{"id":638246,"date":"2023-09-27T12:56:28","date_gmt":"2023-09-27T08:56:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=638246"},"modified":"2023-09-27T12:56:28","modified_gmt":"2023-09-27T08:56:28","slug":"3-ton-qadin-sacinin-tapildigi-olum-dus%c9%99rg%c9%99si-bu-m%c9%99nz%c9%99r%c9%99-generalin-saclarini-bir-sutkaya-agardib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=638246","title":{"rendered":"3 ton qad\u0131n sa\u00e7\u0131n\u0131n tap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si \u2013 bu m\u0259nz\u0259r\u0259 general\u0131n sa\u00e7lar\u0131n\u0131 bir sutkaya a\u011fard\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sirl\u0259rin taleyi, onlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yaxud da azad edilm\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>El\u0259 sovet-alman m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 da Almaniyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259ki milyonlarla \u0259sirl\u0259rin taleyi Moskvan\u0131 ciddi narahat edib, D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. X\u00fcsusil\u0259, 1943-c\u00fc ild\u0259n sonra \u0259sirl\u0259rin azad edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r daha tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib.<\/p>\n<p>1944-c\u00fc ilin dekabr ay\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 is\u0259 \u0130osif Stalin ba\u015f q\u0259rargah qar\u015f\u0131s\u0131nda Osvensim d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoyub. Bu tap\u015f\u0131r\u0131qdan sonra ba\u015f q\u0259rargah h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rlay\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Osvensim \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si tarix\u0259 \u0259sirl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edildiyi yer kimi d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu k\u00fctl\u0259vilik o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olub ki, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131 tam d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n \u0259sirl\u0259rin say\u0131 1-4 milyon aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/3643610c68c21eabe083f7646c2052ea.jpg\" alt=\"DUSERGE.jpg (122 KB)\" width=\"700\" height=\"449\" \/><\/p>\n<p>Ba\u015f q\u0259rargah\u0131n Osvensimi \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 birinci \u0259m\u0259liyyat u\u011fursuz olub. Bu u\u011fursuzluq he\u00e7 d\u0259 sovet ordusunun \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin qeyri-pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lm\u0259yib. Sad\u0259c\u0259, \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rlanark\u0259n \u0259m\u0259liyyatda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rin komandirl\u0259rin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verilib ki, \u0259sirl\u0259rin sa\u011f qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259ni azad ed\u0259rk\u0259n artilleriyadan istifad\u0259 etm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>\u0130kinci \u0259m\u0259liyyat plan\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259n 50-70 kilometr aral\u0131da dislokasiya olunan 100-c\u00fc motoat\u0131c\u0131 diviziyan\u0131n komandiri general-mayor Fyodor Krasivin d\u0259 Moskvaya m\u00fc\u015favir\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t olunub. D\u00f6rd saatdan art\u0131q davam ed\u0259n \u0259m\u0259liyyat m\u00fc\u015favir\u0259sind\u0259 general Krasivin \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7irm\u0259yi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259liyyatdan \u0259vv\u0259l Krasivin Osvensim d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 edib. Generala m\u0259lum olub ki, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259 \u0259razisind\u0259 Vermaxt\u0131n iki piyada diviziyas\u0131 dislokasiya olunub. Bundan ba\u015fqa, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259nin m\u00fchafiz\u0259sin\u0259 SS q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u0259 c\u0259lb edilib. Krasivin onu da yax\u015f\u0131 anlay\u0131b ki, artilleriyadan istifad\u0259 etm\u0259d\u0259n alman q\u00fcvv\u0259l\u0259rini m\u0259hv etm\u0259k \u00e7\u0259tin olacaq.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/dd0c6da7e84681f8dcdd030976f95a6b.jpg\" alt=\"GENERAL ESAS.jpg (106 KB)\" width=\"700\" height=\"451\" \/><\/p>\n<p>27 yanvar 1945-ci ild\u0259 s\u0259h\u0259r saat 7-d\u0259 Krasivinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259liyyat ba\u015flan\u0131b. Alman qo\u015funlar\u0131 ciddi m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259n \u0259m\u0259liyyat sonda \u0259lb\u0259yaxa d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Art\u0131q ax\u015fam saatlar\u0131nda d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259nin inzibati binas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 SSR\u0130-nin bayra\u011f\u0131 dal\u011falan\u0131b. \u018fm\u0259liyyat zaman\u0131 Krasivinin diviziyas\u0131ndan 67 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub, 119 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/398107e7d32750065a0cbf82b75e1ce1.jpg\" alt=\"DUSERGE 1.jpg (164 KB)\" width=\"700\" height=\"444\" \/><\/p>\n<p>\u018fm\u0259liyyat ke\u00e7iril\u0259n zaman almanlar cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259rini gizl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259nin \u0259razisind\u0259 olan 3 \u201c\u00f6l\u00fcm sobas\u0131\u201dn\u0131 v\u0259 35 anbardan 29-nu yand\u0131rma\u011fa imkan tap\u0131blar. Qalan 4 anbarda \u0259sirl\u0259rd\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 Almaniyaya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259li olan on minl\u0259rl\u0259 qad\u0131n v\u0259 ki\u015fi geyiml\u0259ri, ayaqqab\u0131lar a\u015fkar olunub. Anbarlar\u0131n birind\u0259n is\u0259 3 ton qad\u0131n sa\u00e7\u0131 tap\u0131l\u0131b. H\u0259min sa\u00e7lar x\u00fcsusi ba\u011flamalara y\u0131\u011f\u0131laraq Almaniyaya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259y\u0259 haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259liyyatda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r sonralar Fyodor Krasivin haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n bildiribl\u0259r ki, general bir sutkan\u0131n \u0259rzind\u0259 sanki 10 il qocalm\u0131\u015fd\u0131. Polkovnik Yefim Kapulov \u00f6z