{"id":623757,"date":"2023-08-24T11:21:56","date_gmt":"2023-08-24T07:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=623757"},"modified":"2023-08-24T11:21:56","modified_gmt":"2023-08-24T07:21:56","slug":"yarim-milyarddan-cox-insanin-dolanisigini-yaxsilasdirmaq-ucun-f%c9%99aliyy%c9%99t-plani-hazirlanir-bes-prioritet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=623757","title":{"rendered":"Yar\u0131m milyarddan \u00e7ox insan\u0131n dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131 haz\u0131rlan\u0131r: Be\u015f prioritet"},"content":{"rendered":"<p>BMT Ba\u015f katibinin m\u00fcavini v\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r, d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Rabab Fatim\u0259 \u201cAvropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259qqi yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cReport\u201d m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri (LLDC) inki\u015faf yolunun \u00f6n\u0259mli m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 dayan\u0131rlar. Onlar d\u0259niz\u0259 birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n olmamas\u0131, co\u011frafi uzaql\u0131q, habel\u0259 d\u00fcnya ticar\u0259ti v\u0259 qlobal d\u0259y\u0259r z\u0259ncirl\u0259ri il\u0259 inteqrasiyan\u0131n olmamas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b inki\u015faf probleml\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin y\u00fcks\u0259k ticar\u0259t x\u0259rcl\u0259ri, m\u0259hdud n\u0259qliyyat infrastrukturu, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tin s\u0259rh\u0259d v\u0259 g\u00f6mr\u00fck qaydalar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Bu amill\u0259r d\u0259 onlar\u0131n ixrac \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini z\u0259ifl\u0259dir v\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131na mane olur. COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, ekstremal hava hadis\u0259l\u0259ri, geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r v\u0259 qlobal makroiqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl \u0259vv\u0259ld\u0259n d\u0259 m\u00f6vcud olan struktur probleml\u0259rini daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, son onillikd\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f nailiyy\u0259tl\u0259rin bir qismini he\u00e7\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n<p><strong>Bu durumda n\u0259 etm\u0259liyik?<\/strong><\/p>\n<p>\u00dczl\u0259\u015fdiyimiz probleml\u0259r ciddidir, amma Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n LLDC-l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf yolunu yenid\u0259n formala\u015fd\u0131rmaq \u00fczr\u0259 bir f\u00fcrs\u0259t p\u0259nc\u0259r\u0259si m\u00f6vcuddur. G\u0259l\u0259n il d\u00fcnya liderl\u0259ri LLDC-l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan yar\u0131m milyarddan \u00e7ox insan\u0131n dolan\u0131\u015f\u0131q imkanlar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131n\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Ruandan\u0131n Kiqali \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 topla\u015facaqlar. Bu m\u00fch\u00fcm konfrans \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 bu h\u0259ft\u0259 Banqkokda ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n da daxil oldu\u011fu Avropa v\u0259 Asiyadan olan 14 LLDC, habel\u0259 onlar\u0131n tranzit qon\u015fular\u0131, inki\u015faf t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 v\u0259 dig\u0259r maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri bir araya g\u0259tir\u0259n t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k. \u0130clasda 2014-c\u00fc ild\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf sah\u0259l\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n LLDC-l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Vyana F\u0259aliyy\u0259t Proqram\u0131n\u0131n (VPoA) icras\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130clasda, h\u0259m\u00e7inin, n\u00f6vb\u0259ti F\u0259aliyy\u0259t Proqram\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn prioritetl\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunacaq. Avropa v\u0259 Asiya \u00fc\u00e7\u00fcn bu prioritetl\u0259r\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 be\u015f \u0259sas sah\u0259 daxil edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Tranzit v\u0259 ticar\u0259tin asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n LLDC-l\u0259rinin qlobal ticar\u0259t land\u015faft\u0131na v\u0259 d\u0259y\u0259r z\u0259ncirl\u0259rin\u0259 daha yax\u015f\u0131 inteqrasiyas\u0131 aktual olaraq qal\u0131r. LLDC-l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259rtl\u0259r \u0259sas\u0131nda qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n tranzit azadl\u0131\u011f\u0131 buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtdir. LLDC-l\u0259r\u0259 beyn\u0259lxalq bazarlara mane\u0259siz \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 yaranan tranzit azadl\u0131\u011f\u0131 Avropa v\u0259 Asiya LLDC-l\u0259rin\u0259 \u00f6z iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259, investisiyalar\u0131 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 v\u0259 qlobal ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 inteqrasiya etm\u0259y\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 ola bil\u0259r. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, habel\u0259 ticar\u0259t v\u0259 regional inteqrasiya potensial\u0131ndan yararlanma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Birp\u0259nc\u0259r\u0259li s\u0259rh\u0259d postlar\u0131, SMART d\u0259hlizl\u0259r v\u0259 intellektual n\u0259qliyyat sisteml\u0259ri (ITS) kimi s\u0259m\u0259r\u0259li s\u0259rh\u0259d infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 da onlar\u0131n ticar\u0259ti art\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 az \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil. Bu t\u0259dbirl\u0259r mallar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tini asanla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 ticar\u0259t x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq potensial\u0131na malikdir. M\u0259rk\u0259zi Asiyada q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolu ticar\u0259tinin \u0259sas seqmenti kimi tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan alt\u0131 LLDC &#8211; \u018ffqan\u0131stan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Tacikistan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan &#8211; \u00c7in, Avropa v\u0259 dig\u0259r regionlar aras\u0131nda mallar\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r kimi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 logistika infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 b\u00fct\u00fcn regionda ticar\u0259t\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Lakin LLDC-l\u0259rd\u0259 v\u0259 onlar\u0131n tranzit qon\u015fular\u0131nda adekvat infrastruktur olmadan, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259ni art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmadan bunlar\u0131n he\u00e7 biri m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n<p><strong>\u0130nfrastrukturun inki\u015faf\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nfrastrukturun inki\u015faf\u0131 LLDC-l\u0259rin \u00fczl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi probleml\u0259r v\u0259 dig\u0259r struktur m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn katalizatordur. Avtomobil, d\u0259mir yolu v\u0259 hava \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, adekvat v\u0259 qorunan infrastruktur mallar v\u0259 insanlar\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259r aras\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li h\u0259r\u0259k\u0259tini asanla\u015fd\u0131ra, n\u0259qliyyat x\u0259rcl\u0259rini v\u0259 tranzit vaxtlar\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r. \u0130T infrastrukturu is\u0259 r\u0259q\u0259msal h\u0259ll\u0259r, ticar\u0259t prosesl\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, iqtisadi \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 elektron ticar\u0259t potensial\u0131ndan istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Asiya Magistral \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Trans-Asiya D\u0259mir Yolu \u015e\u0259b\u0259k\u0259si v\u0259 Avrasiya N\u0259qliyyat Ba\u011flant\u0131lar\u0131 kimi bir \u00e7ox Avrasiya LLDC-l\u0259ri aras\u0131nda n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f nailiyy\u0259tl\u0259ri vur\u011fulamaq vacibdir. Bununla bel\u0259, Avropa v\u0259 Asiyada bir ne\u00e7\u0259 LLDC qeyri-adekvat infrastruktur v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin olmamas\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. \u0130nfrastrukturun inki\u015faf\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n prioritetl\u0259\u015fdirilm\u0259si LLDC-l\u0259rd\u0259n xammal v\u0259 haz\u0131r m\u0259hsullar\u0131n qlobal bazarlara s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na, bununla da \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259rin artmas\u0131na v\u0259 yeni istehsal sektorlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadiyyatlar\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi<\/strong><\/p>\n<p>LLDC-l\u0259r texnoloji ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k daha \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadiyyatlar yaratmal\u0131d\u0131rlar. LLDC iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u0259mt\u0259\u0259 qiym\u0259tl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 bazardak\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 riskl\u0259ri azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k v\u0259 \u0259dal\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn daha sabit bir yol t\u0259min ed\u0259c\u0259k. M\u0259hdud daxili bazarlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri aradan qald\u0131rmaq yolunda regional v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda d\u0259y\u0259r z\u0259ncirl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r imkan n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. LLDC-l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin, yerli m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259 qlobal bazarlara sat\u0131\u015f imkan\u0131 ver\u0259n yeni texnologiyalar\u0131 ara\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Onlayn biznesl\u0259r v\u0259 r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox i\u015ftirak, ki\u00e7ik biznes\u0259 v\u0259 qad\u0131n sahibkarlara d\u0259st\u0259k d\u0259 \u00e7ox vacibdir. Biz bunun d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fahidi olmu\u015fuq &#8211; r\u0259q\u0259msal v\u0259 \u0259laq\u0259 bo\u015fluqlar\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaqla LLDC-l\u0259r qlobal s\u0259hn\u0259d\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini effektiv \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc iqtisadiyyatlar\u0131n qurulmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri co\u011frafiya v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 kimi iqlim\u0259 h\u0259ssas sektorlardan as\u0131l\u0131l\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 Avrasiyan\u0131n LLDC-l\u0259ri iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n qeyri-m\u00fct\u0259nasib \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Eyni zamanda, onlar\u0131n iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 uy\u011funla\u015fma bacar\u0131\u011f\u0131 m\u0259hdud resurslar v\u0259 istehsal imkanlar\u0131, z\u0259if infrastruktur v\u0259 institusional \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlarla h\u00fcdudlan\u0131r. Dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf strategiyalar\u0131, texnologiya transferi v\u0259 iqlim\u0259davaml\u0131 infrastruktura s\u0259rmay\u0259l\u0259rin yat\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 iqlim \u015foklar\u0131na qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fc art\u0131ra bil\u0259r. Sad\u0259 dill\u0259 des\u0259k, haz\u0131rl\u0131q, f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallara qar\u015f\u0131 t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259k qabiliyy\u0259ti, iqlim\u0259d\u00f6z\u00fcml\u00fc yollar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r v\u0259 f\u0259lak\u0259t\u0259davaml\u0131 binalar ticar\u0259t v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri azaltmaqla ekstremal hava hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259sirini minimuma endir\u0259 bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin, ehtiyaclar\u0131 v\u0259 prioritetl\u0259rinin qlobal iqlim m\u00fczakir\u0259l\u0259rin\u0259 daxil edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Avrasiyan\u0131n LLDC-l\u0259ri bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarda