{"id":634531,"date":"2023-09-19T09:06:37","date_gmt":"2023-09-19T05:06:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=634531"},"modified":"2023-09-19T09:06:37","modified_gmt":"2023-09-19T05:06:37","slug":"karantin-ehtimali-ciddil%c9%99sir-bu-s%c9%99xsl%c9%99r-yenid%c9%99n-risk-altindadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=634531","title":{"rendered":"Karantin ehtimal\u0131 ciddil\u0259\u015fir &#8211; bu \u015f\u0259xsl\u0259r yenid\u0259n risk alt\u0131ndad\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi COV\u0130D-l\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259haliy\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdi; N\u0259zrin Mustafayeva: \u201cBu \u015ftam\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lkil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yoluxuculuq s\u00fcr\u0259ti daha y\u00fcks\u0259kdir\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cSon d\u00f6vrl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 koronavirusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeni \u015ftam\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 da z\u0259ruri profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir. COV\u0130D-19-a yoluxmalar\u0131n say\u0131 artarsa, karantin t\u0259dbirl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r\u201d. Bunu mediaya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259kim-infeksionist L\u0259man Qalimova deyib.<\/strong><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, COV\u0130D-19-un yeni \u015ftam\u0131 olan \u201cEris\u201din bir x\u00fcsusiyy\u0259ti var ki, insanlar\u0131n immun sistemind\u0259 gizl\u0259n\u0259 bilir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 yeni \u015ftam insanlarda a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r: \u201cBu s\u0259b\u0259bd\u0259n insanlar maksimum \u015f\u0259kild\u0259 qorunmal\u0131d\u0131rlar. \u018fsas\u0259n d\u0259 vaksinasiyas\u0131 olmayan insanlar t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. H\u0259m\u00e7inin yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri, onkoloji, revmatoloji x\u0259st\u0259liyi v\u0259 immun sistemi a\u015fa\u011f\u0131 olanlar riskl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Hamil\u0259 v\u0259 azya\u015fl\u0131lar x\u00fcsus\u0259n \u00f6zl\u0259rini qorumal\u0131d\u0131rlar. Bol maye q\u0259bul etm\u0259li, maskadan istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Havalar soyudu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vs\u00fcmi infeksiyalar\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6n\u0259md\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim-infeksionist qeyd edib ki, s\u0259rh\u0259dl\u0259r a\u00e7\u0131q oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar diqq\u0259tli olmal\u0131, \u00f6zl\u0259rini qorumal\u0131 v\u0259 vaksinasiya olunmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki immun sistemi a\u015fa\u011f\u0131 olanlar n\u0259inki koronavirusun \u201cEris\u201d n\u00f6v\u00fcn\u0259, b\u00fct\u00fcn \u015ftamlara yoluxa bil\u0259rl\u0259r: \u201cQida rejimin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmal\u0131, sosial m\u0259saf\u0259 saxlamaq, toplum olan yerl\u0259rd\u0259n uzaq durmaqla insanlar \u00f6zl\u0259rini v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131 qoruya bil\u0259rl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>B\u0259s x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7irmi\u015f, lakin peyv\u0259nd olunmam\u0131\u015f insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn risk d\u0259r\u0259c\u0259si nec\u0259dir? Az\u0259rbaycanda haz\u0131rda hans\u0131 vaksinl\u0259r istifad\u0259 olunur v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaksin varm\u0131? Peyv\u0259nd olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hara m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2021\/3\/1200x630\/16335137291865549826_1200x630.jpg\" alt=\"N\u0259zrin Mustafayeva: \u00d6lk\u0259d\u0259 COVID-19 \u0259leyhin\u0259 vaksinl\u0259\u015fm\u0259 g\u00f6st\u0259ricisi  v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 arxay\u0131nla\u015fd\u0131rmamal\u0131d\u0131r - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>N\u0259zrin Mustafayeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u018fB\u0130B-in Tibbi xidm\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 departamentinin Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksion n\u0259zar\u0259tin t\u0259\u015fkili \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri N\u0259zrin Mustafayeva m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, COV\u0130D-19-un \u201cOmikron\u201d \u015ftam\u0131na uy\u011fun alt variant olan EG.5 d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmaqdad\u0131r, buna eyni zamanda \u201cEris\u201d ad\u0131 da verilib:<\/strong>\u00a0&#8220;X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 AB\u015e, \u00c7in, Avropan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yeni v\u0259 s\u00fcr\u0259tli yoluxmalara s\u0259b\u0259b olub. Bu ilk d\u0259f\u0259 deyil. Bundan \u00f6nc\u0259 d\u0259 COV\u0130D-19-un m\u00fcxt\u0259lif mutasiyalar\u0131n\u0131, \u015ftamlar\u0131n\u0131 biz m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fik. Lakin d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n