{"id":615880,"date":"2023-08-05T11:32:59","date_gmt":"2023-08-05T07:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=615880"},"modified":"2023-08-05T11:32:59","modified_gmt":"2023-08-05T07:32:59","slug":"usaqlari-telefon-asililigindan-nec%c9%99-xilas-ed%c9%99k-cin-m%c9%99hdudiyy%c9%99t-t%c9%99tbiq-edir-az%c9%99rbaycan-da-etsinmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=615880","title":{"rendered":"U\u015faqlar\u0131 telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan nec\u0259 xilas ed\u0259k &#8211; \u00c7in m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259tbiq edir, Az\u0259rbaycan da etsinmi&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>V\u0259fa R\u0259\u015fidova: \u201cBu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn b\u0259lalar\u0131ndan biri d\u0259 u\u015faqlar\u0131n, h\u0259tta k\u00f6rp\u0259l\u0259rin telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda da \u015fahidi oluruq ki, 2-3 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar bel\u0259 telefona ba\u011flan\u0131rlar. H\u0259tta yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n telefon verilm\u0259s\u0259, yem\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259n balacalar da var.<\/strong><\/p>\n<p>Yeniyetm\u0259l\u0259r, 17-18 ya\u015fl\u0131lar is\u0259 s\u00fcfr\u0259 ba\u015f\u0131nda, m\u0259clisd\u0259 bir g\u00f6z\u00fc telefondad\u0131r, gec\u0259 saat 2-3-d\u0259k sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n, oyunlardan ayr\u0131lm\u0131rlar. Bu, onlar\u0131n d\u0259rsl\u0259rini m\u0259nims\u0259m\u0259sin\u0259 d\u0259 ciddi mane olur.<\/p>\n<p>Tibbi bax\u0131mdan gec\u0259 yatmamaq, yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n telefona baxmaq ziyanl\u0131d\u0131r. H\u0259kiml\u0259r bununla ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu problem d\u00fcnyan\u0131 narahat edir. Art\u0131q \u00c7in hakimiyy\u0259ti u\u015faqlar\u0131n telefondan istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259tini m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Modern.az xarici K\u0130V-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259t noutbuklara, telefonlara v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n plan\u015fetl\u0259r\u0259 x\u00fcsusi u\u015faq rejimi funksiyas\u0131n\u0131n \u0259lav\u0259 edilm\u0259sini ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Q\u0259rar q\u0259bul edil\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, \u00c7ind\u0259 8 ya\u015f\u0131ndan ki\u00e7ik u\u015faqlara g\u00fcnd\u0259 40 d\u0259qiq\u0259, 8-15 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlara is\u0259 bir saat telefon istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dig\u0259r q\u0259rarla 22:00-dan s\u0259h\u0259r saat 06:00-a q\u0259d\u0259r telefondan istifad\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Az\u0259rbaycan da ox\u015far m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq ed\u0259 bil\u0259rmi, etsinmi?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.azerforum.com\/2021\/01\/07\/226048.jpg\" alt=\"V\u0259fa R\u0259\u015fidova: \u201c\u00d6yr\u0259\u015fdiyimiz h\u0259yat\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259sadlar\u0131 var\u201d\" width=\"692\" height=\"593\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0V\u0259fa R\u0259\u015fidova\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 psixoloq V\u0259fa R\u0259\u015fidova \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259r bir ail\u0259nin \u00f6z qaydalar\u0131, sistemi olmal\u0131d\u0131r. H\u0259r birimiz bilirik ki, indiki d\u00f6vrd\u0259 telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131, telefondan \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259k qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Bu t\u0259hl\u00fck\u0259ni ham\u0131m\u0131z hiss edir, anlay\u0131r\u0131q.