{"id":626106,"date":"2023-08-30T10:46:09","date_gmt":"2023-08-30T06:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=626106"},"modified":"2023-08-30T10:46:09","modified_gmt":"2023-08-30T06:46:09","slug":"gunduzun-s%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=626106","title":{"rendered":"G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u015f\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p><strong>Orta m\u0259kt\u0259bin 10-cu sinifind\u0259 oxuyanda satirik divar q\u0259zeti \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131m, karikaturalar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm \u00e7\u0259kirdim. Bir d\u0259f\u0259 m\u0259kt\u0259bin ucqar hiss\u0259sind\u0259ki qar\u011f\u0131l\u0131qda siqaret \u00e7\u0259k\u0259n \u015fagirdl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq \u201cBT\u201d markal\u0131 siqaretin qutusuna gir\u0259n \u015fagirdl\u0259rin karikaturas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmi\u015fdim, q\u0259zeti divara yap\u0131\u015fd\u0131rd\u0131m, d\u0259rs\u0259 girdim, t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u0259 \u00e7\u0131xanda g\u00f6rd\u00fcm ki, q\u0259zetin karikatura hiss\u0259sini c\u0131r\u0131blar. Kim edib? Filank\u0259sl\u0259r. Niy\u0259? Deyibl\u0259r, bizi \u00e7\u0259kib, qar\u011f\u0131l\u0131qda \u0259n \u00e7ox siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bizik.<\/strong><\/p>\n<p>O vaxtdan b\u0259ri m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn karikatura\u00e7\u0131\u00a0<strong>r\u0259ssamlar<\/strong>\u00a0bir t\u0259r\u0259f\u0259dir, o biri r\u0259ssamlar o t\u0259r\u0259f\u0259. G\u00f6z\u0259l s\u0259n\u0259tdir.<\/p>\n<p>Karikatura s\u00f6z\u00fc lat\u0131ncadan g\u0259lir, \u201ccarrus\u201d \u015fi\u015firtm\u0259k dem\u0259kdir. \u0130ctimai-siyasi v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t m\u00f6vzular\u0131nda satirik v\u0259 ya yumoristik r\u0259sml\u0259r\u0259 karikatura deyilir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r \u201cKirpi\u201d v\u0259 rusca \u00e7\u0131xan \u201cKrokodil\u201d jurnallar\u0131nda \u0259la karikaturalar olard\u0131. Sovet d\u00f6vl\u0259tin\u0259 daxil olan b\u00fct\u00fcn m\u00fctt\u0259fiq respublikalar\u0131n v\u0259 federal subyektl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n satirik jurnallar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131 v\u0259 hams\u0131 karikatura \u00e7ap edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Al\u0259m \u015feyl\u0259r vard\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcr\u0259tl\u0259 silahlanman\u0131n q\u0131z\u011f\u0131n vaxt\u0131 (1980-ci ill\u0259r) g\u0259r\u0259k ki, Hollandiyadan olan karikatura\u00e7\u0131 r\u0259ssam Herluf Bidstrup bel\u0259 bir karikatura \u00e7\u0259kmi\u015fdi: kibrit \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn k\u00fck\u00fcrdl\u00fc hiss\u0259sind\u0259 qlobus t\u0259svir olunmu\u015fdu. Baxan d\u0259rhal anlay\u0131rd\u0131 ki, Yer k\u00fcr\u0259sini bu hala sal\u0131blar, bir q\u0131\u011f\u0131lc\u0131ma b\u0259nddir ki, al\u0131\u015fs\u0131n. Bu karikaturaya g\u00f6r\u0259 Bidstrup m\u00fckafat alm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min karkatura h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuald\u0131r, Rusiyan\u0131n eks-prezidenti Dmitri Medvedyev h\u0259r g\u00fcn Apokalipsisd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. El\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, Apokalipsis olanda ham\u0131 q\u0131r\u0131lacaq, birc\u0259 ruslar sa\u011f qalacaq.