{"id":598130,"date":"2023-05-05T12:43:03","date_gmt":"2023-05-05T08:43:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=598130"},"modified":"2023-05-05T12:43:03","modified_gmt":"2023-05-05T08:43:03","slug":"deputat-fasizm-uz%c9%99rind%c9%99-q%c9%99l%c9%99b%c9%99l%c9%99r-az%c9%99rbaycan-tarixini-z%c9%99nginl%c9%99sdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=598130","title":{"rendered":"Deputat: \u201cFa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan tarixini z\u0259nginl\u0259\u015fdirir\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u201cXX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z tarixind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 fa\u015fizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib, iki d\u0259f\u0259 fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 qalib g\u0259lib. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Sovetl\u0259r Birliyinin 15 respublikas\u0131ndan biri olaraq alman fa\u015fizmin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 ed\u0259n ittifaq mill\u0259tl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas lokomotivl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259 nail olub\u201d.<\/p>\n<p>Bunu\u00a0Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131\u00a0<strong>M\u0259zahir \u018ff\u0259ndiyev\u00a0<\/strong>deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, q\u0259hr\u0259man xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmumilikd\u0259 600 mind\u0259n \u00e7ox o\u011ful v\u0259 q\u0131z\u0131 1941-1945-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak edib:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri igidliy\u0259 g\u00f6r\u0259 170 mind\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitimiz m\u00fcxt\u0259lif orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilib. Az\u0259rbaycanl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131 v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131lan 77-ci, 223-c\u00fc, 271-ci, 396-c\u0131, 402-ci v\u0259 416-c\u0131 milli at\u0131c\u0131 diviziyalar\u0131 Qafqazdan Berlin\u0259d\u0259k \u015fanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f yolu ke\u00e7ibl\u0259r. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259man \u00f6vladlar\u0131 Moskva, Leninqrad, Kiyev, Stalinqrad, Simferopol, Odessa v\u0259 irili-x\u0131rdal\u0131 dig\u0259r y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si u\u011frunda r\u0259\u015fad\u0259tl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Q\u0259hr\u0259man az\u0259rbaycanl\u0131lar Pol\u015fa, \u00c7exiya, Yuqoslaviya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin azad olunmas\u0131nda da yax\u0131ndan i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259min m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin dig\u0259r bir vacib amili d\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lan Az\u0259rbaycan nefti idi. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, neft\u00e7il\u0259rimiz 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla \u00e7al\u0131\u015faraq c\u0259bh\u0259ni v\u0259 s\u0259nayemizi yanacaqla t\u0259min edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k oktanl\u0131 aviasiya yanaca\u011f\u0131n\u0131n k\u0259\u015ff olunmas\u0131 amili d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 verdiyi \u0259v\u0259zsiz t\u00f6hf\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Akademik Yusif M\u0259mm\u0259d\u0259liyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 aviasiya benzini almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni texnologiya yarad\u0131l\u0131b. Sovet aviasiyas\u0131 m\u0259hz bu yanaca\u011f\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan sonra c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu\u201d.<\/p>\n<p>Deputat qeyd edib ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 100 n\u00f6v kimya m\u0259hsullar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 36 n\u00f6v ya\u011f, 26 n\u00f6v yand\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 partlay\u0131c\u0131 vasit\u0259, 9 adda aviasiya benzini, 8 adda dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi istehsal\u0131na ba\u015fland\u0131:<\/p>\n<p>\u201c\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan neft\u00e7il\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 75 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin v\u0259 ba\u015fqa neft m\u0259hsullar\u0131 veribl\u0259r. 1941-1945-ci ill\u0259r m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259rf etdiyi neftin 70 faizind\u0259n \u00e7oxu, benzinin 80 faizi, motor ya\u011flar\u0131n\u0131n is\u0259 90 faizi Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1941-1945-ci ill\u0259r m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda deyirdi:<\/p>\n<p>\u201cBu q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu bir d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n nefti o vaxtlar h\u0259min m\u00fcharib\u0259nin u\u011furla apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur\u201d.