{"id":615447,"date":"2023-08-03T22:31:54","date_gmt":"2023-08-03T18:31:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=615447"},"modified":"2023-08-03T22:31:54","modified_gmt":"2023-08-03T18:31:54","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycanlilarla-eyni-taleyi-yasayan-ahiska-turkl%c9%99ri-onlarin-qayidisi-biz%c9%99-d%c9%99-t%c9%99kan-olacaq-foto-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=615447","title":{"rendered":"Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131larla eyni taleyi ya\u015fayan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri: \u201cOnlar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 biz\u0259 d\u0259 t\u0259kan olacaq\u201d &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n tarixind\u0259 iz qoydu\u011fu sa\u011falmaz yaralardan biri d\u0259 deportasiya aktlar\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 sovet r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox t\u00fcrk xalqlar\u0131 \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edilib v\u0259 h\u0259tta m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n sonra da torpaqlar\u0131na qay\u0131da bilm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 taleyi ya\u015fayanlar aras\u0131nda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131, Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri, Kr\u0131m tatarlar\u0131 da var. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 1948-53 v\u0259 1988-91-ci ill\u0259rd\u0259 450 min az\u0259rbaycanl\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulub. Bu hadis\u0259d\u0259n bir az \u0259vv\u0259l &#8211; 1944-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Mesxetiya regionunda ya\u015fayan 95 min\u0259 yax\u0131n Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Onlar\u0131n yurdlar\u0131na da el\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu kimi, 30 min\u0259 yax\u0131n erm\u0259ni yerl\u0259\u015fdirilib. M\u0259hz h\u0259min s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 50 min\u0259 yax\u0131n Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. M\u00fcst\u0259qillikd\u0259n sonra is\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan h\u00f6kum\u0259ti onlar\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131na raz\u0131l\u0131q verm\u0259yib. Lakin Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) bu istiqam\u0259td\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259zyiql\u0259r g\u00f6st\u0259rib v\u0259 Tbilisi h\u00f6kum\u0259ti d\u0259 quruma \u00fczv olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n Mesxetiyaya geri d\u00f6nm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Ancaq bu g\u00fcn Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti h\u0259l\u0259 d\u0259 dig\u0259r postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015famaqdad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131larla eyni taleyi ya\u015fayan bu t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f prosesi il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 kimi yenilikl\u0259rin ba\u015f verdiyi, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, qay\u0131d\u0131\u015f praktikas\u0131 olduqca maraq do\u011furur.<\/p>\n<p>\u201cReport\u201d m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259ri \u201cV\u0259t\u0259n\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dr m\u00fcavini, D\u00fcnya Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259ri Birliyi \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc M\u00f6vlud \u0130\u015f\u0131qla h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olub. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u00f6vlud b\u0259y, \u0259vv\u0259lc\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat almaq ist\u0259rdim. Haz\u0131rda h\u0259yatlar\u0131na harada v\u0259 nec\u0259 davam edirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri Stalinin \u0259mri il\u0259 14 noyabr 1944-c\u00fc ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Ah\u0131ska, Ad\u0131g\u00fcn, Aspinza, Ax\u0131lk\u0259l\u0259k v\u0259 Boqdanovka rayonlar\u0131na daxil olan 220 k\u0259ndd\u0259n \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f t\u00fcrk toplumudur. S\u00fcrg\u00fcn edildikl\u0259ri yerl\u0259rd\u0259 komendant rejimind\u0259 ya\u015famaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131blar. Stalinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan istisna olmaqla SSR\u0130-nin dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 getm\u0259y\u0259 v\u0259 ya\u015fama\u011fa icaz\u0259 verilib. Bel\u0259likl\u0259, 1958-ci ild\u0259n etibar\u0259n Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin Az\u0259rbaycana ikinci k\u00f6\u00e7\u00fc is\u0259 1989-cu ild\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda ba\u015f ver\u0259n F\u0259rqan\u0259 hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra olub. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ah\u0131skal\u0131 qarda\u015flar\u0131na evl\u0259rini a\u00e7\u0131b, onlar\u0131n rahat ya\u015famalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n 10 \u00f6lk\u0259sind\u0259 &#8211; AB\u015e, T\u00fcrkiy\u0259, Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya, Ukrayna v\u0259 \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131nda c\u0259m \u015f\u0259klind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDgvMDMvMTYvMDQvMjUvMjBjMWJhOTgtNWIyMi00MmMwLTg2NzctNDg0MzBjODI0YTRhLzNlNDNiNDgyLTU0ZmYtM2RiZi1iMTE3LTU1ZDA2ODNjYjgwOS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=65010302ac36eec7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri deportasiya olunan mill\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131rlar. Haz\u0131rda n\u0259 q\u0259d\u0259r Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc yurdundan k\u0259narda ya\u015fay\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda Ah\u0131ska b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrkl\u0259rin say\u0131 olduqca azd\u0131r. Dem\u0259k olar ki, Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 v\u0259t\u0259nd\u0259n uzaqda ya\u015fay\u0131r v\u0259 qeyri-r\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, \u00fcmumi say 650 min civar\u0131ndad\u0131r. Ah\u0131skaya d\u00f6nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstana m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259r is\u0259 15 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, d\u00f6n\u00fc\u015f izni ala bilmirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda, qeyri-r\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 60 min Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc ya\u015fay\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu r\u0259q\u0259m daha \u00e7ox idi. Ancaq son d\u00f6vrl\u0259r Az\u0259rbaycandan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 k\u00f6\u00e7 ba\u015f verir. Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Ah\u0131skal\u0131 g\u0259ncl\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259rini daha \u00e7ox T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qurmaq ist\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259l\u0259ri d\u0259 onlar\u0131 t\u0259k buraxmayaraq onlar\u0131n yan\u0131na k\u00f6\u00e7 edirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7 ed\u0259n Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri orada v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q al\u0131rlar, ancaq Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da itirmirl\u0259r. Bu da Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 olan sevgisinin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin h\u0259m d\u0259 Rusiya v\u0259 Ukraynada m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirdiniz. M\u00fcharib\u0259 ba\u015flayan g\u00fcnd\u0259n bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n k\u00f6\u00e7 ed\u0259nl\u0259r olubmu? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 n\u0259 kimi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; V\u0259t\u0259nd\u0259n uzaqda ya\u015fayan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri Ukrayna v\u0259 Rusiya sava\u015f\u0131 il\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. 2015, 2016 v\u0259 2022-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Ukraynadan t\u0259xliy\u0259 edil\u0259n alt\u0131 mind\u0259n \u00e7ox ah\u0131skal\u0131 Erzincan\u0131n \u00dcz\u00fcml\u00fc, Bitlisin Ahlat rayonlar\u0131na, Elaz\u0131\u011f\u0131n A\u015fa\u011f\u0131d\u0259mirta\u015f Konteyner k\u0259ndin\u0259 yerl\u0259\u015fdirildil\u0259r. Elaz\u0131\u011fda ya\u015fayan \u00fc\u00e7 min\u0259 yax\u0131n ah\u0131skal\u0131dan 218-i 2023-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda onlar \u00fc\u00e7\u00fcn TOK\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n tikil\u0259n evl\u0259r\u0259, qalan\u0131 is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 tikil\u0259c\u0259k evl\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda bizi \u0259n \u00e7ox narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Ukrayna t\u0259r\u0259find\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n ah\u0131skal\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin he\u00e7 bir problemi yoxdur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDgvMDMvMTYvMDQvMjUvMTE0Y2Y3MmEtNjcwMS00ZGE1LWJjMmItNjZiNTI3MDNjNzgyLzg5MWQ0NTU5LWUyMTgtM2M5OC05MmE3LTk2MWY2NDA4MDhmMy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=b2f4c93f5a440955\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Y\u0259qin ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259 i\u015ftirak edibl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259 Rusiya v\u0259 Ukraynada m\u00fcharib\u0259y\u0259 qat\u0131lmaqdan \u00e7ox f\u0259rqlidir. Biz Az\u0259rbaycana g\u0259ldiyimiz ilk ill\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259m d\u00f6vl\u0259timizin, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 h\u0259r zaman hiss etmi\u015fik. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ah\u0131skal\u0131lar Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 m\u0259hz \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 sahib \u00e7\u0131x\u0131blar. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 V\u0259t\u0259n sava\u015f\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 92 \u015f\u0259hidimiz var. Onlardan \u0130sg\u0259nd\u0259r Aznaurova Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyini \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259had\u0259tind\u0259n sonra Milli Q\u0259hr\u0259man, Murad \u018ffl\u0259tova is\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131 verilib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qay\u0131daq Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin G\u00fcrc\u00fcstandan deportasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259. Bildiyiniz kimi, onlar\u0131n yurdlar\u0131na geri qaytar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259rdir, layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 G\u00fcrc\u00fcstana t\u0259kidl\u0259r edib. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259 verirmi? 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan h\u00f6kum\u0259tinin bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti s\u0259rt idi. \u0130ndi v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; G\u00fcrc\u00fcstan Avropa \u0130ttifaq\u0131na q\u0259bul olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rt olaraq Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin G\u00fcrc\u00fcstana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Bu \u00f6hd\u0259liy\u0259 \u0259sas\u0259n, 2007-ci ild\u0259 qanun q\u0259bul edildi. Ancaq qanun q\u0259bul edils\u0259 d\u0259, h\u0259r\u0259k\u0259t plan\u0131 yox idi. Bu qanun Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin tam ist\u0259dikl\u0259ri kimi olmasa da, 13 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f \u0259riz\u0259si G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 s\u0259firliyin\u0259 t\u0259qdim edildi. 2009-cu ild\u0259 edil\u0259n m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 2012-ci ild\u0259 cavab verildi v\u0259 1 700 n\u0259f\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f statusu, onlardan 494 n\u0259f\u0259r\u0259 is\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n \u015f\u0259rtli v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 verildi. V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q veril\u0259n ah\u0131skal\u0131 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xma \u015f\u0259rti d\u0259 qoyulmu\u015fdu. Bundan ba\u015fqa, dig\u0259r bir problem d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q veril\u0259rk\u0259n be\u015f n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t bir ail\u0259nin, sad\u0259c\u0259, iki \u00fczv\u00fcn\u00fcn bu statusu almas\u0131 oldu, dig\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q verilm\u0259di. Bu da v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259ng\u0259l oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f ed\u0259 bilm\u0259di. Bu g\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Ah\u0131ska b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDgvMDMvMTYvMDQvMjYvMThiYjUwNjctODk2Yy00YzY1LTg1NjYtYzdjOTc0MjkyZTI2LzJlZDIyN2Y1LWJjZWMtM2I1Yy1hODJhLTA1YmZiZmE0MjlmYy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=6de46d910ee5b877\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u00fcnya Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259ri Birliyi v\u0259 qurumunuz bu qay\u0131d\u0131\u015f prosesi il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin \u00e7\u0259tir qurulu\u015fu olan D\u00fcnya Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259ri Birliyi v\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259rinin \u201cV\u0259t\u0259n\u201d \u0130ctimai Birliyi v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irir. DAT\u00dcB n\u0259zdind\u0259 qurulan V\u0259t\u0259n Ah\u0131skaya D\u00f6n\u00fc\u015f v\u0259 H\u00fcquqlar\u0131n B\u0259rpas\u0131 Komissiyas\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 G\u00fcrc\u00fcstana s\u0259f\u0259r edir v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irir. Komissiya olaraq G\u00fcrc\u00fcstandan iki t\u0259l\u0259bimiz var. Birinci t\u0259l\u0259b 2007-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n v\u0259 ah\u0131skal\u0131lar\u0131n etdiyi m\u00fcraci\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 veril\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00fcdd\u0259tinin uzad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Eyni zamanda ail\u0259 par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131mas\u0131, 2007-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n qanuna d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r edil\u0259r\u0259k sui-istifad\u0259y\u0259 a\u00e7\u0131q madd\u0259l\u0259rin d\u0259yi\u015film\u0259si v\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin siyasi, h\u00fcquqi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 maddi haqlar\u0131n\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131 da buraya daxildir. \u0130kinci t\u0259l\u0259b is\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n G\u00fcrc\u00fcstana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir reabilitasiya qanununun v\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259t plan\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>2010-cu ild\u0259 i\u015f adam\u0131 Ziy\u0259ddin \u0130smixano\u011flu Kassanovun yaratd\u0131\u011f\u0131 D\u00fcnya Ah\u0131ska T\u00fcrkl\u0259ri Birliyi (DAT\u00dcB) d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259msil\u00e7il\u0259ri v\u0259 ofisl\u0259ri il\u0259 ah\u0131skal\u0131lara xidm\u0259t edir. DAT\u00dcB-\u00fcn \u00fc\u00e7 \u0259sas h\u0259d\u0259fi var. Bunlar Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259ri &#8211; Ah\u0131skaya d\u00f6n\u00fc\u015f haqq\u0131 qazanmas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7 ed\u0259nl\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259lli v\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. V\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259msil\u00e7il\u0259r qat\u0131l\u0131rlar