{"id":624137,"date":"2023-08-25T10:31:39","date_gmt":"2023-08-25T06:31:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=624137"},"modified":"2023-08-25T10:31:39","modified_gmt":"2023-08-25T06:31:39","slug":"bosanma-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99tsizliyi-g%c9%99nc-ail%c9%99l%c9%99ri-qayinanalar-dagidir-iddiasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=624137","title":{"rendered":"Bo\u015fanma m\u0259d\u0259niyy\u0259t(sizliy)i &#8211; G\u0259nc ail\u0259l\u0259ri qay\u0131nanalar da\u011f\u0131d\u0131r iddias\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu: \u201cZorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qad\u0131n\u0131n polis\u0259 m\u00fcraci\u0259tin\u0259 m\u0259n d\u0259 pis bax\u0131ram&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma statistikas\u0131 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bunu statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 s\u00fcbut edir. S\u0259b\u0259bl\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. Ox\u015far olan is\u0259 yaln\u0131z bir \u015feydir: quru statistik r\u0259q\u0259ml\u0259rin arxas\u0131ndak\u0131 ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t konfliktl\u0259ri, u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi-psixoloji sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irm\u0259si, b\u0259z\u0259n d\u0259 q\u0259tll\u0259r, yaxud intihar h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBo\u015fanmalarda \u0259n \u00e7ox g\u00fcnahkar valideynl\u0259rdir. H\u0259tta dey\u0259rdim ki, xan\u0131mlar\u0131n analar\u0131n\u0131n (qay\u0131nanalar &#8211; red.) m\u00f6vqeyi daha \u00e7oxdur. Bo\u015fanan h\u0259r bir q\u0131z\u0131n arxas\u0131nda anas\u0131 dayan\u0131r. S\u0131rf \u0259mlaka g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olurlar. \u00c7ox vaxt\u0131 bar\u0131\u015fma ehtimallar\u0131 s\u0131f\u0131ra d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bunu h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Samir Zeynalov deyib.<\/strong><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, son 3 ild\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri maddi v\u0259ziyy\u0259t yox, valideynl\u0259rin t\u0259zyiqidir: \u201cQ\u0131sas\u0131, bu g\u00fcn insanlar bir-biri il\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli evlilik \u00fc\u00e7\u00fcn araya g\u0259lmirl\u0259r. Sad\u0259c\u0259, \u00f6z rahatl\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 qururlar. G\u0259ncl\u0259r maddi maraqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yox, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 qurmal\u0131d\u0131r. Nikahdan \u00f6nc\u0259 xidm\u0259t yarad\u0131lsa, o zaman insanlar qeyri-r\u0259smi m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olacaqlar. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 bu say az deyil\u201d.<\/p>\n<p>H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi haql\u0131d\u0131rm\u0131? Do\u011frudanm\u0131, bo\u015fanmalarda qay\u0131nanalar\u0131n rolu h\u0259lledicidir? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, milli mentalitet Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin m\u00f6hk\u0259mliyind\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 neqativ v\u0259 ya pozitiv rol oynay\u0131r? Niy\u0259 Az\u0259rbaycanda sivil qaydada, m\u0259d\u0259ni \u015f\u0259kild\u0259 bo\u015fanma faktlar\u0131 azd\u0131r, m\u00fctl\u0259q dava-q\u0131r\u011f\u0131n, polis\u0259 \u015fikay\u0259t, h\u0259tta q\u0259tl hadis\u0259si ba\u015f verm\u0259lidir? \u0130\u015fg\u0259nc\u0259d\u0259n bez\u0259n qad\u0131n\u0131n, g\u0259nc anan\u0131n polis\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sin\u0259 niy\u0259 pis bax\u0131l\u0131r?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/news\/2022\/02\/photo_8520.jpg?v=MjAyMi0wMi0yNCAxMTozMjo1MQ==\" alt=\"\u015eeirl\u0259r - \u018fhm\u0259d Q\u018f\u015e\u018fMO\u011eLU | Edebiyyatqazeti.az\" \/><\/p>\n<p><strong>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f sosioloq\u00a0<strong>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu<\/strong>\u00a0\u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b. Sosioloq qeyd edib ki, indiki c\u0259miyy\u0259td\u0259 qay\u0131nanalar\u0131n rolu 50 il \u0259vv\u0259lki q\u0259d\u0259r deyil: \u201cHaz\u0131rda c\u0259miyy\u0259t d\u0259yi\u015fib, qay\u0131nanalar\u0131n da rolu \u0259vv\u0259lki kimi g\u00fccl\u00fc deyil. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ba\u015fqa amill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Qay\u0131nana amili Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 get-ged\u0259 azalmaqdad\u0131r. \u00c7\u00fcnki\u00a0 indiki g\u0259ncl\u0259r ail\u0259 quranda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, evl\u0259ri ayr\u0131ca olsun, i\u015fl\u0259rin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 olunmas\u0131n, qay\u0131nanalar t\u0259sir etm\u0259sin. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, qay\u0131nanalar\u0131n rolunu s\u0131f\u0131r saymaq da olmaz, lakin onlar h\u0259lledici rol deyil. Bel\u0259likl\u0259, qay\u0131nanalar bo\u015fanmalara t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biridir, amma \u0259sas s\u0259b\u0259b deyil. Bu s\u0259b\u0259bi \u0259sas g\u0259tirm\u0259k qeyri-pe\u015f\u0259kar yana\u015fma olard\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Sosioloq milli mentalitetin Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin m\u00f6hk\u0259mliyind\u0259 neqativ v\u0259 ya pozitiv rol oynamas\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131b: \u201cMilli mentalitetimiz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bir s\u0131ra hallarda yar\u0131m\u00e7\u0131q bildiyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Y\u0259ni milli mentalitetin mahiyy\u0259tini bilm\u0259y\u0259nl\u0259r ondan dan\u0131\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Milli mentalitet\u00a0 \u00e7oxdan yaranm\u0131\u015f, amma ortadan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rdir. Biri var ki, milli kod, hans\u0131 ki, onu ortadan g\u00f6t\u00fcrm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, \u00e7\u00fcnki insanlar\u0131n s\u0259sind\u0259, yeri\u015find\u0259 \u0259dalar\u0131nda \u0259ks olunur. Y\u0259ni milli kod el\u0259 bir \u015feydir ki, onu d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma mentalitet v\u0259rdi\u015fdir, onu d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 n\u0259 var ki? El\u0259 b\u00fct\u00fcn teleseriallar ona g\u00f6r\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131 ki, psixoloqlar, sosioloqlar bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k milli mentaliteti d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00fcsuldan istifad\u0259 edilm\u0259sini t\u0259klif etmi\u015fdil\u0259r. Y\u0259ni \u0259g\u0259r v\u0259rdi\u015f etdiyimiz davran\u0131\u015flar, x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r biz\u0259 mane olursa, onlar\u0131 hans\u0131sa \u00fcsullardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k aradan g\u00f6t\u00fcrm\u0259k olar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu qeyd edib ki, d\u0259yi\u015f\u0259n c\u0259miyy\u0259td\u0259 hans\u0131sa problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yenil\u0259\u015fmi\u015f\u00a0 c\u0259miyy\u0259tin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir: \u201cM\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fmi\u015f c\u0259miyy\u0259tin yeni x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq texnologiyalar qurulmal\u0131d\u0131r, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 d\u00fcnyada geni\u015f elmi metodlar var v\u0259 bu elmi metodlar\u0131 d\u0259rk ed\u0259n, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259murlar laz\u0131md\u0131r ki, bu m\u0259murlar \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r. O ki zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalan qad\u0131n\u0131n polis\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sin\u0259 c\u0259miyy\u0259timizin pis baxmas\u0131na, d\u00fcz edirl\u0259r. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 pis bax\u0131ram. Qad\u0131nlar\u0131n rahat \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rdini, problemini dey\u0259 bil\u0259c\u0259yi sosial i\u015f xidm\u0259ti yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 r\u0259smi orqanlara da bildirmi\u015f\u0259m ki, nec\u0259 ki, m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 polis m\u00fcv\u0259kkili var, el\u0259c\u0259 d\u0259 sosial i\u015f xidm\u0259ti d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Qad\u0131nlar rahat \u015f\u0259kild\u0259 bu m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir. Sosial i\u015f\u00e7inin borcudur ki, problemli, g\u0259rgin ail\u0259l\u0259ri qeyd\u0259 als\u0131n, ail\u0259l\u0259r m\u00fcraci\u0259t etm\u0259y\u0259nd\u0259 bel\u0259, \u00f6zl\u0259ri h\u0259min ail\u0259l\u0259r\u0259 gedib, qohumlarla v\u0259 yaxud dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apars\u0131n, elmi metodlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rs\u00fcn.