{"id":599121,"date":"2023-05-09T17:45:24","date_gmt":"2023-05-09T13:45:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=599121"},"modified":"2023-05-09T17:45:24","modified_gmt":"2023-05-09T13:45:24","slug":"fransali-ekspertd%c9%99n-t%c9%99hlil-tehran-moskva-ir%c9%99van-oxu-qafqaz-v%c9%99-avropanin-sabitliyi-ucun-riskdirmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=599121","title":{"rendered":"Fransal\u0131 ekspertd\u0259n t\u0259hlil: \u201cTehran-Moskva-\u0130r\u0259van oxu Qafqaz v\u0259 Avropan\u0131n sabitliyi \u00fc\u00e7\u00fcn riskdirmi?\u201d"},"content":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqaz \u0259srl\u0259r boyu iri regional g\u00fccl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda olub. Haz\u0131rda bu regionda v\u0259ziyy\u0259t \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 qeyri-sabitdir, Erm\u0259nistan Rusiya v\u0259 \u0130ranla t\u0259hl\u00fck\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. B\u0259s bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risklidirmi?<\/p>\n<p>Siyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 fransal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Sebastyan Busua \u201cEuractiv\u201d n\u0259\u015frind\u0259 Tehran-Moskva-\u0130r\u0259van birliyinin Qafqaz v\u0259 Avropan\u0131n sabitliyi \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0130srail v\u0259 NATO-nun \u00fczv\u00fc olan T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131 m\u00fctt\u0259fiq kimi se\u00e7ib. B\u00fct\u00fcn bunlar onun Avropa v\u0259 havadarlar\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201c2020-ci ild\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra \u0130r\u0259van\u0131n xeyli z\u0259ifl\u0259diyi a\u015fkard\u0131r. B\u0259s fa\u015fist Almaniyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259ni qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rda Moskvada olan Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan Rusiyas\u0131z v\u0259 \u0130rans\u0131z ke\u00e7in\u0259 bil\u0259rmi? Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259tinin fikrinc\u0259, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Pa\u015finyan h\u0259tta 2022-ci ilin iyununda \u201c\u018fl-C\u0259zir\u0259\u201d telekanal\u0131na \u201c\u0130ran bizim \u00fc\u00e7\u00fcn dost \u00f6lk\u0259dir\u201d dey\u0259 b\u0259yan etmi\u015fdi, h\u0259min il noyabr\u0131n sonunda is\u0259 \u0130ran\u0131n \u0130ctimai Televiziyas\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 Tehranla \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 sadiq oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259sind\u0259 insan haqlar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymayan v\u0259 rejim\u0259 qar\u015f\u0131 etiraz\u00e7\u0131lar\u0131 qanl\u0131 repressiyaya m\u0259ruz qoyan \u0130ran ill\u0259rdir C\u0259nubi Qafqaz\u0131n b\u00f6y\u00fck oyun\u00e7usu roluna qay\u0131tma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. O da bildirilir ki, 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Bak\u0131, Ankara v\u0259 T\u0259l-\u018fviv aras\u0131nda formala\u015fmaqda olan geostrateji ittifaq Tehran\u0131 \u00e7ox narahat edib.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0130srailin qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259ni olan \u0130ran Rusiya il\u0259 strateji v\u0259 enerji sazi\u015fi olan Erm\u0259nistana d\u0259st\u0259yini art\u0131r\u0131b: Tehran bu yax\u0131nlarda \u0130r\u0259vana pilotsuz t\u0259yyar\u0259l\u0259r sat\u0131b. Bu da Erm\u0259nistan\u0131n Ukraynaya qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u0259 g\u00f6r\u0259 Q\u0259rbin t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalardan yay\u0131nmaqda Rusiyaya f\u0259al k\u00f6m\u0259k etm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p>\u0130ran rejiminin b\u00f6lg\u0259d\u0259ki bu t\u0259sirinin uzun tarix\u00e7\u0259si var. Bel\u0259 ki, Tehran \u0130r\u0259vanla T\u00fcrkiy\u0259nin t\u0259sirin\u0259 qar\u015f\u0131 ortaq c\u0259bh\u0259 yaratmaq ist\u0259yini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. Rusiya \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Bak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van aras\u0131nda 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259y\u0259 son qoyan 10 noyabr 2020-ci il \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131ndan sonra neytral vasit\u0259\u00e7i olmay\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidentinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi El\u00e7in \u018fmirb\u0259yovun dediyi kimi, bu g\u00fcn \u0130r\u0259van \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fkar olan\u0131 inkar etm\u0259k \u00e7\u0259tin olard\u0131: \u201cMoskvan\u0131n Erm\u0259nistanda iki bazas\u0131 var, \u00fcst\u0259lik, biri tikilm\u0259kd\u0259dir. Erm\u0259nistan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Federal T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik B\u00fcrosu t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur, Erm\u0259nistan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 75%-i is\u0259 rusiyal\u0131 oliqarxlara m\u0259xsusdur. Buna g\u00f6r\u0259 Moskvadan uzaqla\u015fmaq \u00e7\u0259tin olacaq!