{"id":641514,"date":"2023-10-04T22:58:17","date_gmt":"2023-10-04T18:58:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=641514"},"modified":"2023-10-04T22:58:17","modified_gmt":"2023-10-04T18:58:17","slug":"qarabag-1500-illik-tarixi-olan-turk-torpagidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=641514","title":{"rendered":"Qaraba\u011f 1500 illik tarixi olan t\u00fcrk torpa\u011f\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>VI \u0259srd\u0259n etibar\u0259n\u00a0Qaraba\u011fda\u00a0X\u0259z\u0259rl\u0259r, S\u0259lcuqlar, Eld\u0259nizl\u0259r, Elxanil\u0259r, Qaraqoyunlular, Teymuril\u0259r, A\u011fqoyunlular, S\u0259f\u0259vil\u0259r,\u00a0\u018ff\u015farlar, Qacarlar v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri hakimiyy\u0259td\u0259 olub.\u00a0XIX \u0259srd\u0259\u00a0ruslar erm\u0259nil\u0259ri b\u00f6lg\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011fda, dem\u0259k olar ki, bir n\u0259f\u0259r d\u0259 erm\u0259ni olmay\u0131b &#8211; b\u00f6lg\u0259 tamamil\u0259 t\u00fcrk yurdu idi.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i Bartxolda g\u00f6r\u0259, \u201cQaraba\u011f\u201d ad\u0131 t\u00fcrkc\u0259 \u201cqara\u201d (s\u0131x, bol-b\u0259r\u0259k\u0259tli) v\u0259 farsca \u201cba\u011f\u201d (s\u0131x ba\u011f, ba\u011fl\u0131q yer) s\u00f6zl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. \u201cQara\u201d h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck fikrini bildirir \u2013 Qarayaz\u0131, Qarada\u015f, qara \u00e7oxa&#8230; Y\u0259ni, b\u00f6y\u00fck ba\u011flar\u0131 olan yer, \u0259razi, m\u0259kan.<\/p>\n<p>VI \u0259srd\u0259 X\u0259z\u0259rl\u0259rin b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u0259li\u015fi il\u0259 Qaraba\u011f t\u00fcrk tarixind\u0259 \u00f6z yerini tutma\u011fa ba\u015flad\u0131.\u00a0XI \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil oldu. Qacar, Qaramanl\u0131, Otuziki, \u0130yirmid\u00f6rd,\u00a0Baharl\u0131 tayfalar\u0131 daxil olmaqla, b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r d\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131.\u00a0B\u00f6lg\u0259 tamamil\u0259 t\u00fcrk yurduna \u00e7evrildi.\u00a0Qaraba\u011f haqq\u0131nda Mustafa Ayd\u0131n, H\u00fcsam\u0259ddin M\u0259mm\u0259dov, G\u00fcl\u015fen Seyhan Al\u0131\u015f\u0131k, Zabil Bayraml\u0131 v\u0259 Bilal Bayraml\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Sultan Alparslan G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259f\u0259rind\u0259n qay\u0131dark\u0259n Qaraba\u011fdan q\u0131\u015flaq kimi istifad\u0259 edirdi. B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlardan sonra b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u0130raq S\u0259lcuqlar\u0131, Eld\u0259nizl\u0259r, Elxanil\u0259r, Qaraqoyunlular, Teymuril\u0259r, A\u011fqoyunlular v\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259r hakimiyy\u0259td\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1578-ci ild\u0259 Osmanl\u0131-S\u0259f\u0259vi m\u00fcharib\u0259l\u0259ri zaman\u0131 Qaraba\u011f Osmanl\u0131 \u0259razisi oldu (\u015f\u0259kil 1).Qaraba\u011f Osmanl\u0131 tabeliyind\u0259 olark\u0259n G\u0259nc\u0259 vilay\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 idi v\u0259 \u201cVilay\u0259t-i G\u0259nc\u0259 Qaraba\u011f\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. S\u0259f\u0259vil\u0259r 1603-c\u00fc ild\u0259 b\u00f6lg\u0259ni yenid\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi v\u0259 XVIII \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r tabeliyind\u0259 saxlad\u0131. 1722-1724-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 ruslar\u0131n c\u0259nuba do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Osmanl\u0131lar h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. 1724-c\u00fc ild\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 Qaraba\u011f Osmanl\u0131 \u0259razisind\u0259 qald\u0131.\u00a0Lakin 1736-c\u0131 ild\u0259 ba\u011flanan m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 yenid\u0259n \u0130rana verildi.<\/p>\n<p><em><strong>QARABA\u011e XANLI\u011eI YARANDI<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qaraba\u011f\u0131 Osmanl\u0131lardan geri alan Nadir \u015fah ona ita\u0259t etm\u0259y\u0259n Cavan\u015fir tayfas\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 P\u0259nah\u0259lini Xorasana s\u00fcrg\u00fcn etmi\u015fdi. Nadir \u015fah\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n (1747) sonra P\u0259nah\u0259li\u00a0xan Qaraba\u011fa qay\u0131daraq, Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. P\u0259nah\u0259li\u00a0xan\u00a0T\u00fcrk\u00fcstandan g\u0259l\u0259n Cavan\u015fir tayfas\u0131n\u0131n B\u0259hm\u0259nli qoluna m\u0259nsub Sar\u0131cal\u0131 tayfas\u0131ndan idi.