{"id":614398,"date":"2023-08-01T15:13:30","date_gmt":"2023-08-01T11:13:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=614398"},"modified":"2023-08-01T15:13:30","modified_gmt":"2023-08-01T11:13:30","slug":"sosial-media-d%c9%99l%c9%99duzluqlari-artib-v%c9%99t%c9%99ndaslar-nec%c9%99-v%c9%99-niy%c9%99-tora-dusur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=614398","title":{"rendered":"Sosial media d\u0259l\u0259duzluqlar\u0131 art\u0131b: v\u0259t\u0259nda\u015flar nec\u0259 v\u0259 niy\u0259 tora d\u00fc\u015f\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son vaxtlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259l\u0259duzluq hallar\u0131 artmaqda davam edir. \u0130nsanlar\u0131n inam\u0131ndan v\u0259 m\u0259lumats\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif yard\u0131m kampaniyalar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda onlar\u0131 aldad\u0131r, bank hesablar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k maddi ziyan vururlar.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 jurnalist Ruhiyy\u0259 Da\u015fsalahl\u0131n\u0131n ad\u0131yla FB s\u0259hif\u0259si a\u00e7\u0131b Soliton \u015firk\u0259tinin ad\u0131yla d\u0259l\u0259duzluq edilib.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 is\u0259 h\u0259kiml\u0259rin ad\u0131ndan votsap a\u00e7\u0131b, onlara qar\u015f\u0131 d\u0259l\u0259duzluq edilm\u0259si fakt\u0131 fiks\u0259 olundu. Bununla ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 h\u0259kim sosial media hesab\u0131nda payla\u015f\u0131m edib. Qeyd olunur ki, d\u0259l\u0259duzlar ba\u015fqa n\u00f6mr\u0259d\u0259n h\u0259kiml\u0259rin ad\u0131ndan r\u0259fiq\u0259l\u0259rin\u0259 yazaraq onlardan pul ist\u0259yirl\u0259r. \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f votsap profilin\u0259 ad\u0131ndan istifad\u0259 edil\u0259n h\u0259kimin fotosu yerl\u0259\u015fdirilir. Onlar\u0131n bu metodu i\u015f\u0259 yaray\u0131b v\u0259 d\u0259l\u0259duzluq yolu il\u0259 pul m\u0259nims\u0259m\u0259yi bacar\u0131blar.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin ad\u0131ndan saxta s\u0259hif\u0259 yarad\u0131b, yaxud s\u0259hif\u0259sini \u0259l\u0259 ke\u00e7irib, b\u0259sit m\u0259rcl\u0259r t\u0259\u015fkil edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Xalq artisti Naib\u0259 Allahverdiyevan\u0131n ad\u0131ndan d\u0259l\u0259duzluq edilmi\u015fdi. Xalq artistinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201c\u0130nstagram\u201d v\u0259 \u201cFacebook\u201d s\u0259hif\u0259l\u0259ri d\u0259l\u0259duzlar t\u0259r\u0259find\u0259n o\u011furlan\u0131b. Xalq artistinin ad\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n d\u0259l\u0259duzlar 500 manatl\u0131q h\u0259diyy\u0259 kart\u0131 verm\u0259k ad\u0131 il\u0259 telefon n\u00f6mr\u0259si t\u0259l\u0259b edir, daha sonra n\u00f6mr\u0259 vasit\u0259sil\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n bank hesablar\u0131n\u0131 o\u011furlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn m\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k yeni neo-d\u0259l\u0259duzluq faktlar\u0131 a\u015fkara \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259s insanlar bundan nec\u0259 qorunmal\u0131d\u0131rlar, d\u0259l\u0259duzlar\u0131n toruna d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/CvaPp4J3-Ew\/maxresdefault.jpg\" alt=\"Bank kartlar\u0131n\u0131 nec\u0259 qorumaq olar? - YouTube\" width=\"796\" height=\"448\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0F\u0259rhad Mir\u0259liyev\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130T m\u00fct\u0259x\u0259ssisi F\u0259rhad Mir\u0259liyev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSon zamanlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u00fcxt\u0259lif m\u0259zmunlu mesajlarlar\u0131n daxil olmas\u0131 hallar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b. Bu kiber d\u0259l\u0259duzlar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u0259sas\u0259n xaricd\u0259n idar\u0259 olunur v\u0259 saxta hesablar v\u0259 ya n\u00f6mr\u0259l\u0259r vasit\u0259siil\u0259 t\u0259mas qururlar. Bir \u00e7ox hallarda olanlar\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 qeyri-adi fikir ifad\u0259 etm\u0259yind\u0259n d\u0259 m\u0259lum olur ki, onlar onlayn t\u0259rc\u00fcm\u0259 proqramlar\u0131 vasit\u0259siil\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259r