<\/p>\n<p>Bir d\u0259 23 il \u00f6nc\u0259 r\u0259ssam dostumuz Soltan\u0131n bir r\u0259smi \u00e7ox xo\u015fuma g\u0259lmi\u015fdi, b\u0259lk\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 satirik deyildi, amma \u00e7ox yumoristik idi. Bel\u0259ydi: d\u0259ri-z\u00f6hr\u0259vi h\u0259kimin q\u0259buluna g\u0259l\u0259n ki\u015fi \u00fcz\u00fcn\u00fc doktora tutub F\u00fczulid\u0259n q\u0259z\u0259l deyir: \u201cE\u015fqd\u0259n can\u0131mda bir p\u00fcnhan m\u0259r\u0259z var, ey h\u0259kim\u201d.<\/p>\n<p>\u015e\u0259hriyar Sar\u0131ca qarda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n da \u00e7ox g\u00f6z\u0259l karikaturalar\u0131 var \u2013 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc, satirik, yumoristik.<\/p>\n<p>Bir d\u0259 bir G\u00fcnd\u00fcz A\u011fayev var. Qabiliyy\u0259tin\u0259, istedad\u0131na s\u00f6z yoxdur, amma adam ill\u0259rdir d\u00fc\u015fm\u0259n d\u0259yirman\u0131na su ax\u0131d\u0131r. H\u0259tta ax\u0131r ill\u0259r, g\u00f6r\u00fcr ki, su il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259yirmanlar\u0131 azal\u0131b, g\u00f6t\u00fcr\u00fcb onlar\u0131n elektrik d\u0259yirmanlar\u0131na tok verir, onlar da r\u0259ssam\u0131n \u00f6z xalq\u0131na, d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0259kdiyi r\u0259sml\u0259ri payla\u015f\u0131r, \u00fcy\u00fcd\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 jurnalistl\u0259r\u0259 m\u0259nzil paylananda da G\u00fcnd\u00fcz sarsaq bir karikatura \u00e7\u0259kmi\u015fdi, bi\u0259d\u0259b bir \u015fey idi, amma jurnalistl\u0259rin b\u0259dxahlar\u0131 o bi\u0259b\u0259b karikaturan\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 payla\u015fd\u0131qca payla\u015f\u0131rd\u0131lar. O vaxtdan sonra da G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn karikaturalar\u0131nda insan sa\u011fr\u0131s\u0131 (rusca des\u0259k, \u201czadnitsa\u201d) motivi apar\u0131c\u0131 x\u0259tt t\u0259\u015fkil edirdi. Adam mat qal\u0131rd\u0131 ki, bu adam n\u0259d\u0259n m\u00f6vzunu, m\u0259tl\u0259b\u0259 ordan gir\u0259r\u0259k izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u0259n o, daha bir karikatura \u00e7\u0259kib yay\u0131b, Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259rzaq g\u00f6nd\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259miz\u0259 sata\u015f\u0131b, \u201cYol verin! Humanistl\u0259r g\u0259lir\u201d dey\u0259, \u00f6z al\u0259mind\u0259 ri\u015fx\u0259nd edib, \u00f6z xalq\u0131n\u0131 \u015f\u0259rl\u0259yib.<\/p>\n<p>Adam\u0131 bu i\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 yerl\u0259 bir edib, \u015f\u0259lp\u0259y\u0259 d\u00f6nd\u0259ribl\u0259r, itd\u0259n al\u0131b it\u0259 verirl\u0259r, el\u0259 s\u00f6zl\u0259r, s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r yaz\u0131rlar ki, onlar\u0131 hans\u0131sa bir az emosional adama des\u0259n, gedib \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki b\u0259dnam s\u0259n\u0259tkar bil\u0259-bil\u0259, q\u0259sd\u0259n insanlar\u0131n yaral\u0131 yerind\u0259n vurub, bizi d\u00fc\u015fm\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u201chaqs\u0131z\u201d \u00e7\u0131xar\u0131b, humanistliyimizi \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131b.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u018fl\u0259kb\u0259r \u00f6z statusunda qeyd edir ki, onun da \u00e7\u00f6r\u0259yi bel\u0259 \u015feyl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r. R\u0259ssam xaricd\u0259 ya\u015fay\u0131r, el\u0259 dair\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, onlar n\u0259 sifari\u015f verirl\u0259r, bu da onlar\u0131n sifari\u015fin\u0259 uy\u011fun karikaturalar \u00e7\u0259kir. Sifari\u015f ver\u0259n \u0259claflar da biziml\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik edirl\u0259r, bu da ke\u00e7ib onlar\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259. M\u0259s\u0259l\u0259 budur.