{"id":62081,"date":"2019-05-28T09:44:03","date_gmt":"2019-05-28T06:44:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=62081"},"modified":"2019-05-28T09:44:03","modified_gmt":"2019-05-28T06:44:03","slug":"s%c9%99r%c9%99f-v%c9%99-qurur-tarixi-28-may-respublika-gunu-qeyd-olunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=62081","title":{"rendered":"\u015e\u0259r\u0259f v\u0259 q\u00fcrur tarixi \u2013 28 May Respublika G\u00fcn\u00fc qeyd olunur"},"content":{"rendered":"<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 h\u0259yat\u0131nda h\u0259m \u015fanl\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259ri il\u0259, h\u0259m d\u0259 qanl\u0131 izl\u0259rl\u0259 qald\u0131.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri v\u0259 birincisi, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (AXC) v\u0259 ya Az\u0259rbaycan Demokratik Resublikas\u0131n\u0131n (ADR) yarad\u0131lmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, m\u0259ml\u0259k\u0259timiz XVIII \u0259srin sonlar\u0131 \u2013 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 xanl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcnd\u00fc, par\u00e7aland\u0131 v\u0259 bununla da h\u0259m \u015fimaldan, h\u0259m c\u0259nubdan onu udmaq, qapmaq, \u0259zm\u0259k, i\u00e7ind\u0259 \u0259ritm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 \u201c\u0259la\u201d \u015fans verildi, 1813 v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n, onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00c7ar Rusiyas\u0131 il\u0259 \u015eah \u0130ran\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 ikiy\u0259 ay\u0131rd\u0131, biri \u015eimali, biri C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131 ilhaq etdi.<\/p>\n<p>Bununla da Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li, \u0259n qaranl\u0131q, \u0259n z\u00fclm\u0259t g\u00fcnl\u0259rin \u0259sas\u0131, ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyuldu.<\/p>\n<p>Amma Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l, ziyal\u0131, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, maarifp\u0259rv\u0259r \u00f6vladlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 fakt\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015fmad\u0131lar, a\u00e7\u0131q v\u0259 gizli \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131lar, dir\u0259ni\u015f g\u00f6st\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u2013 1918-ci ilin 28 May g\u00fcn\u00fc b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259r M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 ba\u015fda olmaqla, milli v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r v\u0259 maarif\u00e7i \u00f6vladlar\u0131n, o\u011fullar\u0131n say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan (\u015eimali Az\u0259rbaycan) \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdi.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259t qurucular\u0131m\u0131z\u0131n, qurucu, istiqlal\u00e7\u0131 babalar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0259sind\u0259 h\u0259min g\u00fcn d\u00fcnyaya yeni \u2013 Az\u0259rbaycan adl\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f do\u011fdu, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk h\u00fcrr, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas\u0131, b\u00fcn\u00f6vr\u0259si qoyuldu&#8230;<\/p>\n<p>Bu, \u00f6z\u00fc il\u0259 b\u0259rab\u0259r bir \u00e7ox ilkl\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu, davam\u0131n\u0131 g\u0259tirdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131ndan sonra m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil ordunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131, 26 iyun 1918-ci il ilk m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan ordusunun yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn, h\u0259m d\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqinin tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 h\u0259kk olundu.<\/p>\n<p>\u0130lk m\u00fcst\u0259qil-demokratik parlamentin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, parlamentarizmin \u0259sas\u0131 m\u0259hz Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>1918-ci ilin dekabr\u0131n 7-d\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentin \u2013Az\u0259rbaycan Parlamentinin yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. \u00c7ox \u0259lam\u0259tdar v\u0259 q\u00fcrurverici hal odur ki, bir \u00e7ox qabaqc\u0131l, inki\u015faf etmi\u015f, demokratiyan\u0131n be\u015fiyi v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n say\u0131lan Avropa, Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti, Az\u0259rbaycan Parlamenti qad\u0131nlara se\u00e7m\u0259k v\u0259 se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ ver\u0259n ilk \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri oldu&#8230;<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><img class=\"imgbcodecent\" src=\"https:\/\/upload.az\/foto\/arxiv\/c1522904907.jpg\" alt=\"\u015e\u0259r\u0259f v\u0259 q\u00fcrur tarixi \u2013 28 May Respublika G\u00fcn\u00fc qeyd olunur\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 bu co\u011frafiyada, \u015f\u0259rq-m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 ilk d\u00fcny\u0259vi ali t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (BDU) \u0259sas\u0131 qoyuldu v\u0259 bu ilin sentyabr\u0131nda bu elm-t\u0259hsil m\u0259b\u0259dinin 100 ya\u015f\u0131 tamam olur.