<\/p>\n<p>Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda Az\u0259rbaycan \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcca\u0259ti, onlar\u0131n \u0259v\u0259zsiz rolu h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259k ehtiramla q\u0259bul olunur. \u0130ki d\u0259f\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f h\u0259myerlimiz H\u0259zi Aslanovun, h\u0259m\u00e7inin \u0130srafil M\u0259mm\u0259dovun, Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin, G\u0259ray \u018fs\u0259dovun, komandirinin h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sin\u0259sini d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259sin\u0259 sip\u0259r ed\u0259n d\u0259niz\u00e7i Qafur M\u0259mm\u0259dovun, Leninqrad\u0131n m\u00fcdafi\u0259si zaman\u0131 17 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yara almas\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n t\u0259yyar\u0259sini yer\u0259 endir\u0259n H\u00fcseynbala \u018fliyevin, qad\u0131nlar\u0131m\u0131zdan t\u0259yyar\u0259\u00e7i Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dovan\u0131n, snayper\u00e7i Ziba S\u0259limovan\u0131n, g\u0259mi kapitan\u0131 \u015e\u00f6vk\u0259t S\u0259limovan\u0131n v\u0259 ba\u015fqa h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin adlar\u0131 tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevin\u00a0<\/strong>qeyd etdiyi kimi: \u201cBiz tarixd\u0259 bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda v\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259nl\u0259rin xatir\u0259sini ehtiramla yad edir, \u00f6z h\u0259yatlar\u0131 bahas\u0131na d\u00fcnyan\u0131 fa\u015fizmd\u0259n xilas etmi\u015f zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin igidlikl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259timizi bildiririk\u201d.<\/p>\n<p>Bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin h\u0259yat yolunun kitablarda, filml\u0259rd\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ictimai yerl\u0259rd\u0259 t\u0259bli\u011f olunmas\u0131 yeni, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyinin, \u00f6vladlar\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259man, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhda, v\u0259t\u0259nini sev\u0259n, onun u\u011frunda can\u0131ndan bel\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r m\u0259rd n\u0259f\u0259rl\u0259r kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 t\u00f6hf\u0259 oldu.<\/p>\n<p>H\u0259min q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si XXI \u0259srd\u0259, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n 75 il sonra bir daha yaz\u0131ld\u0131. M\u0259hz 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordusu, q\u0259hr\u0259man \u00f6vladlar\u0131, Ali Ba\u015f Komandan, B\u00f6y\u00fck S\u0259rk\u0259rd\u0259 \u0130lham \u018fliyevin \u0259mrini r\u0259\u015fad\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259k tarixi t\u0259krarlad\u0131lar, fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 bir daha Q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131lar, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131ya can\u0131 q\u0259d\u0259r do\u011fma olan Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etdil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Sonda M\u0259zahir \u018ff\u0259ndiyev qeyd edib ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 ist\u0259r 9 may, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 8 noyabr tarixl\u0259ri fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin simvoluna \u00e7evrilib. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259lak olan q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131z h\u0259r zaman yad edilir, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhlar\u0131 y\u00fcks\u0259k ehtiramla an\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cXX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z tarixind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 fa\u015fizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib, iki d\u0259f\u0259 fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 qalib g\u0259lib. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Sovetl\u0259r Birliyinin 15 respublikas\u0131ndan biri olaraq alman fa\u015fizmin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 ed\u0259n ittifaq mill\u0259tl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas lokomotivl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259 nail olub\u201d. Bunu\u00a0Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131\u00a0M\u0259zahir \u018ff\u0259ndiyev\u00a0deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, q\u0259hr\u0259man xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmumilikd\u0259 600 mind\u0259n \u00e7ox o\u011ful v\u0259 q\u0131z\u0131 1941-1945-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak edib: \u201cM\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri igidliy\u0259 g\u00f6r\u0259 170 mind\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":598131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/PHOTO-2023-05-05-10-31-32-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cXX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z tarixind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 fa\u015fizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib, iki d\u0259f\u0259 fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 qalib g\u0259lib. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1941-1945-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Sovetl\u0259r Birliyinin 15 respublikas\u0131ndan biri olaraq alman fa\u015fizmin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 ed\u0259n ittifaq mill\u0259tl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas lokomotivl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259 nail&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/598130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=598130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/598130\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/598131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=598130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=598130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=598130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}