{"id":605364,"date":"2023-06-08T17:34:18","date_gmt":"2023-06-08T13:34:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=605364"},"modified":"2023-06-08T17:34:18","modified_gmt":"2023-06-08T13:34:18","slug":"simal-c%c9%99nub-qutbu-arasinda-sixilan-az%c9%99rbaycan-iran-munasib%c9%99tl%c9%99ri-hindistan-sifr%c9%99si-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=605364","title":{"rendered":"\u201c\u015eimal-C\u0259nub q\u00fctb\u00fc\u201d aras\u0131nda s\u0131x\u0131lan Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, Hindistan \u201c\u015fifr\u0259si\u201d &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin ruhunu \u0259ks etdir\u0259n canl\u0131 v\u0259 \u00fczd\u0259 olan m\u0259qamlarla yana\u015f\u0131, az \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan s\u0259hif\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-\u0130ran g\u0259rginliyind\u0259ki h\u0259rar\u0259ti soyuda bil\u0259c\u0259k Beyn\u0259lxalq \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ged\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq olar.<\/p>\n<p>Multimodal n\u0259qliyyat layih\u0259si olan bu d\u0259hlizin ba\u015f\u0131nda Rusiya, \u0130ran v\u0259 Hindistan dayan\u0131rlar. Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Erm\u0259nistan, Belarus, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Oman, Suriya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Ukrayna h\u0259min d\u0259hlizin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, Bolqar\u0131stan is\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan bu qit\u0259l\u0259raras\u0131 ticar\u0259t mar\u015frutundak\u0131 h\u0259lq\u0259l\u0259ri bir-birin\u0259 ba\u011flayaraq \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131racaq \u00f6n\u0259mli \u00f6lk\u0259dir.<\/p>\n<p>Y\u0259ni Az\u0259rbaycan imkan verir ki, Rusiya \u00f6z mallar\u0131n\u0131 \u0130randan ke\u00e7\u0259r\u0259k Hindistana uzanan b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t mar\u015frutu il\u0259 da\u015f\u0131s\u0131n.<\/p>\n<p>Bu \u0259lam\u0259tdar v\u0259 c\u0259lbedici ticar\u0259t yolu Rusiyan\u0131n Sankt-Peterburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq, \u0130ran\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u018fnz\u0259li liman\u0131na, oradan Fars k\u00f6rf\u0259zin\u0259, B\u0259nd\u0259r Abbas liman\u0131na \u00e7\u0131x\u0131r, sonda Mumbaya \u00e7at\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif limanlar aras\u0131ndak\u0131 strateji ke\u00e7idi t\u0259min etm\u0259k, b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259d\u0259ki d\u0259hlizd\u0259 \u0259laq\u0259ni asanla\u015fd\u0131rmaq bax\u0131m\u0131ndan \u00f6n\u0259m\u0259 sahibdir.<\/p>\n<p>Bu m\u0259nada Moskva-Tehran-Yeni Dehli \u00fc\u00e7l\u00fc iqtisadi hab\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n qiym\u0259tini verm\u0259lidir, Rusiya il\u0259 Hindistan is\u0259 \u0130ran\u0131n regional t\u0259hdid motorunu soyutma\u011f\u0131 bacarmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Lakin geoiqtisadi layih\u0259l\u0259ri geostrateji m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7evirm\u0259k ist\u0259y\u0259n Hindistanla \u0130ran Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131ndan ikinciy\u0259 qahmar \u00e7\u0131xan m\u00f6vqed\u0259 dayan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn bu x\u0259tt s\u0259rf\u0259li deyil, \u00e7\u00fcnki Moskvan\u0131n Ukraynada apard\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi kampaniya onu qlobal t\u0259dar\u00fck yollar\u0131nda ke\u00e7ilm\u0259z e\u015felonlarla \u00fczl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n haz\u0131rda \u0259n vacib n\u0259f\u0259sliyi \u015eimal-C\u0259nub beyn\u0259lxalq mar\u015frutudur, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Putinl\u0259 iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131 \u0130brahim R\u0259isi d\u0259hliz \u00fczr\u0259 R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda sazi\u015f imzalad\u0131lar.<\/p>\n<p>M\u0259ntiql\u0259 Rusiya Hindistanla \u0130ran\u0131n regional proqramlar\u0131n\u0131 format etm\u0259yi vacib bilir, h\u0259r\u00e7\u0259nd, C\u0259nubi Qafqazda g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259n ipl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 oynamaq h\u0259m Moskva, h\u0259m Tehran, h\u0259m d\u0259 Yeni Dehli \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131n regional maraqlar\u0131 b\u0259llidir, Hindistan\u0131n izl\u0259ri is\u0259 daha qaranl\u0131q \u201cu\u00e7urum\u201dlara apar\u0131r. Hindistan artan qlobal miqyas\u0131na uy\u011fun olaraq infrastruktur v\u0259 inki\u015faf izl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Onun bu iddial\u0131 c\u0259hdi karbohidrogenl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 \u0259laq\u0259 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ yollar axtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Hindistan bu yollarda vurnuxark\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 Pakistan\u0131n, \u00f6z\u00fcn\u00fcn dig\u0259r r\u0259qibi \u00c7inin C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 profill\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir, y\u0259ni Yeni Dehlinin qurcalanmas\u0131n\u0131n daha geni\u015f qlobal v\u0259 regional konteksti var.