{"id":634534,"date":"2023-09-19T09:07:44","date_gmt":"2023-09-19T05:07:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=634534"},"modified":"2023-09-19T09:07:44","modified_gmt":"2023-09-19T05:07:44","slug":"ail%c9%99-qurmaq-ist%c9%99y%c9%99nl%c9%99r-ucun-daha-bir-muayin%c9%99-ixtioz-v%c9%99-bullyoz-nikaha-%c9%99ng%c9%99lmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=634534","title":{"rendered":"Ail\u0259 qurmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir m\u00fcayin\u0259 &#8211; ixtioz v\u0259 bullyoz nikaha \u0259ng\u0259lmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259kim: \u201cM\u00fcalic\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Art\u0131q x\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bundan sonra nikahdan \u0259vv\u0259l ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin d\u0259 tibbi m\u00fcayin\u0259si apar\u0131lacaq. Bu, Nazirl\u0259r Kabinetinin \u201c2023-2027-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 v\u0259 profilaktikas\u0131na dair T\u0259dbirl\u0259r Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; s\u0259r\u0259ncam\u0131nda \u0259ksini tap\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>S\u0259r\u0259ncamda qeyd olunub ki, ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin irsi olaraq ke\u00e7diyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rin nikahdan \u0259vv\u0259l tibbi m\u00fcayin\u0259l\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qanunvericilikd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259sin\u0259 dair t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlanacaq, tibbi m\u00fcayin\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k v\u0259 dig\u0259r m\u00fcayin\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, qeyd edil\u0259n x\u0259st\u0259liyin m\u00fcayin\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131na ciddi n\u0259zar\u0259t olunacaq.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, haz\u0131rda nikaha girm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r b\u0259zi irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 a\u011f\u0131r virus x\u0259st\u0259lik\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259cburi m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7irl\u0259r. Tutaq ki, bu x\u0259st\u0259likl\u0259r a\u015fkara \u00e7\u0131xsa, nikah t\u0259hl\u00fck\u0259li say\u0131lacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, ixtioz (yun. ichtys-bal\u0131q) &#8211; bal\u0131qpulcu\u011fu, kseroderma d\u0259ri x\u0259st\u0259liyidir. U\u015faq ya\u015flar\u0131nda\u00a0 ba\u015flay\u0131r, yetkinlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00fccl\u0259nir v\u0259 insan\u0131n \u00f6mr\u00fc boyu davam edir. M\u00fcalic\u0259si olmayan x\u0259st\u0259liy\u0259 sahib olan u\u015faqlar s\u0259rt v\u0259 elastikliyi olmayan d\u0259riy\u0259 malik olurlar, eyni zamanda s\u0259rt d\u0259ri yar\u0131qlar vasit\u0259sil\u0259 bir-biril\u0259rind\u0259n aralan\u0131r, d\u0259rinin yum\u015faq toxumas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, yara hiss\u0259l\u0259rind\u0259n daima su ax\u0131r. \u0130xtiozun 4 formas\u0131 daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b: adi ixtioz, x-ilgili ixtioz, lamellyar ixtioz, epidermolitik ixtioz.<\/p>\n<p>Tibb \u0259d\u0259biyyat\u0131nda\u00a0 bullyoz ixtiozun bir \u00e7ox sinonimi var: epidermolitik ixtioz, epidermolitik hiperkeratoz, bullyoz anadang\u0259lm\u0259 ichthiyoziform Broca eritrodermas\u0131. X\u0259st\u0259lik ilk d\u0259f\u0259 1897-ci ild\u0259 rus dermatoloqu Nikolski t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259svir edilib v\u0259 frans\u0131z alimi L. Broc XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 patologiyan\u0131n klinik m\u0259nz\u0259r\u0259sinin \u0259trafl\u0131 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub. \u0130xtiozun bullyoz formas\u0131 200-300 min \u0259haliy\u0259 1 hal tezliyi il\u0259 ba\u015f verir, x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259d\u0259 cinsi v\u0259 irqi f\u0259rql\u0259r a\u015fkar edilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Bullyoz ixtioz a\u011f\u0131r bir x\u0259st\u0259lik say\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u00f6l\u00fcmc\u00fcl formalar\u0131 da istisna edilmir: erk\u0259n abortlar, \u00f6l\u00fc do\u011fu\u015flarla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259n x\u0259st\u0259likdir. El\u0259c\u0259 d\u0259 u\u015faqlar vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fulur, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlarda t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7\u0259tinliyi sindromu (\u201chialin membran x\u0259st\u0259liyi\u201d), beyindaxili qanaxmalar v\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l retinopatiya inki\u015faf edir. Vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fu\u015f nekrotizan enterokolit\u0259, a\u011f\u0131r hipoqlikemiyaya v\u0259 qidalanma poz\u011funlu\u011funa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Geni\u015f z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 fonunda k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 yeni do\u011fulmu\u015f d\u00f6vrd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u0259ri funksiyalar\u0131 pozulur &#8211; t\u0259n\u0259ff\u00fcs, ifrazat, termorequlyasiya.\u00a0 A\u00e7\u0131q yaralar oldu\u011fundan maye itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur ki, bu da k\u00f6rp\u0259l\u0259rin b\u0259d\u0259ninin susuzla\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. \u00c7oxlu a\u00e7\u0131q yaralar is\u0259 infeksiya \u00fc\u00e7\u00fcn giri\u015f n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7evrilir, bu da yeni do\u011fan\u0131n immunitet sisteminin qeyri-kafi i\u015fl\u0259m\u0259si \u015f\u0259raitind\u0259 septik a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd8-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/306948344_472902924854196_8852756148239666777_n.jpg?_nc_cat=103&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=a2f6c7&amp;_nc_ohc=hrf7AetnE_kAX_gRhAO&amp;_nc_ht=scontent.fgyd8-1.fna&amp;oh=00_AfA5yRsEqVSWyWCAbT7rpk4BltueYCfOsPJy3O07QTpHMw&amp;oe=650ED0F4\" alt=\"\u015e\u0259kilin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 yoxdur.\" \/><\/p>\n<p><strong>B\u0259xtiyar Pa\u015fayev<\/strong><\/p>\n<p>Dermatoloq\u00a0<strong>B\u0259xtiyar Pa\u015fayev<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, bunlar genetik probleml\u0259rdir:\u00a0 \u201c\u0130xtioz d\u0259ri qurulu\u011fudur. Genetik \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. D\u0259ri qurulu\u011fu verir, dig\u0259r x\u0259st\u0259lik is\u0259 d\u0259rinin ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. X\u0131rda travmalardan sonra suluxlar\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sidir. Bu sonradan da ola bil\u0259r. Amma bu ad\u0259t\u0259n genetik \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. M\u00fcalic\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, dem\u0259k olar ki, yox kimidir. Sad\u0259c\u0259, simptomatik m\u00fcalic\u0259si var. H\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa t\u0259hl\u00fck\u0259si olmasa da, d\u0259ri infeksiyalar\u0131 h\u0259yat keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si dem\u0259kdir. Nikahdan \u0259vv\u0259l yoxlan\u0131lmas\u0131na g\u0259linc\u0259 is\u0259, bununla ba\u011fl\u0131 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131m yoxdur. Ehtimal olunur ki, iki \u015f\u0259xsin ixtioz da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olub-olmamas\u0131n\u0131 yoxlay\u0131rlar. Y\u0259ni bu x\u0259st\u0259lik g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin. Y\u0259ni h\u0259r ikisind\u0259 olarsa, n\u00f6vb\u0259ti n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/wikimed.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/RESHAD-SOLTAN-GINEKOLOQ-1.jpeg\" alt=\"R\u018f\u015eAD SULTAN MAMA \u2013 G\u0130NEKOLOQ | Az\u0259rbaycan Tibb Ensiklopediyas\u0131\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u0259\u015fad Sultan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ginekoloq R\u0259\u015fad Sultan da m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini bildirdi: \u201cBununla ba\u011fl\u0131 genetikl\u0259r fikir bildirm\u0259lidirl\u0259r. Amma bizd\u0259 genetik ya yoxdur, ya da do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst genetik yoxdur dey\u0259 \u00e7ox zaman x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259 bu suallarla ba\u011fl\u0131 biz\u0259, ginekoloqlara m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Bir \u00e7ox genetik x\u0259st\u0259likl\u0259r var. \u018fg\u0259r genetik hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u0259st\u0259liyin diaqnozu ist\u0259nirs\u0259, daha do\u011frusu, ana b\u0259tnind\u0259 u\u015faqda bu x\u0259st\u0259lik varm\u0131-yoxmu, bu suala cavab almaq ist\u0259yirl\u0259rs\u0259, ginekoloqun v\u0259zif\u0259si u\u015fa\u011f\u0131n ana b\u0259tnind\u0259 oldu\u011fu zaman suyundan g\u00f6t\u00fcr\u00fcb baxmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki ancaq u\u015fa\u011f\u0131n suyunda onun h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirik. M\u00fcvafiq genetik analiz\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259 bilirik. Bizim ginekoloq olaraq v\u0259zif\u0259miz budur.