{"id":631025,"date":"2023-09-10T08:44:08","date_gmt":"2023-09-10T04:44:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=631025"},"modified":"2023-09-10T08:44:08","modified_gmt":"2023-09-10T04:44:08","slug":"psixoloq-usaq-d%c9%99rs-oxumursa-disleksiyasi-ola-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=631025","title":{"rendered":"Psixoloq: \u201cU\u015faq d\u0259rs oxumursa, disleksiyas\u0131 ola bil\u0259r\u201d"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259z\u0259n u\u015faqlar\u0131m\u0131z oxuyub-yazmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Biz is\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan he\u00e7 n\u0259d\u0259 geri qalmamas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. B\u0259z\u0259n \u00f6vlad\u0131m\u0131z kitab v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 m\u0259tni oxuyanda s\u00f6zl\u0259ri s\u0259hv t\u0259l\u0259ff\u00fcz edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, t\u0259nb\u0259llik edirl\u0259r, ya da oxumaq ist\u0259mirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda a\u011f\u0131la bu sual g\u0259l\u0259 bil\u0259r: b\u0259lk\u0259 m\u0259nim \u00f6vlad\u0131m disleksiyad\u0131r?<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Psixologiya Akademiyas\u0131n\u0131n psixoloqu Ezgi \u015eahin m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 AzEdu.az-a dan\u0131\u015f\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cPedaqogikada disleksiya x\u00fcsusi \u00f6yr\u0259nm\u0259 \u00e7\u0259tinliyi kimi tan\u0131n\u0131r. Lat\u0131nca \u201cs\u00f6z\u201d v\u0259 \u201cpoz\u011funluq\u201d s\u00f6zl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Disleksiya anadang\u0259lm\u0259, inki\u015faf v\u0259 z\u0259d\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq ikiy\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Anadang\u0259lm\u0259 disleksiya do\u011fum \u0259vv\u0259li, do\u011fum zaman\u0131 v\u0259 do\u011fum sonras\u0131 f\u0259sadlara ba\u011fl\u0131 olaraq \u00fc\u00e7\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Anadang\u0259lm\u0259 disleksiyaya pis qidalanma, hamil\u0259lik zaman\u0131 ke\u00e7iril\u0259n infeksiyalar v\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Uzun v\u0259 \u00e7\u0259tin do\u011fu\u015f zaman\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n n\u0259f\u0259s almas\u0131ndak\u0131 gecikm\u0259 v\u0259 sonradan ke\u00e7irdiyi q\u0131zd\u0131rmal\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r d\u0259 disleksiyan\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259ndir. \u0130rsi faktorlara ba\u011fl\u0131 olaraq da disleksiya ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r. Disleksiya \u0259sas\u0259n anadang\u0259lm\u0259 bir problem oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlarda erk\u0259n ya\u015flarda &#8211;\u00a0t\u0259xmin\u0259n 4-5 ya\u015flar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p>Psixoloq u\u015faqlarda disleksiya \u0259lam\u0259tl\u0259rini d\u0259 sadalay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n\u0131z oxuma, e\u015fitm\u0259, dan\u0131\u015fma, yazmada \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirs\u0259, dan\u0131\u015fmada gecikm\u0259l\u0259r varsa, yeni s\u00f6zl\u0259ri gec \u00f6yr\u0259nirs\u0259, h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 koordinasiya pozuqlu\u011funa yol verirs\u0259, h\u0259rfl\u0259ri qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131rsa, riyazi \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259 problem (toplama, \u00e7\u0131xma, vurma, b\u00f6lm\u0259) ya\u015fay\u0131rsa, istiqam\u0259t (sa\u011f, sol, yuxar\u0131, a\u015fa\u011f\u0131) v\u0259 zaman (d\u00fcn\u0259n, bu g\u00fcn, sabah, \u0259vv\u0259l, sonra) anlay\u0131\u015flar\u0131nda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirs\u0259, dan\u0131\u015fark\u0259n s\u00f6zl\u0259ri do\u011fru yerd\u0259 istifad\u0259 etmirs\u0259, analiz etm\u0259 problemi ya\u015fay\u0131rsa, bunlar disleksiya \u0259lam\u0259tl\u0259ridir. Disleksiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi psixoloji testl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur. \u018fg\u0259r yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259rin bir ne\u00e7\u0259si u\u015faqda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verirs\u0259, m\u00fctl\u0259q