<\/p>\n<p>P\u0259nah\u0259li xan 1748-1750-ci ill\u0259rd\u0259 Bayat, \u015eahbulaq, \u018fsg\u0259ran v\u0259 \u015eu\u015fa (P\u0259nahabad) qalalar\u0131n\u0131 tikdirmi\u015fdir. 1755-ci ild\u0259 \u015eu\u015faya h\u00fccum ed\u0259n Av\u015far F\u0259t\u0259li xana m\u0259\u011flub olan P\u0259nah\u0259li xan ona tabe oldu. Daha sonra K\u0259rim xan Z\u0259ndl\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k F\u0259t\u0259li xan\u0131 m\u0259\u011flub etdi. Lakin q\u00fcdr\u0259tli bir xanl\u0131q qoyub getm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n K\u0259rim xan P\u0259nah\u0259li xan\u0131 o\u011flu \u0130brahiml\u0259 birlikd\u0259 \u015eiraza apard\u0131. 1759-cu ild\u0259 \u015eirazda atas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Qaraba\u011fa qay\u0131dan \u0130brahim qarda\u015f\u0131 il\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 u\u011fur qazand\u0131 v\u0259 1763-c\u00fc ild\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Ruslar XVIII \u0259srin son r\u00fcb\u00fcnd\u0259 Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 1783-c\u00fc ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r. I Aleksandr\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ruslar 1802-ci ild\u0259 Bak\u0131 v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n onlara tabe olmas\u0131n\u0131 ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, buna nail ola bilm\u0259dil\u0259r. Bunun \u0259v\u0259zin\u0259 1804-c\u00fc ild\u0259 G\u0259nc\u0259ni i\u015f\u011fal etdil\u0259r. 1805-ci ilin may\u0131nda K\u00fcr\u0259k\u00e7ayda imzalanan m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 \u0130brahim xan ruslara tabe oldu.<\/p>\n<p>1806-c\u0131 ilin fevral\u0131nda general Sisyanovun\u00a0Bak\u0131da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra \u0130brahim xan ruslar\u0131 Qaraba\u011fdan qovma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rsa da, ruslar bundan x\u0259b\u0259r tutaraq 1806-c\u0131 il iyunun 10-da onu ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. \u0130ran\u2013Rusiya m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n (1804-1813) sonra ba\u011flanan G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 Qaraba\u011f ruslar\u0131n tabeliyin\u0259 ke\u00e7di v\u0259 1822-ci ild\u0259 xanl\u0131q l\u0259\u011fv edildi. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu b\u00f6lg\u0259nin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Xanl\u0131q torpaqlar\u0131n\u0131 qalalar, m\u0259scidl\u0259r, imar\u0259tl\u0259r b\u0259z\u0259yirdi (\u015f\u0259kil 3). Xanl\u0131qlar d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f\u0131n etnik qurulu\u015funu ara\u015fd\u0131ran Qeybullayev\u0259\u00a0g\u00f6r\u0259,\u00a0Qaraba\u011f\u0131n yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259r ya\u015fam\u0131\u015f, Nadir \u015fah\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 k\u0259nardan g\u0259tiril\u0259n erm\u0259nil\u0259r albanlara r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><em><strong>ERM\u018fN\u0130L\u018fR\u0130 RUSLAR YERL\u018f\u015eD\u0130RD\u0130<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ruslar\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 1810-cu ild\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 25 min n\u0259f\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131. Ruslar\u0131n 1823-c\u00fc ild\u0259 verdikl\u0259ri r\u0259q\u0259m 90 min idi v\u0259 bunun \u00fc\u00e7d\u0259 bir hiss\u0259sinin erm\u0259nil\u0259r olmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilirdi. Ruslar 1806-1812-ci ill\u0259r Osmanl\u0131\u2013Rusiya v\u0259 1804-1813-c\u00fc ill\u0259r Rusiya\u2013\u0130ran m\u00fcharib\u0259l\u0259ri zaman\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 \u00e7ox sayda erm\u0259ni yerl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. 1828-ci ild\u0259 \u0130ranla Rusiya aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc: \u00f6lk\u0259nin \u015fimal\u0131 Rusiyada, c\u0259nubu \u0130randa qald\u0131. M\u00fcqavil\u0259nin 15-ci madd\u0259si \u0130randa ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f \u0259razisin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verirdi. 