\u00a0 Bununla ba\u011fl\u0131 art\u0131q bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00c7ind\u0259 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, telefonlar\u0131n\u00a0 u\u015faqlar\u0131n\u00a0 psixologiyas\u0131na\u00a0 ciddi t\u0259sir etm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259 sisteml\u0259 t\u0259nziml\u0259nir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ld\u0259 qeyd etdiyim kimi, h\u0259r bir ail\u0259nin \u00f6z qaydalar\u0131, sistemi, \u00f6z funksiyas\u0131 olmal\u0131d\u0131r, nec\u0259 ki, yem\u0259k, yuyunmaq saat\u0131 var, u\u015faq bilm\u0259lidir ki, h\u0259m d\u0259 telefon saat\u0131 var. Bu, u\u015fa\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131, d\u00fczg\u00fcn sisteml\u0259\u00a0 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Bu sistem t\u0259nziml\u0259n\u0259rs\u0259, as\u0131l\u0131l\u0131q riski q\u0259tiyy\u0259n olmaz.<\/p>\n<p>T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, bir insan sistemsiz \u015f\u0259kild\u0259, ist\u0259diyi vaxt ist\u0259diyi q\u0259d\u0259r yem\u0259k yeyir, bu zaman bu sistemsizlik onun h\u0259m fiziologiyas\u0131na, h\u0259m psixologiyas\u0131na, h\u0259m d\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzin\u0259 t\u0259sir edir. El\u0259c\u0259 d\u0259 azya\u015fl\u0131 u\u015faq sistemsiz \u015f\u0259kild\u0259 telefondan istifad\u0259 etdikd\u0259 bu onun h\u0259m psixologiyas\u0131na, b\u0259d\u0259n qurulu\u015funa, fiziologiyas\u0131na, h\u0259m d\u0259 ruh hal\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt, saat olmal\u0131d\u0131r v\u0259 sistem lap \u0259vv\u0259ld\u0259n ail\u0259d\u0259 yarad\u0131lmal\u0131, m\u00f6h\u00fcr olaraq qoyulmal\u0131d\u0131r, u\u015faq da ona uy\u011fun davranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sistem h\u0259m d\u0259 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 hesablanmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 5 ya\u015fl\u0131 u\u015faq g\u00fcn \u0259rzind\u0259 maksimum 15-30 d\u0259qiq\u0259 telefondan\u00a0 u\u015faq istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n \u0259lin\u0259 telefon verilm\u0259sinin q\u0259ti t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m, amma bu faktd\u0131r ki, ail\u0259l\u0259rd\u0259 verilir. Fikrimc\u0259, yaln\u0131z 7-8 ya\u015fdan sonra u\u015fa\u011fa telefon verm\u0259k olar v\u0259 praktikamda da bunu t\u0259tbiq etmi\u015f\u0259m, yax\u015f\u0131 da n\u0259tic\u0259l\u0259ri olur. Ya\u015f artd\u0131qca \u0259n \u00e7oxu 10 d\u0259qiq\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131rmaqla u\u015fa\u011fa telefon verm\u0259k olar. Amma bir \u015feyi unutmaq olmaz ki, bir \u00e7ox b\u00f6y\u00fckl\u0259r bel\u0259 telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ciddi \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ind\u0259 bu v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyulur v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti toplum olaraq z\u0259kal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki qaydalara \u0259m\u0259l, sistem \u00fczr\u0259 davranma\u011f\u0131 sevirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan ail\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259, bu c\u00fcr qaydalar qoyulsa, m\u0259s\u0259l\u0259 sistemli olaraq t\u0259nziml\u0259ns\u0259 bizim c\u0259miyy\u0259timizd\u0259n\u00a0 d\u0259 daha \u00e7ox z\u0259kal\u0131 insanlar \u00e7\u0131xar.\u00a0 Lakin \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, indi bizim x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259rd\u0259 analar u\u015faqlar\u0131n a\u011flamamas\u0131, onlar\u0131n ev i\u015fl\u0259rin\u0259 mane olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131n \u0259lin\u0259 telefona verir. U\u015faqlar\u0131n ba\u015f\u0131 telefon qar\u0131\u015f\u0131r v\u0259 onlar \u00f6z i\u015fl\u0259rini rahat \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Amma bu metod q\u0259tiyy\u0259n do\u011fru deyil v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. U\u015faqlarda art\u0131q telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 yarananda onlar\u0131n \u0259lind\u0259n telefonu almaq m\u00fcmk\u00fcn olmur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259lind\u0259n telefon al\u0131nan u\u015fa\u011f\u0131n nec\u0259 isterika ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259r birimiz m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fik, bu, sabah\u0131n psixozu dem\u0259kdir. Valideynl\u0259r buna sad\u0259 baxa bil\u0259r, amma g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 u\u015faqlarla, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259ti art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. \u00dcnsiyy\u0259t \u00e7ox \u00f6n\u0259mli v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u0130kinci, diqq\u0259t v\u0259 n\u0259vazi\u015fi art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Diqq\u0259t v\u0259 n\u0259vazi\u015f g\u00f6r\u0259n u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 telefon v\u0259 oyun as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 dem\u0259k olar ki, olmur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, siz onlarda motivatsiyas\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7oxaltmal\u0131s\u0131z. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cs\u0259n bacar\u0131ql\u0131san\u201d, \u201cmaraql\u0131san\u201d, \u201cmaraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin, m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259tl\u0259rin var, g\u0259l onu ed\u0259k\u201d dey\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, siz onlarda g\u00f6z\u0259l m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259tl\u0259r\u0259 maraqlar yaratmal\u0131s\u0131z. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, siz \u00f6vladlar\u0131n\u0131zla \u00e7ox \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 oldu\u011funuz halda art\u0131q onlara g\u00f6z\u0259l istiqam\u0259tl\u0259r ver\u0259 bilirsiniz. Q\u0259ti sur\u0259td\u0259 \u00f6vladlar\u0131n\u0131zla s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 davranmaq olmaz. Bel\u0259 olan halda art\u0131q onlar\u0131n maraq dair\u0259si d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 sizd\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k, daha \u00e7ox telefona, oyunlara maraq g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6vladlar\u0131m\u0131za maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259k olaq v\u0259 onlar\u0131 bu c\u00fcr probleml\u0259rd\u0259n azad ed\u0259k&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0259fa R\u0259\u015fidova: \u201cBu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn b\u0259lalar\u0131ndan biri d\u0259 u\u015faqlar\u0131n, h\u0259tta k\u00f6rp\u0259l\u0259rin telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda da \u015fahidi oluruq ki, 2-3 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar bel\u0259 telefona ba\u011flan\u0131rlar. H\u0259tta yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n telefon verilm\u0259s\u0259, yem\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259n balacalar da var. Yeniyetm\u0259l\u0259r, 17-18 ya\u015fl\u0131lar is\u0259 s\u00fcfr\u0259 ba\u015f\u0131nda, m\u0259clisd\u0259 bir g\u00f6z\u00fc telefondad\u0131r, gec\u0259 saat 2-3-d\u0259k&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":615881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",600,338,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",300,169,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",150,84,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",400,225,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/69c50ec8ac6194386a3c793de6f3a619.jpg",640,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"V\u0259fa R\u0259\u015fidova: \u201cBu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn b\u0259lalar\u0131ndan biri d\u0259 u\u015faqlar\u0131n, h\u0259tta k\u00f6rp\u0259l\u0259rin telefon as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda da \u015fahidi oluruq ki, 2-3 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar bel\u0259 telefona ba\u011flan\u0131rlar. H\u0259tta yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n telefon verilm\u0259s\u0259, yem\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259n balacalar da var. Yeniyetm\u0259l\u0259r, 17-18 ya\u015fl\u0131lar is\u0259 s\u00fcfr\u0259 ba\u015f\u0131nda, m\u0259clisd\u0259 bir g\u00f6z\u00fc telefondad\u0131r, gec\u0259 saat 2-3-d\u0259k...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=615880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615880\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/615881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=615880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=615880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=615880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}