qururlar. Kiber d\u0259l\u0259duzlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, v\u0259t\u0259nda\u015flarla \u00f6z aralar\u0131nda bir etimad m\u00fchiti yaradaraq sonra yaranm\u0131\u015f inamdan sui-istifad\u0259 edirl\u0259r. \u018fn \u00e7ox t\u0259klifl\u0259r i\u015f il\u0259 ba\u011fl\u0131 edilir ki, bu da \u201dpart time&#8221;, \u0259sas\u0259n i\u015fd\u0259n sonra pul qazanmaq imkan\u0131n\u0131n olmas\u0131 s\u0259b\u0259bi il\u0259 bir \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015flarda maraq oyad\u0131rlar. V\u0259t\u0259nda\u015f \u0259g\u0259r ay\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259sz\u0259, kiber d\u0259l\u0259duzlar \u015firnikl\u0259ndirici m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r edir, i\u015fin t\u0259klifinin h\u0259qiq\u0259t\u0259n real olmas\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc yarad\u0131rlar. V\u0259t\u0259nda\u015f da f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 t\u0259qdim edir, sonra is\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f saxta hesablara pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259si \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 icra edir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert qeyd edib ki, dig\u0259r bir d\u0259l\u0259duzluq n\u00f6v\u00fc is\u0259 qorxu, h\u0259y\u0259can yaratmaq, v\u0259t\u0259nda\u015fa psixoloji t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 onun adekvat d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu c\u00fcr m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n saxta saytlar yarad\u0131l\u0131r v\u0259 qurban se\u00e7dikl\u0259ri \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 bu saytlar mesaj vasit\u0259sil\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Bel\u0259 ki, \u201dsizin hesab\u0131n\u0131z t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259dir&#8221;, \u201c\u015fifr\u0259 kiml\u0259rs\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilib\u201d, \u201ct\u0259cili link\u0259 ke\u00e7id ed\u0259r\u0259k \u015fifr\u0259nizi d\u0259yi\u015fin\u201d dey\u0259 saxta, real olmayan bir t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bu hesablar is\u0259 f\u0259rqi yoxdur, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 hesablar\u0131 da ola bil\u0259r v\u0259 ya internet bankinqd\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259rinin \u015f\u0259xsi s\u0259hif\u0259si d\u0259 olar bil\u0259r. Proses boyu t\u0259l\u0259y\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t etm\u0259kl\u0259, d\u0259l\u0259duzlar \u00f6z m\u0259krli planlar\u0131n\u0131 \u00e7ox vaxt sona \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 bacar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259 hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ay\u0131q-say\u0131q olmal\u0131, \u015f\u00fcbh\u0259li mesajlar\u0131 iqnor etm\u0259li, spam v\u0259 blok kimi funkisonall\u0131qdan istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. He\u00e7 bir halda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n v\u0259 yaxud z\u0259ngl\u0259r zaman\u0131 f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 , telefona g\u0259l\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik kodlar\u0131n\u0131 he\u00e7 k\u0259s il\u0259 payla\u015fmamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 tez-tez rast g\u0259linir ki, onlara m\u0259xsus v\u0259saitl\u0259r bank kartlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 #d\u0259l\u0259duzlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq v\u0259t\u0259nda\u015flar bank t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 g\u00fcnahland\u0131r\u0131r, banklar is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flara ay\u0131q-say\u0131ql\u0131\u011f\u0131 itirm\u0259m\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 bu m\u00f6vzu ciddi m\u00fczakir\u0259 olunur v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlar s\u0259sl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u018fsind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir? Kiberd\u0259l\u0259duzlar\u0131n elan saytlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 qurbanlar se\u00e7\u0259r\u0259k d\u0259l\u0259duzluq \u0259m\u0259ll\u0259ri t\u00f6r\u0259tm\u0259si hallar\u0131 geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131r. D\u0259l\u0259duzlar \u0259vv\u0259lc\u0259 psixoloji f\u0259ndl\u0259r t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k, \u00f6z qurbanlar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad m\u00fchiti yarad\u0131rlar. \u0130nam formala\u015fd\u0131rqdan sonra is\u0259 plan \u00fczr\u0259 n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259 icra edilir, v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n etibar\u0131ndan sui-istifad\u0259 olunaraq v\u0259saitl\u0259r qeyri-qanuni \u0259l\u0259 ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p><strong>V\u0259saitl\u0259rin o\u011furlanmas\u0131 \u0259sas\u0259n bir ne\u00e7\u0259 yol il\u0259 icra edilir.