1828-1830-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana 40 min \u0130ran v\u0259 84 min Osmanl\u0131 erm\u0259nisi yerl\u0259\u015fdirildi. Bu r\u0259q\u0259m XIX \u0259srin sonunda bir milyona \u00e7atacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin sonlar\u0131na do\u011fru Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin d\u00f6vrl\u0259r ba\u015flad\u0131. 1917-ci il bol\u015fevik inqilab\u0131ndan sonra erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f \u00fcz\u0259rind\u0259 haqq t\u0259l\u0259b etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Ruslardan qalan silah-sursatlar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259siz qalan Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri Osmanl\u0131dan k\u00f6m\u0259k ist\u0259di. Bundan sonra \u018fnv\u0259r Pa\u015fan\u0131n \u0259mri il\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu quruldu. Nuri Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rini darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k, Bak\u0131ya do\u011fru ir\u0259lil\u0259di. 21 iyul 1918-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rq Ordular\u0131 Qrupu komandiri X\u0259lil Pa\u015fa v\u0259 \u0259m\u0259liyyata r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Nuri Pa\u015fa sentyabr\u0131n 16-da Bak\u0131ya daxil oldular. 1918-ci il oktyabr\u0131n 6-da D\u0259rb\u0259nd azad edildi. C\u0259mil Cahid b\u0259yin komandanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 9-cu v\u0259 106-c\u0131 Qafqaz alaylar\u0131 Qaraba\u011fa g\u00f6nd\u0259rildi. Nuri Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Qafqaz \u0130slam Ordusu 1918-ci il oktyabr\u0131n 8-d\u0259 \u015eu\u015faya q\u0259d\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u0259ld\u0259 etdi. Qaraba\u011f\u0131n tam s\u00fcqutu yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda \u2013 1918-ci il oktyabr\u0131n 30-da Mondros s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131. At\u0259\u015fk\u0259sin 11-ci v\u0259 15-ci madd\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131 Qafqazdan tamamil\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k v\u0259 Osmanl\u0131 h\u00f6kum\u0259ti Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na etiraz etm\u0259y\u0259c\u0259kdi. \u0130ngilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00a0Qaraba\u011f 1919-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edildi. Lakin 1920-ci ild\u0259 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi. Antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 t\u0259slim oldular.<\/p>\n<p><em><strong>AZ\u018fRBAYCANIN B\u00d6Y\u00dcK Q\u018fL\u018fB\u018fS\u0130<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Erm\u0259ni sovet siyas\u0259t\u00e7isi Anastas Mikoyan Lenin\u0259 20 may 1920-ci il tarixli m\u0259ruz\u0259sind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 buran\u0131n Az\u0259rbaycandan ayr\u0131lmamal\u0131 oldu\u011funu bildirirdi. 1923-c\u00fc il iyulun 24-d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259t elan edildi. Az\u0259rbaycan\u0131n idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 yarad\u0131lan b\u00f6lg\u0259y\u0259 Cavan\u015fir, \u015eu\u015fa, C\u0259bray\u0131l, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Qubadl\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si daxil idi.<\/p>\n<p>1987-ci ilin son aylar\u0131nda Qaraba\u011fda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00f6\u00e7 etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edildi. Erm\u0259nil\u0259r 1988-ci il fevral\u0131n 21-d\u0259 Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana m\u0259xsus oldu\u011funu b\u0259yan etdil\u0259r v\u0259 fevral\u0131n 24-d\u0259n ba\u015flayaraq bu b\u00f6lg\u0259d\u0259ki t\u00fcrkl\u0259r\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. H\u0259min ilin iyununda Erm\u0259nistan SSR Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259t etdi, lakin bu t\u0259klif r\u0259dd olundu. Bu t\u0259klifi Moskva da q\u0259bul etm\u0259di. Erm\u0259nil\u0259r 1989-cu ild\u0259 Qaraba\u011fa ged\u0259n yollar\u0131 k\u0259s\u0259r\u0259k, yollar\u0131 minalad\u0131lar, n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. SSR\u0130 Ali Sovetinin R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycana m\u0259xsus oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiq etdi. Lakin Sovet \u0130ttifaq\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra erm\u0259nil\u0259r ruslar\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131da q\u0259tliam t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. 