v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t plan\u0131 bu \u015f\u0259xsl\u0259rin fikir v\u0259 t\u0259klifl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkil edilir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDgvMDMvMTYvMDQvMjYvMTZhZDZlZjMtOTY5OS00ZmMyLWE2MTEtMjRjZDdkYzNiMWRiLzg2ZmEwZTIzLTUyZTEtMzRmMy1hNTdkLTEzOWZmZDMzMTgxZS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=f03f452144979d65\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri d\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri kimi, h\u0259m sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, h\u0259m d\u0259 ondan \u0259vv\u0259l deportasiya il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. T\u0259kc\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 450 min az\u0259rbaycanl\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan s\u00fcrg\u00fcn edilib. \u0130ll\u0259rdir yurdlar\u0131n\u0131, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bilmirl\u0259r. Onlar bar\u0259d\u0259 d\u0259 fikirl\u0259rinizi bilm\u0259k ist\u0259rdik. Sizc\u0259, h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin yurdlar\u0131na qaytar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox do\u011fru qeyd etdiniz. Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri il\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n talel\u0259ri eynidir. H\u0259r il 14 noyabr tarixi Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi v\u0259t\u0259nd\u0259n s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259l\u0259rinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc qeyd edirik. H\u0259min g\u00fcn Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da xatir\u0259sini an\u0131r\u0131q. Sevindirici hald\u0131r ki, art\u0131q Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n qarda\u015f v\u0259 bac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n haqlar\u0131n\u0131 almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n onlara siyasi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir. Biz Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri olaraq Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n t\u00fcrk qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n tezlikl\u0259 \u00f6z yurdlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirik. Az\u0259rbaycan art\u0131q C\u0259nubi Qafqaz b\u00f6lg\u0259sinin \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259ti olsa da, ist\u0259kl\u0259rini h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da, d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 h\u0259r zaman h\u00fcququn v\u0259 \u0259dal\u0259tin yan\u0131nda olublar. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana d\u00f6n\u00fc\u015f d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 olacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 haqq\u0131n\u0131 alacaq. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, onlar\u0131n bu qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bir t\u0259kan olar v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin v\u0259t\u0259nl\u0259rin\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r. \u00c7\u00fcnki biz Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri d\u0259 tarixi v\u0259t\u0259nimiz\u0259 d\u00f6nm\u0259k ist\u0259yirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n tarixind\u0259 iz qoydu\u011fu sa\u011falmaz yaralardan biri d\u0259 deportasiya aktlar\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 sovet r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox t\u00fcrk xalqlar\u0131 \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edilib v\u0259 h\u0259tta m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n sonra da torpaqlar\u0131na qay\u0131da bilm\u0259yibl\u0259r. Bel\u0259 taleyi ya\u015fayanlar aras\u0131nda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131, Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri, Kr\u0131m tatarlar\u0131 da var. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 1948-53 v\u0259 1988-91-ci ill\u0259rd\u0259 450 min az\u0259rbaycanl\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulub. Bu hadis\u0259d\u0259n bir az \u0259vv\u0259l &#8211; 1944-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Mesxetiya regionunda ya\u015fayan 95 min\u0259 yax\u0131n Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":615448,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/705109b8-dd75-30c4-a70b-066e0a6f1dd2_850-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n tarixind\u0259 iz qoydu\u011fu sa\u011falmaz yaralardan biri d\u0259 deportasiya aktlar\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 sovet r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox t\u00fcrk xalqlar\u0131 \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edilib v\u0259 h\u0259tta m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n sonra da torpaqlar\u0131na qay\u0131da bilm\u0259yibl\u0259r. Bel\u0259 taleyi ya\u015fayanlar aras\u0131nda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131, Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri, Kr\u0131m tatarlar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=615447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/615448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=615447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=615447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=615447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}