{"id":617141,"date":"2023-08-08T18:09:55","date_gmt":"2023-08-08T14:09:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=617141"},"modified":"2023-08-08T18:09:55","modified_gmt":"2023-08-08T14:09:55","slug":"kartof-bizi-nec%c9%99-z%c9%99h%c9%99rl%c9%99y%c9%99-bil%c9%99r-ilk-bu-%c9%99lam%c9%99tl%c9%99r-hiss-olunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=617141","title":{"rendered":"Kartof bizi nec\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259y\u0259 bil\u0259r? \u2013 \u0130LK BU \u018fLAM\u018fTL\u018fR H\u0130SS OLUNUR"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sonuncu kartof intoksikasiyas\u0131 hal\u0131 Kanadada ba\u015f verib. 61 m\u0259kt\u0259bli v\u0259 onlar\u0131n m\u00fc\u0259llimi \u201ckartof z\u0259h\u0259ri\u201d, solanin il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259ti il\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib. M\u0259lum olub ki, onlar ham\u0131s\u0131 bi\u015fmi\u015f kartof yeyibl\u0259r. XX \u0259srd\u0259 d\u00fcnyada 2 min\u0259 yax\u0131n bel\u0259 intoksikasiya hal\u0131 m\u0259lum olub. Qurbanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sa\u011fala bils\u0259 d\u0259, 30 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu hal t\u0259krarlana bil\u0259rmi? Kartofun z\u0259h\u0259rli oldu\u011funu nec\u0259 bil\u0259k?.<\/strong><\/p>\n<p>Kartofun t\u0259rkibind\u0259 z\u0259h\u0259rli Solaninin 80%-\u0259 q\u0259d\u0259ri qab\u0131qda v\u0259 ona biti\u015fik pulpada yerl\u0259\u015fir;<br \/>\n1. Kartof k\u00f6k yumrular\u0131 i\u015f\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131qda t\u0259bii olaraq ya\u015f\u0131lla\u015fa bil\u0259r. Tan\u0131nm\u0131\u015f xlorofil yaln\u0131z yarpaqlar\u0131 v\u0259 g\u00f6vd\u0259l\u0259ri deyil, k\u00f6k yumrular\u0131n\u0131 da r\u0259ngl\u0259ndirir. K\u00f6k yumrular\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131lla\u015fmas\u0131 bitki t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259h\u0259r istehsal\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir &#8211; solanin. K\u00f6k yumru ac\u0131 olur, bu da onu h\u0259\u015f\u0259ratlar v\u0259 ot yey\u0259nl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yem\u0259kd\u0259n qoruyur.<br \/>\n2. Kartofda solanin d\u0259 daxil olmaqla qlikoalkaloidl\u0259rin y\u00fcks\u0259k t\u0259rkibin\u0259 s\u0259b\u0259b olan gec z\u0259r\u0259rverici kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r var.<br \/>\n3. M\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 ya da\u015f\u0131nmas\u0131 zaman\u0131 k\u00f6k yumrular\u0131 o q\u0259d\u0259r z\u0259d\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r ki, onlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli miqdarda qlikoalkaloidl\u0259r istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. H\u0259r hans\u0131 bir z\u0259r\u0259rin kartofun solanin istehsal\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259k olar.<br \/>\n4. Kartof yeti\u015fdir\u0259rk\u0259n azotlu g\u00fcbr\u0259l\u0259rin h\u0259ddind\u0259n art\u0131q normalar\u0131n\u0131n da qlikoalkaloidl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n solanin istehsal\u0131na k\u00f6m\u0259k etdiyini s\u00fcbut ed\u0259n t\u0259dqiqatlar var.<\/p>\n<p>Keyfiyy\u0259tsiz kartof z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin \u0259lam\u0259tl\u0259ri<br \/>\n\u018fsas simptomlar qusma v\u0259 bo\u015f n\u0259cisdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 tez-tez qastroenterit diaqnozu qoyulur.<br \/>\nDig\u0259r simptomlar: b\u0259d\u0259n istiliyinin normadan yuxar\u0131 v\u0259 ya a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, yava\u015f n\u0259bz (n\u0259f\u0259s alma), qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ox vaxt intoksikasiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri yem\u0259kd\u0259n 10 saat sonra g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. B\u0259d\u0259nin bu c\u00fcr z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259ti il\u0259 reaksiya verm\u0259si hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r &#8211; a\u00e7\u0131q ya\u015f\u0131lla\u015fma \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan kartof yem\u0259k riskind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 sonra, y\u00fcks\u0259k miqdarda solaninin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. B\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kinizin 1 kq-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 5 q-dan \u00e7ox ya\u015f\u0131l t\u0259r\u0259v\u0259z istehlak ets\u0259niz, b\u0259d\u0259nin intoksikasiyas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nKartofu nec\u0259 d\u00fczg\u00fcn saxlamaq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259m\u0259k olar?