y\u00fck layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycanda k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f ehtiyatlar\u0131 200 qiqavata yax\u0131nd\u0131r. Beyn\u0259lxalq Maliyy\u0259 Korporasiyas\u0131n\u0131n t\u0259sdiql\u0259diyi kimi, onun 157 qiqavat\u0131 X\u0259z\u0259rin biz\u0259 aid olan hiss\u0259sind\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin h\u0259cmini \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259n bir daha t\u0259f\u0259rr\u00fcatlara ke\u00e7ir\u0259m, lakin he\u00e7 k\u0259s d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sin ki, 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f v\u0259 b\u0259zi dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259sir edir. Onlar x\u0131rda m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. B\u0259lk\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r bu, daha h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259 idi, amma indi o, x\u0131rda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Lakin biz h\u0259r zaman daha geni\u015f miqyasda baxmal\u0131y\u0131q. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259yusedici m\u0259qamlar ola bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf edirik ki, erm\u0259ni ail\u0259si olan senator Menendez h\u0259r zaman Az\u0259rbaycana h\u00fccum \u00e7\u0259kir. O, erm\u0259ni lobbisi deyil, anti-Az\u0259rbaycan lobbisidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf edirik ki, Adam \u015eif kimi insanlar Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 \u0259dav\u0259t dolu fikirl\u0259r yay\u0131r. \u0130ndi is\u0259, o, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131\u201d tan\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cq\u0259tnam\u0259\u201d \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u018fg\u0259r q\u0259bul olunsa, h\u0259min \u201cq\u0259tnam\u0259\u201dnin d\u0259y\u0259ri Fransa Senat\u0131n\u0131n v\u0259 M\u0259clisinin q\u0259bul etdiyi \u201cq\u0259tnam\u0259\u201dl\u0259r q\u0259d\u0259r olacaq. Bir s\u00f6zl\u0259, biz bu insanlar\u0131 tan\u0131y\u0131r\u0131q v\u0259 bilirik ki, onlar\u0131 erm\u0259ni lobbisi maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir. Bilirik, \u00e7ox g\u00fcman ki, bu c\u00fcr i\u015fbirliyinin k\u00f6k\u00fc he\u00e7 d\u0259 saf deyil. Bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin Menendez, \u015eif v\u0259 ya \u015eerman kimi adamlar\u0131n olmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 t\u0259sir etm\u0259m\u0259lidir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Amerika s\u0259firi M\u0259tyu Brayz\u0259 il\u0259 bir hal ya\u015fand\u0131. O, sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. Erm\u0259nip\u0259r\u0259st senatorlar onun t\u0259yin olmas\u0131na imkan verm\u0259di, \u00e7\u00fcnki o, \u00e7ox erm\u0259nip\u0259r\u0259st deyildi v\u0259 onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u00fcrkd\u00fcr. Siyasi vicdan\u0131n s\u0259viyy\u0259sini t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, \u0259g\u0259r insan\u0131n yolda\u015f\u0131 t\u00fcrkd\u00fcrs\u0259, o, Az\u0259rbaycanda s\u0259fir ola bilm\u0259z?! M\u0259tyu Brayz\u0259nin diplomatik karyeras\u0131 he\u00e7 oldu. Bu insan D\u00f6vl\u0259t Departamenti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 bir ne\u00e7\u0259 onillik xidm\u0259t etmi\u015fdir. Bir insan &#8211; h\u0259min erm\u0259nip\u0259r\u0259st \u015f\u0259xs onun karyeras\u0131n\u0131 he\u00e7\u0259 endirdi. Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r\u0131q, lakin n\u0259 Menendez, n\u0259 \u015eif, n\u0259 d\u0259 ki, onlar kimi h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r insan AB\u015e il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u00e7ox tarazl\u0131d\u0131r, m\u00f6hk\u0259mdir, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 bel\u0259 olacaq.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Mahmud H\u0259s\u0259n xan, Pakistan\u0131n C\u0259nubi Asiya v\u0259 Beyn\u0259lxalq Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zi. Buyurun.<\/p>\n<p><strong>Mahmud H\u0259s\u0259n xan:<\/strong>\u00a0Bizim Siz\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na x\u00fcsusi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131m\u0131z var. Biz h\u0259qiq\u0259t\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tam sosial-iqtisadi transformasiyas\u0131 v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n u\u011furla azad edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 strateji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinizi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk. Geosiyas\u0259t\u0259 aid bir \u00e7ox suallar\u0131n verildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, m\u0259nim sual\u0131m geoiqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Zati-alil\u0259ri, Az\u0259rbaycan\u0131n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259llind\u0259 \u00c7inin diplomatik yard\u0131m\u0131na ehtiyac\u0131 varm\u0131? \u00c7\u00fcnki bu d\u0259hlizl\u0259rin bir \u00e7oxu \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d layih\u0259sinin t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Bununla yana\u015f\u0131, \u00c7in S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda anla\u015fman\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 vasit\u0259\u00e7i oldu v\u0259 bu hadis\u0259 regionun iqtisadiyyat\u0131na v\u0259 geosiyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Siz bu bax\u0131mdan b\u00f6y\u00fck Avrasiya m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolunu nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? Bununla yana\u015f\u0131, dollardan istifad\u0259nin azald\u0131lmas\u0131 meyill\u0259rin\u0259, \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 BRICS-in getdikc\u0259 artan dinamikas\u0131na m\u00fcnasib\u0259tinizi bilm\u0259k ist\u0259rdim. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u018fvv\u0259lc\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Pakistan \u0259sl dost v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Biz Pakistan xalq\u0131na, indiki v\u0259 ke\u00e7mi\u015f h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r zaman g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q. \u0130st\u0259r i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 v\u0259 ondan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Pakistan\u0131n Prezidenti, Ba\u015f naziri v\u0259 dig\u0259r y\u00fcks\u0259kr\u00fctb\u0259li m\u0259murlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fl\u0259r. Sizd\u0259n xahi\u015f edir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn qarda\u015flar\u0131m\u0131za bizim t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildir\u0259siniz. Pakistan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 i\u015f\u011fal s\u0259b\u0259bind\u0259n Erm\u0259nistanla diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmayan d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259sidir. Biz bunu \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk.