{"id":597329,"date":"2023-05-04T09:04:09","date_gmt":"2023-05-04T05:04:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=597329"},"modified":"2023-05-04T09:04:09","modified_gmt":"2023-05-04T05:04:09","slug":"turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-arasinda-yeni-gomruk-qaydasi-biz%c9%99-v%c9%99-dost-olk%c9%99l%c9%99r%c9%99-n%c9%99-qazandirir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=597329","title":{"rendered":"T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda yeni g\u00f6mr\u00fck qaydas\u0131: biz\u0259 v\u0259 dost \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259 qazand\u0131r\u0131r &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Yeni sazi\u015fl\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t yolunun sahibin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inteqrasiyas\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin sava\u015f v\u0259 ondan sonra birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 inteqrasiya prosesin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131b. 2022-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya h\u00fccumundan sonra bu maraq daha da g\u00fccl\u0259nib, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli beyn\u0259lxalq v\u0259 regional iqtisadi-siyasi \u015f\u0259rtl\u0259r formala\u015f\u0131b. Bel\u0259 ki, Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 k\u0259nara \u00e7\u0259kilm\u0259si prosesi ba\u015flay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Q\u0259rb, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Avropa Asiyadan g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin Rusiyadan k\u0259nar \u0259razil\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ mar\u015frutlar\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Haz\u0131rda \u0259n \u0259lveri\u015fli bel\u0259 mar\u015frut kimi g\u00fcnd\u0259md\u0259 Asiyadak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259razisind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizi vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycana, buradan is\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya uzanan Orta d\u0259hlizdir. H\u0259m AB\u015e, h\u0259m d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu d\u0259hlizin y\u00fck \u00f6t\u00fcrm\u0259 potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r v\u0259 bu prosesd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yirl\u0259r. Bu is\u0259 d\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan verir. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r verm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Qazax\u0131stan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nda haz\u0131rda 5 \u00fczv, 2 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259t (T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Macar\u0131stan) t\u0259msil olunur. T\u0259\u015fkilat\u0131n Macar\u0131standa da ofisi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 yarand\u0131qdan sonra Almat\u0131, Bi\u015fkek, Q\u0259b\u0259l\u0259, Bodrum, Astana, \u00c7olpan-Ata, Bak\u0131, \u0130stanbul, S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 olmaqla doqquz zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>2022-ci il noyabr\u0131n 11-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n zirv\u0259d\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lik bir s\u0131ra s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalan\u0131b. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda\u00a0 \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f g\u00f6mr\u00fck d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Sazi\u015f v\u0259 \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda beyn\u0259lxalq kombin\u0259 edilmi\u015f y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Sazi\u015f x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259rin bilavasit\u0259 Orta d\u0259hlizl\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n artmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p><strong>Birinci sazi\u015fd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u0259hliz t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda da\u015f\u0131nan mallar bar\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si etm\u0259k, onlar\u0131n g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r asanla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda v\u0259 b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259n elektron sistemi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Sazi\u015f q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n sonra t\u0259r\u0259fl\u0259rin g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0131nda 6 ayl\u0131q Pilot Layih\u0259 icra olunacaq. Pilot Layih\u0259y\u0259 d\u0259hlizin praktiki realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2022\/2\/1000x669\/16545263584460051476_1000x669.jpg\" alt=\"T\u00fcrk iqtisadi icmal\u0131\u201dn\u0131n yeddi dild\u0259 n\u0259\u015frin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b - AZ\u018fRTAC\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin (\u0130\u0130TKM) \u201cT\u00fcrk iqtisadi icmal\u0131\u201dna \u0259sas\u0259n 2021-ci il \u00fczr\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00dcDM-i 1 trilyon 383 milyard AB\u015e dollar\u0131, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 855,7 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. 