bir h\u0259qiq\u0259t var ki, h\u0259l\u0259 he\u00e7 bir yeni yaranm\u0131\u015f \u015ftam \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00f6nc\u0259kil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha a\u011f\u0131r gedi\u015f\u0259 malik olmay\u0131b. Sad\u0259c\u0259, bu \u015ftam\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lkil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yoluxuculuq s\u00fcr\u0259ti daha y\u00fcks\u0259kdir. Q\u0131sa bir zamanda k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 yoluxmalara\u00a0 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. COV\u0130D-19-un yeni variant\u0131 \u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 a\u015fkarlanarsa, t\u0259bii ki yoluxma say\u0131nda \u00e7oxalma olacaq. Lakin h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur ki, c\u0259miyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7irib v\u0259 sa\u011fal\u0131blar. Bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015fdir. Vaksinl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r zaman beyn\u0259lxalq tibbi qurumlar\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini biz n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r\u0131q. H\u0259l\u0259 ki\u00a0 COV\u0130D-19-un\u00a0\u00a0 \u201cOmikron\u201d \u015ftam\u0131n\u0131n EG.5 variant\u0131na qar\u015f\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuzlu s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi bir t\u00f6vsiy\u0259si a\u00e7\u0131qlanmay\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130nfeksionist \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi,\u00a0 COV\u0130D-19-un b\u00fct\u00fcn mutasiyalar\u0131na, variantlar\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259ssas \u0259hali qrupu, risk qrupuna\u00a0 daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r: \u201cYana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259liyi olanlar, xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar, COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd olunmam\u0131\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u00f6vcuddur\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim qeyd edib ki, haz\u0131rda yeni mutasiya il\u0259 yoluxma hallar\u0131na rast g\u0259linm\u0259yib: \u201cBel\u0259 bir hal \u00f6z t\u0259sdiqini tapmay\u0131b\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyada COV\u0130D-in yeni \u015ftamlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131 narahatl\u0131q do\u011furur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, son 1 ayda d\u00fcnya \u00fczr\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131 38% art\u0131b.<\/p>\n<p>APA x\u0259b\u0259r verir ki, Avropada yoluxmaya art\u0131m 39, Sakit okean\u0131n q\u0259rbind\u0259 52, Aral\u0131q d\u0259nizinin \u015f\u0259rqind\u0259 is\u0259 113 faiz t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Yoluxmalar\u0131n artmas\u0131na koronavirusun sonradan ortaya \u00e7\u0131xan yeni variantlar\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 &#8220;Eris&#8221; olaraq bilin\u0259n Eg.5 v\u0259 &#8220;Pirola&#8221; adland\u0131r\u0131lan BA.2.86-n\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu qeyd edilir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda AB\u015e-da COV\u0130D-\u0259 yoluxma 2020-ci ilin ilk pandemiyas\u0131n\u0131n statistikas\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131r. AB\u015e-da g\u00fcnd\u0259 650 mind\u0259n art\u0131q amerikal\u0131da COV\u0130D a\u015fkarlan\u0131r v\u0259 yax\u0131n aylarda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 10 faiz\u0259 yax\u0131n\u0131n\u0131n virusa yoluxaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00fcm hallar\u0131 avqustla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5% art\u0131b. Son h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 AB\u015e-da COV\u0130D-\u0259 g\u00f6r\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdiril\u0259nl\u0259rin say\u0131 8,7%, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 is\u0259 4,5% art\u0131b. AB\u015e Federal S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 amerikal\u0131lara COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 vaksin olunma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib.<\/p>\n<p><strong>Almaniya, Fransa, Koreya, \u0130taliya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Avstraliya v\u0259 Sinqapurda da yoluxma say\u0131nda k\u0259skin art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Almaniyada g\u00fcnd\u0259lik yoluxmalar\u0131n say\u0131n\u0131n son d\u00f6rd h\u0259ft\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 iki d\u0259f\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131b. Almaniyada &#8220;Eris&#8221; v\u0259 dig\u0259r alt variantlara qar\u015f\u0131 t\u0259sirli oldu\u011fu iddia edil\u0259n yenil\u0259nmi\u015f peyv\u0259ndl\u0259r bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flasa da, Fransada peyv\u0259nd kampaniyas\u0131 2 h\u0259ft\u0259 erk\u0259n\u0259 al\u0131n\u0131b. Fransadak\u0131 peyv\u0259nd kampaniyas\u0131nda ilkin olaraq XBB.1.5-\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yeni Pfizer peyv\u0259ndi istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>O c\u00fcml\u0259d\u0259n