{"id":600392,"date":"2023-05-16T09:40:39","date_gmt":"2023-05-16T05:40:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=600392"},"modified":"2023-05-16T09:40:39","modified_gmt":"2023-05-16T05:40:39","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-ideyalarinin-demokratik-siyasi-prosesl%c9%99rin-inkisafinda-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=600392","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131n\u0131n demokratik, siyasi prosesl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda rolu"},"content":{"rendered":"<p><u><strong>HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV- 100<\/strong><\/u><\/p>\n<p>M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n banisi v\u0259 qurucusu olan, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00a0ictimai \u2013siyasi, f\u0259ls\u0259fi, milli- m\u0259n\u0259vi z\u0259ngin s\u0259rv\u0259ti olan\u00a0 siyasi irsi \u00a0getdikc\u0259 daha geni\u015f m\u0259nalar k\u0259sb edir. \u018fb\u0259di r\u0259hb\u0259rimizin stateji\u00a0 t\u0259f\u0259kk\u00fcr konsepsiyas\u0131n \u00a0ideal t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, h\u0259min d\u0259rin, intellek x\u0259zin\u0259nin \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, m\u00fcst\u0259qillik habel\u0259 elm, bilik, siyasi f\u0259ls\u0259f\u0259, inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi strategiyas\u0131n\u0131n, idar\u0259etm\u0259 mexanizminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, k\u00fctl\u0259l\u0259rin \u0259hval- ruhiyy\u0259si, prosesin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n ideologiyas\u0131, ictimai \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 d\u0259rin islahatlar konsepsiyas\u0131n\u0131 \u00a0daha yax\u0131ndan\u00a0 g\u00f6rm\u00fc\u015f olar\u0131q. \u00a0M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 olan \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259 xalq\u0131n inadli t\u0259kidi il\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259ldiyi ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin yeni transformas\u0131ya ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k \u201c\u0130slahatlar h\u0259r bir c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisinin fundamental \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir\u201d,- dey\u0259 a\u011f\u0131r tarixi \u015f\u0259raitd\u0259 demakratik siyasi prosesl\u0259rin islahatlar\u0131na ba\u015flad\u0131. M\u0259lumdur ki, siyasi hadis\u0259l\u0259r \u00a0he\u00e7 n\u0259d\u0259n, bo\u015f yerd\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131r, o, \u00f6z\u00fcn\u0259 aid olan ideyalar, n\u0259z\u0259riyy\u0259 v\u0259 konsepsiya \u0259sas\u0131nda t\u0259\u015fkil edilir. Bu n\u0259z\u0259riyy\u0259 v\u0259 konsepsiyalar\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 is\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259rin se\u00e7ilm\u0259sini, idealla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 geni\u015f v\u0259 h\u0259r t\u0259r\u0259fli s\u00fcr\u0259td\u0259 \u00a0\u0259ks etdirir. H\u0259m d\u0259 siyasi proses\u0259 aid m\u0259qs\u0259dl\u0259r el\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, m\u00f6vcud prosesin idea v\u0259 konsepsiyalar\u0131na cavab ver\u0259 bilsin. \u0130deal m\u0259qs\u0259d siyas\u0259tin meyar\u0131 kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259nirs\u0259, konkret m\u0259qs\u0259dl\u0259r real sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bilm\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycanda demokratik v\u0259 pl\u00fcralist ruhlu siyasi prosesl\u0259rin u\u011furlu add\u0131m s\u0259sl\u0259ri m\u0259hz 1995 \u2013ci il 5 iyun tatixind\u0259 yeni Konstitusiya layih\u0259sini haz\u0131rlayan komis\u0131yan\u0131n iclas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin proqram istiqam\u0259tli \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 e\u015fidildi:<\/p>\n<p>-\u201cKomisiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015f durur. Biz g\u0259r\u0259k h\u0259m tarixi ke\u00e7mi\u015fimizi, h\u0259m d\u0259 son ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini t\u0259hlil ed\u0259k v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli bir Konstitusiya layih\u0259si haz\u0131rlayaq. Guman edir\u0259m ki, biz bu i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259yik v\u0259 qar\u015f\u0131m\u0131za qoyulan bu v\u0259zif\u0259ni layiqinc\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Komisiyam\u0131z\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259t b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Biz el\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, el\u0259 bir konstitusiya q\u0259bul etm\u0259liyik ki, o, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas qanun, tarixi s\u0259n\u0259d olsun.