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bir daha qeyd edir\u0259m ki, g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259n c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 sosial i\u015f xidm\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac var. H\u0259m\u00e7inin t\u0259hsild\u0259 d\u0259 ail\u0259, din, h\u0259yat bilgisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rsl\u0259r t\u0259dris olunmal\u0131 v\u0259 bunun sosial i\u015f xidm\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259lidir. O ki qald\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n sivil formada olmamas\u0131na, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259 sosial i\u015f xidm\u0259ti m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259, bo\u015fanman\u0131n m\u0259d\u0259ni \u015f\u0259kild\u0259 olmas\u0131na v\u0259 yaxud bo\u015fanmaya q\u0259d\u0259r ail\u0259d\u0259ki g\u0259rginliyin azalmas\u0131na nail ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu: \u201cZorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qad\u0131n\u0131n polis\u0259 m\u00fcraci\u0259tin\u0259 m\u0259n d\u0259 pis bax\u0131ram&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma statistikas\u0131 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bunu statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 s\u00fcbut edir. S\u0259b\u0259bl\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. Ox\u015far olan is\u0259 yaln\u0131z bir \u015feydir: quru statistik r\u0259q\u0259ml\u0259rin arxas\u0131ndak\u0131 ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t konfliktl\u0259ri, u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi-psixoloji sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irm\u0259si, b\u0259z\u0259n d\u0259 q\u0259tll\u0259r, yaxud intihar h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma. \u201cBo\u015fanmalarda \u0259n \u00e7ox g\u00fcnahkar valideynl\u0259rdir. H\u0259tta dey\u0259rdim ki, xan\u0131mlar\u0131n analar\u0131n\u0131n (qay\u0131nanalar &#8211; red.) m\u00f6vqeyi daha \u00e7oxdur. Bo\u015fanan h\u0259r bir q\u0131z\u0131n arxas\u0131nda anas\u0131 dayan\u0131r. S\u0131rf \u0259mlaka g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olurlar. \u00c7ox vaxt\u0131 bar\u0131\u015fma ehtimallar\u0131 s\u0131f\u0131ra d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d. Bunu h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Samir Zeynalov deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":624143,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/fb0e71eedfab2be823ac89949a54c7e3.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu: \u201cZorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qad\u0131n\u0131n polis\u0259 m\u00fcraci\u0259tin\u0259 m\u0259n d\u0259 pis bax\u0131ram&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma statistikas\u0131 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bunu statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 s\u00fcbut edir. S\u0259b\u0259bl\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. Ox\u015far olan is\u0259 yaln\u0131z bir \u015feydir: quru statistik r\u0259q\u0259ml\u0259rin arxas\u0131ndak\u0131 ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t konfliktl\u0259ri, u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi-psixoloji sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irm\u0259si, b\u0259z\u0259n d\u0259 q\u0259tll\u0259r, yaxud intihar h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma. \u201cBo\u015fanmalarda \u0259n \u00e7ox g\u00fcnahkar valideynl\u0259rdir. H\u0259tta dey\u0259rdim ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/624137"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=624137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/624137\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/624143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=624137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=624137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=624137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}