1992-ci ild\u0259 \u015eu\u015fan\u0131 i\u015f\u011fal etdil\u0259r. Qaraba\u011f v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fc, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanli erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi.<\/p>\n<p>2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259n noyabr\u0131n 10-d\u0259k T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259diyi 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusu b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcca\u0259t v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 dig\u0259r Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sini i\u015f\u011faldan azad etdil\u0259r .<\/p>\n<p>2023-c\u00fc il sentyabr\u0131n 19-da ba\u015flayan lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Qaraba\u011fdak\u0131 terror\u00e7ular\u0131 24 saatdan da az m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u0259\u011flub etdi. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n idi, Az\u0259rbaycan\u0131n oldu!<\/p>\n<p><strong>Erhan Afyoncu,<\/strong><br \/>\n<u>T\u00fcrkiy\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin\u00a0Milli M\u00fcdafi\u0259 Universitetinin\u00a0rektoru, professor<\/u><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>VI \u0259srd\u0259n etibar\u0259n\u00a0Qaraba\u011fda\u00a0X\u0259z\u0259rl\u0259r, S\u0259lcuqlar, Eld\u0259nizl\u0259r, Elxanil\u0259r, Qaraqoyunlular, Teymuril\u0259r, A\u011fqoyunlular, S\u0259f\u0259vil\u0259r,\u00a0\u018ff\u015farlar, Qacarlar v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri hakimiyy\u0259td\u0259 olub.\u00a0XIX \u0259srd\u0259\u00a0ruslar erm\u0259nil\u0259ri b\u00f6lg\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011fda, dem\u0259k olar ki, bir n\u0259f\u0259r d\u0259 erm\u0259ni olmay\u0131b &#8211; b\u00f6lg\u0259 tamamil\u0259 t\u00fcrk yurdu idi. Tarix\u00e7i Bartxolda g\u00f6r\u0259, \u201cQaraba\u011f\u201d ad\u0131 t\u00fcrkc\u0259 \u201cqara\u201d (s\u0131x, bol-b\u0259r\u0259k\u0259tli) v\u0259 farsca \u201cba\u011f\u201d (s\u0131x ba\u011f, ba\u011fl\u0131q yer) s\u00f6zl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. \u201cQara\u201d h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck fikrini bildirir \u2013 Qarayaz\u0131, Qarada\u015f, qara \u00e7oxa&#8230; Y\u0259ni, b\u00f6y\u00fck ba\u011flar\u0131 olan yer, \u0259razi, m\u0259kan. VI \u0259srd\u0259 X\u0259z\u0259rl\u0259rin b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u0259li\u015fi il\u0259 Qaraba\u011f t\u00fcrk tarixind\u0259 \u00f6z yerini tutma\u011fa ba\u015flad\u0131.\u00a0XI \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":641518,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"VI \u0259srd\u0259n etibar\u0259n\u00a0Qaraba\u011fda\u00a0X\u0259z\u0259rl\u0259r, S\u0259lcuqlar, Eld\u0259nizl\u0259r, Elxanil\u0259r, Qaraqoyunlular, Teymuril\u0259r, A\u011fqoyunlular, S\u0259f\u0259vil\u0259r,\u00a0\u018ff\u015farlar, Qacarlar v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri hakimiyy\u0259td\u0259 olub.\u00a0XIX \u0259srd\u0259\u00a0ruslar erm\u0259nil\u0259ri b\u00f6lg\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011fda, dem\u0259k olar ki, bir n\u0259f\u0259r d\u0259 erm\u0259ni olmay\u0131b &#8211; b\u00f6lg\u0259 tamamil\u0259 t\u00fcrk yurdu idi. Tarix\u00e7i Bartxolda g\u00f6r\u0259, \u201cQaraba\u011f\u201d ad\u0131 t\u00fcrkc\u0259 \u201cqara\u201d (s\u0131x, bol-b\u0259r\u0259k\u0259tli) v\u0259 farsca \u201cba\u011f\u201d (s\u0131x ba\u011f, ba\u011fl\u0131q yer) s\u00f6zl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641514"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=641514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641514\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/641518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=641514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=641514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=641514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}