\u201d \u00a0Yeni Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 siyasi proses sosial- tarixi prosesl\u0259rin u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259 yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi v\u0259 idar\u0259etm\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259n t\u0259sisatlar\u0131n qruplar\u0131n m\u0259nafeyini n\u0259z\u0259r\u0259 almas\u0131, q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu, \u00a0siyasi irad\u0259nin idar\u0259etm\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti vasit\u0259sil\u0259 realla\u015fmas\u0131 v\u0259 bu kimi siyasi prosesl\u0259rin timsal\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259rin ideyalar\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259 v\u0259 konsepsiya kimi t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnya siyas\u0259tinin\u00a0 patriatx\u0131 adland\u0131r\u0131lan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin- Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti t\u0259sisatlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131n v\u0259 siyasi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00fcmum\u00f6lk\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259rinin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm vasit\u0259si kimi q\u0259bul edildi. Bu bax\u0131mdan m\u00fcxt\u0259lif \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n siyasi prosesl\u0259rin b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00f6z \u00fcmimxalq m\u0259nafe v\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259t t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259sir etdi. M\u0259lumdur ki, bel\u0259 f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259ti siyasi elitan\u0131n funksiyalar\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 obyektiv \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin ill\u0259r boyunca yaratd\u0131\u011f\u0131 siyasi elitan\u0131n yerin\u0259 yetirdiyi funksiyalar b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t hissi il\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n v\u0259 taktikas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131nda, siyasi f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. B\u0259li, zaman\u0131n, d\u00f6vr\u00fcn ucal\u0131\u011f\u0131na, f\u00f6vq\u00fcn\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f v\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fc, \u00f6z zaman\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131 strateji funksiyan\u0131n v\u0259 yeni ideyalar\u0131n \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, ictimai inki\u015faf\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi istiqam\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259, vaxt\u0131 \u00e7atm\u0131\u015f islahatlar konsepsiyas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 t\u0259zah\u00fcr etdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si\u00a0 m\u0259qs\u0259dil\u0259 1994- c\u00fc ild\u0259 \u201c \u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131, Neft Fondunun yarad\u0131lmas\u0131, xalq\u0131n rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edil\u0259n bir s\u0131ra D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131, \u00a0Az\u0259rbaycan- Erm\u0259nistan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u0259sl mahiyy\u0259tinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi 4 q\u0259tnam\u0259, h\u0259m\u00e7inin AT\u018fT, Avropa \u015euras\u0131, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin q\u0259bul edilm\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin diplomatik u\u011furlar\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131nda idi.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderimizin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 formala\u015fan Az\u0259rbaycan siyasi elitan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini ifad\u0259 ed\u0259n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q funksiyas\u0131 is\u0259 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f x\u0259ttin praktikada realla\u015fmas\u0131n\u0131, siyasi q\u0259rarlar\u0131n h\u0259yatda t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z vacibliyi il\u0259 f\u0259rql\u0259nirdi. 1994 \u2013cu ild\u0259 AT\u018fT-in 1994-c\u00fc ild\u0259ki Budape\u015ft, 1996-ci ild\u0259ki Lissabon, habel\u0259 1999-cu ild\u0259 \u0130stanbul sammitl\u0259rind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin tez, dinc v\u0259 siyasi yolla h\u0259ll olunmas\u0131 v\u0259 h\u0259m\u00e7inin AB\u015e konqresinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini yasaq ed\u0259n h\u0259min o \u0259dal\u0259tsiz 907 d\u00fcz\u0259li\u015finin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259rin siyasi t\u0259dbirl\u0259r sistemind\u0259 naliyy\u0259tl\u0259ri idi.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, siyasi hakimiyy\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259zmunu b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259ti idar\u0259 etm\u0259kd\u0259n, ona r\u0259hb\u0259rlikd\u0259n ibar\u0259tdir. H\u0259min f\u0259aliyy\u0259t n\u0259inki c\u0259miyy\u0259tin, d\u00f6vl\u0259tin idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131n ayr\u0131- ayr\u0131 sah\u0259l\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. H\u0259r bir siyasi hakimiyy\u0259t t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131\u011f\u0131 andan \u00f6lk\u0259nin konkret \u015f\u0259raitin\u0259, iqtisadi v\u0259 siyasi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n strategiya v\u0259 taktika i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlay\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin ill\u0259r boyu zaman\u0131 s\u0131naqlar\u0131ndan u\u011furla \u00e7\u0131x\u0131b, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inamla \u00fcz tutdu\u011fu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 biz bu f\u0259aliyy\u0259t x\u0259ttinin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin, onun ayr\u0131- ayr\u0131 sah\u0259l\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fck. C\u0259miyy\u0259tin