<\/p>\n<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi v\u0259 \u00c7inin vasit\u0259\u00e7iliyi sual\u0131n\u0131za g\u0259ldikd\u0259, hesab edir\u0259m ki, bu d\u0259hlizin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var v\u0259 m\u0259n art\u0131q bu haqda dan\u0131\u015fd\u0131m. \u00c7in, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si yarad\u0131l\u0131r v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi h\u0259min mar\u015frutun davam\u0131, \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d layih\u0259sinin v\u0259 ya \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizinin t\u0259rkib hiss\u0259si ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259n \u0130ran\u0131n d\u0259mir yolu il\u0259 ba\u011flant\u0131s\u0131 var v\u0259 bu mar\u015frutla Fars k\u00f6rf\u0259zi istiqam\u0259tind\u0259 y\u00fckl\u0259r da\u015f\u0131na bil\u0259r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi, sad\u0259c\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, hesab edir\u0259m ki, bu layih\u0259nin qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. \u00c7\u00fcnki biz daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fckl\u0259rin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik v\u0259 mar\u015frutlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olsa, bir o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r. Biz\u0259 g\u0259ldikd\u0259, biz i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00f6k\u00fcl\u00fcb daha sonra sat\u0131lan, F\u00fczulid\u0259n Z\u0259ngilana v\u0259 dem\u0259k olar ki, Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan d\u0259mir yolunun in\u015fas\u0131n\u0131 g\u0259l\u0259n il bitir\u0259c\u0259yik. Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n 40 kilometrd\u0259n bir az art\u0131q olan d\u0259mir yolu x\u0259tti in\u015fa edils\u0259, bu, beyn\u0259lxalq layih\u0259 olacaq. Erm\u0259nistan bu layih\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcni mane\u0259l\u0259r yaradacaqsa, onlar bundan yaln\u0131z uduzacaqlar. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn bizim G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Rusiya vasit\u0259sil\u0259 Qara d\u0259niz limanlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z var, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0130ran \u0259razisind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edilir. Erm\u0259nistan\u0131n is\u0259 bel\u0259 fiziki ba\u011flant\u0131lar\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00c7inin rolu il\u0259 \u0259laq\u0259dar sual\u0131n\u0131za g\u0259ldikd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, biz \u00c7inin rolunu \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00c7in aras\u0131nda \u0259la m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r var. M\u0259n \u00c7inin Prezidenti Si Cinpinl\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u0259m v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin birind\u0259 o, m\u0259ni \u00c7inin yax\u015f\u0131 dostu adland\u0131r\u0131b. Bunun \u00f6z\u00fc bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259viyy\u0259sini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 kifay\u0259tdir. \u018flb\u0259tt\u0259, biz S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik. Bu raz\u0131la\u015fman\u0131n mahiyy\u0259ti biz\u0259 m\u0259lum deyil. \u0130st\u0259nil\u0259n halda bu, yax\u015f\u0131 hadis\u0259dir. S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn qarda\u015f \u00f6lk\u0259dir v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var. Biz onlara yaln\u0131z t\u0259r\u0259qqi, sabitlik v\u0259 inki\u015faf arzu edirik. Dediyim kimi, onlar biz\u0259 g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistanla diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmay\u0131b v\u0259 bunun b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. \u0130ran is\u0259 bizim qon\u015fumuzdur v\u0259 biz orada sabitlik v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131la bilin\u0259n v\u0259ziyy\u0259tin olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. Bu bax\u0131mdan \u00c7inin rolu yaln\u0131z y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na g\u0259ldikd\u0259, m\u0259n t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00d6zb\u0259kistanda ba\u015f tutmu\u015f Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. \u0130lk d\u0259f\u0259 idi ki, m\u0259n t\u0259\u015fkilat\u0131n toplant\u0131s\u0131na d\u0259v\u0259t edilmi\u015fdim. Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00fczv\u00fc deyil, he\u00e7 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i bel\u0259 deyil. Az\u0259rbaycan\u0131n statusu dialoq \u00fczr\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r. Buna baxmayaraq, Az\u0259rbaycan d\u0259v\u0259t edilmi\u015fdi v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca vacib idi. \u00c7\u00fcnki \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bir \u00e7ox \u00fczv\u00fc il\u0259 bizim \u00e7ox yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, toplant\u0131m\u0131z art\u0131q iki saatd\u0131r ki, davam edir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sizin siyah\u0131n\u0131z var? M\u0259n onu g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m. H\u0259r \u015fey \u0259linizd\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0Siyah\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 b\u0259zi yeni sual verm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 var.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Yorulmam\u0131s\u0131n\u0131zsa, z\u0259nnimc\u0259, davam ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0\u0130layda Nichar, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Xarici \u0130nki\u015faf \u0130nstitutu.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Xarici \u0130nki\u015faf \u0130nstitutunun (ODI) qlobal risk \u00fczr\u0259 eksperti\u00a0<strong>\u0130layda Nichar:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, biz\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 burada olma\u011f\u0131mdan m\u0259mnunam. Biz bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunduq v\u0259 Orta D\u0259hlizi m\u00fczakir\u0259 etdik. D\u00fcn\u0259n r\u0259q\u0259msal inki\u015faf v\u0259 n\u0259qliyyat naziri \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Orta D\u0259hlizin yaln\u0131z probleml\u0259r yarananda istifad\u0259 edilm\u0259si ideyas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildirdi. Sizin fikrinizc\u0259, Orta D\u0259hlizin xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan n\u0259l\u0259r edil\u0259 bil\u0259r? \u0130caz\u0259nizl\u0259, daha bir q\u0131sa sual\u0131m var. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual verildi, ancaq m\u0259n yen\u0259 soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. M\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 \u015eimali Kipri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, TDT-nin inki\u015faf\u0131nda Az\u0259rbaycan hans\u0131 rolu oynaya bil\u0259r?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Orta D\u0259hliz layih\u0259si t\u0259r\u0259fimizd\u0259n tam d\u0259st\u0259kl\u0259nir v\u0259 onun n\u0259h\u0259ng potensial\u0131 var. Burada anlamaq laz\u0131md\u0131r ki, biz yaln\u0131z y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tranzit mar\u015frutu olmamal\u0131y\u0131q. Biz bu imkandan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, mar\u015frutboyu biznes f\u0259aliyy\u0259tini stimulla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Orta D\u0259hlizin t\u0259rkib hiss\u0259si olan \u00f6lk\u0259l\u0259r yaln\u0131z tranzitd\u0259n g\u0259lirin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n yerli istehsal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Bizim \u018fl\u0259t Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz var. Zonan\u0131n g\u00fccl\u00fc qanunvericilik bazas\u0131 var, qaydalar, fikrimc\u0259, investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedicidir. \u0130lkin infrastruktur haz\u0131rda yarad\u0131l\u0131r. Biz bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, yeni istehsal sah\u0259l\u0259ri v\u0259 yeni biznes imkanlar\u0131 yaratmaq ist\u0259yirik. Az\u0259rbaycanda yax\u015f\u0131la\u015fan biznes m\u00fchitinin olmas\u0131, vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259, bizim b\u00fct\u00fcn maliyy\u0259 sistemimizin \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar hesab edir\u0259m ki, b\u00f6y\u00fck potensial yarad\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259miz. Dediyim kimi, Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb deyil, \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir. B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat imkanlar\u0131m\u0131z var, infrastruktur tam m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilib. Y\u0259ni, potensial b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu imkanlara daha geni\u015f bax\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sad\u0259c\u0259, tranzit \u00f6lk\u0259si olmaq kifay\u0259t deyil.