<\/p>\n<p>\u0130lkl\u0259rin say\u0131n\u0131 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131rmaq olar, ancaq bunlar o d\u00f6vr\u00fcn m\u0259nz\u0259r\u0259sini, ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259svir etm\u0259k, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r halda yet\u0259rli say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00f6mr\u00fc uzun \u00e7\u0259km\u0259di, c\u0259mi 23 ay oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini, inki\u015faf\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259y\u0259n, h\u0259zm ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r, \u00c7ar Rusiyas\u0131ndan mahiyy\u0259tc\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259n v\u0259 ondan daha q\u0259ddar olan bol\u015fevikl\u0259r Rusiyas\u0131, h\u0259m\u00e7inin, onun bu regiondak\u0131 vassallar\u0131, buyruq qullar\u0131 olan erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 v\u0259 yerli satq\u0131n, x\u0259yan\u0259tkar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u2013 h\u0259mid sultanovlar\u0131n, \u0259liheyd\u0259r qarayevl\u0259rin, ayna sultanovalar\u0131n, \u00e7ingiz ild\u0131r\u0131mlar\u0131n, q\u0259z\u0259nf\u0259r musab\u0259yovlar\u0131n \u0259li il\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil c\u00fcmhuriyy\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131na son qoyuldu.<\/p>\n<p>28 Maydan ba\u015flanan \u015f\u0259r\u0259fli, \u015fanl\u0131 v\u0259 q\u00fcrurlu yol 28 apreld\u0259 dayand\u0131, yar\u0131m\u00e7\u0131q qald\u0131, Az\u0259rbaycan adl\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f qaranl\u0131\u011fa, z\u00fclm\u0259t\u0259 q\u0259rq edildi. Amma bu yol, bu tarix \u00f6z \u015f\u0259r\u0259fi, \u00f6z \u0259z\u0259m\u0259ti v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyi il\u0259 yadda\u015flarda, hafiz\u0259l\u0259rd\u0259, q\u0259lbl\u0259rin \u0259n d\u0259rin gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 iz buraxd\u0131, taxt ucaltd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin 28 May azadl\u0131q yan\u011f\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k kims\u0259y\u0259 qism\u0259t olmad\u0131.<\/p>\n<p>Bu azadl\u0131q yan\u011f\u0131s\u0131, azadl\u0131q e\u015fqi 1988-ci ilin Qaraba\u011f hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ikinci milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sinin, istiqlal sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131na t\u0259kan verdi v\u0259 1991-ci ilin avqustun 30-da XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 ikinci m\u00fcst\u0259qil c\u00fcmhuriyy\u0259tin b\u00fcn\u00f6vr\u0259si qoyuldu, Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin q\u0259bul etdiyi M\u00fcst\u0259qillik B\u0259yannam\u0259si il\u0259 71 ild\u0259n sonra d\u00fcnya ikinci m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycana \u015fahidlik etdi.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259rimizin dediyi kimi, bir k\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n bayraq bir daha enm\u0259z v\u0259 enm\u0259di&#8230;<\/p>\n<p>101 ya\u015fl\u0131 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 28 ya\u015fl\u0131 ikinci m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan adl\u0131 \u00f6vlad\u0131 bu g\u00fcn n\u0259inki yerl\u0259\u015fdiyi regionun, d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas s\u00f6z v\u0259 n\u00fcfuz sahibl\u0259rind\u0259n biri kimi h\u0259r g\u00fcn imzalar i\u00e7ind\u0259 imzas\u0131n\u0131 tan\u0131td\u0131rmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fas\u0131n 101 ya\u015fl\u0131 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti, C\u00fcmhuriyy\u0259t qurucular\u0131, ya\u015fas\u0131n 28 ya\u015fl\u0131 ikinci m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti!<\/p>\n<p><img class=\"imgbcodecent\" src=\"https:\/\/upload.az\/foto\/arxiv\/1527491591_xx.jpg\" alt=\"\u015e\u0259r\u0259f v\u0259 q\u00fcrur tarixi \u2013 28 May Respublika G\u00fcn\u00fc qeyd olunur\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 h\u0259yat\u0131nda h\u0259m \u015fanl\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259ri il\u0259, h\u0259m d\u0259 qanl\u0131 izl\u0259rl\u0259 qald\u0131. XX \u0259srin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri v\u0259 birincisi, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (AXC) v\u0259 ya Az\u0259rbaycan Demokratik Resublikas\u0131n\u0131n (ADR) yarad\u0131lmas\u0131 idi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, m\u0259ml\u0259k\u0259timiz XVIII \u0259srin sonlar\u0131 \u2013 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 xanl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcnd\u00fc, par\u00e7aland\u0131 v\u0259 bununla da h\u0259m \u015fimaldan, h\u0259m c\u0259nubdan onu udmaq, qapmaq, \u0259zm\u0259k, i\u00e7ind\u0259 \u0259ritm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 \u201c\u0259la\u201d \u015fans verildi, 1813 v\u0259 1828-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n, onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00c7ar Rusiyas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":62082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade-300x180.jpg",300,180,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1559023149resulzade.jpg",549,329,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"XX \u0259sr Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 h\u0259yat\u0131nda h\u0259m \u015fanl\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259ri il\u0259, h\u0259m d\u0259 qanl\u0131 izl\u0259rl\u0259 qald\u0131. XX \u0259srin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri v\u0259 birincisi, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (AXC) v\u0259 ya Az\u0259rbaycan Demokratik Resublikas\u0131n\u0131n (ADR) yarad\u0131lmas\u0131 idi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, m\u0259ml\u0259k\u0259timiz XVIII \u0259srin sonlar\u0131 \u2013 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62081"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}