{"id":614180,"date":"2023-07-31T21:31:50","date_gmt":"2023-07-31T17:31:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=614180"},"modified":"2023-07-31T21:31:50","modified_gmt":"2023-07-31T17:31:50","slug":"heyvandan-kec%c9%99n-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r-kiml%c9%99r-t%c9%99hluk%c9%99d%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=614180","title":{"rendered":"Heyvandan ke\u00e7\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r &#8211; Kiml\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 son hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259c\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. S\u0259b\u0259b sad\u0259dir, art\u0131q b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259rin astanas\u0131nda oldu\u011fumuzu hiss etm\u0259liyik. D\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur analitik tibb m\u0259rk\u0259zl\u0259ri insanlar\u0131 heyvanlardan ke\u00e7\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir daha x\u0259b\u0259rdar edib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u018fHL\u00dcK\u018f S\u018fV<\/strong><strong>\u0130<\/strong><strong>YY\u018fS<\/strong><strong>\u0130<\/strong><strong>\u00a0&#8211; QIRMIZI<\/strong><\/p>\n<p>Siyah\u0131ya quduzluq ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir. \u018fg\u0259r yoluxmu\u015f \u015f\u0259xs vaxt\u0131nda tibbi yard\u0131ma m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6l\u00fcm qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, he\u00e7 vaxt \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xmayanlar da daxil olmaqla, b\u00fct\u00fcn ev heyvanlar\u0131 peyv\u0259nd edilm\u0259lidir. \u0130nfeksiya x\u0259st\u0259 heyvan\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u00dcst\u0259lik, yara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tsizdirs\u0259 v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemind\u0259n eyni m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015firs\u0259, x\u0259st\u0259liyin gizli d\u00f6vr\u00fc 10 g\u00fcnd\u0259n bir il\u0259 q\u0259d\u0259r ola bil\u0259r. Heyvanlarda quduzluq s\u0259ssiz v\u0259 ya k\u0259skin formada ba\u015f verir. Birinci halda \u00e7eyn\u0259m\u0259 v\u0259 udma \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259dric\u0259n iflic olur, sonra tam iflic ba\u015f verir v\u0259 4-6 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u0130kincisi, heyvanlar \u00e7ox utancaq olurlar v\u0259 ya \u0259ksin\u0259, aqressiv olurlar, insanlara, dig\u0259r heyvanlara v\u0259 \u0259trafdak\u0131 obyektl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259sirl\u0259r.<\/p>\n<p>Quduzluqlu bir heyvanla qar\u015f\u0131la\u015fsan\u0131z n\u0259 etm\u0259li:<\/p>\n<ul>\n<li>Heyvan t\u0259crid olunmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu m\u00fcmk\u00fcn deyils\u0259, m\u0259hv edilm\u0259lidir<\/li>\n<li>Heyvan\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yini ala bil\u0259c\u0259k otaqlar\u0131, \u0259\u015fyalar\u0131 v\u0259 paltarlar\u0131 dezinfeksiya edin<\/li>\n<li>Yoluxmu\u015f heyvanla t\u0259masda olan h\u0259r k\u0259s t\u0259cili peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r<\/li>\n<li>He\u00e7 bir halda qal\u0131qlar\u0131 \u00f6z ba\u015f\u0131n\u0131za basd\u0131rmay\u0131n, baytarl\u0131q xidm\u0259tinin i\u015f\u00e7il\u0259rini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u018fHL\u00dcK\u018f S\u018fV<\/strong><strong>\u0130<\/strong><strong>YY\u018fS<\/strong><strong>\u0130<\/strong>\u00a0&#8211;\u00a0<strong>SARI<\/strong><\/p>\n<p>Sar\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259 qarayara x\u0259st\u0259liyidir. Qarayara x\u0259st\u0259liyi heyvanlar v\u0259 insanlar aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likdir. Buna d\u0259rid\u0259ki yaralar vasit\u0259sil\u0259, daha az tez-tez selikli qi\u015falardan v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq trakt\u0131ndan &#8211; yoluxmu\u015f \u0259t yey\u0259rk\u0259n b\u0259d\u0259n\u0259 daxil ola bil\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li bakteriya s\u0259b\u0259b olur. Qarayaran\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 qansoran h\u0259\u015f\u0259ratlar da ola bil\u0259r. \u0130nsanlarda, dem\u0259k olar ki, 99% hallarda, d\u0259ri \u015f\u0259klind\u0259 davam edir: t\u0259sirl\u0259nmi\u015f \u0259razid\u0259 mavi-q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u00fcy\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u0259vv\u0259lc\u0259 s\u00f6zd\u0259 karbunkula \u00e7evrilir, sonra partlay\u0131r v\u0259 yerind\u0259 xora qal\u0131r. X\u0259st\u0259lik q\u0131zd\u0131rma il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. A\u011f\u0131r hallarda infeksion-toksik \u015fokun simptomlar\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259liyin septik formas\u0131 (2% -d\u0259n az hallarda) m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq qanaxmalar\u0131na, beyin \u00f6demin\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qarayaraya qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd var, epidemik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 ya bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma riski olan insanlara vurulur.<\/p>\n<p>Brusellyoz ev heyvanlar\u0131ndan &#8211; donuz, iribuynuzlu v\u0259 x\u0131rdabuynuzlu heyvanlardan, h\u0259m\u00e7inin v\u0259h\u015fi heyvanlardan &#8211; canavar, t\u00fclk\u00fc, dov\u015fan, qu\u015f v\u0259 s.