<\/strong><\/p>\n<p>\u018fn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f d\u0259l\u0259duzluq metodu m\u00fc\u015ft\u0259riy\u0259 m\u0259xsus bank kart\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sidir. D\u0259l\u0259duzluq ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r qurban se\u00e7diyi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n maliyy\u0259 savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f olmamas\u0131 v\u0259 texnoloji bilikl\u0259rinin z\u0259if olmas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k saxta sat\u0131\u015f \u00fcsulu qurur v\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi buna inand\u0131r\u0131r. \u00d6d\u0259ni\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015fa m\u0259xsus bank kart\u0131na ehtiyac oldu\u011funu iddia etm\u0259kl\u0259, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 psixoloji basq\u0131 edir.\u00a0 16 r\u0259q\u0259mli kart n\u00f6mr\u0259sind\u0259n (#PAN) \u0259lav\u0259, aldatma yolu il\u0259 #CVC kod v\u0259 kart\u0131n etibarl\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir. Bir \u00e7ox bank kart\u0131 m\u0259hsullar\u0131nda klassik dizayndan imtina edilm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00fcn rekvizitl\u0259r bank kart\u0131n\u0131n yaln\u0131z bir \u00fcz\u00fcn\u0259 h\u0259kk edilir. Bank kart\u0131n \u015f\u0259klini qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 g\u00f6nd\u0259rdikd\u0259, ani bir diqq\u0259tsizlik n\u0259tic\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015f olur. Bel\u0259likl\u0259, d\u0259l\u0259duz ilkin m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7ataraq, v\u0259saitl\u0259ri \u00f6z hesab\u0131na g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi bacar\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir metod olaraq mobil t\u0259tbiql\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u00fccum realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u0259ks\u0259r banklar \u00e7oxfunkional mobil bank t\u0259tbiql\u0259ri t\u0259klif edir. Bu c\u00fcr t\u0259tbiql\u0259r\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00fcsul il\u0259 qeydiyyat etm\u0259k imkan\u0131 olur. D\u0259l\u0259duzlar, bu c\u00fcr t\u0259tbiql\u0259rd\u0259 t\u0259krar qeydiyyata nail olmaqla, bank m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rinin \u015f\u0259xsi kabinetl\u0259rin\u0259 giri\u015f \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Bu zaman hesablar v\u0259 bank kartlar\u0131 art\u0131q d\u0259l\u0259duzun ixtiyar\u0131nda olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u0259z\u0259n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si z\u0259r\u0259rsiz g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131 da diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ad, soyad, F\u0130N kod v\u0259 mobil n\u00f6mr\u0259 d\u0259l\u0259duzlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlard\u0131r. Bir \u00e7ox \u0259m\u0259liyyatlarda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259qs\u0259di il\u0259 bird\u0259f\u0259lik kod (#OTP) sms istifad\u0259 edilirs\u0259 d\u0259, d\u0259l\u0259duzlar etibardan sui-istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bu sms kodun m\u0259zmununu da v\u0259t\u0259nda\u015flardan ala bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Elan saytlar\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f d\u0259l\u0259duzluq n\u00f6v\u00fc kimi #fi\u015finq h\u00fccumlar da diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Saxta linlk\u0259r v\u0259 ya saytlar vasit\u0259si il\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n \u00f6z t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 bank kart\u0131 v\u0259 s. m\u0259lumatlar o\u011furlan\u0131r. Bu c\u00fcr saxta saytlar\u0131n dizayn\u0131 maksimum ox\u015fad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 saytlara yax\u0131n olur v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f leqal bir saytda \u0259m\u0259liyyat etdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Dizayn olaraq m\u0259\u015fhur banklar\u0131n korporativ \u00fcslublar\u0131 geni\u015f istifad\u0259 edilir. \u201cAz\u0259rpo\u00e7t\u201d ad\u0131ndan da son zamanlar bu c\u00fcr saxta saytlar haz\u0131rlanaraq v\u0259t\u0259nda\u015flara t\u0259l\u0259 qurulur.