<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na g\u0259ldikd\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259\u015fkilat\u0131n b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 f\u0259al olub. Vaxtil\u0259 onun ad\u0131 f\u0259rqli olsa da, biz \u00e7ox f\u0259al olmu\u015fuq. B\u0259zi vaxtlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259all\u0131\u011f\u0131 d\u0259yi\u015fib, b\u0259zil\u0259ri daha f\u0259al, dig\u0259rl\u0259ri d\u0259 f\u0259al olub. El\u0259 d\u00f6vr olub ki, Zirv\u0259 toplant\u0131lar\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m ke\u00e7irilm\u0259yib. Lakin Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman m\u00fch\u00fcm \u00f6lk\u0259 olaraq qal\u0131b. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, t\u0259\u015fkilat\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259 10 ild\u0259n art\u0131q bundan \u0259vv\u0259l Nax\u00e7\u0131vanda q\u0259bul edilib. T\u0259\u015fkilat\u0131n ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si onun, sad\u0259c\u0259, nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si deyil. Burada mahiyy\u0259td\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir v\u0259 biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, t\u0259\u015fkilata \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0259yl\u0259rini s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259lidir. Biz t\u0259\u015fkilat\u0131 daha vacib beyn\u0259lxalq oyun\u00e7uya \u00e7evir\u0259 bils\u0259k h\u0259r k\u0259s bundan faydalanar. Bizim geni\u015f co\u011frafiyam\u0131z, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji ehtiyatlar\u0131, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u00fc h\u0259rbi imkanlar\u0131 var. Bel\u0259likl\u0259, biz b\u00fct\u00fcn bu s\u0259yl\u0259ri birl\u0259\u015fdirs\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 ciddi oyun\u00e7u g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Hesab edir\u0259m ki, t\u0259\u015fkilat qlobal g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri ola bil\u0259r v\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bir daha deyir\u0259m, \u0259hali, co\u011frafiya, n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131, Avrasiya komponenti, enerji ehtiyatlar\u0131 var. T\u00fcrkiy\u0259 NATO-nun ikinci b\u00f6y\u00fck ordusuna malikdir. Az\u0259rbaycan \u00f6z h\u0259rbi imkanlar\u0131n\u0131n olduqca y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirib. B\u00fct\u00fcn bu imkanlar\u0131 birl\u0259\u015fdirs\u0259k, h\u0259r k\u0259s bundan yaln\u0131z faydalana bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r topla\u015fsaq, \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olsaq, \u00f6lk\u0259l\u0259rimizd\u0259 daha yax\u015f\u0131 anlay\u0131\u015f olacaq ki, bu, m\u0259hz bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, m\u0259nim yana\u015fmam bel\u0259dir ki, h\u0259r k\u0259s \u00f6z ail\u0259sind\u0259, \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 ya\u015famal\u0131d\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, bu g\u00fcn qlobal d\u00fcnyada ya\u015fay\u0131r\u0131q v\u0259 insanlar f\u0259rqli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015faya bil\u0259r. Bu, normald\u0131r. Ancaq m\u0259nim \u015f\u0259xsi fikrimdir ki, insan v\u0259t\u0259nind\u0259, ail\u0259sind\u0259 ya\u015fasa, daha yax\u015f\u0131 olar. Y\u0259ni, bu t\u0259\u015fkilat da bizim ail\u0259mizdir. Bu, ham\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259bii m\u0259kan\u0131d\u0131r. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131na g\u0259ldikd\u0259, bilirsiniz ki, onlar m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i oldular. Biz bunu \u0259vv\u0259ld\u0259n sona q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259kl\u0259yirdik v\u0259 qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259brik edirik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, biz\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n yerl\u0259rd\u0259n, y\u0259qin \u00f6z\u00fcn\u00fcz bilirsiniz haradan, bununla ba\u011fl\u0131 mesajlar g\u0259ldi. Bizim cavab\u0131m\u0131z is\u0259 o oldu ki, birincisi, onlar bizim qarda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r, ikincisi is\u0259 onlar art\u0131q \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 statusundad\u0131rlar ki, o t\u0259\u015fkilat\u0131n daha \u00e7ox \u00fczv\u00fc var. Bel\u0259likl\u0259, hesab edir\u0259m ki, potensial var v\u0259 m\u0259n beyn\u0259lxalq arenada g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox anla\u015fman\u0131n \u015fahidiy\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0S\u00f6z Maykl Rit\u00e7iy\u0259 verilir.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u201cEnergy Intelligence\u201d n\u0259\u015frinin redaktoru\u00a0<strong>Maykl Rit\u00e7i:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. Siz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259ni maraqland\u0131ran b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r haqq\u0131nda art\u0131q dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. M\u0259nim f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259m enerjidir. Siz ehtiyatlar v\u0259 kommersiya faydas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. M\u0259n icaz\u0259nizl\u0259, daha konkret olmaq ist\u0259yir\u0259m. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Prezidenti Ursula Fon der Lyayen il\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Az\u0259rbaycan il\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259 Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa dair Anla\u015fma Memorandumundan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k, 2027-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r qazla t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r? Bu, olduqca s\u0131x zaman k\u0259siyidir, burada h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259yi\u015fiklik ola bil\u0259rmi? N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259dric\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi yanacaq n\u00f6vl\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Bu bax\u0131mdan Avropa \u0130ttifaq\u0131 qar\u015f\u0131n\u0131zda hans\u0131 \u0259lav\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u0259lidir?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Siz uzunm\u00fcdd\u0259tli \u00f6hd\u0259lik kimi \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxundunuz. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayandan biz bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, 10-dan art\u0131q d\u00f6vl\u0259td\u0259n m\u00fcraci\u0259t alm\u0131\u015f\u0131q. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r t\u0259chizat\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya t\u0259chizata ba\u015flamaq imkanlar\u0131 axtar\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. \u018flb\u0259tt\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 s\u0259rmay\u0259 laz\u0131md\u0131r v\u0259 bir s\u0131ra texniki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, biz h\u0259min qaz q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hans\u0131 h\u0259cmd\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259bii yanacaq n\u00f6vl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259liyik. Bildiyiniz kimi, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131 art\u0131q t\u0259bii yanacaqla ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259ri maliyy\u0259l\u0259\u015fdirmir. Bunu \u015f\u0259rh etm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Ancaq biz bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q. Biz el\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259mirik ki, planla\u015fd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z halda milyardlarla dollar s\u0259rmay\u0259 yat\u0131raq v\u0259 sonra biz\u0259 desinl\u0259r, bizim art\u0131q hidrogenimiz var, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr v\u0259 \u0259lvida.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 enerji dialoqumuzun elementl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz sizin \u00e7ox do\u011fru olaraq qeyd etdiyiniz m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizim proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmaya ehtiyac\u0131m\u0131z var. Biz yard\u0131m etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q, art\u0131q bunu edirik v\u0259 \u0259lav\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131r\u0131q. Biz Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox qaz n\u0259ql etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra dig\u0259r diplomatik add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, biz ist\u0259yirik Avropa Komissiyas\u0131 bizim m\u00f6vqeyimizi anlas\u0131n ki, g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259timizi planla\u015fd\u0131ra bil\u0259k. \u00dcmumilikd\u0259, bizim Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n enerji dialoqumuz var &#8211; t\u0259kc\u0259 qaz deyil, buraya b\u0259rpaolunan enerji v\u0259 ya\u015f\u0131l hidrogen daxildir. Y\u0259ni, portfel olduqca geni\u015fdir. Konkret r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, Anla\u015fma Memorandumuna \u0259sas\u0259n, biz 2027-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn qaz t\u0259chizat\u0131m\u0131z\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. Bu, t\u0259qrib\u0259n 20 milyard kubmetrdir. Hesab edir\u0259m ki, bu, tamamil\u0259 reald\u0131r. Bu, real olmasa idi, biz onu imzalamazd\u0131q. H\u0259r hans\u0131 bir forsmajor ba\u015f verm\u0259s\u0259, bu, tamamil\u0259 reald\u0131r. 2021-ci ild\u0259 bizim Avropa bazar\u0131na t\u0259chizat\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n 8 milyard kubmetr idi. Bu il is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 12 milyard kubmetr olacaq. Y\u0259ni, iki ild\u0259 8-d\u0259n 12-y\u0259 qalx\u0131b v\u0259 bel\u0259 iri add\u0131mlarla ir\u0259lil\u0259s\u0259k, 2027-ci ild\u0259 20 milyarda \u00e7ata bil\u0259rik.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259 bar\u0259sind\u0259 sual ver\u0259 bil\u0259rsiniz. Siz\u0259 deyim ki, birincisi biz \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan \u0259lav\u0259 qaz g\u00f6zl\u0259yirik. T\u0259qrib\u0259n d\u00f6rd ild\u0259n sonra, b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha tez, biz \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n yeni fazas\u0131ndan \u0259lav\u0259 qaz hasil ed\u0259c\u0259yik. \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, qaz g\u00f6zl\u0259yirik v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, bu il buna nail olaca\u011f\u0131q. \u0130lk m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u201cAb\u015feron\u201ddan 1,5 milyard kubmetr \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yik, daha sonra is\u0259 ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259nin n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olaca\u011f\u0131na q\u0259rar ver\u0259c\u0259yik &#8211; hans\u0131 bazara n\u0259ql ed\u0259c\u0259yik, yerli, yoxsa xarici? Sizi \u00e7ox detallarla yormaq ist\u0259mir\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259, \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var v\u0259 BP v\u0259 SOCAR art\u0131q o layih\u0259d\u0259 f\u0259al \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, n\u0259h\u0259ng qaz-kondensat yata\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 onun minimum ehtiyat\u0131 300 milyard kubmetrdir. \u018flb\u0259tt\u0259, \u201c\u00dcmid\u201d v\u0259\u201d Bab\u0259k\u201d yataqlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var. Orada SOCAR \u00f6z\u00fc f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, ancaq biz xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. \u201cQaraba\u011f\u201d neft yata\u011f\u0131m\u0131z var v\u0259 orada da potensial var. Bel\u0259likl\u0259, qaz\u0131n m\u0259nb\u0259yi bunlard\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0259lav\u0259 h\u0259cm \u00fc\u00e7\u00fcn idar\u0259\u00e7iliyin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, itkil\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 qazpaylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259mizin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u0259rpaolunan enerji. Bu g\u00fcn biz \u0259n az\u0131 5 milyard kubmetri enerji istehsal\u0131nda istifad\u0259 edirik. Y\u0259ni, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u0259rpaolunan enerjimiz olsa, bu 5 milyard bazara \u00e7\u0131xar\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin yen\u0259 d\u0259 qay\u0131d\u0131r\u0131q bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259. Qaz\u0131n n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar olmal\u0131d\u0131r. TAP geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. Onun s\u0259hml\u0259rinin 20 faizi Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur, bir \u015firk\u0259td\u0259n ba\u015fqa dig\u0259rl\u0259rinin d\u0259 pay\u0131 20 faizdir. Burada TAP-\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair birg\u0259 q\u0259rar verilm\u0259lidir. TAP geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259s\u0259, qaz olmayacaq. Bu g\u00fcn TAP maksimum h\u0259dd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. TANAP-\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k daha asand\u0131r, \u00e7\u00fcnki o layih\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 BP var. TAP-da is\u0259 daha \u00e7\u0259tindir. Trans-Balkan boru k\u0259m\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r ki, bizim qaz\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259chiz ed\u0259 bil\u0259k. Avropada interkonnektorlar vaxt\u0131nda tikils\u0259, biz bu ilin sonunda Macar\u0131stan\u0131 v\u0259 Serbiyan\u0131 qazla t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Bu il art\u0131q Rum\u0131niyaya qaz\u0131n n\u0259qli ba\u015flay\u0131b. Yunan\u0131stan, \u0130taliya v\u0259 Bolqar\u0131stana qaz n\u0259ql edilir, Albaniyada qazpaylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 layih\u0259sin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funa dair dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki Albaniya tranzit \u00f6lk\u0259si olmas\u0131na baxmayaraq, qazpaylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 malik deyil. Biz h\u0259min \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Sofiyada idim v\u0259 \u201cH\u0259mr\u0259ylik Halqas\u0131\u201d layih\u0259sinin ba\u015flan\u0131lmas\u0131 t\u0259dbirind\u0259 i\u015ftirak etdim. Art\u0131q Slovakiya da bu proses\u0259 qo\u015fulur. Haz\u0131rda biz 6 \u00f6lk\u0259y\u0259 qaz ixrac ediriks\u0259, i\u015fl\u0259r qrafik \u00fczr\u0259 gets\u0259 v\u0259 fors-major hallar\u0131 olmasa, \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 bir il\u0259 10 ola bil\u0259r. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n komissar Simson deyir ki, Az\u0259rbaycan pan-Avropa t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olacaq. Bu, h\u0259l\u0259 yekun deyil. Bazar olarsa v\u0259 interkonnektorlar tikil\u0259rs\u0259, biz\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r var. Balkanlarda v\u0259 Avropan\u0131n dig\u0259r regionlar\u0131ndan ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259diyim \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, onlar da Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 ala bil\u0259rl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, geni\u015f m\u0259nz\u0259r\u0259 ayd\u0131nd\u0131r, lakin b\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259 laz\u0131md\u0131r. Biz vaxt\u0131nda ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259sini icra etm\u0259s\u0259k, bu, dig\u0259r layih\u0259l\u0259rin gecikm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n \u201cALG Transportation\u201d \u015firk\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri\u00a0<strong>F\u0259rhad Azima:<\/strong>\u00a0T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. Burada olma\u011f\u0131n m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Bu m\u0259kanla ba\u011fl\u0131 m\u0259rhum Prezidentin arzusu Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Burada olmaq m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259r\u0259fdir. \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Qazax\u0131stan qaz\u0131n\u0131n asanl\u0131qla X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibi il\u0259 boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 Bak\u0131ya, oradan is\u0259 Avropaya n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar. Bu layih\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran mane\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bunu dem\u0259k \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki ad\u0259t\u0259n qaz infrastrukturunun in\u015fas\u0131 layih\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 onlar\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259nl\u0259r h\u0259min enerji resurslar\u0131n\u0131n sahibi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. N\u00fcmun\u0259 olaraq bizi g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Biz resurslar\u0131n sahibiyik, biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olmu\u015fuq v\u0259 onu t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birg\u0259 in\u015fa etmi\u015fik v\u0259 bu i\u015fd\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 biz\u0259 k\u00f6m\u0259k edibl\u0259r. Bu, Bak\u0131dan \u0130taliyaya q\u0259d\u0259r uzanan 3500 kilometrlik boru k\u0259m\u0259ridir v\u0259 onun bir hiss\u0259si d\u0259nizin dibi il\u0259 ke\u00e7ir. Bu, milyardlarla dollarl\u0131q m\u00fch\u00fcm s\u0259rmay\u0259dir v\u0259 biz h\u0259l\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259mi\u015fik. Y\u0259ni, bu, uzunm\u00fcdd\u0259tli s\u0259rmay\u0259dir v\u0259 bu, strateji q\u0259rar idi. Bu olmasa idi, indi haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n he\u00e7 biri m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, tarixi yadda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd edim ki, Az\u0259rbaycan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olub. Buna q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rqli m\u00fclahiz\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r olub. M\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n NABUCCO il\u0259 ba\u011fl\u0131 10-a yax\u0131n beyn\u0259lxalq t\u0259dbir v\u0259 konfransda i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. B\u0259lk\u0259 bu da 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f kimi ham\u0131n\u0131n yad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131b. Bu layih\u0259 ba\u015f tutmad\u0131. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki sual verilirdi ki, bunu kim maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Bu sual yaranan kimi ham\u0131 geri \u00e7\u0259kilirdi. Bel\u0259likl\u0259, biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olduq, onu vaxt\u0131nda in\u015fa etdik v\u0259 indi d\u0259 onun b\u0259hr\u0259sini g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiya qaz\u0131na g\u0259ldikd\u0259, bu q\u0259rar t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n sahibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n verilm\u0259lidir. Sahibl\u0259r haraya, hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 ixrac etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r \u2013 \u015e\u0259rq, yaxud Q\u0259rb. Onlar Q\u0259rb v\u0259 ya h\u0259r iki istiqam\u0259ti se\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259rs\u0259, Az\u0259rbaycan olaraq biz buna vasit\u0259\u00e7i olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik. Biz texniki yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 yaln\u0131z bizd\u0259 olan boru in\u015fa ed\u0259n barjlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259klif ed\u0259 bil\u0259rik. Biz S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131na v\u0259 boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri sistemimiz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik. Lakin bu q\u0259rar onlar t\u0259r\u0259find\u0259n verilm\u0259lidir v\u0259 bel\u0259 bir q\u0259rar olarsa, layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maliyy\u0259 paketi d\u0259 onlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. Y\u0259ni, konsorsium yarad\u0131lmal\u0131, korporativ s\u0259rmay\u0259, kreditl\u0259r kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259c\u0259k \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar layih\u0259nin m\u00fch\u00fcm par\u00e7as\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, bu, bir n\u00f6v t\u0259tikdir v\u0259 o s\u0131x\u0131lmasa i\u015f getm\u0259y\u0259c\u0259k. Dey\u0259k ki, b\u00fct\u00fcn sadalad\u0131qlar\u0131m h\u0259ll edildi v\u0259 qaz Az\u0259rbaycan\u0131n sahill\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Sonra o nec\u0259 ixrac olunacaq, h\u0259cml\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq, sahibl\u0259r v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar aras\u0131nda kommersiya \u015f\u0259rtl\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olacaq? Biz, sad\u0259c\u0259, tranzit \u00f6lk\u0259si ola bil\u0259rik v\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, olduqca \u0259dal\u0259tli tranzit \u00f6lk\u0259si olaca\u011f\u0131q. