{"id":641865,"date":"2023-10-05T22:03:03","date_gmt":"2023-10-05T18:03:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=641865"},"modified":"2023-10-05T22:03:03","modified_gmt":"2023-10-05T18:03:03","slug":"xiyabaninin-dagidilmis-s%c9%99m%c9%99d-behr%c9%99nginin-s%c9%99kli-ogurlanmis-m%c9%99zarlari-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=641865","title":{"rendered":"Xiyabaninin da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, S\u0259m\u0259d Behr\u0259nginin \u015f\u0259kli o\u011furlanm\u0131\u015f m\u0259zarlar\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>\u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n\u0131n m\u0259zarlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya bax\u0131ms\u0131z qal\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>APA-n\u0131n G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131 tan\u0131\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d R\u0259hmanif\u0259rin G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259birl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>\u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 bu yurdun q\u0259dim kimliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar tarix\u00e7il\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, antropoloqlar\u0131n da diqq\u0259tini \u00e7\u0259kir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u00f6hn\u0259 v\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n qorunub saxlanmas\u0131 bir xalq\u0131n tarixi-m\u0259n\u0259vi irsinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaq s\u0259yl\u0259rinin bir hiss\u0259si kimi vacib g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda \u0259n q\u0259dim \u00e7a\u011flardan b\u0259ri \u0259cdadlar\u0131n q\u0259birl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m v\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rilib. \u018fski t\u00fcrkl\u0259rin bu v\u0259rdi\u015fi tarix atas\u0131 kimi tan\u0131nan Herodotun da diqq\u0259tini \u00e7\u0259kib. Herodotun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, iskitl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 fars pad\u015fah\u0131 Daraya cavab olaraq deyir ki, \u0259g\u0259r bizim \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zarlar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tsan\u0131z, bizd\u0259n \u00e7ox s\u0259rt cavab alacaqs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, bir zamanlar \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 t\u0259hqir etm\u0259k ba\u011f\u0131\u015flanmaz g\u00fcnah say\u0131l\u0131rd\u0131. N\u0259 yaz\u0131q ki, son zamanlarda ist\u0259r quzeyd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 g\u00fcneyd\u0259 bu ac\u0131lar\u0131 biz\u0259 ya\u015fadanlar oldu. \u018fcdadlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zarlar\u0131n\u0131 t\u0259hqir ed\u0259nl\u0259r sad\u0259c\u0259 bizd\u0259n ac\u0131q \u00e7\u0131xmaq pe\u015find\u0259 olmam\u0131\u015flar. Onlar\u0131n ba\u015fqa bir m\u0259qs\u0259dl\u0259ri d\u0259 bizim tarixi kimliyimizi m\u0259hv etm\u0259k olub. Dem\u0259li, bizi yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silib m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259y\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz n\u0259n\u0259-babalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zarlar\u0131na da r\u0259hm etm\u0259yibl\u0259r. Onlar\u0131n niyy\u0259ti bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda buraxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z izl\u0259ri silm\u0259k olub. Bizim n\u0259n\u0259-babalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zarlar\u0131 da eyn\u0259n \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimi bu torpaqlar\u0131n biz\u0259 aid oldu\u011funun s\u00fcbutu say\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizin bir amac\u0131 da bu faktlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u0259brizd\u0259 m\u0259\u015frut\u0259 qiyam\u0131 (1906-1911) \u015f\u0259hidl\u0259rinin q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131ndan he\u00e7 bir \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bel\u0259 ki, Rza \u015fah d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259\u015frut\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sini insanlar\u0131n beynind\u0259n silm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn T\u0259brizin Qacil m\u0259h\u0259ll\u0259sinin q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da\u011f\u0131d\u0131b yerind\u0259 indiki G\u00fcl\u00fcstan ba\u011f\u0131n\u0131 tikibl\u0259r (Xiyabani v\u0259 ba\u015fqa m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131nda d\u0259fn edil\u0259n ba\u015fqa m\u0259\u015frut\u0259 q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n taleyi d\u0259 eyni olub v\u0259 onlardan da bir iz tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil)!