<\/p>\n<p>Bank kartlar\u0131ndan \u0259lav\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f terminallar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015falara m\u0259xsus v\u0259saitl\u0259rin aldad\u0131lma yolu il\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si hallar\u0131na rast g\u0259linir. Da\u015f\u0131nan v\u0259 da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak saytlar\u0131nda d\u0259y\u0259rind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ucuz qoyulan \u0259mlaklar v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n mara\u011fa s\u0259b\u0259b olur v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259r il\u0259 beh t\u0259l\u0259b edilir. Sonradan bu d\u0259l\u0259duzlar ortadan itir v\u0259 onlar\u0131 tapmaq m\u00fc\u015fk\u00fcl m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. Eyni d\u0259l\u0259duzluq mexanizmi i\u015f axtarma saytlar\u0131nda da t\u0259tbiq olunur v\u0259 i\u015f ehtiyac\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u00e7ar\u0259sizliyind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k onlara t\u0259l\u0259 qurulur. Onu da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi ki, b\u0259z\u0259n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 investitsiya ad\u0131 alt\u0131nda saxta reklam bloklar\u0131 yerl\u0259\u015fdirilir v\u0259 yalan m\u0259lumatlar il\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259kirl\u0259r. \u0130nand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu tip payla\u015f\u0131mlarda d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin ad\u0131ndan istifad\u0259 olunur&#8221;.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 d\u0259l\u0259duzlar\u0131n\u0131n hans\u0131 c\u0259za g\u00f6zl\u0259yir?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/june\/03\/ekrem66.jpg\" alt=\"\u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov: \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131, mill\u0259ti n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u00fcrkd\u00fcr, t\u00fcrk  etnosuna m\u0259nsubdur? Bunun \u00f6z\u00fc h\u0259l\u0259 suald\u0131r...\u201d Pravda.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov<\/strong><\/p>\n<p>H\u00fcquq\u015f\u00fcnas \u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov m\u00f6vzuya bu c\u00fcr \u015f\u0259rh bildirdi:<\/p>\n<p>\u201cC\u0259za dedikd\u0259, f\u0259rqi yoxdur d\u0259l\u0259duzluq hans\u0131 formada h\u0259yata ke\u00e7irilib, aldatma v\u0259 etibardan sui-istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00f6zg\u0259nin \u0259mlak\u0131 m\u0259nims\u0259nilibs\u0259, bu, Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin (CM) 178-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n d\u0259l\u0259duzluq fakt\u0131d\u0131r. Y\u0259ni bu c\u00fcr\u00a0 faktlar varsa v\u0259 s\u00fcbut olunursa ki, \u015f\u0259xs bunu t\u00f6r\u0259dib, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 h\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131rlar.<\/p>\n<p>Burada x\u00fcsusil\u0259 bir daha qeyd edir\u0259m ki, d\u0259l\u0259duzlu\u011fun hans\u0131 formada h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmir. Lakin bir \u015feyi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, internet , sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u00fc a\u00e7maq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.