{"id":617667,"date":"2023-08-10T09:28:15","date_gmt":"2023-08-10T05:28:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=617667"},"modified":"2023-08-10T09:28:15","modified_gmt":"2023-08-10T05:28:15","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-car-rusiyasinin-isgal-etdiyi-sor%c9%99yel-mahali-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=617667","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131 &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 XX \u0259srin sonlar\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259halisinin \u0259sas hiss\u0259sini az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi tarixi Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n t\u00fcrk torpaqlar\u0131 olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox z\u0259ngin tarixi, burada ya\u015fayan \u0259halinin is\u0259 d\u0259rin k\u00f6k\u00fc, irsi oldu\u011fu, m\u0259nfur erm\u0259nil\u0259rin is\u0259 tarixi daim saxtala\u015fd\u0131rmaqla \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u00fcni m\u0259kan yaratd\u0131qlar\u0131 vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan, bu g\u00fcn is\u0259 erm\u0259nil\u0259rin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 10 m\u0259rzind\u0259n, \u0259yal\u0259tind\u0259n biri kimi \u201c\u015eirak\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131nda erm\u0259nil\u0259r\u0259 aid he\u00e7 bir tarixi irs yoxdur:<\/p>\n<p>\u201c\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fimal-q\u0259rbind\u0259, Alag\u00f6z, y\u0259ni \u018fl\u0259y\u0259z da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u00f6r\u0259yel sultanl\u0131\u011f\u0131 \u018ff\u015far imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Bu sultanl\u0131q \u015fimaldan Kartli-Kaxetiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131, c\u0259nubdan Tal\u0131n v\u0259 Seyidli-A\u011fsaqqall\u0131 mahallar\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259n is\u0259 P\u0259mb\u0259k \u0259yal\u0259ti v\u0259 Abaran mahallar\u0131n\u0131 ay\u0131ran da\u011flarla \u0259hat\u0259 olunub. Son h\u00f6kmdar\u0131 Budaq Sultan, m\u0259rk\u0259zi is\u0259 \u018frtik olan\u00a0\u0259halisi Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t mahalda 109 k\u0259nd m\u00f6vcud olub. 1804-c\u00fc ild\u0259 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n bu \u0259razini i\u015f\u011fal etm\u0259sind\u0259n sonra yerli m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259halisinin ba\u015fqa yerl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck k\u00f6\u00e7\u00fc ba\u015flay\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, \u015e\u00f6r\u0259yelin \u0259sas\u0259n qarapapaqlardan ibar\u0259t olan \u0259halisi rus i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra 1806-1812-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f vermi\u015f Rus-Osmanl\u0131 m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 b\u00f6lg\u0259ni t\u0259rk edirl\u0259r. Onlar\u0131n bir hiss\u0259si \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259razisin\u0259, bir hiss\u0259si is\u0259 Qars pa\u015fal\u0131\u011f\u0131 \u0259razisin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrl\u0259r. \u015e\u00f6r\u0259yel b\u00f6lg\u0259sind\u0259 onlarla k\u0259nd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259r yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r. Bundan sonra \u015e\u00f6r\u0259yeld\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk adl\u0131 k\u0259ndl\u0259r d\u0259 erm\u0259nil\u0259\u015fdirilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcjetd\u0259 1829-cu il\u0259, y\u0259ni Rusiya-Osmanl\u0131 m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u00a0\u015e\u00f6r\u0259yel-P\u0259mb\u0259k distansiyas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259rin statistikas\u0131 verilir,\u00a0\u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131n\u0131 amans\u0131zl\u0131qla i\u015f\u011fal etm\u0259sinin m\u0259qs\u0259d v\u0259 ist\u0259yinin Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar, q\u0259tliamlar t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k \u015e\u00f6r\u0259yel sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hv etm\u0259k, yerli \u0259halini did\u0259rgin sal\u0131b oran\u0131 erm\u0259nil\u0259\u015fdirm\u0259k oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>Sonda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, \u0259halisi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan mahal\u0131n yer-yurd adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259n, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qalan sakinl\u0259ri is\u0259 1988-ci ild\u0259 do\u011fma yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131lar: \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 v\u0259 sonlar\u0131nda g\u0259lm\u0259 erm\u0259nil\u0259r, da\u015fnaklar soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00fck\u00fcrp\u0259dici cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tdil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n deportasiyas\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdil\u0259r. Bu g\u00fcn \u015e\u00f6r\u0259yeld\u0259 v\u0259 ba\u015fqa ell\u0259rimizd\u0259 bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun Az\u0259rbaycan t\u00fcrk\u00fc yoxdur. Amma inan\u0131r\u0131q ki, biz yenid\u0259n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za qay\u0131dacaq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di sakinl\u0259ri olaca\u011f\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u2013 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevin<\/strong>\u00a0Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, \u2013 fikrini \u0259sas tutaraq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131nda ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Daha \u0259trafl\u0131 Baku TV-nin s\u00fcjetind\u0259:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/w2q2FfYZUEI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 XX \u0259srin sonlar\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259halisinin \u0259sas hiss\u0259sini az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi tarixi Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201c\u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n t\u00fcrk torpaqlar\u0131 olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox z\u0259ngin tarixi, burada ya\u015fayan \u0259halinin is\u0259 d\u0259rin k\u00f6k\u00fc, irsi oldu\u011fu, m\u0259nfur erm\u0259nil\u0259rin is\u0259 tarixi daim saxtala\u015fd\u0131rmaqla \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u00fcni m\u0259kan yaratd\u0131qlar\u0131 vur\u011fulan\u0131r. Bildirilir ki, \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan, bu g\u00fcn is\u0259 erm\u0259nil\u0259rin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 10 m\u0259rzind\u0259n, \u0259yal\u0259tind\u0259n biri kimi \u201c\u015eirak\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":617668,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Screenshot-2023-08-09-195032.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 XX \u0259srin sonlar\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259halisinin \u0259sas hiss\u0259sini az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi tarixi Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201c\u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u015e\u00f6r\u0259yel mahal\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n t\u00fcrk torpaqlar\u0131 olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox z\u0259ngin tarixi, burada ya\u015fayan \u0259halinin is\u0259 d\u0259rin k\u00f6k\u00fc,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617667"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=617667"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617667\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/617668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=617667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=617667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=617667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}