psixoloqla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Psixoloq bu m\u00f6vzuda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin h\u0259ssas yana\u015fmal\u0131 oldu\u011funu da x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cDisleksiyas\u0131 olan u\u015faqlara m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r n\u0259yis\u0259 gec qavrad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 s\u0259rt reaksiya verm\u0259m\u0259li,onlar\u0131n\u00a0 \u00f6zg\u00fcv\u0259nl\u0259rini sars\u0131tmamal\u0131d\u0131rlar. \u201cBilmirs\u0259n, anlam\u0131rsan, gec qavray\u0131rsan\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dilm\u0259m\u0259lidir. Haz\u0131rda bir pasientim var ki, ona d\u00fczg\u00fcn yana\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma yaran\u0131b v\u0259 biz bu problemi aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u00c7ox vaxt m\u00fc\u0259lliml\u0259r valideynl\u0259r\u0259 deyirl\u0259r ki, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131zda problem var, geri qal\u0131r v\u0259 s. \u018fksin\u0259, disleksiyas\u0131 olan u\u015faqlar\u0131n m\u0259kt\u0259bd\u0259 yax\u015f\u0131 oxuya bilm\u0259 potensial\u0131 y\u00fcks\u0259k olur, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n z\u0259ka c\u0259h\u0259td\u0259n he\u00e7 bir problemi yoxdur. Sad\u0259c\u0259, onlara vaxt\u0131nda diaqnoz qoyulmal\u0131 v\u0259 d\u00fczg\u00fcn proqramla psixoloq n\u0259zar\u0259tind\u0259 bu probleml\u0259r aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259z\u0259n u\u015faqlar\u0131m\u0131z oxuyub-yazmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Biz is\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan he\u00e7 n\u0259d\u0259 geri qalmamas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. B\u0259z\u0259n \u00f6vlad\u0131m\u0131z kitab v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 m\u0259tni oxuyanda s\u00f6zl\u0259ri s\u0259hv t\u0259l\u0259ff\u00fcz edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, t\u0259nb\u0259llik edirl\u0259r, ya da oxumaq ist\u0259mirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda a\u011f\u0131la bu sual g\u0259l\u0259 bil\u0259r: b\u0259lk\u0259 m\u0259nim \u00f6vlad\u0131m disleksiyad\u0131r? Az\u0259rbaycan Psixologiya Akademiyas\u0131n\u0131n psixoloqu Ezgi \u015eahin m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 AzEdu.az-a dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cPedaqogikada disleksiya x\u00fcsusi \u00f6yr\u0259nm\u0259 \u00e7\u0259tinliyi kimi tan\u0131n\u0131r. Lat\u0131nca \u201cs\u00f6z\u201d v\u0259 \u201cpoz\u011funluq\u201d s\u00f6zl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Disleksiya anadang\u0259lm\u0259, inki\u015faf v\u0259 z\u0259d\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq ikiy\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Anadang\u0259lm\u0259 disleksiya do\u011fum \u0259vv\u0259li, do\u011fum zaman\u0131 v\u0259 do\u011fum&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":631029,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/FotoJet-2-9.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259z\u0259n u\u015faqlar\u0131m\u0131z oxuyub-yazmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Biz is\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan he\u00e7 n\u0259d\u0259 geri qalmamas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. B\u0259z\u0259n \u00f6vlad\u0131m\u0131z kitab v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 m\u0259tni oxuyanda s\u00f6zl\u0259ri s\u0259hv t\u0259l\u0259ff\u00fcz edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, t\u0259nb\u0259llik edirl\u0259r, ya da oxumaq ist\u0259mirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda a\u011f\u0131la bu sual g\u0259l\u0259 bil\u0259r: b\u0259lk\u0259 m\u0259nim \u00f6vlad\u0131m disleksiyad\u0131r? Az\u0259rbaycan Psixologiya Akademiyas\u0131n\u0131n psixoloqu Ezgi \u015eahin m\u00f6vzu il\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631025"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=631025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/631029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=631025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=631025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=631025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}