<\/p>\n<p>Amma bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var. S\u0259n he\u00e7 bu mill\u0259td\u0259n deyils\u0259n, h\u0259b\u0259\u015fs\u0259n, zulussan, tuareqs\u0259n, Qafqazda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri d\u0259 yax\u015f\u0131 bilirs\u0259n v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 haqs\u0131z\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 yer al\u0131rsan. B\u0259s vicdan, b\u0259s obyrktivlik nec\u0259 oldu?<\/p>\n<p>\u0130ndi Az\u0259rbaycan\u0131n humanistliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na alan o\u011flan, erm\u0259nil\u0259rdirmi humanist? Erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131da, Ball\u0131qayada, Me\u015f\u0259lid\u0259, A\u011fdabanda, K\u0259rkicahanda, Qarada\u011fl\u0131da, Ba\u015fl\u0131beld\u0259, i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri yerl\u0259rd\u0259 minl\u0259rl\u0259 m\u00fclki adam g\u00fcll\u0259l\u0259yibl\u0259r, \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri \u015f\u0259xsl\u0259ri apar\u0131b erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259rin m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 ba\u015flar\u0131n\u0131 k\u0259sibl\u0259r. 3 ildir m\u00fcharib\u0259 qurtar\u0131b, h\u0259l\u0259 d\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f yerl\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar a\u015fkar olunur&#8230; He\u00e7 bu xalq\u0131n o\u011flu deyils\u0259n, bu b\u0259\u015f\u0259r faci\u0259sidir ax\u0131. Hesab el\u0259 ki, bu \u00f6l\u0259nl\u0259r Ruandada xutular t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl edil\u0259n tutsil\u0259rdir, s\u0259n niy\u0259 xutular\u0131n t\u0259r\u0259fini tutursan, yaramaz?<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Qafqazda erm\u0259nil\u0259r\u0259 qahmar \u00e7\u0131xan Fransa Ruandada xutulara t\u0259r\u0259f olmu\u015f, tutsil\u0259rin q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na k\u00f6m\u0259k etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Biz humanist olmay\u0131b n\u0259 etmi\u015fik, vicdanslz? Bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259hqir ed\u0259n erm\u0259ni g\u0259d\u0259l\u0259rini tutduq, asmad\u0131q, k\u0259sm\u0259dik, 10 sutka i\u015f v\u0259 bir balaca qulaqburmas\u0131 verdik, bir h\u0259ft\u0259d\u0259n sonra \u00e7\u0131x\u0131b c\u0259h\u0259nn\u0259m olacaqlar xarabalar\u0131na. Bizim yerimizd\u0259 erm\u0259nil\u0259r olsa, n\u0259 ed\u0259rdi? Ham\u0131s\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131b Erablur q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131na aparard\u0131lar v\u0259 sonra ilim-ilim itir\u0259rdil\u0259r. Nec\u0259 ki onlar\u0131n \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc 4 min adamdan 30 ildir x\u0259b\u0259r yoxdur.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u0259n\u0259c\u0259n vay-n\u00f6fs\u0259 qopar\u0131rd\u0131lar ki, humanitar f\u0259lak\u0259tdir, ac\u0131ndan \u00f6l\u00fcr\u00fck, amma bu g\u00fcn 40 ton \u0259rza\u011fa yiy\u0259 durmurlar. Dem\u0259k, ac\u0131ndan \u00f6lm\u00fcrl\u0259r, \u201cac q\u0131l\u0131nca \u00e7apar\u201d deyibl\u0259r, bunlar kor at\u0131 minib k\u00f6nd\u0259l\u0259n \u00e7ap\u0131rlar, bizim g\u00fcnd\u00fczkimil\u0259r d\u0259 onlara d\u0259st\u0259k verir.