{"id":60025,"date":"2019-05-21T11:48:05","date_gmt":"2019-05-21T08:48:05","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=60025"},"modified":"2019-05-21T11:48:05","modified_gmt":"2019-05-21T08:48:05","slug":"az%c9%99rbaycanda-qiz-usaqlari-azalir-komit%c9%99-h%c9%99y%c9%99can-t%c9%99bili-calir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=60025","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda q\u0131z u\u015faqlar\u0131 azal\u0131r &#8211; Komit\u0259 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131na 114 o\u011flan d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 2018-ci ild\u0259 h\u0259r 100 q\u0131za 118 o\u011flan d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ<\/b>-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, BMT-nin \u018fhali Fondunun (UNFPA) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin d\u0259st\u0259yil\u0259 jurnalistl\u0259r, bloqerl\u0259r v\u0259 vloqerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cGender \u0259sasl\u0131 cins se\u00e7imi m\u00f6vzusunun i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 media i\u015f\u00e7il\u0259rinin bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259limd\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 Analitik Ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova iki g\u00fcnl\u00fck praktik seminarda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bildirib.<\/p>\n<p>Aynur Veys\u0259lova bildirib ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131n\u0131r:<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u201cAil\u0259d\u0259 q\u0131zlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n ail\u0259 instituna yaradacaq t\u0259sirini m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. S\u00f6hb\u0259t ondan getmir ki, ail\u0259d\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 do\u011fulmas\u0131n. M\u0259qs\u0259dimiz odur ki, cins nisb\u0259ti pozulmas\u0131n, c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131zlara d\u0259y\u0259r verilsin. \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc u\u015fa\u011f\u0131n q\u0131z do\u011fulsa, x\u0259st\u0259xanadan ev\u0259 g\u0259lm\u0259\u201d\u00a0qorxusu alt\u0131nda ya\u015fanmas\u0131n.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar u\u015faqlar\u0131n cinsiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 psixoloji problem\u00a0ya\u015famas\u0131n. Onlar evd\u0259 problem ya\u015famas\u0131n dey\u0259 selektiv abort etdirirl\u0259r. Bu da sa\u011flaml\u0131\u011fa birba\u015fa ziyand\u0131r. Niy\u0259 qad\u0131nlar x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259si olur? \u00c7\u00fcnki selektiv abort\u00a0qad\u0131nlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng yarad\u0131r. Sonradan do\u011fulan o\u011flan u\u015faqlar\u0131 da q\u00fcsurlarla do\u011fulur. Stereotipl\u0259r q\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 probleml\u0259r h\u0259ll olunsun\u201d.<\/p>\n<p>BMT-nin \u018fhali Fondunun Demoqrafik inki\u015faf \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri N\u0259rmin\u0259 M\u0259likova bildirib ki, son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda cins nisb\u0259tinin pozulmas\u0131 hallar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir ki, bu v\u0259ziyy\u0259t g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259halinin strukturunda xo\u015fag\u0259lm\u0259z n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirir:<\/p>\n<p>\u201cKi\u015fil\u0259rin h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7oxalmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 zorak\u0131l\u0131q, kriminogen hallar\u0131n artmas\u0131na, g\u0259lin qa\u00e7\u0131rma, insan alverinin \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu istiqam\u0259td\u0259 BMT-nin \u018fhali Fondu il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri m\u00fcavini \u00dcmid Mirz\u0259yev bildirib ki, m\u0259tbuatda utancverici m\u0259qamlar\u0131 b\u0259z\u0259n daha \u00e7ox qabard\u0131rlar, qad\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7ox gedirl\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cKi\u015fi il\u0259 qad\u0131n eyni h\u0259r\u0259k\u0259t ets\u0259, qad\u0131n daha \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 edilir, t\u0259hqir edilir. Avtomobil idar\u0259 ed\u0259n qad\u0131n q\u0259za t\u00f6r\u0259d\u0259nd\u0259 mediada onu g\u00fcl\u00fcnc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirirl\u0259r v\u0259 daha \u00e7ox