xatir\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259min anlar\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cOsvensim s\u0259hn\u0259l\u0259ri olduqca d\u0259h\u015f\u0259tli idi. \u018fm\u0259liyyatda \u0259sirl\u0259rin sa\u011f qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn biz silahlardan ist\u0259diyimiz kimi istifad\u0259 ed\u0259 bilmirdik. General Krasivin h\u00fccum \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 gedirdi. Biz d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259ni \u0259l\u0259 ke\u00e7irdikd\u0259n sonra oradak\u0131 saxlama \u015f\u0259raitini g\u00f6r\u0259nd\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 inana bilmirdik. Qaz kameralar\u0131, \u201c\u00f6l\u00fcm sobalar\u201d\u0131, i\u015fg\u0259nc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi al\u0259tl\u0259r \u0259sl c\u0259h\u0259nn\u0259mi xat\u0131rlad\u0131rd\u0131. Bir g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 Krasivinin sa\u00e7lar\u0131 a\u011farm\u0131\u015fd\u0131. O, xarakterc\u0259 ciddi v\u0259 s\u0259rt idi, amma buna baxmayaraq, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri ona m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox pis t\u0259sir etmi\u015fdi. H\u0259min anlarda onun n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259ssas oldu\u011funu birinci d\u0259f\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirdim. Ham\u0131 kimi Krasivin d\u0259 \u0259sirl\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edirdi, onlara qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi, yaral\u0131 \u0259sirl\u0259r\u0259 tibbi yard\u0131m edirdi\u2026\u201d<\/p>\n<p><strong>General-mayor Fyodor Krasivinin bu c\u00fcr h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bsiz olmay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Krasivin 1896-c\u0131 ild\u0259 Yaroslavlda anadan olub. I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak edib. Sovet h\u00f6kum\u0259ti qurulduqdan sonra ordu s\u0131ralar\u0131na yaz\u0131l\u0131b. Frunze ad\u0131na h\u0259rbi akademiyada ali t\u0259hsil al\u0131b. Akademiyan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra alay komandiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib. 1937-ci ilin repressiya dal\u011falar\u0131 Krasivind\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7m\u0259yib. 1938-ci ilin aprel ay\u0131nda o, antisovet f\u0259aliyy\u0259td\u0259 ittiham olunaraq h\u0259bs edilib v\u0259 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib. O, el\u0259 h\u0259min vaxtlardan d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n n\u0259 oldu\u011funu yax\u015f\u0131 anlay\u0131b. Osvensimd\u0259ki h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131, \u0259sirl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131 da m\u0259hz bundan ir\u0259li g\u0259lib.<\/p>\n<p>1941-ci ild\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015flananda, SSR\u0130-d\u0259 t\u0259hsilli v\u0259 pe\u015f\u0259kar zabitl\u0259r\u0259 ehtiyac duyulanda Fyodr Krasivini h\u0259bsd\u0259n azad ed\u0259r\u0259k c\u0259bh\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259ribl\u0259r. Az bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 o, \u00f6z\u00fcn\u00fc qorxmaz h\u0259rb\u00e7i kimi tan\u0131d\u0131b v\u0259 Krasivin diviziya komandiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunub, general r\u00fctb\u0259si al\u0131b. M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yaralan\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Krasivin h\u0259rbi kollegiyaya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k m\u0259hkumlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259ra\u0259t al\u0131b v\u0259 xidm\u0259tini diviziya komandiri kimi davam etdirib. M\u00fcharib\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 yaralar Krasivinin s\u0259hh\u0259tind\u0259 ciddi f\u0259sadlar qoyub. O, 1948-ci ild\u0259 52 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sirl\u0259rin taleyi, onlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yaxud da azad edilm\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131b. El\u0259 sovet-alman m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 da Almaniyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259ki milyonlarla \u0259sirl\u0259rin taleyi Moskvan\u0131 ciddi narahat edib, D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. X\u00fcsusil\u0259, 1943-c\u00fc ild\u0259n sonra \u0259sirl\u0259rin azad edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r daha tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib. 1944-c\u00fc ilin dekabr ay\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 is\u0259 \u0130osif Stalin ba\u015f q\u0259rargah qar\u015f\u0131s\u0131nda Osvensim d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoyub. Bu tap\u015f\u0131r\u0131qdan sonra ba\u015f q\u0259rargah h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rlay\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, Osvensim \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si tarix\u0259 \u0259sirl\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":638248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5-569x365.jpg",569,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",640,411,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/084af01b9cdf4ee500d7a0cd4145d9d5.jpg",779,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sirl\u0259rin taleyi, onlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yaxud da azad edilm\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131b. El\u0259 sovet-alman m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 da Almaniyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259ki milyonlarla \u0259sirl\u0259rin taleyi Moskvan\u0131 ciddi narahat edib, D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. X\u00fcsusil\u0259, 1943-c\u00fc ild\u0259n sonra \u0259sirl\u0259rin azad edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r daha tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/638246"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=638246"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/638246\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/638248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=638246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=638246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=638246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}