{"id":614891,"date":"2023-08-02T21:50:54","date_gmt":"2023-08-02T17:50:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=614891"},"modified":"2023-08-02T21:50:54","modified_gmt":"2023-08-02T17:50:54","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-car-rusiyasi-s%c9%99rdarabad-mahalini-niy%c9%99-l%c9%99gv-edib-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=614891","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: \u00c7ar Rusiyas\u0131 S\u0259rdarabad mahal\u0131n\u0131 niy\u0259 l\u0259\u011fv edib? &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 q\u0259dim o\u011fuz yurdu kimi ya\u015fad\u0131lan v\u0259 zaman-zaman izi itiril\u0259n S\u0259rdarabad mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nil\u0259rin s\u0259kkiz\u00a0k\u0259ndini da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 mahal\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda yarad\u0131lan\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a015 mahal\u0131ndan biri olan S\u0259rdarabad mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u015fimal t\u0259r\u0259find\u0259, S\u00fcrm\u0259li mahal\u0131n\u0131n \u0259ks istiqam\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi bildirilir.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, S\u0259rdarabad mahal\u0131 \u015fimaldan Tal\u0131n, c\u0259nubda onu S\u00fcrm\u0259li mahal\u0131ndan ay\u0131ran Araz \u00e7ay\u0131, q\u0259rbd\u0259n Saatl\u0131 mahal\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259n is\u0259 K\u0259rpibasar v\u0259 Z\u0259ngibasar mahallar\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d idi:<\/p>\n<p>\u201cAx\u0131r\u0131nc\u0131 \u0130r\u0259van xan\u0131 H\u00fcseyn\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n 1817-ci ild\u0259 S\u0259rdarabad qalas\u0131 sal\u0131nd\u0131qdan sonra xan\u0131n f\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n burada \u0259hali m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 yeni mahal yaran\u0131r. S\u0259rdarabad mahal\u0131na \u015e\u0259fiabad, Yuxar\u0131 Qarx\u0131n, A\u015fa\u011f\u0131 Qarx\u0131n, T\u00fcrkm\u0259nli, Uzunoba, \u00c7ubux\u00e7u, \u0130yd\u0259li, Canf\u0131da, Quzug\u00fcd\u0259n, Qurduqulu, K\u0259rimarx, S\u0259rdarabad, Molla Bayazit, Ke\u00e7ili, Evcil\u0259r, Xatunarx, A\u011fcaarx k\u0259ndl\u0259ri daxil idi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259xmin\u0259n, 30 k\u0259ndd\u0259n ibar\u0259t olan mahal\u0131n s\u0259kkiz\u00a0k\u0259ndi m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, \u0130r\u0259van \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunduqdan sonra 1827-c\u0131 ild\u0259 xanl\u0131q \u00fcsuli-idar\u0259sinin l\u0259\u011fvi il\u0259 yana\u015f\u0131, S\u0259rdarabad mahal\u0131 da l\u0259\u011fv edilir:<\/p>\n<p>\u201cS\u0259rdarabad ad\u0131 sonradan &#8211; indiki Erm\u0259nistan \u0259rzisind\u0259 sovet h\u00f6kum\u0259ti qurulandan sonra yarad\u0131lan S\u0259rdarabad rayon ad\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. S\u0259rdarabad mahal\u0131n\u0131n \u0259razisi indiki Armavir vilay\u0259tinin ke\u00e7mi\u015f Hoktemberyan\u0131n, y\u0259ni S\u0259rdarabad rayonunun \u0259razisini \u0259hat\u0259 edir. S\u0259rdarabad rayonu indiki Erm\u0259nistanda S\u0259rdarabad mahal\u0131 \u0259razisind\u0259 rayon kimi 1930-cu il sentyabr\u0131n 9-da yarad\u0131l\u0131b. 1935-ci il mart\u0131n 2-n\u0259 q\u0259d\u0259r S\u0259rdarabad &#8211; Qurduqulu rayonu, h\u0259min tarixd\u0259n etibar\u0259n is\u0259 Hoktamberyan &#8211; Oktyabr rayonu adland\u0131r\u0131l\u0131b. 1992-ci ild\u0259n 1995-ci il\u0259, y\u0259ni l\u0259\u011fv edil\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 Armavir rayonu adland\u0131r\u0131l\u0131b. Rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259n \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 olan m\u0259saf\u0259 48 kilometr t\u0259\u015fkil edir.1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r burada az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fay\u0131b v\u0259 h\u0259min il do\u011fma ocaqlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olublar.<\/p>\n<p>Sonda vur\u011fulan\u0131r ki, erm\u0259ni vandallar\u0131 insanlar\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deportasiyalara m\u0259ruz qoymaqla yer-yurd adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib yox etm\u0259y\u0259, tarix s\u0259hn\u0259sind\u0259n silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsalar da tarixin yadda\u015f\u0131n\u0131 m\u0259hv etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00fcnki bu \u0259razil\u0259rin q\u0259dim sakinl\u0259ri, \u0259z\u0259li sahibl\u0259ri var. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma yurd yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131b ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131na davam etm\u0259l\u0259ri onlar\u0131n h\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 h\u00fcquqi haqq\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u2013 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, \u2013 fikrini \u0259sas tutaraq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Daha \u0259trafl\u0131 s\u00fcjetd\u0259:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mVYV3bWMjHU\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 q\u0259dim o\u011fuz yurdu kimi ya\u015fad\u0131lan v\u0259 zaman-zaman izi itiril\u0259n S\u0259rdarabad mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cErm\u0259nil\u0259rin s\u0259kkiz\u00a0k\u0259ndini da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 mahal\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda yarad\u0131lan\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a015 mahal\u0131ndan biri olan S\u0259rdarabad mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u015fimal t\u0259r\u0259find\u0259, S\u00fcrm\u0259li mahal\u0131n\u0131n \u0259ks istiqam\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi bildirilir. Qeyd olunur ki, S\u0259rdarabad mahal\u0131 \u015fimaldan Tal\u0131n, c\u0259nubda onu S\u00fcrm\u0259li mahal\u0131ndan ay\u0131ran Araz \u00e7ay\u0131, q\u0259rbd\u0259n Saatl\u0131 mahal\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259n is\u0259 K\u0259rpibasar v\u0259 Z\u0259ngibasar mahallar\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d idi: \u201cAx\u0131r\u0131nc\u0131 \u0130r\u0259van xan\u0131 H\u00fcseyn\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n 1817-ci ild\u0259 S\u0259rdarabad qalas\u0131 sal\u0131nd\u0131qdan sonra&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":614892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-02-193702.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 q\u0259dim o\u011fuz yurdu kimi ya\u015fad\u0131lan v\u0259 zaman-zaman izi itiril\u0259n S\u0259rdarabad mahal\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cErm\u0259nil\u0259rin s\u0259kkiz\u00a0k\u0259ndini da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 mahal\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda yarad\u0131lan\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a015 mahal\u0131ndan biri olan S\u0259rdarabad mahal\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u015fimal t\u0259r\u0259find\u0259, S\u00fcrm\u0259li mahal\u0131n\u0131n \u0259ks istiqam\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi bildirilir. Qeyd olunur ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=614891"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/614891\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/614892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=614891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=614891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=614891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}