\u201d<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif Bak\u0131n\u0131n Kiyev\u0259 yard\u0131m\u0131na da toxunub, bildirib ki, Az\u0259rbaycan Qafqazda Ukraynaya yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 Q\u0259rb\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n ilk \u00f6lk\u0259dir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Bak\u0131dan Kiyev\u0259 d\u0259rmanlar g\u00f6nd\u0259rilib, Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) Ukraynada m\u00f6vcud olan yanacaqdoldurma m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri t\u0259cili tibbi yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 pulsuz yanacaqla t\u0259min edib. O, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin bu d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201cTwitter\u201d hesab\u0131ndan Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259tin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdiyini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif bildirib ki, onillikl\u0259r boyu sovet t\u0259siri v\u0259 n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 Moskvadan m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub. O, buna s\u00fcbut kimi Bak\u0131 il\u0259 Br\u00fcssel aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sini g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nistan is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, h\u0259mi\u015f\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 2014-c\u00fc ild\u0259 Kr\u0131m\u0131n Moskva t\u0259r\u0259find\u0259n qanunsuz ilhaq\u0131ndan sonra BMT-d\u0259 Rusiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yib\u201d, &#8211; dey\u0259 ekspert \u0259lav\u0259 edib v\u0259 bildirib ki, \u0130ranla Erm\u0259nistan, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiya aras\u0131nda s\u0131x m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130r\u0259van\u0131n Avropaya sadiqliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi problem yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, o, Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n b\u0259ri ikili m\u00f6vqe tutdu\u011funu vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cMakron Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir, lakin Tehran-\u0130r\u0259van-Moskva diaqonal\u0131n\u0131 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131nam\u0131r. Ke\u00e7mi\u015f Minsk qrupunun \u00fczv\u00fc olan Paris Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qoruyub-saxlamaqla yana\u015f\u0131, Bak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 b\u00f6hranda \u00f6z\u00fcn\u00fc vasit\u0259\u00e7i kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif sonda Erm\u0259nistan\u0131n Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015felin d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259diyi s\u00fclh sazi\u015fi \u00fczr\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259li oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqaz \u0259srl\u0259r boyu iri regional g\u00fccl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda olub. Haz\u0131rda bu regionda v\u0259ziyy\u0259t \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 qeyri-sabitdir, Erm\u0259nistan Rusiya v\u0259 \u0130ranla t\u0259hl\u00fck\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. B\u0259s bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risklidirmi? Siyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 fransal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Sebastyan Busua \u201cEuractiv\u201d n\u0259\u015frind\u0259 Tehran-Moskva-\u0130r\u0259van birliyinin Qafqaz v\u0259 Avropan\u0131n sabitliyi \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0130srail v\u0259 NATO-nun \u00fczv\u00fc olan T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131 m\u00fctt\u0259fiq kimi se\u00e7ib. B\u00fct\u00fcn bunlar onun Avropa v\u0259 havadarlar\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini ciddi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":599122,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/11460056-800x450-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"C\u0259nubi Qafqaz \u0259srl\u0259r boyu iri regional g\u00fccl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda olub. Haz\u0131rda bu regionda v\u0259ziyy\u0259t \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 qeyri-sabitdir, Erm\u0259nistan Rusiya v\u0259 \u0130ranla t\u0259hl\u00fck\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. B\u0259s bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risklidirmi? Siyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 fransal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Sebastyan Busua \u201cEuractiv\u201d n\u0259\u015frind\u0259 Tehran-Moskva-\u0130r\u0259van birliyinin Qafqaz v\u0259 Avropan\u0131n sabitliyi \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/599121"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=599121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/599121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/599122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=599121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=599121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=599121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}