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki g\u0259rginliyin m\u0259zmununa qlobal m\u00fch\u0259rrikl\u0259rin Avro-Atlantik m\u0259kandan Asiya regionuna ke\u00e7idi, bunun yaratd\u0131\u011f\u0131 geostrateji dinamika kontekstind\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran geosiyasi q\u00fctbl\u0259ri \u00e7oxalan beyn\u0259lxalq sistemd\u0259 yeni qayda yaratmaq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn radikal mahiyy\u0259tini h\u0259min nizam\u0131n ortas\u0131na yerl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>B\u0259li, \u015eimal-C\u0259nub D\u0259hlizinin i\u015fl\u0259m\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259rin mara\u011f\u0131ndad\u0131r, lakin bu maraqlar\u0131n formala\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259yi sistem u\u011frunda q\u0131z\u011f\u0131n \u201cm\u00fcharib\u0259\u201d gedir.<\/p>\n<p>\u0130ran, t\u0259bii ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir, amma Tehran b\u00f6y\u00fcy\u0259n ambisiyalar\u0131n\u0131 daha y\u00fcks\u0259kd\u0259 tutacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan-\u0130ran g\u0259rginliyinin azalmas\u0131n\u0131n geni\u015f miqyasdak\u0131 tablosu h\u0259m d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 parametrl\u0259rl\u0259 strateji g\u0259l\u0259c\u0259k aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 qurmaqdan as\u0131l\u0131 olaraq qalmaqdad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin ruhunu \u0259ks etdir\u0259n canl\u0131 v\u0259 \u00fczd\u0259 olan m\u0259qamlarla yana\u015f\u0131, az \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan s\u0259hif\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan-\u0130ran g\u0259rginliyind\u0259ki h\u0259rar\u0259ti soyuda bil\u0259c\u0259k Beyn\u0259lxalq \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ged\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq olar. Multimodal n\u0259qliyyat layih\u0259si olan bu d\u0259hlizin ba\u015f\u0131nda Rusiya, \u0130ran v\u0259 Hindistan dayan\u0131rlar. Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Erm\u0259nistan, Belarus, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Oman, Suriya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Ukrayna h\u0259min d\u0259hlizin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, Bolqar\u0131stan is\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tdir. Az\u0259rbaycan bu qit\u0259l\u0259raras\u0131 ticar\u0259t mar\u015frutundak\u0131 h\u0259lq\u0259l\u0259ri bir-birin\u0259 ba\u011flayaraq \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131racaq \u00f6n\u0259mli \u00f6lk\u0259dir. Y\u0259ni Az\u0259rbaycan imkan verir ki, Rusiya \u00f6z mallar\u0131n\u0131 \u0130randan ke\u00e7\u0259r\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":605365,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-4.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin ruhunu \u0259ks etdir\u0259n canl\u0131 v\u0259 \u00fczd\u0259 olan m\u0259qamlarla yana\u015f\u0131, az \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan s\u0259hif\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan-\u0130ran g\u0259rginliyind\u0259ki h\u0259rar\u0259ti soyuda bil\u0259c\u0259k Beyn\u0259lxalq \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ged\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq olar. Multimodal n\u0259qliyyat layih\u0259si olan bu d\u0259hlizin ba\u015f\u0131nda Rusiya, \u0130ran v\u0259 Hindistan dayan\u0131rlar. Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Erm\u0259nistan, Belarus, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/605364"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=605364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/605364\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/605365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=605364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=605364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=605364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}