{"id":608074,"date":"2023-06-22T16:54:47","date_gmt":"2023-06-22T12:54:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=608074"},"modified":"2023-06-22T16:54:47","modified_gmt":"2023-06-22T12:54:47","slug":"cin-ipind%c9%99-oynayan-mehriban-dusm%c9%99nl%c9%99r-tehran-%c9%99r-riyad-munasib%c9%99tl%c9%99rinin-c%c9%99nubi-qafqaza-siray%c9%99ti-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=608074","title":{"rendered":"\u00c7in ipind\u0259 oynayan mehriban d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r: Tehran &#8211; \u018fr-Riyad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin C\u0259nubi Qafqaza siray\u0259ti &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silmi\u015f \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u00c7inin vasit\u0259sil\u0259 bar\u0131\u015fd\u0131qdan sonra ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ke\u00e7mi\u015fi yaddan \u00e7\u0131xar\u0131b, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmaq prinsipi il\u0259 qurma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Ancaq strateji \u201cbeyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri\u201dnd\u0259 ke\u00e7mi\u015fin izl\u0259ri d\u0259rin izl\u0259r burax\u0131b, Tehranla \u018fr-Riyad bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 jestl\u0259r ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259rin xarici siyas\u0259t doktrinas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu doktrinan\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 qap\u0131lmaq da m\u0259nas\u0131zd\u0131r, sad\u0259c\u0259 olaraq, situativ gedi\u015fatlar iki d\u00f6vl\u0259ti bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7in \u00f6z\u00fcn\u00fcn ekspansiya siyas\u0259tini h\u0259min yax\u0131nla\u015fman\u0131n aras\u0131na yerl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k maraqlar\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fcd\u00fcr, \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 da Pekinin boy atan a\u011faclar\u0131n\u0131n qol-budaqlar\u0131ndan yap\u0131\u015faraq ir\u0259liy\u0259 getm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Feys\u0259l bin F\u0259rhan Tehrana s\u0259f\u0259r ed\u0259r\u0259k Prezident \u0130brahim R\u0259isi v\u0259 iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131 H\u00fcseyn \u018fmir-Abdullahianla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Onun aya\u011f\u0131 \u0130ran torpaqlar\u0131na d\u0259y\u0259r-d\u0259ym\u0259z Tehran\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259ki radikall\u0131\u011f\u0131n q\u00fcll\u0259si olan SEPAH \u00f6lk\u0259d\u0259ki aksiyalar\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n 20 \u00f6lk\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n oldu\u011funu da iddia etdi.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131qlaman\u0131n m\u00fc\u0259llifi SEPAH-\u0131n k\u0259\u015ffiyyat r\u0259isi M\u0259h\u0259mm\u0259d Kazemidir, el\u0259 bununla da g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ki, ke\u00e7mi\u015f g\u0259l\u0259c\u0259k siyas\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli faktor olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran diplomatiyas\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 niz\u0259 qald\u0131ran SEPAH \u00fc\u00e7\u00fcn normal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur, o, \u00f6z enerjisini radikal yana\u015fmalardan v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 anlay\u0131\u015flardan al\u0131r. SEPAH g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 \u0130ran siyas\u0259tind\u0259ki s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si il\u0259 qurdu\u011fu imperiya \u0259sas\u0131nda formala\u015fd\u0131r\u0131r. Buraya n\u0259h\u0259ng biznes \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n tutmu\u015f qara-qura i\u015fl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir areal daxildir.<\/p>\n<p>F\u0259rhan\u0131n Tehrana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 \u018fmir-Abdullahianla m\u0259tbuat konfrans\u0131 zaman\u0131 insidentin ya\u015fanmas\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri d\u0259 yay\u0131l\u0131b, bu qalmaqal, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, ba\u015f veribs\u0259, s\u0259b\u0259bi yen\u0259 SEPAH-d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cIran International\u201d yaz\u0131r ki, iyunun 17-d\u0259 F\u0259rhanla \u018fmir-Abdullahian aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekununda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k m\u0259tbuat konfrans\u0131n\u0131n yeri q\u0259fil d\u0259yi\u015fdirilib.<\/p>\n<p>\u0130ran X\u0130N ota\u011f\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin s\u0259b\u0259bini texniki probleml\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir.<\/p>\n<p>%photo%1464815<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fczakir\u0259 gedir ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti SEPAH-\u0131n Q\u00fcds Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259lak olan komandan\u0131 Qas\u0131m S\u00fcleymaninin portretinin as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259kanda media \u00f6n\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xmaqdan imtina edib.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0130randa SEPAH ba\u015fda olmaqla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na qar\u015f\u0131 istehzal\u0131 m\u00f6vqenin dir\u00e7\u0259lm\u0259sind\u0259 maraql\u0131 olanlar var. S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndan olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmayaraq Qas\u0131m S\u00fcleymaninin portretinin as\u0131lmas\u0131 da el\u0259 radikal q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259l i\u015fi kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 ke\u00e7mi\u015f d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliy\u0259 eyham vuran bax\u0131\u015flar qalacaq, F\u0259rhan\u0131n Tehrana s\u0259f\u0259ri regionda s\u00fclh yolunda inki\u015faf kimi qiym\u0259tl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, t\u0259r\u0259fl\u0259rin Y\u0259m\u0259nl\u0259 ba\u011fl\u0131 bax\u0131\u015flar\u0131 d\u0259yi\u015fmir. H\u0259r\u00e7\u0259nd, s\u00fclhd\u0259n dan\u0131\u015fmaq da yersizdir, uzun m\u00fcdd\u0259tdir Y\u0259m\u0259nd\u0259 bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 proksi m\u00fcharib\u0259 aparan \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u0259ks