{"id":610405,"date":"2023-07-21T10:56:59","date_gmt":"2023-07-21T06:56:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=610405"},"modified":"2023-07-21T10:56:59","modified_gmt":"2023-07-21T06:56:59","slug":"sulh%c9%99-x%c9%99rit%c9%99-%c9%99ng%c9%99li-25-ci-il-yoxsa-75-ci-il","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=610405","title":{"rendered":"S\u00fclh\u0259 x\u0259rit\u0259 \u0259ng\u0259li: 25-ci il, yoxsa 75-ci il?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n 1920-ci ild\u0259 Parisd\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f x\u0259rit\u0259y\u0259 iddia ed\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259ndi\u015f\u0259l\u0259n\u0259n \u0130r\u0259van dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 pozur; Erm\u0259nistan\u0131n 1975-ci il x\u0259rit\u0259sind\u0259 israrl\u0131 olmas\u0131n\u0131n ilginc s\u0259b\u0259bi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259din demarkasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 komissiyalar\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc iclas\u0131nda demarkasiya \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 ilin x\u0259rit\u0259sinin \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cPastinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan ba\u015f nazirinin m\u00fcavini Mher Qriqoryan\u0131n ofisi m\u0259lumat yay\u0131b.<\/em><\/p>\n<p>H\u0259min materialda qeyd olunur ki, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yeri v\u0259 tarixi m\u0259lum deyil. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u00f6t\u0259n ay ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi Armen Qriqoryan Erm\u0259nistan \u0130ctimai Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 iddia etmi\u015fdi ki, Ki\u015finyovda Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda delimitasiya m\u0259s\u0259l\u0259si v\u0259 1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 olunub, lakin m\u0259s\u0259l\u0259 son olaraq h\u0259llini tapmay\u0131b. Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin b\u0259yanat\u0131nda is\u0259 bu iddia t\u0259kzib edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>Nikol Pa\u015finyan bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l b\u0259yan edib ki, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 prosesi SSR\u0130 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131n\u0131n 1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha sonra, konkret olaraq iyunun 1-d\u0259 Moldovada ke\u00e7irilmi\u015f be\u015ft\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 yekun vuraraq, bunu faydal\u0131 adland\u0131r\u0131b v\u0259 deyib:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259r\u0259fl\u0259r Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda g\u0259l\u0259c\u0259k delimitasiya i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1975-ci il x\u0259rit\u0259sinin \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131blar\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131n\u0131n Rusiya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131ndak\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu bildirmi\u015fdi. Az\u0259rbaycanda v\u0259 Erm\u0259nistanda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131n\u0131n 20-30-cu ill\u0259rin, ya da 70-80-ci ill\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi haqq\u0131nda fikirl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u00d6t\u0259n \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259n 1985-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 t\u0259rtib olunan bu x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qon\u015fu Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259dl\u0259ri d\u0259qiq g\u00f6st\u0259rilib. 1925-ci ild\u0259 \u00e7ap olunan is\u0259 Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikas\u0131n\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sidir. Bu x\u0259rit\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qon\u015fu Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259dl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 15 mahal\u0131, bir muxtar vilay\u0259ti v\u0259 muxtar respublikas\u0131 qeyd olunub. 1925-ci ild\u0259 \u00e7ap olunmas\u0131na baxmayaraq, h\u0259min x\u0259rit\u0259d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin inzibati m\u0259rk\u0259zi erm\u0259nil\u0259rin sonradan adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimi \u201cStepanakert\u201d deyil, q\u0259dim ad\u0131 olan Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259ri kimi g\u00f6st\u0259rilib. Bu arxivd\u0259 olan dig\u0259r x\u0259rit\u0259l\u0259r is\u0259 Yermakovun 1928-ci v\u0259 1931-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259rtib etdiyi \u201cQafqaz\u201d adl\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259ri, 1936-c\u0131 ild\u0259 \u00e7ap olunan a\u011f ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qara r\u0259ngli \u015ftrixl\u0259rl\u0259 c\u0131z\u0131lan v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin qeyd olundu\u011fu \u201cZ.S.F.S.R\u201d x\u0259rit\u0259si, 1938-ci ild\u0259 \u00dcmumrusiya Geoloji Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan x\u0259rit\u0259, 1975, 80, 84 v\u0259 85-ci ill\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fr olunan SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin Geodeziya v\u0259 Kartoqrafiya Ba\u015f \u0130dar\u0259sinin x\u0259rit\u0259l\u0259ridir. B\u0259zi iddialara g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dinin delimitasiyas\u0131 1925-ci ilin Zaqafqaziya Siyasi x\u0259rit\u0259si \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hesab olunur ki, bu, \u0259n m\u00fcnasib x\u0259rit\u0259dir. M\u0259hz bu x\u0259rit\u0259nin \u0259sas\u0131nda C\u0259nubi Qafqaz respublikalar\u0131n\u0131n inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc apar\u0131l\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, s\u0259rh\u0259d komissiyas\u0131 yen\u0259 x\u0259rit\u0259d\u0259 anla\u015fa bilm\u0259di. Amma o da m\u0259lum deyil ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r hans\u0131 x\u0259rit\u0259d\u0259 israr edir: 25-ci il, yoxsa 75-ci il?