\u00a0 Y\u0259ni cinay\u0259tkar\u0131 if\u015fa etm\u0259k, s\u00fcbut etm\u0259k ki, bunu h\u0259min \u015f\u0259xs t\u00f6r\u0259dib, bu bir q\u0259d\u0259r q\u0259liz m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki, m\u0259lum oldu\u011fu kimi, d\u0259l\u0259duzlar bunu m\u00fcxt\u0259lif adlarla h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259tta ola bil\u0259r ki, h\u0259min d\u0259l\u0259duz he\u00e7 Az\u0259rbaycanda ya\u015fam\u0131r. Bu halda v\u0259ziyy\u0259t daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir, art\u0131q h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r ki, h\u0259min d\u0259l\u0259duz haradad\u0131r v\u0259 bundan sonra h\u0259min \u00f6lk\u0259nin h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259lidir. \u018fg\u0259r s\u00f6hb\u0259t hans\u0131sa b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259n getmirs\u0259, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 art\u0131q bunu etm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki bilinmir ki, bu m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin n\u0259tic\u0259si olacaq, ya yox.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir\u00a0 m\u0259s\u0259l\u0259, ola bilir ki, bu cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r el\u0259 bir \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259n az\u0131 yax\u015f\u0131 deyil. Y\u0259ni onlar he\u00e7 n\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq insanlar ehtiyatl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259, internet resurslar\u0131nda kiminl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r, kim\u0259 pul \u00f6d\u0259yirl\u0259r. Y\u0259ni \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, aldanmas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki bir daha qeyd edir\u0259m ki, bir \u00e7ox hallarda bu cinay\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u00fc a\u00e7maq m\u00fcmk\u00fcn olmur&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son vaxtlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259l\u0259duzluq hallar\u0131 artmaqda davam edir. \u0130nsanlar\u0131n inam\u0131ndan v\u0259 m\u0259lumats\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif yard\u0131m kampaniyalar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda onlar\u0131 aldad\u0131r, bank hesablar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k maddi ziyan vururlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 jurnalist Ruhiyy\u0259 Da\u015fsalahl\u0131n\u0131n ad\u0131yla FB s\u0259hif\u0259si a\u00e7\u0131b Soliton \u015firk\u0259tinin ad\u0131yla d\u0259l\u0259duzluq edilib. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 is\u0259 h\u0259kiml\u0259rin ad\u0131ndan votsap a\u00e7\u0131b, onlara qar\u015f\u0131 d\u0259l\u0259duzluq edilm\u0259si fakt\u0131 fiks\u0259 olundu. Bununla ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 h\u0259kim sosial media hesab\u0131nda payla\u015f\u0131m edib. Qeyd olunur ki, d\u0259l\u0259duzlar ba\u015fqa n\u00f6mr\u0259d\u0259n h\u0259kiml\u0259rin ad\u0131ndan r\u0259fiq\u0259l\u0259rin\u0259 yazaraq onlardan pul ist\u0259yirl\u0259r. \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f votsap profilin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":614399,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6-631x365.png",631,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",640,370,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/a2254748bd64dc5ea359b07cfa6754f6.png",825,477,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son vaxtlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259l\u0259duzluq hallar\u0131 artmaqda davam edir. \u0130nsanlar\u0131n inam\u0131ndan v\u0259 m\u0259lumats\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif yard\u0131m kampaniyalar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda onlar\u0131 aldad\u0131r, bank hesablar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k maddi ziyan vururlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 jurnalist Ruhiyy\u0259 Da\u015fsalahl\u0131n\u0131n ad\u0131yla FB s\u0259hif\u0259si a\u00e7\u0131b Soliton \u015firk\u0259tinin ad\u0131yla d\u0259l\u0259duzluq edilib. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 is\u0259 h\u0259kiml\u0259rin ad\u0131ndan votsap a\u00e7\u0131b, onlara qar\u015f\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614398"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=614398"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614398\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/614399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=614398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=614398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=614398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}