{"id":606995,"date":"2023-06-19T18:36:51","date_gmt":"2023-06-19T14:36:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=606995"},"modified":"2023-06-19T18:36:51","modified_gmt":"2023-06-19T14:36:51","slug":"az%c9%99rbaycanda-ur%c9%99k-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99rinin-artma-s%c9%99b%c9%99bi-koronavirus-peyv%c9%99ndidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=606995","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin artma s\u0259b\u0259bi koronavirus peyv\u0259ndidir?"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 ikinci yerd\u0259dir. Son vaxtlar qan-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na genetik faktorlar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259b\u0259b g\u0259tirils\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u0130ddialara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b koronavirusa qar\u015f\u0131 vurulan peyv\u0259ndl\u0259rdir. M\u0259hz vaksinasiyadan sonra \u0259ks\u0259r insanlarda yeni x\u0259st\u0259likl\u0259rin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, \u00fcr\u0259ktutmalar\u0131n, q\u0259fil \u00f6l\u00fcml\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 bar\u0259d\u0259 iddialar var.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259\u00a0Bizim.media-ya dan\u0131\u015fan Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla qeyd olunan iddialarla raz\u0131la\u015fmay\u0131b.<\/p>\n<p>O, deyib ki, bununla ba\u011fl\u0131 \u0259ld\u0259 he\u00e7 bir \u0259sas yoxdur:<\/p>\n<p>\u201cBunlar \u015fayi\u0259l\u0259rdir v\u0259 koronavirusla ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan \u0259sass\u0131z t\u0259bli\u011fatlard\u0131r. Oradan-buradan qidalanan v\u0259 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259bli\u011fat\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Koronavirus peyv\u0259ndinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 pandemiyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 profilaktika m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi t\u0259dqiqatlar apar\u0131l\u0131b. Y\u0259qin ki, yax\u0131n vaxtlarda onunla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259lumatlar d\u0259rc edil\u0259c\u0259k. M\u0259hz bundan sonra n\u0259s\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p>Pandemiyadan \u0259vv\u0259l\u0259 q\u0259d\u0259r 50 ya\u015f\u0131nda 10 adam yoxlansayd\u0131, onun 4-5-nin \u00fcr\u0259yind\u0259 stent\u00a0oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131xacaqd\u0131. \u00dcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin son vaxtlar daha da artmas\u0131 bununla daha \u00e7ox izah olunur. \u0130ndi pandemiyan\u0131n bununla n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259sinin oldu\u011funun \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 da i\u015fl\u0259r gedir. H\u0259r halda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin peyv\u0259ndd\u0259n sonra artmas\u0131n\u0131 birba\u015fa dem\u0259k \u00e7\u0259tindir v\u0259 bu, fikrimc\u0259, \u0259sass\u0131zd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Adil Qeybulla qeyd edib ki, \u0259slind\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n tendensiyad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 h\u0259r zaman d\u00fcnyada ilk s\u0131ralarda olub. Son vaxtlar Az\u0259rbaycanda bu x\u0259st\u0259liyin xeyli g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Birincisi, h\u0259dd\u0259n art\u0131q qidalanma v\u0259 qidalanman\u0131n x\u00fcsus\u0259n g\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si, trans ya\u011flar\u0131n bizim qida rasionumuza daxil olmas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 t\u0259nb\u0259llik, y\u0259ni daxil olan kalori il\u0259 s\u0259rf olunan kalori aras\u0131nda disbalans, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259rin olmas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 alkoqollu i\u00e7ki q\u0259bulu v\u0259 s&#8230;<\/p>\n<p>Toylar, m\u0259rasiml\u0259r, \u0259yl\u0259nc\u0259 v\u0259 m\u0259rasiml\u0259rin ham\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131na t\u0259sad\u00fcf edir. B\u00fct\u00fcn bunlar s\u00f6z\u00fcged\u0259n x\u0259st\u0259liyin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131nda ciddi rol oynay\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259 qida m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 k\u00fctl\u0259vi idman\u0131n olmamas\u0131, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 kompleks hissinin formala\u015fmas\u0131, xolesterinin art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 da qeyd olunan x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan amill\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, h\u0259yat t\u0259rzinin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Televiziya ekranlar\u0131nda \u015fou v\u0259 m\u0259nas\u0131z verili\u015fl\u0259rin n\u00fcmayi\u015f olunmas\u0131ndansa, genefondun sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 maarifl\u0259ndirici proqramlar\u0131n verilm\u0259si daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. H\u0259m\u00e7inin qida m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si, fiziki f\u0259all\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da \u00e7ox vacibdir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bilsin\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 ikinci yerd\u0259dir. Son vaxtlar qan-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na genetik faktorlar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259b\u0259b g\u0259tirils\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u0130ddialara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b koronavirusa qar\u015f\u0131 vurulan peyv\u0259ndl\u0259rdir. M\u0259hz vaksinasiyadan sonra \u0259ks\u0259r insanlarda yeni x\u0259st\u0259likl\u0259rin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, \u00fcr\u0259ktutmalar\u0131n, q\u0259fil \u00f6l\u00fcml\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 bar\u0259d\u0259 iddialar var. Bu bar\u0259d\u0259\u00a0Bizim.media-ya dan\u0131\u015fan Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla qeyd olunan iddialarla raz\u0131la\u015fmay\u0131b. O, deyib ki, bununla ba\u011fl\u0131 \u0259ld\u0259 he\u00e7 bir \u0259sas yoxdur: \u201cBunlar \u015fayi\u0259l\u0259rdir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":606996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/FotoJet-53.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 ikinci yerd\u0259dir. Son vaxtlar qan-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na genetik faktorlar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259b\u0259b g\u0259tirils\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u0130ddialara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b koronavirusa qar\u015f\u0131 vurulan peyv\u0259ndl\u0259rdir. M\u0259hz vaksinasiyadan sonra \u0259ks\u0259r insanlarda yeni&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606995"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=606995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606995\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/606996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=606995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=606995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=606995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}