b\u0259z\u0259yirl\u0259r. Bu, yolverilm\u0259zdir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmid Mirz\u0259yev qeyd edib ki, M\u0259tbuat \u015euras\u0131nda ortalama 1000-\u0259 yax\u0131n r\u0259smi \u015fikay\u0259t m\u00fczakir\u0259 edilir:<\/p>\n<p>\u201cBir o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259ri katiblikd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131q yolu il\u0259 h\u0259ll edirik, r\u0259smil\u0259\u015fdirmirik. \u015eikay\u0259tl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sind\u0259 m\u0259lum olur ki, yaz\u0131larda kimins\u0259 ail\u0259si, u\u015fa\u011f\u0131, h\u0259ddi-b\u00fclu\u011fa \u00e7atmam\u0131\u015f q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xo\u015fag\u0259lm\u0259y\u0259n yaz\u0131lar gedir. Bunu yazan m\u00fc\u0259llifl\u0259r aras\u0131nda xan\u0131mlar he\u00e7 d\u0259 az deyil. Xan\u0131m yazarlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri bu c\u00fcr m\u0259qamlarda h\u0259mcinsl\u0259rini t\u0259nqid edirl\u0259r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 kims\u0259 sayt t\u0259sis edir v\u0259 xan\u0131mlara kart verib, qap\u0131lara g\u00f6nd\u0259rir. Bu c\u00fcr hallarla jurnalistikaya, m\u0259tbuata aidiyy\u0259ti olmayan adamlar yoldan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r, onlar m\u0259tbuat\u0131n ad\u0131na l\u0259k\u0259 g\u0259tirirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, layih\u0259nin m\u0259qs\u0259di o\u011flan u\u015faqlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si probleminin v\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar aras\u0131nda gender \u0259sasl\u0131 cins se\u00e7iminin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n milli t\u0259\u015fviqat kampaniyas\u0131na median\u0131 c\u0259lb etm\u0259k olub.\u00a0T\u0259lim\u00a0Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yil\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Seminarda gender ayr\u0131se\u00e7kiliyi, gender \u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131q kimi m\u00f6vzular\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131ran media n\u00fcm\u0259y\u0259nd\u0259l\u0259rinin do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n cins nisb\u0259tinin pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fczakir\u0259 edilib. Bununla yana\u015f\u0131, i\u015ftirak\u00e7\u0131lara \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 yeni media vasit\u0259l\u0259rinin, sosial media al\u0259tl\u0259rinin bu m\u00f6vzudak\u0131 t\u0259\u015fviqat i\u015find\u0259 istifad\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn praktik bilikl\u0259r verilib.oxu.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131na 114 o\u011flan d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 2018-ci ild\u0259 h\u0259r 100 q\u0131za 118 o\u011flan d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, BMT-nin \u018fhali Fondunun (UNFPA) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin d\u0259st\u0259yil\u0259 jurnalistl\u0259r, bloqerl\u0259r v\u0259 vloqerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cGender \u0259sasl\u0131 cins se\u00e7imi m\u00f6vzusunun i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 media i\u015f\u00e7il\u0259rinin bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259limd\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 Analitik Ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova iki g\u00fcnl\u00fck praktik seminarda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bildirib. Aynur Veys\u0259lova bildirib ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131n\u0131r: \u201cAil\u0259d\u0259 q\u0131zlar\u0131n say\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60026,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/baby-girl.jpg",620,389,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131na 114 o\u011flan d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 2018-ci ild\u0259 h\u0259r 100 q\u0131za 118 o\u011flan d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, BMT-nin \u018fhali Fondunun (UNFPA) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin d\u0259st\u0259yil\u0259 jurnalistl\u0259r, bloqerl\u0259r v\u0259 vloqerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cGender \u0259sasl\u0131 cins se\u00e7imi m\u00f6vzusunun i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 media i\u015f\u00e7il\u0259rinin bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259limd\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60025"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}