2022-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131 5,6 faiz, Az\u0259rbaycan v\u0259 Macar\u0131stan iqtisadiyyat\u0131 4,6 faiz, T\u00fcrkm\u0259nistan iqtisadiyyat\u0131 6,2 faiz, \u00d6zb\u0259kistan iqtisadiyyat\u0131 5,7 faiz, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan iqtisadiyyat\u0131 7 faiz, Qazax\u0131stan iqtisadiyyat\u0131 is\u0259 3,2 faiz b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rinin art\u0131m\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rici 100,6 faizl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259dir.\u00a0 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 147 122,2 milyon AB\u015e dollar\u0131 olub. Xarici ticar\u0259td\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k saldoya Qazax\u0131stan (ticar\u0259t balans\u0131 34 350,4 milyon AB\u015e dollar\u0131) v\u0259 Az\u0259rbaycan (ticar\u0259t balans\u0131 27 132,3 milyon AB\u015e dollar\u0131) malikdir. 2022-ci il \u0259rzind\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na daxil olan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sas kapitala y\u00f6n\u0259l\u0259n v\u0259saitl\u0259rd\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si prosesind\u0259 apar\u0131c\u0131 rola malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir. R\u0259smi Bak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn aktiv siyasi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir,\u00a0 iqtisadi maraqlar\u0131n uzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 koordinasiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qazax\u0131stanla ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 4.4 d\u0259f\u0259 artaraq 135 milyon 799 min dollardan 598 milyon 486 min dollarad\u0259k y\u00fcks\u0259lib. T\u00fcrkm\u0259nistanla d\u00f6vriyy\u0259d\u0259 5.1 d\u0259f\u0259 art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u0130ki \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259tinin h\u0259cmi 2021-ci ild\u0259ki 105 milyon 23 min dollardan 2022-ci ild\u0259 535 milyon 397 min dollar \u00e7at\u0131b. \u00d6zb\u0259kistanla ticar\u0259td\u0259ki 64.0 faizlik art\u0131m birg\u0259 d\u00f6vriyy\u0259ni 111 milyon 903 min dollardan 2022-ci ild\u0259 183 milyon 307 min dollarad\u0259k art\u0131r\u0131b. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti olan Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stanla da ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259mizd\u0259 art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u0130ki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131ndak\u0131 d\u00f6vriyy\u0259 \u00f6t\u0259n il 17.0 faiz artaraq 9 milyon 18 min dollardan 2022-ci ild\u0259 10 milyon 809 min dollarad\u0259k y\u00fcks\u0259lib. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259miz \u00f6t\u0259n il 6.0 milyard dollara yax\u0131nla\u015f\u0131b: 2021-ci ild\u0259 4 milyard 661 milyon dollar olan ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si \u00f6t\u0259n il 5 milyard 842 milyon dollarad\u0259k y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p><strong>Asiyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti olan Qazax\u0131stan Orta d\u0259hlizin \u0259sas a\u00e7ar \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir: T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n sahil infrastrukturu Asiyadan s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan y\u00fckl\u0259ri \u00f6t\u00fcrm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259 deyil. A\u015fqabad m\u00fcvafiq infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 d\u0259 h\u0259v\u0259s g\u00f6st\u0259rmir, bunu dig\u0259r t\u0259r\u0259fl\u0259rin etm\u0259si variant\u0131n\u0131 se\u00e7ib. Qazax\u0131stan is\u0259 m\u00fcvafiq infrastruktura malikdir. \u00d6lk\u0259nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki limanlar\u0131n\u0131n illik \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc 23,7 milyon tondur. Bunun 14,7 milyon tonu(9,5 milyon ton neft, 2,5 milyon ton quru y\u00fckl\u0259r, 0,7 milyon ton d\u0259nli bitkil\u0259r, 2 milyon ton b\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259ri) Aktau, 6 milyon tonu Kur\u0131k (d\u0259miryol terminal\u0131 4 milyon ton, avtomobil terminal\u0131 2 milyon ton), 3 milyon tonu Aktaunun \u015eimal terminal\u0131n\u0131n (1,5 milyon ton d\u0259nli bitkil\u0259r, qalan\u0131 quru y\u00fck) pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Haz\u0131rda bu limanlara 18 milyon tona yax\u0131n y\u00fck\u00fcn y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fl\u0259t D\u0259niz Liman\u0131n\u0131n illik \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc 15 milyon tondur v\u0259 art\u0131q onun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn layih\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Orta d\u0259hlizin inki\u015faf\u0131 iki a\u00e7ar \u00f6lk\u0259 olan Qazax\u0131stanla Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259yl\u0259rind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/fed.az\/upload\/news\/915418.jpeg\" alt=\"T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f - G\u00f6mr\u00fck D\u0259hlizi Yarad\u0131lacaq -  FED.az\" \/><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin yay\u0131nda Qazax\u0131stan Prezidenti Kas\u0131m Jomart Tokayevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 h\u00f6kum\u0259tin neftin X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259ql sistemin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fl\u0259r u\u011furla davam etdirilir. Art\u0131q SOCAR v\u0259 \u201cKazMunayQaz\u201d \u015firk\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ild\u0259 1,5 milyon ton \u201cTengiz\u201d yata\u011f\u0131nda hasil edil\u0259n neftin tranzitini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan 5 illik m\u00fcqavil\u0259nin icras\u0131na ba\u015flan\u0131b. Mart ay\u0131nda \u201cTengiz\u201d nefti il\u0259 dolu ilk tankerl\u0259rin Aktau liman\u0131ndan Bak\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259min edilib.