-d\u0259n yoluxmu\u015f \u0259t v\u0259 ya pasteriz\u0259 olunmam\u0131\u015f s\u00fcd yey\u0259rk\u0259n yoluxur. X\u0259st\u0259lik \u00f6l\u00fcmc\u00fcl deyil, lakin \u0259lilliy\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu, \u0259z\u0259l\u0259-skelet sistemi, \u00fcr\u0259k, dalaq v\u0259 dig\u0259r orqanlara, limfa d\u00fcy\u00fcnl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Tulyaremiya x\u0259zli heyvanlardan v\u0259 g\u0259miricil\u0259rd\u0259n \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, lakin dig\u0259r heyvanlara da t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r, h\u0259m\u00e7inin g\u0259n\u0259, mil\u00e7\u0259k v\u0259 bir\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n da\u015f\u0131na bil\u0259r. Onun xarici t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri tifo q\u0131zd\u0131rmas\u0131na b\u0259nz\u0259yir. X\u0259st\u0259lik y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t, titr\u0259m\u0259, \u015fidd\u0259tli ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, z\u0259iflik il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Bu, atipik pnevmoniyaya, \u00fcr\u0259k v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sisteminin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ornitoz \u2013 psitakkoz &#8211; insanlara ev, qapal\u0131 v\u0259 \u00e7\u00f6l qu\u015flar\u0131ndan ke\u00e7\u0259n virus infeksiyas\u0131d\u0131r. T\u0259hl\u00fck\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki q\u0131zd\u0131rma, intoksikasiya, qaraciy\u0259r v\u0259 dala\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan m\u0259rk\u0259zi sinir sistemin\u0259 v\u0259 a\u011fciy\u0259rl\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r, h\u0259m\u00e7inin tipik v\u0259 ya atipik pnevmoniyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Toksoplazmoz gizli formada, kliniki t\u0259zah\u00fcrl\u0259r olmad\u0131qda, daha a\u011f\u0131r hallarda (daha \u00e7ox z\u0259ifl\u0259mi\u015f toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 olan insanlarda) ke\u00e7ir. Miokard\u0131n iltihab\u0131, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq trakt\u0131n\u0131n nasazl\u0131\u011f\u0131, koqnitiv poz\u011funluqlar, oynaq v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259r. b\u0259d\u0259nin vizual v\u0259 endokrin funksiyalar\u0131. X\u0259st\u0259lik insanlara \u0259n \u00e7ox ev pi\u015fikl\u0259rind\u0259n \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, lakin g\u0259miricil\u0259r v\u0259 dig\u0259r heyvanlar, h\u0259m\u00e7inin tarakanlar, mil\u00e7\u0259kl\u0259r \u00a0v\u0259 s. infeksiya m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>T\u018fHL\u00dcK\u018f S\u018fV\u0130YY\u018fS\u0130 &#8211; YA\u015eIL<\/strong><\/p>\n<p>Ev heyvanlar\u0131n\u0131 v\u0259 mal-qaran\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259siz nec\u0259 saxlamaq olar? X\u0259st\u0259lik hal\u0131nda onlardan nec\u0259 yoluxmamaq olar? Onlara laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259ri vaxt\u0131nda verin v\u0259 ov\u00e7u v\u0259 ya fermersinizs\u0259, gigiyenaya \u00f6z\u00fcn\u00fcz diqq\u0259tl\u0259 riay\u0259t edin, termik emal olunmu\u015f qidalar yeyin v\u0259 c\u0259s\u0259dl\u0259ri k\u0259s\u0259rk\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edin.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131n!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 son hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259c\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. S\u0259b\u0259b sad\u0259dir, art\u0131q b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259rin astanas\u0131nda oldu\u011fumuzu hiss etm\u0259liyik. D\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur analitik tibb m\u0259rk\u0259zl\u0259ri insanlar\u0131 heyvanlardan ke\u00e7\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir daha x\u0259b\u0259rdar edib. T\u018fHL\u00dcK\u018f S\u018fV\u0130YY\u018fS\u0130\u00a0&#8211; QIRMIZI Siyah\u0131ya quduzluq ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir. \u018fg\u0259r yoluxmu\u015f \u015f\u0259xs vaxt\u0131nda tibbi yard\u0131ma m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6l\u00fcm qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, he\u00e7 vaxt \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xmayanlar da daxil olmaqla, b\u00fct\u00fcn ev heyvanlar\u0131 peyv\u0259nd edilm\u0259lidir. \u0130nfeksiya x\u0259st\u0259 heyvan\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u00dcst\u0259lik, yara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tsizdirs\u0259 v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemind\u0259n eyni m\u0259saf\u0259d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":614182,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c-576x365.jpg",576,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c-840x532.jpg",640,405,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/d3d0bd5c-cfbe-4eeb-9b7a-53d2c7f7182c.jpg",900,570,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 son hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259c\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. S\u0259b\u0259b sad\u0259dir, art\u0131q b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259rin astanas\u0131nda oldu\u011fumuzu hiss etm\u0259liyik. D\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur analitik tibb m\u0259rk\u0259zl\u0259ri insanlar\u0131 heyvanlardan ke\u00e7\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir daha x\u0259b\u0259rdar edib. T\u018fHL\u00dcK\u018f S\u018fV\u0130YY\u018fS\u0130\u00a0&#8211; QIRMIZI Siyah\u0131ya quduzluq ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir. \u018fg\u0259r yoluxmu\u015f \u015f\u0259xs vaxt\u0131nda tibbi yard\u0131ma m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614180"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=614180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614180\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/614182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=614180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=614180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=614180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}