{"id":618304,"date":"2023-08-11T10:37:47","date_gmt":"2023-08-11T06:37:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=618304"},"modified":"2023-08-11T10:37:47","modified_gmt":"2023-08-11T06:37:47","slug":"yayda-don%c9%99r-v%c9%99-saurma-yem%c9%99yin-ziyani-yuxu-problemi-v%c9%99-dis-agrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=618304","title":{"rendered":"Yayda d\u00f6n\u0259r v\u0259 \u015faurma yem\u0259yin ziyan\u0131 \u2013 Yuxu problemi v\u0259 di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u00fcasir d\u00fcnyada fast food s\u0259nayesi \u0259n inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 t\u0259l\u0259b olunan sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u018fslind\u0259, fast foodun ilk haz\u0131rlanma tarixi q\u0259dim Romaya gedib \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130sti tortillalar bazarda yolda yeyil\u0259n h\u0259r c\u00fcr \u015firniyyat \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fqab kimi istifad\u0259 olunurdu. Daha sonra bu bo\u015fqablar pizzaya \u00e7evrildi ki, bu da fast foodun klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir. M\u00fcasir fast food tarixi t\u0259xmin\u0259n bir \u0259sr \u0259vv\u0259ld\u0259n ba\u015flay\u0131r. AB\u015e-da \u0259n m\u0259\u015fhur fast food birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri 1940-1950-ci ill\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Bu g\u00fcn o, t\u0259kc\u0259 Amerika m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal m\u0259d\u0259niyy\u0259tin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Eyni AB\u015e-da h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc amerikal\u0131 h\u0259r g\u00fcn fast food yeyir.<\/strong><\/p>\n<p>Fast foodun u\u011furunun sirri n\u0259dir? Bu sad\u0259dir \u2013 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 vaxt v\u0259 puldur. \u0130stehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259tb\u0259xd\u0259 yem\u0259k bi\u015firm\u0259y\u0259 v\u0259 ya restoranda n\u0259fis bahal\u0131 yem\u0259yi uzun m\u00fcdd\u0259t g\u00f6zl\u0259m\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Fast food restoranlar\u0131n\u0131n sahibl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k maa\u015fl\u0131 a\u015fpazlar\u0131 i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yoxdur, onlar s\u00fcni yem\u0259k sistemind\u0259 t\u0259l\u0259b olunmur.<\/p>\n<p><strong><em>Fast food n\u0259dir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Klassik bax\u0131\u015fda fast food ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hamburger v\u0259 kartof q\u0131zartmas\u0131d\u0131r. Ancaq \u0259slind\u0259 bu, daha geni\u015f bir anlay\u0131\u015fd\u0131r, ona da daxildir: N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 onu y\u00fcks\u0259k emal olunmu\u015f, tez bi\u015firil\u0259n k\u00fctl\u0259vi istehsal m\u0259hsullar\u0131 kimi t\u0259svir etm\u0259k olar. Fast food ad\u0259t\u0259n qrild\u0259, frit\u00f6zd\u0259 v\u0259 ya mikrodal\u011fal\u0131 sobada bi\u015firilir. Fast food restoranlar\u0131 h\u0259r d\u0259f\u0259 x\u0131rt\u0131ldayan v\u0259 ya\u011fl\u0131 kartof almaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi bi\u015firm\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 edirl\u0259r. H\u0259yat\u0131n\u0131zda s\u00fcr\u0259tli q\u0259lyanalt\u0131lar varsa, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f kartof daxil olmayan sa\u011flam fast food se\u00e7m\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Meyv\u0259, qoz-f\u0131nd\u0131q, t\u0259r\u0259v\u0259z al\u0131n v\u0259 ya \u00f6z\u00fcn\u00fczl\u0259 apar\u0131n. Onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 b\u0259d\u0259nin tam yem\u0259k g\u00f6zl\u0259m\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k madd\u0259l\u0259r d\u0259 var. \u015e\u0259k\u0259r v\u0259 ya ya\u011fda y\u00fcks\u0259k olan qidalar\u0131 q\u0259lyanalt\u0131 etm\u0259yin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fast food dedikd\u0259, insanlar\u0131n \u00e7oxunun a\u011fl\u0131na hamburger, sendvi\u00e7, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r, kartof q\u0131zartmas\u0131 g\u0259lir. F\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin fast foodun n\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00f6z unikal fikirl\u0259ri var. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 fast fooda \u0259ri\u015ft\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z, d\u00fcy\u00fc v\u0259 \u0259t d\u0259 daxil ola bil\u0259r. Dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bu, m\u00fcxt\u0259lif \u015forbalar, bi\u015fmi\u015f yem\u0259kl\u0259r, tortlar v\u0259 daha \u00e7ox ola bil\u0259r. \u00c7in, Meksika v\u0259 ya \u0130talyan restoranlar\u0131nda bir \u00e7ox yem\u0259kl\u0259r ad\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259ncirl\u0259rd\u0259ki burgerl\u0259rl\u0259 eyni s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u00f6vcuddur. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259g\u0259r \u015f\u0259xs m\u00fc\u0259yy\u0259n bir p\u0259hrizd\u0259 olarsa, onlar daha uy\u011fun ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><em>Fast foodun z\u0259r\u0259ri<\/em><\/p>\n<p>Fast food \u2013 d\u00f6n\u0259r, \u015faurma v\u0259 sair\u0259 \u00e7ox miqdarda karbohidratlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 y\u00fcks\u0259k kalorili m\u0259zmundur. Onu x\u00fcsusiyl\u0259 isti havalarda, yayda yem\u0259k \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. S\u00fcr\u0259tli karbohidratlar say\u0259sind\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131m\u0131 ba\u015f verir. H\u0259m\u00e7inin, fast food n\u00f6vl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 \u00f6zl\u0259rind\u0259 z\u0259r\u0259rli olan, h\u0259m\u00e7inin duzla doymu\u015f bir \u00e7ox l\u0259zz\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u015fi\u015flik, b\u00f6yr\u0259k probleml\u0259ri, qastrit v\u0259 kolit. H\u0259zm sistemi onu par\u00e7alayanda karbohidratlar ql\u00fckoza (\u015f\u0259k\u0259r) \u015f\u0259klind\u0259 qana daxil olur. N\u0259tic\u0259d\u0259 bir insan\u0131n qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259si d\u0259yi\u015fir. Tez-tez \u00e7ox miqdarda karbohidrat yem\u0259k qan \u015f\u0259k\u0259rind\u0259 t\u0259krarlanan s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Zamanla bu insulin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flar\u0131 v\u00fccudunuzun normal insulin reaksiyas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu, insulin m\u00fcqavim\u0259ti, tip 2 diabet v\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131m\u0131 riskini art\u0131r\u0131r. Bu qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 orqanizmd\u0259 hormonlar\u0131 poza bil\u0259n ftalatlar var. Bu kimy\u0259vi t\u0259rkibi y\u00fcks\u0259k olan qidalar\u0131n istehlak\u0131, do\u011fu\u015f q\u00fcsurlar\u0131 da daxil olmaqla reproduktiv probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, fast fooddan nadir istifad\u0259 il\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 x\u00fcsusi bir z\u0259r\u0259r olmayacaq, ancaq h\u0259r g\u00fcn fast food yeyirsinizs\u0259, t\u0259sirli bir d\u0259st\u0259 x\u0259st\u0259lik qazana bil\u0259rsiniz. Q\u0131sa siyah\u0131 t\u0259xmin\u0259n bel\u0259di:<\/p>\n<p><em>&#8211; endokrin sistem (piyl\u0259nm\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si);<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; hormonal s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u0259nfi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq trakt\u0131n\u0131n (m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq trakt\u0131n\u0131n) pozulmas\u0131;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi (insulin istehsal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r, diabet riski);<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; qaraciy\u0259r v\u0259 b\u00f6yr\u0259kl\u0259r;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; di\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; yuxusuzluq (yuxu haqq\u0131nda burada oxuyun) v\u0259 tez-tez miqren;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; xolesterol l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin, qan laxtalar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si.<\/em><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, fast food as\u0131l\u0131l\u0131q da yarad\u0131r v\u0259 bu. X\u00fcsusiyl\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada fast food s\u0259nayesi \u0259n inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 t\u0259l\u0259b olunan sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u018fslind\u0259, fast foodun ilk haz\u0131rlanma tarixi q\u0259dim Romaya gedib \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130sti tortillalar bazarda yolda yeyil\u0259n h\u0259r c\u00fcr \u015firniyyat \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fqab kimi istifad\u0259 olunurdu. Daha sonra bu bo\u015fqablar pizzaya \u00e7evrildi ki, bu da fast foodun klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir. M\u00fcasir fast food tarixi t\u0259xmin\u0259n bir \u0259sr \u0259vv\u0259ld\u0259n ba\u015flay\u0131r. AB\u015e-da \u0259n m\u0259\u015fhur fast food birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri 1940-1950-ci ill\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Bu g\u00fcn o, t\u0259kc\u0259 Amerika m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal m\u0259d\u0259niyy\u0259tin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Eyni AB\u015e-da h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc amerikal\u0131 h\u0259r g\u00fcn fast&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":618305,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715-549x365.jpg",549,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/1469715.jpg",734,488,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir d\u00fcnyada fast food s\u0259nayesi \u0259n inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 t\u0259l\u0259b olunan sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u018fslind\u0259, fast foodun ilk haz\u0131rlanma tarixi q\u0259dim Romaya gedib \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130sti tortillalar bazarda yolda yeyil\u0259n h\u0259r c\u00fcr \u015firniyyat \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fqab kimi istifad\u0259 olunurdu. Daha sonra bu bo\u015fqablar pizzaya \u00e7evrildi ki, bu da fast foodun klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir. M\u00fcasir fast food tarixi t\u0259xmin\u0259n bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=618304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618304\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/618305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=618304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=618304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=618304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}