<\/strong><\/p>\n<p>O ki qald\u0131 x\u0259st\u0259liyin a\u015fkara \u00e7\u0131xmas\u0131na v\u0259 bunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li olub-olmamas\u0131na, b\u0259li, h\u0259m anada, h\u0259m d\u0259 atada x\u0259st\u0259lik olarsa, u\u015faqda olma ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. H\u0259r iki x\u0259st\u0259lik resesiv ke\u00e7i\u015fli x\u0259st\u0259likdir, y\u0259ni sad\u0259c\u0259 valideynl\u0259rin birind\u0259 bu gen varsa, valideynl\u0259rd\u0259n biri da\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131rsa, u\u015faqda x\u0259st\u0259liyin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma ehtimal\u0131 yoxdur. Sad\u0259c\u0259, da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olma ehtimal\u0131 var. Amma valideynl\u0259rin h\u0259r ikisi da\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131rsa, o zaman u\u015faqda bu x\u0259st\u0259liyin olma ehtimal\u0131 25 faizdir. Ona g\u00f6r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 u\u015faqda bu x\u0259st\u0259liyin olub-olmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 diaqnoz qoyulmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa bir metod da var. \u018fg\u0259r \u015f\u0259xs x\u0259st\u0259 u\u015fa\u011fa hamil\u0259 qalmaq ist\u0259mirs\u0259, s\u00fcni mayalanma, yaxud implantasiya \u00f6nc\u0259si genetik ara\u015fd\u0131rma il\u0259 ancaq sa\u011flam u\u015fa\u011f\u0131 ana b\u0259tnin\u0259 qoymaqla da x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq olar&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259kim: \u201cM\u00fcalic\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Art\u0131q x\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bundan sonra nikahdan \u0259vv\u0259l ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin d\u0259 tibbi m\u00fcayin\u0259si apar\u0131lacaq. Bu, Nazirl\u0259r Kabinetinin \u201c2023-2027-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 v\u0259 profilaktikas\u0131na dair T\u0259dbirl\u0259r Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; s\u0259r\u0259ncam\u0131nda \u0259ksini tap\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda qeyd olunub ki, ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin irsi olaraq ke\u00e7diyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rin nikahdan \u0259vv\u0259l tibbi m\u00fcayin\u0259l\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qanunvericilikd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259sin\u0259 dair t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlanacaq, tibbi m\u00fcayin\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k v\u0259 dig\u0259r m\u00fcayin\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":634538,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/a90eec939b8f1d765242e6cc1f6e8f55.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259kim: \u201cM\u00fcalic\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Art\u0131q x\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bundan sonra nikahdan \u0259vv\u0259l ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin d\u0259 tibbi m\u00fcayin\u0259si apar\u0131lacaq. Bu, Nazirl\u0259r Kabinetinin \u201c2023-2027-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 v\u0259 profilaktikas\u0131na dair T\u0259dbirl\u0259r Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; s\u0259r\u0259ncam\u0131nda \u0259ksini tap\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda qeyd olunub ki, ixtioz v\u0259 bullyoz epidermoliz x\u0259st\u0259liyinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/634534"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=634534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/634534\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/634538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=634534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=634534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=634534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}