{"id":609954,"date":"2023-07-20T09:08:02","date_gmt":"2023-07-20T05:08:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=609954"},"modified":"2023-07-20T09:08:02","modified_gmt":"2023-07-20T05:08:02","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-erm%c9%99nil%c9%99sdiril%c9%99n-q%c9%99dim-oguz-yurdu-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=609954","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: Erm\u0259nil\u0259\u015fdiril\u0259n q\u0259dim o\u011fuz yurdu &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib erm\u0259nil\u0259\u015fdirdiyi, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri \u2013 Loru mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cLoru mahal\u0131: son 200 ild\u0259 Rusiyan\u0131n Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal siyas\u0259ti\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 b\u0259dxah qon\u015fumuzun etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini mahallar\u0131m\u0131z\u0131n adlar\u0131na qar\u015f\u0131 da apard\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman-zaman beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri\u00a0 pozaraq yer-yurd adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, tarixi saxtala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, S\u0259f\u0259vil\u0259r\u00a0d\u00f6vl\u0259tinin,\u00a0Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin\u00a0doqquz mahal\u0131ndan biri olan Loru\u00a0Bor\u00e7al\u0131n\u0131n\u00a0c\u0259nubda da\u011fl\u0131q hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil etdiyind\u0259n ona Da\u011f Bor\u00e7al\u0131s\u0131 da deyirl\u0259r: \u201c1918-ci ild\u0259 erm\u0259ni da\u015fnak h\u00f6kum\u0259tinin silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri q\u0259fl\u0259t\u0259n h\u00fccum ed\u0259r\u0259k Loru mahal\u0131\u00a0\u0259razisini i\u015f\u011fal edir.\u00a01919-cu ilin yanvar\u0131nda\u00a0Tiflisd\u0259\u00a0ke\u00e7iril\u0259n\u00a0Erm\u0259nistan-G\u00fcrc\u00fcstan\u00a0konfrans\u0131nda\u00a0Bor\u00e7al\u0131 q\u0259zas\u0131, \u0259slind\u0259\u00a0is\u0259 Loru nahiy\u0259si neytral zona elan edilir.\u00a01920-ci ilin sentyabr\u0131nda t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131n\u0131n\u00a0G\u00fcmr\u00fcn\u00fc\u00a0tutmas\u0131ndan narahat olan\u00a0G\u00fcrc\u00fcstan\u00a0h\u00f6kum\u0259ti Loru neytral zonas\u0131na n\u0259zar\u0259ti \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>1921-ci ild\u0259 is\u0259\u00a0G\u00fcrc\u00fcstan\u00a0v\u0259\u00a0Erm\u0259nistan\u00a0bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda Lorunun Erm\u0259nistana verilm\u0259si haqq\u0131nda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilir.\u00a01922-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259 Vorontsovka b\u00f6lg\u0259si d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n\u00a0Loru-P\u0259mb\u0259k q\u0259zas\u0131na\u00a0qat\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n inzibati b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 Loru mahal\u0131 4 rayon-\u00a0Barana\u00a0rayonu,\u00a0Allahverdi\u00a0rayonu,\u00a0C\u0259lalo\u011flu\u00a0rayonu v\u0259\u00a0Vorontsovka\u00a0rayonu \u015f\u0259klind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, b\u00f6lg\u0259nin sovetl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra Loru mahal\u0131 q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan SSR-y\u0259 h\u0259diyy\u0259 edilir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin ilkin qa\u00e7q\u0131nl\u0131q d\u00f6vr\u00fc d\u0259 m\u0259hz bu \u0259razi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u201cBel\u0259 ki, bu tarix 1801-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 ilhaq etm\u0259si v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil v\u0259 Loru-P\u0259mb\u0259k b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin ruslar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259si an\u0131ndan ba\u015flan\u0131r. 1804-c\u00fc ilin yaz\u0131nda \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259n 2 min erm\u0259ni qa\u00e7araq ruslar\u0131n himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7ir v\u0259 onlar Loru-P\u0259mb\u0259k b\u00f6lg\u0259sind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rlar. Sonralar Loru mahal\u0131 Tiflis quberniyas\u0131n\u0131n Bor\u00e7al\u0131 q\u0259zas\u0131n\u0131n Loru, Bor\u00e7al\u0131, Trialet, Yekaterinenfeld nahiy\u0259sind\u0259n biri v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc kimi m\u00f6vcud olur. Loru mahal\u0131n\u0131n ad\u0131 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ke\u00e7\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirilir v\u0259 4 rayon aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcr: Allahverdi, sonralar Tumanyan, Calalo\u011flu, sonralar Stepanavan, Barana sonralar Noyemberyan, Vorontsovka, sonralar Kalinino v\u0259 indiki \u00a0Ta\u015fir. Haz\u0131rda erm\u0259nil\u0259r Loru mahal\u0131n\u0131 Lori, Tavu\u015f adland\u0131r\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>S\u00fcjetin sonunda bildirilir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259ri kimi, Loru mahal\u0131 da son iki y\u00fcz ild\u0259 Rusiyan\u0131n Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 erm\u0259ni-hay kimi yaramaz bir etnik toplumun xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evrildi: \u201cLakin art\u0131q zaman d\u0259yi\u015fir. Bizim h\u0259d\u0259fimiz is\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaqla yana\u015f\u0131, haqq-\u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za qay\u0131d\u0131\u015fd\u0131r. Bu qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n vaxt\u0131 is\u0259 uzaqda deyil\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u2013 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, \u2013 fikrini \u0259sas tutaraq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131nda ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Daha \u0259trafl\u0131 Baku TV-nin s\u00fcjetind\u0259:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/3MtU3ESd_Fo\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib erm\u0259nil\u0259\u015fdirdiyi, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri \u2013 Loru mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cLoru mahal\u0131: son 200 ild\u0259 Rusiyan\u0131n Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal siyas\u0259ti\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 b\u0259dxah qon\u015fumuzun etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini mahallar\u0131m\u0131z\u0131n adlar\u0131na qar\u015f\u0131 da apard\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman-zaman beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri\u00a0 pozaraq yer-yurd adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, tarixi saxtala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259kilir. Bildirilir ki, S\u0259f\u0259vil\u0259r\u00a0d\u00f6vl\u0259tinin,\u00a0Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin\u00a0doqquz mahal\u0131ndan biri olan Loru\u00a0Bor\u00e7al\u0131n\u0131n\u00a0c\u0259nubda da\u011fl\u0131q hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil etdiyind\u0259n ona Da\u011f Bor\u00e7al\u0131s\u0131 da deyirl\u0259r: \u201c1918-ci ild\u0259 erm\u0259ni da\u015fnak h\u00f6kum\u0259tinin silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri q\u0259fl\u0259t\u0259n h\u00fccum ed\u0259r\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":609955,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Screenshot-2023-07-19-194015.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib erm\u0259nil\u0259\u015fdirdiyi, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri \u2013 Loru mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cLoru mahal\u0131: son 200 ild\u0259 Rusiyan\u0131n Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal siyas\u0259ti\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 b\u0259dxah qon\u015fumuzun etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini mahallar\u0131m\u0131z\u0131n adlar\u0131na qar\u015f\u0131 da apard\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman-zaman beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri\u00a0 pozaraq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=609954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609954\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/609955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=609954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=609954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=609954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}