{"id":626894,"date":"2023-08-31T15:19:47","date_gmt":"2023-08-31T11:19:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=626894"},"modified":"2023-08-31T15:19:47","modified_gmt":"2023-08-31T11:19:47","slug":"almaniyali-alim-olk%c9%99-kiv-in-erm%c9%99nip%c9%99r%c9%99st-q%c9%99r%c9%99zini-ifsa-edib-imperialist-t%c9%99cavuzkar-prinsipl%c9%99rl%c9%99-isl%c9%99m%c9%99yin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=626894","title":{"rendered":"Almaniyal\u0131 alim \u00f6lk\u0259 K\u0130V-in erm\u0259nip\u0259r\u0259st q\u0259r\u0259zini if\u015fa edib: \u201c\u0130mperialist-t\u0259cav\u00fczkar prinsipl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Almaniyan\u0131n b\u0259zi k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 (K\u0130V) Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259r\u0259zli silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rin n\u0259\u015fri v\u0259 yay\u0131mlanmas\u0131 son vaxtlar intensivl\u0259\u015fib. Avqustun 10-da h\u0259ft\u0259lik \u201cDie ZEIT\u201d q\u0259zetind\u0259 m\u00fcxbirl\u0259r Alise Bota v\u0259 Marian Mitrovun d\u0259rc etdirdikl\u0259ri \u201cD\u00fcnyan\u0131n unutdu\u011fu: Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259n sonra avqustun 24-d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u201cTagesspiegel\u201d q\u0259zetind\u0259 erm\u0259ni\u015f\u00fcnas alim, Berlin Azad Universitetinin ke\u00e7mi\u015f dosenti Tessa Hoffman\u0131n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda genosid t\u0259hl\u00fck\u0259si? D\u00fcnya erm\u0259nil\u0259rin acl\u0131q \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 imkan verir &#8211; \u00f6z maraqlar\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259si n\u0259\u015fr olunub. Avqustun 27-d\u0259 \u201cDie Welt\u201d q\u0259zetinin onlayn burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcxbir Pavel Lok\u015finin \u201cYaln\u0131z \u201cm\u00fcbariz\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131\u201d &#8211; n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Avropa genosid x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na laqeyd yana\u015f\u0131r\u201d m\u0259qal\u0259si yay\u0131mlan\u0131b, avqustun 28-d\u0259 is\u0259 \u201cTAZ\u201c q\u0259zetind\u0259 Tiqran Petrosyan\u0131n \u201cD\u00f6z\u00fcl\u0259n genosid: Almaniya da bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r\u201c m\u0259qal\u0259si \u00e7ap olunub.<\/p>\n<p>Jurnalistl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Erm\u0259nistan \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131ya v\u0259 \u0259sl\u0259n erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan \u015f\u0259xs\u0259 d\u0259 imkan verilir ki, Almaniyan\u0131n \u0259sas apar\u0131c\u0131 m\u0259tbu orqanlar\u0131nda Az\u0259rbaycan, onun siyasi r\u0259hb\u0259rliyi \u0259leyhin\u0259 k\u0259skin q\u0259r\u0259zli yaz\u0131larla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etsinl\u0259r. \u201cHumanitar f\u0259lak\u0259t\u201d, \u201cxristian erm\u0259ni \u0259hali acl\u0131qla genosid\u0259 m\u0259ruz qoyulur\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif K\u0130V-d\u0259 d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131laraq tirajlanmaqdad\u0131r. Yerli n\u00fcfuzlu v\u0259 geni\u015f tiraja malik m\u0259tbu orqanlar vasit\u0259sil\u0259 Almaniya h\u00f6kum\u0259tin\u0259 t\u0259zyiq edilir ki, \u201cseyr\u00e7i v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsiz m\u00f6vqe tutma\u011f\u0131 dayand\u0131rs\u0131n v\u0259 yard\u0131m etsin\u201d.<\/p>\n<p>Hoffman, Petrosyan v\u0259 Lok\u015fin yaz\u0131lar\u0131nda tarixi faktlar\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar t\u0259hrif edibl\u0259r. Petrosyan v\u0259 Hoffman\u0131n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Stalin t\u0259r\u0259find\u0259n 1921-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana birl\u0259\u015fdirilib\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan 2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi pozaraq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa h\u00fccum edib\u201d kimi absurd fikirl\u0259ri m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259r \u201ctarix\u0259n m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 v\u0259 m\u00fctl\u0259q \u00e7oxluqda ya\u015fad\u0131qlar\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda &#8211; b\u00f6y\u00fck bir h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tll\u0259r