{"id":609663,"date":"2023-07-19T10:16:43","date_gmt":"2023-07-19T06:16:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=609663"},"modified":"2023-07-19T11:25:20","modified_gmt":"2023-07-19T07:25:20","slug":"dunyaya-orn%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=609663","title":{"rendered":"D\u00fcnyaya \u00f6rn\u0259k"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d devizin\u0259 v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni qarda\u015fl\u0131q prinsipin\u0259 \u0259saslanan, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemini \u0259hat\u0259 edir. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 dayansa da, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda haz\u0131rda tranzit-logistika, g\u00f6mr\u00fck, \u0130KT, ticar\u0259t v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259razil\u0259rimizin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131qlara uy\u011fun olaraq iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bunlarla b\u0259rab\u0259r, iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda Preferensial Ticar\u0259t Sazi\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t h\u0259cminin v\u0259 m\u0259hsul \u00e7e\u015fidinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, iki \u00f6lk\u0259nin birg\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si getdikc\u0259 y\u00fcks\u0259lir. T\u0259kc\u0259 \u00f6t\u0259n il qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 5 milyard 842 milyon dollar t\u0259\u015fkil etm\u0259si bunun bariz ifad\u0259sidir. Bu g\u00f6st\u0259rici respublikam\u0131z\u0131n ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 11,1 faizi dem\u0259kdir. H\u0259min r\u0259q\u0259m is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130taliyadan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olmas\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ixrac\u2013idxal prosesl\u0259rind\u0259 d\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259 x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. Respublikam\u0131z\u0131n ke\u00e7\u0259nilki ixrac\u0131n\u0131n 9 faizinin, idxal\u0131n is\u0259 16 faizinin T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 m\u0259hz bunun bariz ifad\u0259sidir. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ticar\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcsb\u0259t saldo \u0259ld\u0259 edir. Bel\u0259 ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ixrac\u0131 3,5 milyard dollara, idxal\u0131 is\u0259 2,3 milyard dollara \u00e7at\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, 1,2 milyard dollarl\u0131q m\u00fcsb\u0259t saldo yaran\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana yat\u0131r\u0131lan investisiyalar\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mli yer tutub. M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-ci ild\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 1 milyard 187 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 birba\u015fa investisiya c\u0259lb edilib. Bu g\u00f6st\u0259rici il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyadan sonra Az\u0259rbaycana \u0259n \u00e7ox yat\u0131r\u0131m ed\u0259n \u00f6lk\u0259 ad\u0131n\u0131 qazan\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 investisiyalara g\u00f6r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 birinci yeri tutur. \u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycandan T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 247 milyon dollar s\u0259rmay\u0259 qoyulub. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) indiy\u0259d\u0259k T\u00fcrkiy\u0259nin neft-kimya s\u0259nayesin\u0259 18 milyard dollar yat\u0131r\u0131b. T\u0259kc\u0259 \u00f6t\u0259n il T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259rmay\u0259li 56 \u015firk\u0259t qurulub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Bu \u00f6z\u00fcn\u00fc daha \u00e7ox enerji-n\u0259qliyyat qov\u015faqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259l\u0259rl\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Bu layih\u0259l\u0259r 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d il\u0259 q\u0259bul edil\u0259n neft axtar\u0131\u015f-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259ri il\u0259 ba\u015flay\u0131b, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 geni\u015fl\u0259nib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011fu n\u0259h\u0259ng regional layih\u0259l\u0259r\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, Bak\u0131-Tbilisi-Qars, TANAP v\u0259 TAP misal g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. Bu layih\u0259l\u0259r regionda iqtisadi inteqrasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Bu beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 enerji layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin regionda m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259, beyn\u0259lxalq da\u015f\u0131malarda m\u0259saf\u0259 v\u0259 da\u015f\u0131ma m\u00fcdd\u0259tinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131nda, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tinin artmas\u0131nda, regional enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin tranzit v\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131nda, m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun h\u0259llind\u0259 v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rk\u0131 iqtisadi t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259m \u00f6lk\u0259, h\u0259m d\u0259 region miqyas\u0131nda n\u00fcfuzunun v\u0259 iqtisadi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131m\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0131x iqtisadi m\u00fcnasib\u0259timizin b\u00f6y\u00fck inki\u015faf potensial\u0131 var. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 lideri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00f6vcud iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck s\u0259y g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev ayr\u0131-ayr\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 prosesind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 dost \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetiril\u0259c\u0259yini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri bu zaman qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259ti bar\u0259d\u0259 x\u00fcsusi dan\u0131\u015f\u0131b, bu d\u00f6vl\u0259tin V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n haqq i\u015fimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k verdiyini xat\u0131rlad\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra t\u0259bii ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131nda da k\u00f6m\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259yib. Bel\u0259 ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131nda infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin, yollar\u0131n\u0131n tikintisind\u0259 t\u00fcrk \u015firk\u0259tl\u0259ri f\u0259al i\u015ftirak edirl\u0259r. Bu is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 yeni perspektivl\u0259r v\u0259d edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d devizin\u0259 v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni qarda\u015fl\u0131q prinsipin\u0259 \u0259saslanan, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemini \u0259hat\u0259 edir. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 dayansa da, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda haz\u0131rda tranzit-logistika, g\u00f6mr\u00fck, \u0130KT, ticar\u0259t v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259razil\u0259rimizin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131qlara uy\u011fun olaraq iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bunlarla b\u0259rab\u0259r, iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda Preferensial Ticar\u0259t Sazi\u015fin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":609664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cf2ee7de168969162945118056610664082.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d devizin\u0259 v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni qarda\u015fl\u0131q prinsipin\u0259 \u0259saslanan, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemini \u0259hat\u0259 edir. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 dayansa da, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda haz\u0131rda tranzit-logistika, g\u00f6mr\u00fck, \u0130KT, ticar\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609663"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=609663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609663\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/609664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=609663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=609663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=609663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}