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ilin sonuna kimi X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 ayda 12-14 tanker reysinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Qazax\u0131stan neftinin X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 Orta N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Qazax\u0131stan\u0131n s\u0259naye v\u0259 infrastruktur inki\u015faf\u0131 naziri Kairbek Uskenbayev bildirib ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 Orta d\u0259hlizin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259sin\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Kas\u0131m Jomart Tokayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar Transx\u0259z\u0259r mar\u015frutunun inki\u015faf\u0131na 2025-ci il\u0259d\u0259k 20 milyard dollar investisiya c\u0259lb ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Qazax\u0131stanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 6 milyard dollar olub, onun 10 milyard dollara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n il Qazax\u0131stan\u0131n \u00d6zb\u0259kistanla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259ti 30 faiz artmaqla 2021-ci ild\u0259ki 3,8 milyard dollardan 5 milyard dollara \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stanla T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda ticar\u0259tin h\u0259cmi is\u0259 2021-ci ild\u0259ki 250 milyon dollara qar\u015f\u0131 2022-ci ild\u0259 438,2 milyon dollara y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Qazax\u0131stan Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stanla ticar\u0259tin h\u0259cmini 100 milyon dollar art\u0131rmaqla 1,1 milyard dollara \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Asiyan\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti olan \u00d6zb\u0259kistan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259tinin h\u0259cmi 2022-ci ild\u0259 3 milyard 233 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. T\u00fcrkm\u0259nistanla is\u0259 alverin d\u0259y\u0259ri 926,3 milyon dollara y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda ticar\u0259tin h\u0259cmi 1,3 milyard dollara \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkm\u0259nistanla Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda is\u0259 2022-ci ild\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015fin h\u0259cmi 17,1 faiz artmaqla 82,16 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. T\u00fcrkm\u0259nl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini 21,9 faiz art\u0131rmaqla 2021-ci ild\u0259ki 1,7 milyard dollardan 2 milyard 67 milyon dollara \u00e7atd\u0131r\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmi 1,5 milyard dollara yax\u0131n olub. T\u00fcrkiy\u0259 \u00f6t\u0259n il Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stana \u0259n \u00e7ox investisiya yat\u0131ran \u00f6lk\u0259 olub: \u00fcmumi xarici investisiyalar\u0131n 67 faizi qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi-siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f g\u00f6mr\u00fck d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d v\u0259 \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda beyn\u0259lxalq kombin\u0259 edilmi\u015f y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131 haqq\u0131nda\u201d sazi\u015fl\u0259r bu prosesin daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t yolunun sahibin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni sazi\u015fl\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t yolunun sahibin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inteqrasiyas\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin sava\u015f v\u0259 ondan sonra birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 inteqrasiya prosesin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131b. 2022-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya h\u00fccumundan sonra bu maraq daha da g\u00fccl\u0259nib, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli beyn\u0259lxalq v\u0259 regional iqtisadi-siyasi \u015f\u0259rtl\u0259r formala\u015f\u0131b. Bel\u0259 ki, Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 k\u0259nara \u00e7\u0259kilm\u0259si prosesi ba\u015flay\u0131b. Q\u0259rb, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Avropa Asiyadan g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin Rusiyadan k\u0259nar \u0259razil\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":597330,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/82b91e5014c5d17d1e5a1938371d535a.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni sazi\u015fl\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t yolunun sahibin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inteqrasiyas\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin sava\u015f v\u0259 ondan sonra birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 inteqrasiya prosesin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131b. 2022-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya h\u00fccumundan sonra bu maraq daha da g\u00fccl\u0259nib, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597329"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=597329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597329\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/597330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=597329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=597329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=597329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}