Latviyada yayda test n\u0259tic\u0259l\u0259ri 5-10% pozitiv oldu\u011fu halda, haz\u0131rda bu r\u0259q\u0259m art\u0131q 25%-\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u00d6lk\u0259 \u0259halisin\u0259 bir h\u0259ft\u0259 evd\u0259 qalmaq v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 kontakt qurmamaq, k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xan zaman is\u0259 respiratorlardan istifad\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>Rusiyan\u0131n Altay vilay\u0259tind\u0259 COV\u0130D-\u0259 yoluxma artd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 49 m\u0259kt\u0259bd\u0259 karantin m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri t\u0259tbiq olunub, 6 m\u0259kt\u0259b is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 karantin\u0259 ba\u011flan\u0131b. \u201cSuqruntenfqaz\u201dda yenid\u0259n maska rejimin\u0259 ke\u00e7id m\u00fczakir\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcST risk zonas\u0131nda olanlar\u0131, \u0259sas\u0259n d\u0259 immuniteti a\u015fa\u011f\u0131 olan ya\u015fl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259ni revaksinasiya olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 may\u0131n 18-d\u0259 vaksinl\u0259rin dominant XBB.1 \u015ftamlar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. Avropa bazarlar\u0131nda XBB.1.5-i h\u0259d\u0259f alan \u00fc\u00e7 yeni vaksin haz\u0131rlan\u0131b. Avropa S\u0259hiyy\u0259 Agentliyi sentyabr\u0131n 1-d\u0259 BioNTech-Pfizer-in RNT peyv\u0259ndinin Avropada marketinq icaz\u0259sini t\u0259sdiql\u0259yib. Modernan\u0131n ox\u015far peyv\u0259ndi d\u0259 sentyabr\u0131n 15-d\u0259 t\u0259sdiqini al\u0131b. Novavax-dan z\u00fclal \u0259sasl\u0131 peyv\u0259nd is\u0259 h\u0259l\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Avropa S\u0259hiyy\u0259 Agentliyi qeyd edir ki, h\u0259r \u00fc\u00e7 peyv\u0259nd \u00fcmidverici effektivlik \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdnn1.img.sputnik.az\/img\/42333\/40\/423334060_0:0:1280:806_1920x0_80_0_0_252810b0f078611bf1b809f1144cf296.jpg\" alt=\"Vasif \u018fliyev: \u201c\u0130nsanlar son g\u00fcnl\u0259r sanki koronavirusu unudublar\u201d -  18.10.2020, Sputnik Az\u0259rbaycan\" width=\"1229\" height=\"774\" \/><\/p>\n<p><strong>Vasif \u018fliyev<\/strong><\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperi, infeksionist Vasif \u018fliyev APA-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, haz\u0131rda qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19-un yeni variant\u0131 a\u015fkarlan\u0131b: \u201cCOV\u0130D-19-un yeni \u015ftam\u0131, h\u0259m\u00e7inin qrip, dig\u0259r respirator infeksiyalar nisb\u0259t\u0259n y\u00fcng\u00fcl formada ke\u00e7diyind\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r \u0259ks\u0259r hallarda test verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259xanaya v\u0259 poliklinikalara m\u00fcraci\u0259t etmirl\u0259r, ev \u015f\u0259raitind\u0259 simptomatik m\u00fcalic\u0259 al\u0131rlar. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bel\u0259 infeksiyalara yoluxmu\u015f insanlar\u0131n r\u0259smi qeydiyyata al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda koronavirusun &#8220;Eris&#8221; variant\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u0259lumat yoxdur. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, b\u00fct\u00fcn respirator infeksiyalardan qorunma t\u0259dbirl\u0259ri eynidir. Sanitar v\u0259 gigiyenik qaydalara riay\u0259t edilm\u0259si vacibdir. Bura sosial m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259si, x\u0259st\u0259 insan\u0131n ev \u015f\u0259raitind\u0259 izl\u0259nilm\u0259si, \u0259l t\u0259mizliyi kimi qaydalar v\u0259 s. aiddir&#8221;.<\/p>\n<p>\u201cArt\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, COV\u0130D-19-un alt variant\u0131 olan EG.5 &#8211; elmi \u0259d\u0259biyyatda h\u0259m d\u0259 &#8220;Eris&#8221; kimi tan\u0131nan virus son zamanlar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmaqdad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 AB\u015e, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Avropan\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yeni yoluxmalara v\u0259 yoluxma saylar\u0131nda art\u0131ma s\u0259b\u0259b olub&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Bunu is\u0259 T\u018fB\u0130B-in Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksion n\u0259zar\u0259tin t\u0259\u015fkili \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri N\u0259zrin Mustafayeva APA-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib. O bildirib ki, bu hal ilk d\u0259f\u0259 deyil, daha \u00f6nc\u0259 d\u0259 COV\u0130D-19-un dig\u0259r \u015ftamlar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cTendensiya onu g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259r bir yeni yaranm\u0131\u015f \u015ftamm \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00f6nc\u0259ki \u015ftamdan daha y\u00fcng\u00fcl simptomlara malik olur. Lakin yeni \u015ftamlarlar\u0131n yoluxduruculuq qabiliyy\u0259ti \u0259vv\u0259lkil\u0259rd\u0259n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bu is\u0259 q\u0131sa zamanda k\u00fctl\u0259vi yoluxmalara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyinin yeni \u015ftam\u0131na yoluxma hallar\u0131na rast