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, neft v\u0259 qaz sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 etdiyimiz g\u0259lirin fonunda tranzitd\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz v\u0259sait o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil. Y\u0259ni, bunun m\u00fch\u00fcm iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur. Bu, sad\u0259c\u0259, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259dir, \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rbd\u0259 olan dostlar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259\u00e7i olmaqd\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, biz bu layih\u0259nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 onu maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259n ola bilm\u0259rik. Bel\u0259likl\u0259, bu layih\u0259nin n\u0259d\u0259n ba\u015f tutmamas\u0131 sual\u0131 m\u0259n\u0259 deyil. B\u0259lk\u0259 sizin qon\u015funuz cavab ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan Ali M\u0259clisinin Senat\u0131 s\u0259drinin birinci m\u00fcavini, D\u00fcnya \u0130qtisadiyyat\u0131 v\u0259 Diplomatiya Universitetinin rektoru Sodiq \u015eafoyev: M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 se\u00e7il\u0259n \u015eu\u015fada Siz\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6zb\u0259k dilind\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Biz bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck ilham ald\u0131q. D\u00fcn\u0259n m\u0259nd\u0259n soru\u015fulanda ki, Siz\u0259 sual ver\u0259c\u0259y\u0259mmi, dedim m\u0259n dinl\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. M\u0259n bu toplant\u0131ya g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m. Biz Sizin bax\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131, ilhamland\u0131rma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 v\u0259 d\u0259rin t\u0259hlilinizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk. \u018fmin\u0259m ki, h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn Sizin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259niz, proqnozlar\u0131n\u0131z v\u0259 t\u0259hlilinizi dinl\u0259m\u0259k olduqca maarifl\u0259ndirici oldu. \u0130ki g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Da\u015fk\u0259ndd\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 dahi d\u00f6vl\u0259t xadimi olan Heyd\u0259r \u018fliyevin y\u00fczillik yubileyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f konfrans ke\u00e7irdik. \u015eadam ki, referendumu m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u0259f\u0259rd\u0259 olan Az\u0259rbaycan\u0131n Milli M\u0259clisinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti d\u0259 h\u0259min t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etdi. May\u0131n 10-na q\u0259d\u0259r \u00d6zb\u0259kistanda Heyd\u0259r \u018fliyevin irsin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan bu konfrans\u0131m\u0131zdan hasil olan \u0259sas q\u0259na\u0259timiz ondan ibar\u0259t oldu ki, o, b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza v\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik insan olub. O, bu g\u00fcn ham\u0131m\u0131za laz\u0131m olana \u2013 liderliy\u0259 sahib olub. Bu g\u00fcn burada &#8211; \u015eu\u015fada onun arzular\u0131n\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirildiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Biz onun irsini g\u00f6z\u0259l v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Bak\u0131da, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli Ordusunun g\u00fcc\u00fcnd\u0259 v\u0259 ruhunda, \u015eu\u015fan\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Biz\u0259 bunu g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck miras\u0131 \u0259b\u0259di olsun, onun ideyalar\u0131 Az\u0259rbaycana yeni-yeni z\u0259f\u0259rl\u0259r g\u0259tirsin. Siz\u0259 bir daha minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m, c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Y\u0259qin ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz ki, bizim t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7iy\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur. Bizim dill\u0259rimiz v\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z o q\u0259d\u0259r yax\u0131nd\u0131r ki, biz bir-birimizi t\u0259kc\u0259 anlam\u0131r, h\u0259m d\u0259 bir-birimizin n\u0259bzini hiss edirik. S\u00f6zl\u0259riniz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn \u00d6zb\u0259kistandak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131za Heyd\u0259r \u018fliyevin xatir\u0259sin\u0259 ehtirama g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q. M\u0259nim Da\u015fk\u0259nd\u0259 r\u0259smi s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 qarda\u015f\u0131m Prezident Mirziyoyev il\u0259 birg\u0259 biz Heyd\u0259r \u018fliyevin onun ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan parkda ucald\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdik. Bu, bizim dostlu\u011fumuzun v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bayram\u0131 idi. Biz buna g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>Bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, \u00d6zb\u0259kistan xalq\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcm siyasi hadis\u0259 olan u\u011furlu referendumla ba\u011fl\u0131 t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 siyasi sistemin daha da inki\u015faf\u0131, iqtisadi v\u0259 sosial t\u0259r\u0259qqi \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar yaranacaq. Bilirsiniz ki, m\u0259n v\u0259 Prezident Mirziyoyev yax\u0131n dostuq v\u0259 nazirl\u0259r\u0259 demi\u015fik ki, biz t\u0259limatlar\u0131m\u0131z\u0131n icras\u0131na \u015f\u0259xs\u0259n n\u0259zar\u0259t ed\u0259c\u0259yik v\u0259 bu, art\u0131q ba\u015f verir. Vaxt\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ox almaq ist\u0259mir\u0259m, ancaq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 ruhu unikald\u0131r. T\u0259qrib\u0259n eyni dild\u0259 dan\u0131\u015fan v\u0259 eyni d\u0259y\u0259rl\u0259ri payla\u015fan iki qarda\u015f xalq aras\u0131nda bu, m\u0259hz bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 Qaraba\u011fa xo\u015f g\u0259lmisiniz deyir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Pa\u015fayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Siz vaxt\u0131n\u0131z bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox s\u0259xav\u0259tlisiniz. M\u0259n suallar\u0131 bitir\u0259r\u0259k burada i\u015ftirak ed\u0259n bir n\u0259f\u0259ri qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. D\u00fcn\u0259n o, \u00f6z\u00fcn\u00fcn bax\u0131\u015f\u0131, Qaraba\u011fa dair hissl\u0259ri v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f q\u0131sa film t\u0259qdim etdi. H\u0259min \u015f\u0259xs Tomas Qoltsdur v\u0259 o biziml\u0259dir. S\u0259hh\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim konfransa daha b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bilm\u0259s\u0259 d\u0259, onun etdiyi \u00e7ox d\u0259y\u0259rli idi v\u0259 biz ona \u015eu\u015faya, Qaraba\u011fa s\u0259f\u0259r\u0259 g\u0259ldiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. \u00c7\u00fcnki m\u0259n xat\u0131rlam\u0131ram ki, h\u0259r hans\u0131 bir jurnalist v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 amerikal\u0131 Qaraba\u011f\u0131 Amerika ictimaiyy\u0259tin\u0259 bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn tan\u0131ts\u0131n v\u0259 reall\u0131\u011f\u0131 \u00e7atd\u0131rs\u0131n. Biz \u00e7ox minn\u0259tdar\u0131q. Dediyim kimi, d\u00fcn\u0259n filmin t\u0259qdimat\u0131 oldu. Bildiyiniz kimi, Heyd\u0259r \u018fliyevin Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vaxtda Tomas oraya ilk s\u0259f\u0259r ed\u0259nl\u0259rd\u0259n olub. H\u0259min filmd\u0259 arxa planda onun \u00f6z\u00fc d\u0259 var idi. Bel\u0259likl\u0259, Tomas, bir daha sa\u011f olun v\u0259 m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 sizinl\u0259 \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdir\u0259rdik.