t\u00f6r\u0259dilir\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131ndak\u0131 yegan\u0259 quru \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu 2022-ci ilin dekabr\u0131ndan ba\u011flayaraq oradak\u0131 erm\u0259nil\u0259ri genosid\u0259 m\u0259ruz qoyur\u201d kimi fikirl\u0259ri oxucunun beynin\u0259 yeritm\u0259y\u0259 c\u0259hd edibl\u0259r. Hoffman v\u0259 Petrosyan fikirl\u0259rin\u0259 \u201c\u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r qatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d Pensilvaniyadak\u0131 genosidin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 Lemkin \u0130nstitutu, Genosid Ara\u015fd\u0131ran Aliml\u0259rin Beyn\u0259lxalq Assosiasiyas\u0131 v\u0259 Beyn\u0259lxalq Cinay\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259sinin ke\u00e7mi\u015f ba\u015f prokuroru Moreno Okampoya istinadla \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda ciddi genosid t\u0259hl\u00fck\u0259sinin m\u00f6vcudlu\u011funu \u201c\u0259sasland\u0131r\u0131blar\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259r \u00fc\u00e7 m\u0259qal\u0259d\u0259 A\u0130 \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Az\u0259rbaycan qaz\u0131na g\u00f6r\u0259 seyr\u00e7i m\u00f6vqe tutduqlar\u0131 iddia olunur. Hoffman v\u0259 Petrosyan 1915-ci il hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 paralell\u0259r apar\u0131r, beyn\u0259lxalq al\u0259min o vaxt da, indi d\u0259 laqeyd qalmas\u0131n\u0131 \u201cpisl\u0259yirl\u0259r\u201d. Petrosyan v\u0259 Lok\u015fin m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 federal h\u00f6kum\u0259tin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc Steffen Hebe\u015ftrayta m\u0259tbuat konfrans\u0131nda bu bar\u0259d\u0259 \u00fcnvanlanan suala onun cavab\u0131ndan b\u0259zi ifad\u0259l\u0259ri q\u0259r\u0259zli se\u00e7\u0259r\u0259k federal h\u00f6kum\u0259tin h\u0259r\u0259k\u0259tsiz m\u00f6vqeyinin t\u0259sdiqi kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Petrosyan h\u0259tta ir\u0259li ged\u0259r\u0259k \u201cb\u00fcg\u00fcnk\u00fc Almaniyan\u0131n 1915-ci ild\u0259ki Almaniya \u0130mperiyas\u0131 kimi bu soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259sind\u0259 m\u0259suliyy\u0259tinin oldu\u011funu\u201d iddia edir.<\/p>\n<p>Lok\u015fin \u201cDie Welt&#8221; q\u0259zetind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ali siyasi r\u0259hb\u0259rliyini \u201cerm\u0259nil\u0259ri ya Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259k, ya da m\u00fchacir\u0259t etm\u0259k se\u00e7imi qar\u015f\u0131s\u0131nda\u201c qoymaqla \u201cgenosid\u0259 m\u0259hkum etm\u0259kd\u0259\u201d ittiham edir.<\/p>\n<p>Almaniyal\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f alim, Qafqaz regionunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131, \u201c\u015eu\u015fan\u0131n irsi\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi Mixael Raynhard Hess burada adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n q\u0259zetl\u0259rd\u0259n h\u0259r birinin redaksiyas\u0131na m\u00fcf\u0259ss\u0259l v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f etiraz m\u0259ktubu g\u00f6nd\u0259rib v\u0259 onlar\u0131 \u00f6z \u201cFacebook\u201d s\u0259hif\u0259sind\u0259 payla\u015f\u0131b. Hess h\u0259r \u00fc\u00e7 alman q\u0259zetini \u201ca\u00e7\u0131q-a\u015fkar s\u0259hv ittihamlar\u201d yaymaqda v\u0259 \u201cerm\u0259ni mifoloji fikirl\u0259rini t\u0259krarlamaqda\u201d ittiham edib.<\/p>\n<p>M.Hess oxucu m\u0259ktubunda \u201cTagesspiegel\u201di \u201cerm\u0259ni r\u0259vay\u0259tl\u0259ri\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan \u201ctamamil\u0259 birt\u0259r\u0259fli\u201d v\u0259 \u201cyoxlan\u0131lmam\u0131\u015f\u201d material yaymaqda g\u00fcnahland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Alim \u201cTAZ\u201da etiraz m\u0259ktubunda Petrosyan\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa zidd olaraq h\u00fccum etmi\u015fdir\u201d fikrini \u201cabsurd v\u0259 d\u0259lilik\u201d adland\u0131r\u0131b. Hess beyn\u0259lxalq h\u00fcququn h\u0259m de-yure, h\u0259m d\u0259 de-fakto ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n \u0259razisinin bir hiss\u0259si oldu\u011funu v\u0259 \u201cBMT T\u015e-nin 1993-c\u00fc il q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin bu \u0259razil\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisi kimi t\u0259sdiq etdiyini\u201c yaz\u0131b. O, Hoffman v\u0259 Petrosyan\u0131n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n 