g\u0259linm\u0259yib. \u0130nsanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyini art\u0131q ke\u00e7irib v\u0259 sa\u011fal\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 faizi d\u0259 q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab edil\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>COV\u0130D-19-un alt variant\u0131 olan EG.5-\u0259 qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi peyv\u0259nd n\u00f6v\u00fcn\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 x\u00fcsusi peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 prosesinin ba\u015flan\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq protokollarda t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r m\u00f6vcud deyil. H\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, COV\u0130D-19-un b\u00fct\u00fcn \u015ftamlar\u0131na qar\u015f\u0131 risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. Risk qrupuna yana\u015f\u0131 v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar, peyv\u0259nd olunmayan \u015f\u0259xsl\u0259r daxildir&#8221;, &#8211; \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri qeyd edib.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Hindistan\u0131n c\u0259nubundak\u0131 Kerala \u015ftat\u0131nda \u201cNipah\u201d virusuna yoluxanlar\u0131n say\u0131 art\u0131r. Xarici K\u0130V x\u0259b\u0259r verir ki, bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si yoxdur. R\u0259smi olaraq \u201cNipah\u201d virusundan biri u\u015faq olmaqla, be\u015f \u00f6l\u00fcm hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. H\u00f6kum\u0259t \u015ftatda m\u0259kt\u0259bl\u0259ri v\u0259 ofisl\u0259ri ba\u011flay\u0131b, 9 k\u0259ndd\u0259 m\u00fchafiz\u0259 zonas\u0131 elan edilib. \u015etat\u0131n ba\u015f naziri Pinarayi Vajayan bildirib ki, virus 2 milyon insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Kojikode \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 a\u015fkarlan\u0131b. Nazir sakinl\u0259ri qorxmama\u011fa, ehtiyatl\u0131 olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, virus yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259 fiziki t\u0259mas zaman\u0131 da \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Xat\u0131rladaq ki, virus ilk d\u0259f\u0259 1999-cu ild\u0259 Malayziyada a\u015fkarlan\u0131b, o zaman 300-\u0259 yax\u0131n insana yoluxub, onlardan 100-d\u0259n \u00e7oxu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Bu, 2018-ci ild\u0259n b\u0259ri Keralada \u201cNipah\u201d virusunun d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc yay\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi COV\u0130D-l\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259haliy\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdi; N\u0259zrin Mustafayeva: \u201cBu \u015ftam\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lkil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yoluxuculuq s\u00fcr\u0259ti daha y\u00fcks\u0259kdir\u201d \u201cSon d\u00f6vrl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 koronavirusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeni \u015ftam\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 da z\u0259ruri profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir. COV\u0130D-19-a yoluxmalar\u0131n say\u0131 artarsa, karantin t\u0259dbirl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r\u201d. Bunu mediaya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259kim-infeksionist L\u0259man Qalimova deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, COV\u0130D-19-un yeni \u015ftam\u0131 olan \u201cEris\u201din bir x\u00fcsusiyy\u0259ti var ki, insanlar\u0131n immun sistemind\u0259 gizl\u0259n\u0259 bilir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 yeni \u015ftam insanlarda a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r: \u201cBu s\u0259b\u0259bd\u0259n insanlar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":634535,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/cfaec41d12bf821b0211e31166dac067.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi COV\u0130D-l\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259haliy\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdi; N\u0259zrin Mustafayeva: \u201cBu \u015ftam\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lkil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yoluxuculuq s\u00fcr\u0259ti daha y\u00fcks\u0259kdir\u201d \u201cSon d\u00f6vrl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 koronavirusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeni \u015ftam\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 da z\u0259ruri profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir. COV\u0130D-19-a yoluxmalar\u0131n say\u0131 artarsa, karantin t\u0259dbirl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r\u201d. Bunu mediaya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/634531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=634531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/634531\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/634535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=634531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=634531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=634531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}