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, b\u00f6y\u00fck m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259. M\u0259n c\u0259nab Qoltsu tan\u0131y\u0131ram, biz bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck. M\u0259n onun \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r sadiq oldu\u011funu bilir\u0259m v\u0259 \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131n\u0131n bir elementi d\u0259 onun \u015eu\u015fada olmas\u0131d\u0131r. Bu, \u0259dal\u0259tin t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. Siz\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz i\u015fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 bu g\u00fcn biziml\u0259 oldu\u011funuza g\u00f6r\u0259 \u00e7ox t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p>H\u0259r k\u0259s\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u015e\u0259kl\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 biz bir ail\u0259 fotosu v\u0259 f\u0259rdi fotolar \u00e7\u0259kdir\u0259 bil\u0259rik. G\u0259lin, bunu a\u00e7\u0131q havada ed\u0259k v\u0259 yax\u015f\u0131 yer se\u00e7\u0259k.<\/p>\n<p>Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.<\/p>\n<p>Avrasiyan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi risk v\u0259 t\u0259hdidl\u0259r, yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla ba\u011fl\u0131 beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 art\u0131q \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131 al\u0131b. Bud\u0259f\u0259ki konfrans\u0131n \u015eu\u015fada ke\u00e7irilm\u0259si is\u0259 erm\u0259ni vandalizminin izl\u0259rinin v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rinin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli idi. Bu konfrans, eyni zamanda, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131, kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 imkanlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131, b\u00f6lg\u0259nin t\u0259r\u0259qqisinin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 rifah\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li kimi Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyinin n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli platforma olaraq qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>13:49<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu\u015fada \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201cB\u00f6y\u00fck Avrasiya geosiyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131: Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>O, konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>11:18<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu\u015fada \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f\u00a0\u201cB\u00f6y\u00fck Avrasiya geosiyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131: Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259\u201d adl\u0131\u00a0beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p><strong>Oxu.Az<\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 beyn\u0259lxalq konfransda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>H\u0259min konfrans\u0131n canl\u0131 yay\u0131m\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xgmx8_Sk5zI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<div><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FPresidentIlhamAliyev%2Fvideos%2F805205531071364%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0\" width=\"560\" height=\"314\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<div>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMDkvMmI0NGIyMTEtODg4Mi00ZmE1LWJhOGYtNTdlNzUzMzFkNWJkLzEuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=9022a27a02aa1d47\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMDkvOGMzY2JhZjItMTI4OS00NTkwLWI5NjAtOGU4ODk5NmFiMzZhLzIuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=7743cd0cc57c53a4\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMDkvNDNmODEwNDktZGJhNS00NGM4LWI4MTEtYmJhMjRkNDBmMWQzLzQuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=73e58a4590ea0e71\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMTAvMWY0NWE1YWItNGQ5MS00YzM1LWI5ZTktMzc3YzA3ZTYyZDE0LzUuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=a7c1edc588cff91e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMTAvM2QzZDYzZDctOGZlZi00NzFlLWI1MDctZWUwNjRmM2MyYjgxLzYuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=c81f5e5824c04723\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMTAvYTY1NTY0MGQtNjNhNy00NDdmLThkNzctNTY3ODk2YjFkY2JhLzcuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=c68541fb99cd9c24\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMjkvZmYyYTU3M2ItMzM2ZS00Yzk5LWIyYjUtNjAwZTU0ZTNiNzc4LzguanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=25ba8cc0b6941dc6\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMjkvNDM1MWJmMDktMjNkMS00YTFkLWE2ZjMtYWI4Njg1YzZlMzc1LzkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=8f8d10363ee8798b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMjkvOWUyMTg4ZjYtZDgwOC00MTMzLWIxMGQtNTJlODYwZmIxZjc3LzEwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=ca8f2f6de62e7bc2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMjkvOWY5Y2VjOTEtMDRiNy00NTQ1LWI5ZjgtZTkyNDU3YzE0YmIyLzExLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=e6789af3e3b82a72\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMzAvZWM3NzU5YTMtOGYxMS00YmMzLTgyYTEtMDBmYjZmNjQ0MTBkLzEyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=b68a09cf988d977b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvMzAvMDdkNzkwYTgtYjYzZC00ZTNiLWE0MzUtNzFhNDY1N2M1NjFiLzEzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=41a357c9910aa5e7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTQvYzUwODQ3NjMtOGVkMy00MzM4LWJlZDMtNDAyYTY0NTZiMzg5LzE0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=06ff8de2ccd4d093\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTQvNGI5NmYyYWItMzJkYS00NTY1LTgwNTYtZjU3YjZmNDg0NjMxLzE1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=20d0511101bb17d1\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTQvNTVjYzM3ZDMtZDAxZS00Y2IwLWFlZjYtZmY0MzBhODc3YzFjLzE2LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=1c0dd0d0d025fc1a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTQvNTUyMDMxZjgtOTM1NS00MzNhLTlhN2EtZWFmNTg5ZGJlNzZiLzE3LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=10016fbb53f18a2f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTQvMTc4ZTNlMTMtNTlmOC00NmI1LWEwNjYtOTQ0ZDI4MDA3NzQ2LzE4LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=85a06b4bbc15babc\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDQvNTUvOTcyZjNiMWMtOGMyYS00OGZiLWFkOGItYjRlYzM5ZTI0NGFmLzE5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=6fa8f8ab79bcb30e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjMvNGRlN2U3YzgtNWQ0MS00MThjLWIzZTEtY2VhZDRjZWU5ZGMyLzIwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=6a33cae2cb0530aa\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjMvMTFjMTVhZDQtOTE0Ni00OTExLWFlNTAtYmM2ZTVhZTEwN2MwLzIxLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=2c96077a298f9a9f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjMvMmFhYTA3OGQtOTA3My00NzRjLWFmMjQtOGZhMWMzMTBlYTBiLzIyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=a200477fba41521e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjQvMzU3NmRiYzItYmJiZC00NDQyLTg5YjgtYWE2NjM3MTkyZDAxLzIzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