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/visiontv.az\/storage\/news\/images\/news\/2020\/images\/D%C3%BCnya\/turk\/uzeyir-ceferov56.jpg\" alt=\"\u00dczeyir C\u0259f\u0259rova Polkovnik h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si verildi\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00dczeyir C\u0259f\u0259rov<\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u0259rbi ekspert, ehtiyatda olan polkovnik \u00dczeyir C\u0259f\u0259rov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda \u00f6nc\u0259 diqq\u0259ti vacib bir m\u0259qama c\u0259lb etdi:<\/strong>\u00a0\u201cErm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qrupunun sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc haqq\u0131nda m\u0259lumat veril\u0259nd\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n m\u0259qamlardan biri o idi ki, bud\u0259f\u0259ki g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259smi \u015f\u0259xs i\u015ftirak etmirdi. Bel\u0259likl\u0259, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 idi ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc hakim rolunda daim g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n Rusiya Federasiyas\u0131 ortal\u0131qda g\u00f6r\u00fcnm\u0259di. \u018fslind\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r bu kimi ciddi m\u00fcbahis\u0259l\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, s\u0259rh\u0259d m\u00fczakir\u0259l\u0259ri h\u0259r hans\u0131 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartmayan bir proses\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan v\u0259 ona havadarl\u0131q ed\u0259n r\u0259smi Moskva m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k ayr\u0131-ayr\u0131 ill\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rinin istifad\u0259sini t\u0259klif etm\u0259kl\u0259 \u0259slind\u0259 prosesi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxta kimi uzatmaqda israrl\u0131d\u0131rlar. M\u0259hz bu amil d\u0259 sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc bir daha s\u00fcbut etdi\u201d. \u00dc.C\u0259f\u0259rov t\u0259sdiql\u0259di ki, Erm\u0259nistan m\u0259hz Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n t\u0259kidi il\u0259 hans\u0131sa 75-ci ilin x\u0259rit\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259 apar\u0131lmas\u0131nda israr edir: \u201cErm\u0259ni r\u0259smisi Mher Qriqoryan da ona c\u0131z\u0131lm\u0131\u015f plandan k\u0259nara \u00e7\u0131xa bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn son g\u00f6r\u00fc\u015f dem\u0259k olar ki, n\u0259tic\u0259siz v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rl\u0259 dolu olub. \u0130ndi d\u0259 m\u0259lumat var ki, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259 vaxt olaca\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259tta tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 da ciddi fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131b\u201d. Polkovnik ard\u0131nca Erm\u0259nistan\u0131n 75-ci il x\u0259rit\u0259sind\u0259 israr\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n \u00e7ox ilginc bir detal\u0131 a\u00e7\u0131qlad\u0131: \u201c1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 niy\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n israr etm\u0259si d\u0259 maraql\u0131d\u0131r. M\u0259lumat var ki, o vaxtk\u0131 SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyind\u0259ki x\u0259rit\u0259\u00e7\u0259km\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 baxan qurumda erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan bir r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xs olub v\u0259 h\u0259l\u0259 o zaman onlar b\u0259zi \u0259li \u0259yriliy\u0259 v\u0259 maxinasiyalara \u0259l at\u0131blar. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, erm\u0259ni ki, erm\u0259ni. Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131nda \u0259g\u0259r maraql\u0131 olsayd\u0131, onlar prosesi pozmaq \u0259v\u0259zin\u0259, hans\u0131sa real t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u0259r v\u0259 prosesin apar\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259rdil\u0259r. Onsuz da h\u0259tta f\u0259rz ets\u0259k ki, erm\u0259nil\u0259r bizimkil\u0259rl\u0259 hans\u0131sa raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ls\u0259l\u0259r bel\u0259, sonradan prosesi m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 pozacaqlar. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n bu s\u0259rh\u0259d m\u00fczakir\u0259l\u0259rini d\u0259 bir oyun kimi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n, \u0259l\u0259lx\u00fcsus da onun havadarlar\u0131n\u0131n vaxt uzatmaqla b\u0259zi m\u0259qs\u0259dl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir\u0259m\u201d. H\u0259rbi ekspert qeyd etdi ki, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si uzun v\u0259 daima m\u00fcbahis\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunacaq bir proses\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k: \u201cArt\u0131q biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 bundan sonra da daimi olaraq g\u00f6r\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan k\u0259nardan idar\u0259 olunur v\u0259 o, he\u00e7 vaxt m\u00fcst\u0259qil q\u0259rar verm\u0259k iqtidar\u0131nda olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2019\/08\/16\/344786.jpg\" alt=\"63 ya\u015fl\u0131 Qafar \u00c7axmaql\u0131: \u201cH\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259r \u015feyi s\u0131f\u0131rdan ba\u015flam\u0131\u015fam\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f\" \/><\/p>\n<p><strong>Qafar \u00c7axmaql\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Erm\u0259ni\u015f\u00fcnas alim, T\u00fcrkiy\u0259nin Erciyes Universitetinin professoru Qafar \u00c7axmaql\u0131 is\u0259 bildirdi ki, \u0259slind\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, demarkasiya v\u0259 delimitasiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyini elan ed\u0259rk\u0259n varislik prinsipin\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f AXC-nin varisidir, dem\u0259k, s\u0259rh\u0259dl\u0259r d\u0259 h\u0259min respublikan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan is\u0259 SSR\u0130 zaman\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015f Erm\u0259nistan SSR-nin varisi kimi elan olunub. H\u0259m\u00e7inin sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259ri deyil, administrativ s\u0259rh\u0259dl\u0259r olub v\u0259 bunlar bir vahid d\u00f6vl\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259rti s\u0259rh\u0259dl\u0259r, inzibati \u0259razil\u0259r hesab olunub. Faktiki olaraq Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda b\u0259lli s\u0259rh\u0259d yoxdur. Erm\u0259nistan ona g\u00f6r\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 haz\u0131rlanan x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 israr edir ki, 20-ci ill\u0259rd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 hesab\u0131na \u0259razisini geni\u015fl\u0259ndirib v\u0259 indi ona 1975- ci il Rusiya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131ndak\u0131 x\u0259rit\u0259 s\u0259rf edir. Amma n\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan 1920-ci ill\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini q\u0259bul etmir? \u00c7\u00fcnki h\u0259min x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 sonradan Az\u0259rbaycandan qopar\u0131lm\u0131\u015f Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z var ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisi 29,8 min kvadrat kilometr\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b\u201d. Q.\u00c7axmaql\u0131 bu faktlara istinad ed\u0259r\u0259k qeyd etdi ki, dem\u0259k biz 1925-ci il x\u0259rit\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 israr ed\u0259 bil\u0259rik: \u201cBu, Zaqafqaziya Siyasi x\u0259rit\u0259l\u0259ridir. 30-40-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn x\u0259rit\u0259l\u0259r onun \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b. Sonrak\u0131 onillikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandan par\u00e7a-par\u00e7a \u0259razil\u0259r qopar\u0131l\u0131b v\u0259 1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n 29,8 min kvadratkilometrlik \u0259razisi ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Amma n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, bu da inzibati s\u0259rh\u0259dl\u0259r olub v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259di hesab edil\u0259 bilm\u0259z\u201d. Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n ist\u0259diyi kimi, s\u0259rh\u0259dl\u0259r 1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 durulsa bel\u0259, \u00f6nc\u0259ki ill\u0259rin d\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r: \u201cPa\u015finyan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc 86,6 min kvadratkilometrl\u0259 tan\u0131y\u0131r\u0131q, Az\u0259rbaycan da bizim 29,8-mizi tan\u0131s\u0131n &#8220;qay\u011f\u0131s\u0131&#8221; bundan qaynaqlan\u0131r. Erm\u0259nistan bu \u0259razid\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funa t\u0259minat almaq ist\u0259yir. Amma tarixi prosesl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 itirdiyimiz torpaqlar\u0131n he\u00e7 olmasa bir hiss\u0259sini geri almaq imkan\u0131 vark\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259klif etdiyi \u201c1975 x\u0259rit\u0259l\u0259ri\u201d iddias\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259liyik? Yaln\u0131z bir x\u0259rit\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn variantlar inc\u0259l\u0259nm\u0259lidir. Bu edilm\u0259diyind\u0259n anla\u015fmaya g\u0259l\u0259 bilmirik. M\u0259nc\u0259, bu proses d\u0259 xeyli vaxt aparacaq. Vaxtil\u0259 haqq\u0131 olmayan \u0259razil\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n bir \u00f6lk\u0259 indi bunlar\u0131 geri verm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. Bu i\u015fd\u0259 erm\u0259nil\u0259r beyn\u0259lxalq \u201carbitr\u201d t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259kl\u0259r, prosesi uzatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facaqlar. S\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131nda oldu\u011fu kimi&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Bu yerd\u0259 N.Pa\u015finyan\u0131n etiraf\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. Ba\u015f nazir may ay\u0131nda \u00f6lk\u0259 parlamentind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycanla apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131ndan da b\u0259hs etmi\u015fdi. O, revan\u015fistl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259leyhdarlar\u0131na xitab\u0259n ciddi v\u0259 tarixi etiraf etmi\u015fdi<strong>. \u201c\u0130ndi Erm\u0259nistan kadastr s\u0259n\u0259di olmayan torpa\u011fa b\u0259nz\u0259yir. Amma \u0259g\u0259r Az\u0259rbaycanla s\u00fclh sazi\u015fi imzalansa, onda Erm\u0259nistan bel\u0259 bir s\u0259n\u0259di alm\u0131\u015f olacaq. Ham\u0131m\u0131z ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fckm\u00fc, 30 ildir sevimli v\u0259t\u0259nimizd\u0259 kadastr s\u0259n\u0259di olmadan ya\u015fay\u0131r\u0131q. Erm\u0259nistan bir d\u00f6vl\u0259t kimi min ill\u0259r boyu bel\u0259 bir s\u0259n\u0259di olmay\u0131b. Biz el\u0259 bir yerd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q ki, d\u00fcnyaya bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 var ki, n\u0259 vaxt ist\u0259s\u0259l\u0259r biz\u0259 dey\u0259 bil\u0259rl\u0259r ki, y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131n buradan gedin. Bu zaman dey\u0259 bil\u0259rik ki, buyurun, bu da bizim kadastr s\u0259n\u0259dimiz&#8230;\u201d<\/strong>\u00a0B\u0259li, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 anlay\u0131r ki, Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan\u0131n h\u00fcquqiliyi bel\u0259 h\u0259r an sual alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. \u00dcst\u0259lik, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan 1920-ci ild\u0259 Paris S\u00fclh Konfrans\u0131nda de-fakto m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131nark\u0259n indiki miqyasda \u0259raziy\u0259 sahib deyildil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259si m\u0259hz h\u0259min ilin sonunda qopar\u0131laraq Erm\u0259nistana verildi v\u0259 indiki &#8211; 29,8 min kv.km-lik \u00f6lk\u0259 d\u00fcz\u0259ldildi. Bu fakt h\u0259tta o zaman Fransa m\u0259tbuat\u0131nda da tirajland\u0131&#8230; \u00dcst\u00fcnd\u0259n 103 il sonra Pa\u015finyan anlay\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00fcquqi varisi olan Az\u0259rbaycan\u00a0 d\u00f6vl\u0259ti tarixi \u0259razil\u0259rini geri qaytarmaq h\u00fcququna malikdir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u0259rit\u0259 oyunu oynay\u0131r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 1920-ci ild\u0259 Parisd\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f x\u0259rit\u0259y\u0259 iddia ed\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259ndi\u015f\u0259l\u0259n\u0259n \u0130r\u0259van dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 pozur; Erm\u0259nistan\u0131n 1975-ci il x\u0259rit\u0259sind\u0259 israrl\u0131 olmas\u0131n\u0131n ilginc s\u0259b\u0259bi&#8230; Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259din demarkasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 komissiyalar\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc iclas\u0131nda demarkasiya \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 ilin x\u0259rit\u0259sinin \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cPastinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan ba\u015f nazirinin m\u00fcavini&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":610406,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",820,471,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",600,345,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",300,172,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",150,86,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",400,230,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76a383d982ea9fc70cb07c825305b91e.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n 1920-ci ild\u0259 Parisd\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f x\u0259rit\u0259y\u0259 iddia ed\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259ndi\u015f\u0259l\u0259n\u0259n \u0130r\u0259van dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 pozur; Erm\u0259nistan\u0131n 1975-ci il x\u0259rit\u0259sind\u0259 israrl\u0131 olmas\u0131n\u0131n ilginc s\u0259b\u0259bi&#8230; Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259din demarkasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 komissiyalar\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc iclas\u0131nda demarkasiya \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 ilin x\u0259rit\u0259sinin \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cPastinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan ba\u015f nazirinin m\u00fcavini...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/610405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=610405"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/610405\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/610406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=610405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=610405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=610405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}