s\u00f6z sahibi olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi, bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Makroiqtisadi probleml\u0259rini h\u0259ll etm\u0259k v\u0259 inki\u015faf ehtiyaclar\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xarici maliyy\u0259d\u0259n artan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Avrasiyan\u0131n LLDC-l\u0259ri beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 bazarlar\u0131 v\u0259 yard\u0131m arxitekturas\u0131 da daxil olmaqla qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131rlar. LLDC-l\u0259r tez-tez inki\u015faf ehtiyaclar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259kd\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. M\u00f6vcud siyasi b\u00f6hran zaman\u0131 bu maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 ehtiyaclar\u0131 daha da art\u0131b. Bununla da bir \u00e7ox LLDC-l\u0259rin borc y\u00fck\u00fc art\u0131r v\u0259 bu, onlar\u0131n inki\u015faf s\u0259yl\u0259rin\u0259 mane olur.<\/p>\n<p>N\u00f6vb\u0259ti F\u0259aliyy\u0259t Proqram\u0131nda m\u00fctl\u0259q borc m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. M\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, daxili g\u0259lirl\u0259r, beyn\u0259lxalq yard\u0131mlar v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli institutlardan m\u00fcvafiq maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yinin ayr\u0131lmas\u0131 maliyy\u0259 bo\u015fluqlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6n\u0259mli inki\u015faf layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olacaq. \u0130nki\u015faf t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131, regional inki\u015faf banklar\u0131, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli institutlar v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor inki\u015faf v\u0259 borcla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fli maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259lidir. Bu, LLDC-l\u0259rin \u00e7ox\u015fax\u0259li probleml\u0259rinin h\u0259llind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynayacaq.<\/p>\n<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, Avrasiya LLDC-l\u0259ri bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259 bilm\u0259zl\u0259r.<\/p>\n<p>LLDC-l\u0259r v\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 inki\u015faf t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor aras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olan \u0259n geni\u015f \u00e7oxt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q koalisiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 yeni onillik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan LLDC-l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259kind\u0259n daha vacibdir. \u0130nki\u015faf, t\u0259r\u0259qqi v\u0259 qlobal iqtisadiyyata inteqrasiya m\u00fchitini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kl\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti s\u0259yl\u0259rini birl\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r. LLDC-l\u0259r yaln\u0131z \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, innovasiya v\u0259 ortaq bax\u0131\u015f say\u0259sind\u0259 \u00f6z \u00e7\u0259tinlikl\u0259rinin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 v\u0259 xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha parlaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru yola \u00e7\u0131xa bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n LLDC-l\u0259r \u00fczr\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc konfrans\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bu h\u0259ft\u0259 Banqkokda ke\u00e7iril\u0259n regional toplant\u0131 Avrasiya LLDC-l\u0259rin\u0259 qlobal d\u0259st\u0259yi \u0259ld\u0259 etm\u0259k v\u0259 transformativ d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q qurma\u011fa unikal imkan verir. Liderl\u0259r v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r Asiya v\u0259 Avropada LLDC-l\u0259rin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 bir vaxtda bu g\u00f6r\u00fc\u015f LLDC-l\u0259r, tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 inki\u015faf t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 aras\u0131nda m\u0259nal\u0131 dialoq, innovativ ideyalar, kollektiv ist\u0259kl\u0259r, \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin m\u00fcbadil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir platformaya \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Birlikd\u0259 Avrasiyan\u0131n LLDC-l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259qqiy\u0259 aparan yollar yarada v\u0259 onlar\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa do\u011fru birg\u0259 yolumuzdan k\u0259narda qalmamalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BMT Ba\u015f katibinin m\u00fcavini v\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r, d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Rabab Fatim\u0259 \u201cAvropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259qqi yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b. \u201cReport\u201d m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir: Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":623758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",600,400,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",300,200,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",143,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",375,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/7c3b2f15-82e3-38b1-88e9-8e99b53a0917_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"BMT Ba\u015f katibinin m\u00fcavini v\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r, d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Rabab Fatim\u0259 \u201cAvropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259qqi yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b. \u201cReport\u201d m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir: Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/623757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=623757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/623757\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/623758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=623757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=623757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=623757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}