<\/p>\n<p>Vallah, bu manqurtluq da deyil, kollaborasionistlik d\u0259 deyil, n\u0259s\u0259 ba\u015fqa \u015feydir, daha iyr\u0259nc, daha murdar bir \u015feydir.<\/p>\n<p>Bil\u0259n varsa, desin, yazs\u0131n, erm\u0259nil\u0259rin i\u00e7ind\u0259 d\u0259 \u00f6z xalq\u0131na qar\u015f\u0131 bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259nl\u0259r, bizim d\u0259yirman\u0131m\u0131za su t\u00f6k\u0259nl\u0259r var? Yoxsa bel\u0259 ed\u0259nl\u0259r yaln\u0131z bizimkil\u0259rdir?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orta m\u0259kt\u0259bin 10-cu sinifind\u0259 oxuyanda satirik divar q\u0259zeti \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131m, karikaturalar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm \u00e7\u0259kirdim. Bir d\u0259f\u0259 m\u0259kt\u0259bin ucqar hiss\u0259sind\u0259ki qar\u011f\u0131l\u0131qda siqaret \u00e7\u0259k\u0259n \u015fagirdl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq \u201cBT\u201d markal\u0131 siqaretin qutusuna gir\u0259n \u015fagirdl\u0259rin karikaturas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmi\u015fdim, q\u0259zeti divara yap\u0131\u015fd\u0131rd\u0131m, d\u0259rs\u0259 girdim, t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u0259 \u00e7\u0131xanda g\u00f6rd\u00fcm ki, q\u0259zetin karikatura hiss\u0259sini c\u0131r\u0131blar. Kim edib? Filank\u0259sl\u0259r. Niy\u0259? Deyibl\u0259r, bizi \u00e7\u0259kib, qar\u011f\u0131l\u0131qda \u0259n \u00e7ox siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bizik. O vaxtdan b\u0259ri m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn karikatura\u00e7\u0131\u00a0r\u0259ssamlar\u00a0bir t\u0259r\u0259f\u0259dir, o biri r\u0259ssamlar o t\u0259r\u0259f\u0259. G\u00f6z\u0259l s\u0259n\u0259tdir. Karikatura s\u00f6z\u00fc lat\u0131ncadan g\u0259lir, \u201ccarrus\u201d \u015fi\u015firtm\u0259k dem\u0259kdir. \u0130ctimai-siyasi v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t m\u00f6vzular\u0131nda satirik v\u0259 ya yumoristik r\u0259sml\u0259r\u0259 karikatura deyilir. \u018fvv\u0259ll\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":626107,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/f7a5ce45aad795882d3a37b1d3bd21c4.jpg",640,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Orta m\u0259kt\u0259bin 10-cu sinifind\u0259 oxuyanda satirik divar q\u0259zeti \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131m, karikaturalar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm \u00e7\u0259kirdim. Bir d\u0259f\u0259 m\u0259kt\u0259bin ucqar hiss\u0259sind\u0259ki qar\u011f\u0131l\u0131qda siqaret \u00e7\u0259k\u0259n \u015fagirdl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq \u201cBT\u201d markal\u0131 siqaretin qutusuna gir\u0259n \u015fagirdl\u0259rin karikaturas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmi\u015fdim, q\u0259zeti divara yap\u0131\u015fd\u0131rd\u0131m, d\u0259rs\u0259 girdim, t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u0259 \u00e7\u0131xanda g\u00f6rd\u00fcm ki, q\u0259zetin karikatura hiss\u0259sini c\u0131r\u0131blar. Kim edib? Filank\u0259sl\u0259r. Niy\u0259? Deyibl\u0259r, bizi \u00e7\u0259kib, qar\u011f\u0131l\u0131qda \u0259n \u00e7ox siqaret&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=626106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626106\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/626107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=626106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=626106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=626106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}