t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Y\u0259ni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u201cmehriban d\u00fc\u015fm\u0259n\u201d m\u00fcst\u0259visind\u0259 qalacaq, diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r b\u0259rq\u0259rar olsa da, strateji yana\u015fmalardak\u0131 bazalardan \u0259l \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259c\u0259yini g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00c7in \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fctl\u0259q bar\u0131\u015f\u0131q laz\u0131m deyil, idar\u0259olunan nizamlanma prosesi onun geni\u015fl\u0259nm\u0259 siyas\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t edir &#8211; \u0259n az\u0131ndan, indi \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki \u00c7in AB\u015e-nin Yax\u0131n \u015e\u0259rq siyas\u0259tind\u0259ki axsamalardan dolay\u0131 qlobal nizama alternativ bax\u0131\u015f t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 aras\u0131nda m\u00fcbahis\u0259l\u0259r qalsa da, onlar\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259n formullar \u00c7in \u00fc\u00e7\u00fcn diplomatik q\u0259l\u0259b\u0259 say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7in-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131-\u0130ran \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131ndak\u0131 diplomatiya C\u0259nubi Qafqaz regionunda da t\u0259sirl\u0259r yaratmaqdan uzaqda deyil.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki:<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259st\u0259k\u00e7isidir, Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yoxdur;<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7in Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n geoiqtisadi \u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259n pay g\u00f6t\u00fcrm\u0259yi davam etdirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir;<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ran Erm\u0259nistan\u0131 strateji m\u00fctt\u0259fiqi kimi g\u00f6r\u00fcr, G\u00fcrc\u00fcstanda proksi q\u00fcvv\u0259 formala\u015fd\u0131rma\u011fa c\u0259hd edir;<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ran Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 mane\u0259 yaratmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130ran\u0131n C\u0259nubi Qafqaz siyas\u0259ti S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndan f\u0259rqli olaraq daha dinamikdir v\u0259 aktual g\u00fcnd\u0259liy\u0259 s\u00f6yk\u0259nir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Tehran \u00e7al\u0131\u015facaq ki, \u00c7ini \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7\u0259ksin.<\/p>\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fctt\u0259fiqliyind\u0259n \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yi dividendl\u0259ri Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 \u0130ran\u0131n maraqlar\u0131 namin\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259kd\u0259 maraql\u0131 deyil.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259nil\u0259n v\u0259ziyy\u0259td\u0259, C\u0259nubi Qafqaz platformas\u0131 \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131 fonunda yeni ssenaril\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Aq\u015fin K\u0259rimov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silmi\u015f \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u00c7inin vasit\u0259sil\u0259 bar\u0131\u015fd\u0131qdan sonra ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ke\u00e7mi\u015fi yaddan \u00e7\u0131xar\u0131b, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmaq prinsipi il\u0259 qurma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Ancaq strateji \u201cbeyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri\u201dnd\u0259 ke\u00e7mi\u015fin izl\u0259ri d\u0259rin izl\u0259r burax\u0131b, Tehranla \u018fr-Riyad bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 jestl\u0259r ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259rin xarici siyas\u0259t doktrinas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131r. Bu doktrinan\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 qap\u0131lmaq da m\u0259nas\u0131zd\u0131r, sad\u0259c\u0259 olaraq, situativ gedi\u015fatlar iki d\u00f6vl\u0259ti bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. \u00c7in \u00f6z\u00fcn\u00fcn ekspansiya siyas\u0259tini h\u0259min yax\u0131nla\u015fman\u0131n aras\u0131na yerl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k maraqlar\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fcd\u00fcr, \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 da Pekinin boy atan a\u011faclar\u0131n\u0131n qol-budaqlar\u0131ndan yap\u0131\u015faraq ir\u0259liy\u0259 getm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yirl\u0259r. H\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":608075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/107259328-1687274773665-gettyimages-1258777017-AA_17062023_1239928.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silmi\u015f \u0130ranla S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u00c7inin vasit\u0259sil\u0259 bar\u0131\u015fd\u0131qdan sonra ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ke\u00e7mi\u015fi yaddan \u00e7\u0131xar\u0131b, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmaq prinsipi il\u0259 qurma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Ancaq strateji \u201cbeyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri\u201dnd\u0259 ke\u00e7mi\u015fin izl\u0259ri d\u0259rin izl\u0259r burax\u0131b, Tehranla \u018fr-Riyad bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 jestl\u0259r ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259rin xarici siyas\u0259t doktrinas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131r. Bu doktrinan\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 qap\u0131lmaq da m\u0259nas\u0131zd\u0131r, sad\u0259c\u0259 olaraq, situativ gedi\u015fatlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/608074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=608074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/608074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/608075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=608074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=608074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=608074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}