1921-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana verilm\u0259sin\u0259\u201d dair fikirl\u0259rini \u201cerm\u0259ni tarix mifologiyas\u0131n\u0131n reproduksiyas\u0131\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k ziddiyy\u0259tli, tamamil\u0259 uydurulmu\u015f iddia adland\u0131r\u0131b. Alman alim qeyd edib ki, \u201cQafqaz b\u00fcrosu t\u0259kc\u0259 Stalind\u0259n ibar\u0259t olmay\u0131b, kollegial idar\u0259 edil\u0259n orqan olub, Stalin 1921-ci ild\u0259 bol\u015fevik d\u00f6vl\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri deyildi\u201c. O, h\u0259tta yeni tarixi m\u0259nb\u0259y\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k yaz\u0131b ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Stalin 4-5 iyul iclaslar\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259yib. Tarixi fakt budur ki, \u201cQafqaz b\u00fcrosunun q\u0259bul etdiyi, orijinal\u0131 rus dilind\u0259 olan Protokolda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 saxlanmas\u0131\/qalmas\u0131 (\u201c\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u044c\u201d) ifad\u0259si i\u015fl\u0259nib\u201d.<\/p>\n<p>Hess \u201cDie Welt\u201d q\u0259zetinin d\u0259 \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131 ritorikal\u0131 xor\u201da qo\u015fulmas\u0131n\u0131 pisl\u0259yib v\u0259 bu n\u0259\u015frin Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tini ikili standart kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k q\u0259zeti imperialist-t\u0259cav\u00fczkar prinsipl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u201cReport\u201d \u0130nformasiya Agentliyi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Almaniyan\u0131n b\u0259zi k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 (K\u0130V) Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259r\u0259zli silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rin n\u0259\u015fri v\u0259 yay\u0131mlanmas\u0131 son vaxtlar intensivl\u0259\u015fib. Avqustun 10-da h\u0259ft\u0259lik \u201cDie ZEIT\u201d q\u0259zetind\u0259 m\u00fcxbirl\u0259r Alise Bota v\u0259 Marian Mitrovun d\u0259rc etdirdikl\u0259ri \u201cD\u00fcnyan\u0131n unutdu\u011fu: Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259n sonra avqustun 24-d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u201cTagesspiegel\u201d q\u0259zetind\u0259 erm\u0259ni\u015f\u00fcnas alim, Berlin Azad Universitetinin ke\u00e7mi\u015f dosenti Tessa Hoffman\u0131n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda genosid t\u0259hl\u00fck\u0259si? D\u00fcnya erm\u0259nil\u0259rin acl\u0131q \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 imkan verir &#8211; \u00f6z maraqlar\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259si n\u0259\u015fr olunub. Avqustun 27-d\u0259 \u201cDie Welt\u201d q\u0259zetinin onlayn burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcxbir Pavel Lok\u015finin \u201cYaln\u0131z \u201cm\u00fcbariz\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131\u201d &#8211; n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Avropa genosid x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na laqeyd&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":626895,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/0efee2cb-eef5-3252-b10c-381820ab50cb_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Almaniyan\u0131n b\u0259zi k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 (K\u0130V) Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259r\u0259zli silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rin n\u0259\u015fri v\u0259 yay\u0131mlanmas\u0131 son vaxtlar intensivl\u0259\u015fib. Avqustun 10-da h\u0259ft\u0259lik \u201cDie ZEIT\u201d q\u0259zetind\u0259 m\u00fcxbirl\u0259r Alise Bota v\u0259 Marian Mitrovun d\u0259rc etdirdikl\u0259ri \u201cD\u00fcnyan\u0131n unutdu\u011fu: Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259n sonra avqustun 24-d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u201cTagesspiegel\u201d q\u0259zetind\u0259 erm\u0259ni\u015f\u00fcnas alim, Berlin Azad Universitetinin ke\u00e7mi\u015f dosenti Tessa Hoffman\u0131n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda genosid&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=626894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/626895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=626894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=626894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=626894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}