{"id":614352,"date":"2023-08-01T14:10:19","date_gmt":"2023-08-01T10:10:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=614352"},"modified":"2023-08-01T14:10:19","modified_gmt":"2023-08-01T10:10:19","slug":"az%c9%99rbaycan-dili-milli-kimliyimizin-t%c9%99qdimatidir-onu-h%c9%99r-zaman-qoruyub-saf-s%c9%99kild%c9%99-n%c9%99sill%c9%99r%c9%99-oturm%c9%99liyik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=614352","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dili milli kimliyimizin t\u0259qdimat\u0131d\u0131r! Onu h\u0259r zaman qoruyub saf \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259liyik!"},"content":{"rendered":"<p>YAP B\u0259rd\u0259 rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t \u015eadlinskaya:<\/p>\n<p>&#8220;Dil, dil, bir d\u0259 dil&#8230; Dili inki\u015faf etdirm\u0259liyik. M\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 deyir\u0259m. Bizim g\u0259ncl\u0259r\u0259 deyir\u0259m ki, rus dilini yax\u015f\u0131 bilin, ingilis, fars, \u0259r\u0259b, frans\u0131z dill\u0259rini d\u0259 yax\u015f\u0131 bilin. Amma bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan yax\u015f\u0131 \u00f6z Az\u0259rbaycan dilimizi \u00f6yr\u0259nin. \u018fg\u0259r bunu bilm\u0259s\u0259n, s\u0259n tam az\u0259rbaycanl\u0131 olmursan\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev, eyni zamanda, bu m\u0259qam\u0131 da b\u00f6y\u00fck f\u0259xr hissi il\u0259 qeyd edirdi ki, bizim z\u0259ngin, b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ehtiyat\u0131na malik olan Az\u0259rbaycan dilimiz var.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259sind\u0259 \u00dcmummilli Liderin misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, 1970-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130-y\u0259 daxil olan respublikalar\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda dil m\u0259s\u0259l\u0259si yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirildi. SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bulundan sonra milli dill\u0259rin s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi daha da g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 ana dili m\u0259s\u0259l\u0259sinin t\u0259bli\u011fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi. H\u0259tta milli respublikalar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 ana dili m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259kd\u0259 aciz idil\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, o vaxt Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri olan Heyd\u0259r \u018fliyev dil m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini \u00e7ox c\u0259sar\u0259tl\u0259, q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 bildirmi\u015fdi. B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, Konstitusiya v\u0259t\u0259nda\u015flara t\u0259hsil h\u00fcququ vermi\u015fdir. Bu h\u00fcquq ana dilind\u0259 oxumaq imkan\u0131 il\u0259 t\u0259min olunur. Bu, \u0259slind\u0259 ana dilinin d\u00f6vl\u0259t dili statusunu qorumaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev ana dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sini davam etdirdi. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t ziyal\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00fcn xalq\u0131 ana dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi ya\u015famaq h\u00fcququ u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 mane\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fcn\u0259rl\u0259 sin\u0259 g\u0259rmi\u015fdi. 1978-ci il aprelin 2-d\u0259 IX \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f VII sessiyas\u0131nda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259klifi il\u0259 73-c\u00fc madd\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 redaksiyada verm\u0259k t\u0259klif olunmu\u015fdur: \u201cAz\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 faci\u0259l\u0259r yadda\u015flardad\u0131r. AXC-M\u00fcsavat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck naraz\u0131l\u0131qlara s\u0259b\u0259b olan add\u0131mlardan biri d\u0259 he\u00e7 bir m\u0259ntiqi \u0259sasa s\u00f6yk\u0259nm\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t dilinin ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin v\u0259 \u201ct\u00fcrk dili\u201d adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259klif edilm\u0259si oldu. Xalq\u0131n r\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t dilinin \u201cT\u00fcrk dili\u201d olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 inki\u015faf yoluna \u00e7\u0131xard\u0131. H\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin, xalq\u0131n kimliyinin, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131nda \u0259sas amil olan dilimizin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259sas diqq\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda oldu. Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m ver\u0259n \u00dcmummilli Lider ana dilimizin &#8211; Az\u0259rbaycan dilinin ad\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qaytarm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, 1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n d\u00f6vl\u0259t dilinin nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu t\u0259klifl\u0259rin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 ana dilimizin Az\u0259rbaycan dili adland\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi. Geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyan\u0131n 21-ci madd\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin Az\u0259rbaycan dili olmas\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan sonra ana dilimizin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 i\u015fi daha da g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir. Bir-birinin ard\u0131nca F\u0259rmanlar imzalanm\u0131\u015f, qanunlar q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bu siyas\u0259t Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. H\u0259r zaman bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edilir ki, h\u0259r bir xalq\u0131n milliliyini, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini ya\u015fadan, inki\u015faf etdir\u0259n onun dilidir: \u201cM\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bir xalq kimi qoruyan, assimilyasiya olunma\u011fa imkan verm\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, Az\u0259rbaycan dili, milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r olub. Az\u0259rbaycan dilinin, Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin qorunub inki\u015faf etdirilm\u0259si h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin, vahid d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin v\u0259 milli birliyimizin \u0259n ba\u015fl\u0131ca simvollar\u0131n\u0131 qorumaq kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YAP B\u0259rd\u0259 rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri F\u0259q\u0259t \u015eadlinskaya: &#8220;Dil, dil, bir d\u0259 dil&#8230; Dili inki\u015faf etdirm\u0259liyik. M\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 deyir\u0259m. Bizim g\u0259ncl\u0259r\u0259 deyir\u0259m ki, rus dilini yax\u015f\u0131 bilin, ingilis, fars, \u0259r\u0259b, frans\u0131z dill\u0259rini d\u0259 yax\u015f\u0131 bilin. Amma bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan yax\u015f\u0131 \u00f6z Az\u0259rbaycan dilimizi \u00f6yr\u0259nin. \u018fg\u0259r bunu bilm\u0259s\u0259n, s\u0259n tam az\u0259rbaycanl\u0131 olmursan\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev, eyni zamanda, bu m\u0259qam\u0131 da b\u00f6y\u00fck f\u0259xr hissi il\u0259 qeyd edirdi ki, bizim z\u0259ngin, b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ehtiyat\u0131na malik olan Az\u0259rbaycan dilimiz var. &nbsp; Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259sind\u0259 \u00dcmummilli Liderin misilsiz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":603924,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/thumb.jpg",360,238,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"YAP B\u0259rd\u0259 rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri F\u0259q\u0259t \u015eadlinskaya: &#8220;Dil, dil, bir d\u0259 dil&#8230; Dili inki\u015faf etdirm\u0259liyik. M\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 deyir\u0259m. Bizim g\u0259ncl\u0259r\u0259 deyir\u0259m ki, rus dilini yax\u015f\u0131 bilin, ingilis, fars, \u0259r\u0259b, frans\u0131z dill\u0259rini d\u0259 yax\u015f\u0131 bilin. Amma bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan yax\u015f\u0131 \u00f6z Az\u0259rbaycan dilimizi \u00f6yr\u0259nin. \u018fg\u0259r bunu bilm\u0259s\u0259n, s\u0259n tam az\u0259rbaycanl\u0131 olmursan\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n Ulu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=614352"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614352\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/603924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=614352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=614352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=614352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}