idar\u0259 edilm\u0259si anlay\u0131\u015f\u0131 s\u00f6z\u00fcn konkret m\u0259nas\u0131nda is\u0259 \u0259halinin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 ziddiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 1992-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 AXC-M\u00fcsavat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259murlar\u0131n\u0131n \u201cdemokratiya bayra\u011f\u0131\u201d alt\u0131nda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri qanunsuzluqlar v\u0259 v\u0259zif\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131n\u0131qlar\u0131 Az\u0259rbaycanda demokratiyan\u0131n gerc\u0259k mahiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 qavran\u0131lmas\u0131na imkan vermirdi. Bel\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi m\u00fcxalif\u0259t v\u0259 hakimiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcn\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirdi.<\/p>\n<p>Siyasi hakimiyy\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n dig\u0259ri is\u0259 idar\u0259\u00e7iliy\u0259 intellektual yana\u015fma il\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 sabitliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdan ibar\u0259tdir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 m\u00fcxalif\u0259t-iqtidar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si, m\u00f6vcud ictimai sistemin daxili \u0259laq\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si vacibdir. Bel\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin z\u0259ruriliyi onunla \u015f\u0259rtl\u0259nir ki, hakimiyy\u0259tin legitimliyin\u0259, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, qanuniliyin\u0259, h\u00fcquqi \u0259sasa malik olmas\u0131na xalq b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 inan\u0131r. Sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259si bilavasit\u0259 hakimiyy\u0259tin legitimliyind\u0259n, y\u0259ni xalq\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 inam\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir. Xalq\u0131n irad\u0259si il\u0259 formala\u015fan hakimiyy\u0259t n\u0259inki legitimdir v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 rasionald\u0131r, s\u0259m\u0259r\u0259lidir v\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Heyd\u0259r \u018flyevin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bunu g\u00f6rd\u00fc v\u0259 inand\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si z\u0259mini aradan qalxd\u0131, he\u00e7 bir sosial g\u0259rginlik n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpmad\u0131. Art\u0131q r\u0259smi hakimiyy\u0259tin qanuniliyinin c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n etiraf olunmas\u0131 v\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si siyasi hakimiyy\u0259tin fundamental xarakteristikas\u0131 kimi d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259tinin ayd\u0131n ifad\u0259si idi.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, siyasi f\u0259aliyy\u0259t m\u0259hz siyas\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcudlu\u011funun x\u00fcsusi formalar\u0131ndan biridir. Bu bax\u0131mdan o, c\u0259miyy\u0259tin dig\u0259r sferalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nir. N\u0259z\u0259ri siyasi f\u0259aliyy\u0259t siyas\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131nda siyasi \u015f\u00fcur, t\u0259f\u0259kk\u00fcr, mentalitet, pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 dig\u0259r d\u0259y\u0259rli keyfiyy\u0259tl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Siyasi f\u0259aliyy\u0259t \u00f6z\u00fcnd\u0259 b\u0259zi yarad\u0131c\u0131l\u0131q istiqam\u0259tl\u0259rini birl\u0259\u015fdirir. \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t, intiusiya, emosional v\u0259ziyy\u0259t, n\u0259z\u0259ri layih\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 dig\u0259r aspektl\u0259r bu q\u0259bild\u0259ndir. N\u0259z\u0259ri siyasi f\u0259aliyy\u0259td\u0259 siyas\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259lledici olan probleml\u0259r, arzuedil\u0259n v\u0259 real sur\u0259td\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259n, h\u0259qiq\u0259t v\u0259 yalan, d\u00fczg\u00fcn v\u0259 s\u0259hv m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 1990-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun \u0259sas ideologiyas\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131. \u201cAz\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l \u00f6z milli m\u0259nsubiyy\u0259tini, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini qoruyub saxlamaq dem\u0259kdir\u201d\u00a0 dey\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259m \u00a0\u0259m\u0259li, h\u0259m d\u0259 n\u0259z\u0259ri- idraki f\u0259aliyy\u0259tini siyasi varl\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u0259vi- ideal formas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qururdu. D\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi, lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na \u0259m\u0259li olaraq qay\u0131d\u0131\u015f, 1994-c\u00fc ilin may ay\u0131nda imzalanan at\u0259\u015fk\u0259s\u00a0 sazi\u015fi, F\u00fczulinin v\u0259 \u201cKitab-i D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dun yubileyl\u0259ri, D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Qurultay\u0131, s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131, MDB m\u0259kan\u0131nda ilk olaraq torpaq