<br \/>\n\u018fmt\u0259\u0259 kartofu kimy\u0259vi t\u0259rkibin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n solanin varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 yoxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancaq h\u0259r hans\u0131 bir kartof, h\u0259tta onu ba\u011f evinizd\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yeti\u015fdirmi\u015f olsan\u0131z bel\u0259, d\u00fczg\u00fcn saxlanmad\u0131qda v\u0259 i\u015f\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131qda bu t\u0259hl\u00fck\u0259li toksini toplay\u0131r. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar kartof m\u0259hsullar\u0131n\u0131 temperatur v\u0259 r\u00fctub\u0259t \u015f\u0259raitinin m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011fu x\u00fcsusi kartof anbarlar\u0131nda saxlay\u0131rlar.<br \/>\nB\u0259s onu evd\u0259 nec\u0259 saxlamaq olar?<br \/>\n\u00d6z\u00fcn\u00fcz kartof yeti\u015fdirmisinizs\u0259, onda m\u0259hsul y\u0131\u011fd\u0131qdan sonra qurudulmal\u0131, yerd\u0259n azad edilm\u0259li v\u0259 ya mesh torbalarda v\u0259 ya h\u00f6rm\u0259 s\u0259b\u0259tl\u0259rd\u0259 b\u00fck\u00fclm\u0259li v\u0259 quru v\u0259 s\u0259rin oldu\u011fu zirz\u0259miy\u0259 endirilm\u0259lidir. Saxlama \u00fc\u00e7\u00fcn kartof yaln\u0131z b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc torpaq gil olduqda yuyulur. \u018fg\u0259r siz \u015f\u0259h\u0259r sakinisinizs\u0259 v\u0259 ma\u011fazadan v\u0259 ya bazardan kartof al\u0131rs\u0131n\u0131zsa, yax\u015f\u0131 havaland\u0131r\u0131lan bir qabdan, m\u0259s\u0259l\u0259n, sand\u0131q v\u0259 ya de\u015fikli karton qutudan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz. \u0130\u015f\u0131\u011f\u0131n v\u0259 kartofun c\u00fcc\u0259rm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn konteyneri \u00f6rt\u00fcn. Soyuq saxlama t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. A\u015fa\u011f\u0131 temperaturlar kartof ni\u015fastas\u0131n\u0131 \u015f\u0259k\u0259r\u0259 \u00e7evirir. &#8220;Dondurulmu\u015f&#8221; kartof qaynad\u0131landa daha \u015firin v\u0259 t\u00fcnd olur.<br \/>\n\u018fg\u0259r siz kartofu d\u00fczg\u00fcn saxlamam\u0131s\u0131n\u0131zsa v\u0259 k\u00f6k yumrular\u0131 yum\u015fal\u0131b, b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcb, \u00fcz\u0259rind\u0259 uzun tumurcuqlar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259libs\u0259, onu atmaq daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sonuncu kartof intoksikasiyas\u0131 hal\u0131 Kanadada ba\u015f verib. 61 m\u0259kt\u0259bli v\u0259 onlar\u0131n m\u00fc\u0259llimi \u201ckartof z\u0259h\u0259ri\u201d, solanin il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259ti il\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib. M\u0259lum olub ki, onlar ham\u0131s\u0131 bi\u015fmi\u015f kartof yeyibl\u0259r. XX \u0259srd\u0259 d\u00fcnyada 2 min\u0259 yax\u0131n bel\u0259 intoksikasiya hal\u0131 m\u0259lum olub. Qurbanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sa\u011fala bils\u0259 d\u0259, 30 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu hal t\u0259krarlana bil\u0259rmi? Kartofun z\u0259h\u0259rli oldu\u011funu nec\u0259 bil\u0259k?. Kartofun t\u0259rkibind\u0259 z\u0259h\u0259rli Solaninin 80%-\u0259 q\u0259d\u0259ri qab\u0131qda v\u0259 ona biti\u015fik pulpada yerl\u0259\u015fir; 1. Kartof k\u00f6k yumrular\u0131 i\u015f\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131qda t\u0259bii olaraq ya\u015f\u0131lla\u015fa bil\u0259r. Tan\u0131nm\u0131\u015f xlorofil yaln\u0131z yarpaqlar\u0131 v\u0259 g\u00f6vd\u0259l\u0259ri deyil, k\u00f6k yumrular\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":617142,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1-440x280.jpg",440,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kartof1.jpg",440,308,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sonuncu kartof intoksikasiyas\u0131 hal\u0131 Kanadada ba\u015f verib. 61 m\u0259kt\u0259bli v\u0259 onlar\u0131n m\u00fc\u0259llimi \u201ckartof z\u0259h\u0259ri\u201d, solanin il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259ti il\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib. M\u0259lum olub ki, onlar ham\u0131s\u0131 bi\u015fmi\u015f kartof yeyibl\u0259r. XX \u0259srd\u0259 d\u00fcnyada 2 min\u0259 yax\u0131n bel\u0259 intoksikasiya hal\u0131 m\u0259lum olub. Qurbanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sa\u011fala bils\u0259 d\u0259, 30 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu hal t\u0259krarlana bil\u0259rmi? Kartofun z\u0259h\u0259rli&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=617141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617141\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/617142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=617141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=617141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=617141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}