=1882a3e9b598a1f3\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjQvZGRjNDFkMzUtNmFkZC00YjVmLWI5ZTMtNDlhNzc1MWE4Yzg1LzI0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=181e541c22db8401\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvMjQvZjQ2NDhmM2MtY2I5MC00ZDMxLTk4ZDctYzNhMjNlMDZhYjBlLzI1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=427633b7ebaa887e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNDkvNjM5MGE4YmItZmM5MS00ZDY2LWIxNzAtOGRmNDZhMjVkZGQ0LzI2LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=f105ffe1175f0d6c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNTAvNDM3MzMxMjYtMmNhMy00ZGUyLTkwOTItMmRjZDZlNTU3ZWQ5LzI3LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=323c3518fae199d3\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNTAvOWY0ZWU5ZDQtMjE5Zi00OTgwLTg4OWUtMjNmMWZlZjNlMGE5LzI4LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=d29d173aa26b3adb\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNTAvMzRhZGI3ZGYtMTVhMy00NzZiLThmZWYtNGZkMWVmOWQ0NGNhLzI5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=7cbb46250a41ffd1\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNTAvY2UzODAzY2MtMDRlZS00NjM1LTk5ODQtNWZkMTIxZmY5MDk0LzMwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=d017bac9b8ad09c1\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDUvNTAvZGViZDFjMzEtZjAwZC00YjQ5LWFjNjgtYjU1ZTA3MmRiMzlhLzMxLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=79397d9dcc6e4634\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTYvNDhkZjUyYzUtNGRiOS00ZDUyLTgyODQtOWNiYWFkZmEzMDQ1LzMyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=161b11c7c3bd4db0\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTcvNTUzOGU0NGYtMDRkYS00OTAzLTgzODktMGRmNWJmYTI1MGY0LzMzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=06b82ea7091fbcd9\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTcvYTljNmFjZjgtMTc0My00OGQ5LTgwNjEtMjU1OTYxYjFjYTE2LzM0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=4a47fca25bbddc3c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTcvZWQ3Mjc4MjMtZGVhZC00ODU3LWIyMTctMDFiNDY1M2ZiMzk4LzM1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=c9cf10b9b3b30213\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTcvYjExNDc0MWQtOGIzMy00NTMwLWJiNGEtODEwYzk0ZjUwOThhLzM2LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=60fd7b8833563d88\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMTcvYjhlOTRhMjMtMTA2NC00N2Q3LTk2YmMtODI5ZmI1NjUzY2FkLzM3LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=1f7e9d37b7e01d8f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzcvZmQ0ODY5NzQtMGVmZS00MjAzLTgxYjctYzAxNDU5ZDQyNjYwLzM4LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=c6849083d9305c49\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzgvMGZjNjg1NzktZTI2YS00MGE0LTlhZTEtMDk5Nzc2YjliZjQ0LzM5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=11cf429fb03b0e5e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzgvMDEwOGFmMGYtZDI0YS00YzM0LTk1NjUtNzYyMWNhMWIwNzI4LzQwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=ae5f9c36719e9aed\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzgvYjA1YzBkOGEtMDJhYi00MTRmLWIzYWUtYmIwMzFmMTk0M2I3LzQxLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=f4f785538f8a8ae8\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzgvZjNhM2Y2NGMtOTU4ZC00YTE0LWJmMjctNmQzYTY1MmJiOWIyLzQyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=2bd4d9fe9fcaa930\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvMzkvNmRhMzRhMGYtYTY4Ny00NmE0LWI3MjctMDVlOTMyMDRkNjAwLzQzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=12f67ef8730a0c23\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDYvNDc3YWFjZjctMzg4YS00MzExLWEyOGQtNzAzMjNjMGJhZjliLzQ0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=43fafc80db0b0d5d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDYvMDk3OTBkOTMtZmIzYi00ZjNiLTgxY2MtZmY4M2Q3OGU5N2I1LzQ1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=beec0403d9acff13\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDYvNzdjYWIyNGYtODIxOC00MDE0LTk3M2QtMjRjMGY1Nzc0MGVlLzQ2LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=117a0a41308db5ea\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDcvZDgzMGZhYTItODgyZC00YzM1LWE0MjMtYjE0OTEwY2M2ZjViLzQ3LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=19692cc08e375144\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDcvMGIxNjVjNTEtYTU5OS00Y2IwLTk3NjgtMjllNWYxM2NhNGFmLzQ4LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=8c489413498070c5\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNDcvMzI2NzNiYWYtZGNjNi00N2ZmLTg1ZjMtYzRlZGZlOWIyYjA5LzQ5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=78125e0fd8828831\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNTQvNDVhNzRmYjctZDhhYS00OTZiLTlkM2QtYTQ0ZDQyNjVlMjMzLzUwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=9800ddf4d4517a4c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNTUvOWRlNzY2MDktYTM2ZC00YTAwLWI2ZDQtN2ZlYmFkOGM0M2QyLzUxLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=bf675dc3b398ddb7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNTUvNTM5MTE5NjgtZjg2Zi00OWZiLWJhNmMtMWMyZmM5YzZhMDg3LzUyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=9ec615744867e060\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDUvMDMvMTYvMDYvNTUvZTU2MzZlZTMtOGZmZi00OGVlLTkzMmMtOWE0ODFiMGIwYzA4LzUzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=5e15a3cc118f0959\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>May\u0131n 3-d\u0259 ADA Universitetinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u015eu\u015fada \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201cB\u00f6y\u00fck Avrasiya geosiyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259\u201d m\u00f6vzusunda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib. Konfrans\u0131 a\u00e7an Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0\u0130lham \u018fliyev\u00a0dedi: &#8211; Sabah\u0131n\u0131z xeyir. \u018fziz qonaqlar, Qaraba\u011fa xo\u015f g\u0259lmisiniz, \u015eu\u015faya xo\u015f g\u0259lmisiniz. Sizi burada g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7ox \u015fadam. \u018fvv\u0259la m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bu konfrans\u0131 t\u0259\u015fkil etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n ADA Universitetin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259ni bu konfransa d\u0259v\u0259t etdil\u0259r v\u0259 m\u0259n burada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":597210,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/168309948413011782_1000x669.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"May\u0131n 3-d\u0259 ADA Universitetinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u015eu\u015fada \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201cB\u00f6y\u00fck Avrasiya geosiyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259\u201d m\u00f6vzusunda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib. Konfrans\u0131 a\u00e7an Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0\u0130lham \u018fliyev\u00a0dedi: &#8211; Sabah\u0131n\u0131z xeyir. \u018fziz qonaqlar, Qaraba\u011fa xo\u015f g\u0259lmisiniz, \u015eu\u015faya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597209"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=597209"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597209\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/597210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=597209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=597209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=597209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}