islahat\u0131, v\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu tolerantl\u0131q, ana v\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259nafeyini qoruyan D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00a0art\u0131q tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259b\u0259di olaraq Heyd\u0259r \u018fliyevin imzas\u0131 il\u0259 h\u0259kk olunmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin titanik f\u0259aliyy\u0259tinin elmi-n\u0259z\u0259ri bax\u0131mdan d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin z\u0259minini siyasi praktika, t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 n\u0259zar\u0259t, r\u0259hb\u0259rlik, kadrlar\u0131n se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, onlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, t\u0259hsili, q\u0259rarlar\u0131n m\u00fczakir\u0259si v\u0259 q\u0259bulu, informasiya m\u00fcbadil\u0259si, hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259 idi. Dahi siyasi xadim olan Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin, \u00e7ox\u015fax\u0259li, \u00e7ox-istiqam\u0259tli siyasi irsini bir daha yenid\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131b \u00f6yr\u0259ndikc\u0259 \u0259b\u0259di Liderimizin siyasi f\u0259aliyy\u0259tini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259rd\u0259n \u00e7ox m\u00fch\u00fcm\u00fc say\u0131lanlardan birinin \u00a0d\u0259 onun milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 ba\u011fl\u0131 parlaq, z\u0259ngin, siyasi, d\u00f6vl\u0259t m\u0259nafe sahibi oldu\u011funun \u015fahidi oluruq. M\u0259lumdur ki, siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formas\u0131 olmaq etibaril\u0259, siyasi, d\u00f6vl\u0259t m\u0259nafeyi ictimai h\u0259yat\u0131n nisbi m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 malik sferas\u0131 kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Siyasi m\u0259nafel\u0259r mahiyy\u0259ti etibaril\u0259 sosial- iqtisadi m\u0259nafel\u0259rin t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fmi\u015f ifad\u0259sidir. B\u00f6y\u00fck alman filosofu Hegel yaz\u0131rd\u0131: \u201cTarixin yax\u0131ndan n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si bizi inand\u0131r\u0131r ki, insanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti onlar\u0131n t\u0259l\u0259batlar\u0131ndan, c\u0259hdl\u0259rind\u0259n, m\u0259nafel\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir\u201d. Bu bax\u0131mdan yana\u015fsaq art\u0131q geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259 siyasi elmin b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00f6k\u0259m m\u0259nafe v\u0259 m\u00f6vqe tutmu\u015f Heyd\u0259r\u015funasl\u0131q t\u0259liminin v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi m\u0259kt\u0259binin \u00a0d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259rinin \u00a0bu m\u0259nafel\u0259rin \u00a0inteqrasiyas\u0131na y\u00f6n\u0259ldiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu bax\u0131mdan \u00a0c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259rinin siyasi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259si tamamil\u0259 t\u0259bii, qanunauy\u011fun v\u0259 obyektiv meyildir. Bu, ilk \u00f6nc\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131n m\u0259zmununu t\u0259\u015fkil ed\u0259n siyasi m\u0259nafeyin v\u0259 mara\u011f\u0131n obyektiv t\u0259bi\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259min tarazl\u0131q v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q \u00a0i\u00e7ind\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda ucal\u0131qlardan boy g\u00f6st\u0259r\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 yetkin, \u00e7oxminli Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil bir siyasi toplum kimi monolit xalq q\u00fcvv\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.\u00a0 YAP \u2013\u0131n 20 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li iclasda c\u0259nab \u00a0Prezident, Partiyan\u0131n S\u0259dri \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cPartiyam\u0131z\u0131n iqtidara g\u0259lm\u0259si z\u0259ruri v\u0259 lab\u00fcd idi. Ancaq biz onu da yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131 kimi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxalif\u0259t adland\u0131ran indiki q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq he\u00e7 vaxt \u00f6z d\u00f6vl\u0259tin\u0259, xalq\u0131na m\u00fcxalif\u0259td\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi d\u00fchas\u0131n\u0131n \u015f\u0259f\u0259ql\u0259rind\u0259 yaranan YAP hakim partiya kimi getdikc\u0259 p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fir \u00f6z s\u0131ralar\u0131nda yeni-yeni bacar\u0131ql\u0131 kadr d\u0259st\u0259l\u0259ri yeti\u015fdirir. \u00a0Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00a0Prezidenti, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n S\u0259dri \u0130lham \u018fliyev indiki m\u00fcr\u0259kk\u0259b zaman\u0131n t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131, inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi tendensiyalar\u0131n\u0131 h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259timizin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin daha da inki\u015faf etdirilm\u0259sini m\u0259hz milli ideologiya \u00fcz\u0259rind\u0259 qurur. \u00a0Az\u0259rbaycan \u00a0Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 \u00a0S\u0259drinin \u00a0m\u00fcavini Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi \u00a0Ulu \u00d6nd\u0259rimizin ad\u0131n\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 da\u015f\u0131yan Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu, Az\u0259rbaycandan Avropaya, Asiyadan Afrikaya, M\u0259kk\u0259d\u0259n Vatikana q\u0259d\u0259r m\u0259rh\u0259m\u0259tli yollar ke\u00e7\u0259r\u0259k, xeyriyy\u0259\u00e7ilik v\u0259 humanist aksiyalar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u015firmi\u015fdir. Onu da xat\u0131rlamaq xo\u015f olar ki, Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva do\u011fma paytaxt\u0131m\u0131zda \u201cEurovision\u201d mahn\u0131\u00a0 yar\u0131\u015fmalar\u0131ndan\u00a0 ba\u015flayaraq, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 bel\u0259 beyn\u0259lxaq t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015f, d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 1 Avropa Oyunlar\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na da \u00f6z\u00fc r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycana h\u0259sr olunmu\u015f \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si,mu\u011fama x\u00fcsusi qay\u011f\u0131,m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259rimizin UNESCO-nun\u00a0 s\u0131yah\u0131s\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 layiqli yer almas\u0131 v\u0259 haz\u0131rda Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun tarixi m\u0259d\u0259ni-dini abid\u0259l\u0259rini \u00a0b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 davam etdirm\u0259si Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015fanl\u0131 100 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 dahi \u00a0r\u0259hb\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s ruhuna layiqli t\u00f6hf\u0259dir. Bir daha xat\u0131rlamaq yen\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n S\u0259dr m\u00fcavini Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva uzun ill\u0259rdi ki,Az\u0259rbaycan\u0131 xaricd\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 t\u0259msil ed\u0259r\u0259k, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi il\u0259 40 \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan g\u00fcnl\u0259ri\u201dni u\u011furla ke\u00e7irir. Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn xalq\u0131m\u0131z \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin tarixi 100 illyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rli say\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r i\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru geni\u015f v\u00fcs\u0259t alacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u0259daq\u0259t Q\u0259hr\u0259manova,<\/strong><br \/>\n<u>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini,<br \/>\nYeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Veteranlar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini<\/u><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV- 100 M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n banisi v\u0259 qurucusu olan, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00a0ictimai \u2013siyasi, f\u0259ls\u0259fi, milli- m\u0259n\u0259vi z\u0259ngin s\u0259rv\u0259ti olan\u00a0 siyasi irsi \u00a0getdikc\u0259 daha geni\u015f m\u0259nalar k\u0259sb edir. \u018fb\u0259di r\u0259hb\u0259rimizin stateji\u00a0 t\u0259f\u0259kk\u00fcr konsepsiyas\u0131n \u00a0ideal t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, h\u0259min d\u0259rin, intellek x\u0259zin\u0259nin \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, m\u00fcst\u0259qillik habel\u0259 elm, bilik, siyasi f\u0259ls\u0259f\u0259, inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi strategiyas\u0131n\u0131n, idar\u0259etm\u0259 mexanizminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, k\u00fctl\u0259l\u0259rin \u0259hval- ruhiyy\u0259si, prosesin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n ideologiyas\u0131, ictimai \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 d\u0259rin islahatlar konsepsiyas\u0131n\u0131 \u00a0daha yax\u0131ndan\u00a0 g\u00f6rm\u00fc\u015f olar\u0131q. \u00a0M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 olan \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":600393,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/4b29fa4e168364913175661141510777047-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV- 100 M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n banisi v\u0259 qurucusu olan, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00a0ictimai \u2013siyasi, f\u0259ls\u0259fi, milli- m\u0259n\u0259vi z\u0259ngin s\u0259rv\u0259ti olan\u00a0 siyasi irsi \u00a0getdikc\u0259 daha geni\u015f m\u0259nalar k\u0259sb edir. \u018fb\u0259di r\u0259hb\u0259rimizin stateji\u00a0 t\u0259f\u0259kk\u00fcr konsepsiyas\u0131n \u00a0ideal t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, h\u0259min d\u0259rin, intellek x\u0259zin\u0259nin \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, m\u00fcst\u0259qillik habel\u0259 elm, bilik, siyasi f\u0259ls\u0259f\u0259, inki\u015faf v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/600392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=600392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/600392\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/600393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=600392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=600392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=600392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}