{"id":614457,"date":"2023-08-01T16:55:32","date_gmt":"2023-08-01T12:55:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=614457"},"modified":"2023-08-01T16:55:32","modified_gmt":"2023-08-01T12:55:32","slug":"c%c9%99nubi-qafqaz-m%c9%99rk%c9%99zi-asiya-yaxin-s%c9%99rq-eyni-m%c9%99kan-kimi-riskl%c9%99r-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=614457","title":{"rendered":"C\u0259nubi Qafqaz, M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq eyni m\u0259kan kimi: Riskl\u0259r &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Q\u0259rb, Rusiya v\u0259 \u00c7in \u00f6zl\u0259rinin geosiyasi yerl\u0259rini v\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 plan\u0131nda M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, C\u0259nubi Qafqaz regionlar\u0131n\u0131 eyni ox \u00fcz\u0259rind\u0259ki ya\u011fl\u0131 tik\u0259 kimi s\u00fcz\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu r\u0259qab\u0259tin aras\u0131nda m\u00f6vqe tutub maraqlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fl\u0259 oynay\u0131r, \u0130ran is\u0259 r\u0259qab\u0259tin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259sini yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tikl\u0259yir, bununla da \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-d\u00f6vl\u0259t aktorlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yeti\u015fdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qlobal aktorlar\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran kimi regional oyun\u00e7ular\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00fczr\u0259 maraqlar\u0131 bir-birini tamamlayan m\u00fcst\u0259vi kimi qavran\u0131la bil\u0259r. Maraqlar tamamlanmayanda is\u0259 regional riskl\u0259rin n\u0259z\u0259ri hiss\u0259l\u0259ri yeni t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r istehsal ed\u0259n zavoda b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiyada Rusiyan\u0131n t\u0259sirl\u0259ri azalmay\u0131b, AB\u015e is\u0259 Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 fonunda bu regionda maraqlar\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fctm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Lakin AB\u015e Yax\u0131n \u015e\u0259rq c\u0259bh\u0259sind\u0259 u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olur, onun yerini Rusiya v\u0259 \u00c7in doldururlar.<\/p>\n<p>Va\u015finqton u\u011fursuzluqdan yaranan bo\u015fluqlar\u0131 C\u0259nubi Qafqazdan M\u0259rk\u0259zi Asiyaya uzanan co\u011frafiyada strateji ba\u011flant\u0131lar, m\u00fcxt\u0259lif potensiallar hesab\u0131na \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. A\u011f Evd\u0259ki h\u0259min niyy\u0259t Rusiya il\u0259 \u00c7inin maraqlar\u0131na adekvat deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Rusiya da, AB\u015e d\u0259, \u00c7in d\u0259 bir-biril\u0259 \u0259laq\u0259li regionlarda maraqlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k platforma t\u0259sis edib yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q modeli qurma\u011fa can at\u0131rlar.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz\u0131 bir blokda birl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc daha \u00e7ox \u0259laq\u0259 qurulma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0259m\u0259r\u0259li formatlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rinin maraqlar\u0131 kontekstind\u0259 tuturlar.<\/p>\n<p>H\u0259r \u00fc\u00e7 regionun qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259ti onlar\u0131n z\u0259ngin s\u0259rv\u0259tl\u0259ri fonunda b\u00f6y\u00fck r\u0259qab\u0259t meydan\u0131na \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 prioritetl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Qlobal ipl\u0259ri \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fmiqyasl\u0131 r\u0259qab\u0259t olsa da, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n regionlardak\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bunu da \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 qurmaq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, Rusiyan\u0131n Ukraynada m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131ndan sonra s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259n tendensiyad\u0131r, bel\u0259likl\u0259, C\u0259nubi Qafqaz-M\u0259rk\u0259zi Asiya-Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli oxundak\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259dric\u0259n b\u00f6l\u00fcnm\u0259z co\u011frafi m\u0259kan kimi qiym\u0259t qazan\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, burada xo\u015fb\u0259xt v\u0259 firavan g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259n s\u00f6z a\u00e7maq m\u00fc\u015fk\u00fcld\u00fcr, ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259min b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259ki maraqlar\u0131n intensiv fazada ir\u0259lil\u0259m\u0259si \u00f6z yed\u0259yind\u0259 xeyli sayda riskl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259g\u0259l, s\u00f6z\u00fcged\u0259n regionlarda r\u0259qab\u0259ti d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259y\u0259n \u0130sraill\u0259 \u0130ran\u0131n da k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259n m\u00fcbariz\u0259si regional m\u00fchitd\u0259ki r\u0259ngl\u0259ri t\u00fcndl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Q\u0259rb, Rusiya, \u00c7in h\u0259min regionlar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n niyy\u0259tl\u0259rini daha ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fcrb\u0259c\u00fcr manevrl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r, h\u0259tta a\u011flag\u0259lm\u0259z ssenaril\u0259rin bel\u0259, i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Strateji diqq\u0259tl\u0259rin itil\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verdiyi, qlobal oyun\u00e7ular\u0131n mara\u011f\u0131nda oldu\u011fu Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi layih\u0259sinin yuxar\u0131da qeyd edil\u0259n \u00fc\u00e7 co\u011frafiya \u00fczr\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tini b\u00f6y\u00fcd\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi layih\u0259si \u00c7inl\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131ndak\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259t mar\u015frutunu \u015fax\u0259l\u0259ndir\u0259c\u0259k Orta D\u0259hlizin m\u0259nas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259n faktordur, bu is\u0259 Pekinin qlobal maraqlar\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, C\u0259nubi Qafqaz, M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq getdikc\u0259 daha \u00e7ox ortaq m\u0259kan kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Bir regiondak\u0131 kritik proses dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259kind\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rb, Rusiya v\u0259 \u00c7in \u00f6zl\u0259rinin geosiyasi yerl\u0259rini v\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 plan\u0131nda M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, C\u0259nubi Qafqaz regionlar\u0131n\u0131 eyni ox \u00fcz\u0259rind\u0259ki ya\u011fl\u0131 tik\u0259 kimi s\u00fcz\u00fcrl\u0259r. Bu r\u0259qab\u0259tin aras\u0131nda m\u00f6vqe tutub maraqlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fl\u0259 oynay\u0131r, \u0130ran is\u0259 r\u0259qab\u0259tin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259sini yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tikl\u0259yir, bununla da \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-d\u00f6vl\u0259t aktorlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yeti\u015fdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qlobal aktorlar\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran kimi regional oyun\u00e7ular\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00fczr\u0259 maraqlar\u0131 bir-birini tamamlayan m\u00fcst\u0259vi kimi qavran\u0131la bil\u0259r. Maraqlar tamamlanmayanda is\u0259 regional riskl\u0259rin n\u0259z\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":614458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/FotoJet-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rb, Rusiya v\u0259 \u00c7in \u00f6zl\u0259rinin geosiyasi yerl\u0259rini v\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 plan\u0131nda M\u0259rk\u0259zi Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, C\u0259nubi Qafqaz regionlar\u0131n\u0131 eyni ox \u00fcz\u0259rind\u0259ki ya\u011fl\u0131 tik\u0259 kimi s\u00fcz\u00fcrl\u0259r. Bu r\u0259qab\u0259tin aras\u0131nda m\u00f6vqe tutub maraqlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fl\u0259 oynay\u0131r, \u0130ran is\u0259 r\u0259qab\u0259tin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259sini yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tikl\u0259yir, bununla da \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-d\u00f6vl\u0259t aktorlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=614457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614457\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/614458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=614457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=614457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=614457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}