<\/p>\n<p>M\u0259\u015frut\u0259 q\u0259hr\u0259man\u0131, Milli S\u0259rdar S\u0259ttarxan\u0131n (1866-1914) c\u0259naz\u0259si Tehran\u0131n \u015eah \u018fbdul\u0259zim ziyar\u0259tgah\u0131nda d\u0259fn edilib. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r qorunub saxlansa da, onun da m\u0259zar\u0131n\u0131n ac\u0131nacaql\u0131 durumu h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yini a\u011fr\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Tehrandan t\u0259l\u0259b etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, \u0130ran h\u00f6kum\u0259ti n\u0259 bu m\u0259zar\u0131n T\u0259briz\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131, n\u0259 d\u0259 qorunub-saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 izn verib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTEvZmRjOGVhNjAtZjVmMy00MTRjLWIwYTQtYzcyYjUxYjFjNGQxL2ltYWdlMi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=2bc99ba3293c403b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(Bu sad\u0259 q\u0259birda\u015f\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 \u0130ran\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 say\u0131lan S\u0259ttarxan\u0131n m\u0259zar\u0131d\u0131r)<\/p>\n<p>G\u00fcney Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin azadl\u0131q simvolu say\u0131lan daha bir m\u0259\u015frut\u0259 q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti S\u0259ttarxan\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n d\u0259 ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r. \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Xiyabani (1879-1920) h\u0259m \u0130ran\u0131n, h\u0259m d\u0259 G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259hr\u0259mand\u0131r. C\u0259naz\u0259si S\u0259ttarxan\u0131n c\u0259naz\u0259si kimi Tehran\u0131n \u015eah \u018fbdul\u0259zim ziyar\u0259tgah\u0131nda olan \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Xiyabaninin m\u0259zar\u0131 tikinti b\u0259han\u0259si il\u0259 t\u0259xrib edilib. G\u00fcney Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin etirazlar\u0131na v\u0259 ist\u0259kl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, m\u0259zar\u0131n T\u0259briz\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na icaz\u0259 verilm\u0259yib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvNDUwZDY1MTItZGI3ZC00MTE2LWEzMTYtZWYzMmNkZGYyMmE4L2ltYWdlNC5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=33608d6ebfab3941\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(\u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Xiyabaninin m\u0259zar\u0131n\u0131n durumu)<\/p>\n<p>Bax\u0131ms\u0131z qalan, h\u0259tta da\u011f\u0131d\u0131lan t\u0259kc\u0259 S\u0259ttarxan\u0131n v\u0259 ya \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Xiyabaninin m\u0259zarlar\u0131 deyil. Yuxar\u0131dak\u0131 s\u0259tirl\u0259rd\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n\u0131n m\u0259zarlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya bax\u0131ms\u0131z qal\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli yazar\u0131, S\u0259m\u0259d Behr\u0259nginin m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f r\u0259smi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTEvZTM1MTliMDQtNmQ2YS00MjYyLTlhZTAtY2Q1OWZhZDA4Nzk4L2ltYWdlMS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=b60d1f2e70b37c09\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(S\u0259m\u0259d Behr\u0259nginin m\u0259zar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259ki \u015f\u0259kli g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb)<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox G\u00fcney Az\u0259rbaycanl\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f yazar, \u015fair v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiminin d\u0259 m\u0259zar\u0131 t\u0259xrib edilir v\u0259 ya h\u00f6rm\u0259tsizliy\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. B\u0259zi m\u0259zar da\u015flar\u0131 yaln\u0131z \u00fcz\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xrib edilir.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da daha 3 tarixi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n durumunu a\u00e7\u0131qlayaca\u011f\u0131q. Bu q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qorunub-saxlan\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259l\u0259ri bil\u0259r\u0259k\u00a0v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259r\u0259k t\u0259xrib edilib.<\/p>\n<p><strong>T\u0259brizd\u0259 D\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131na aid 4000 illik q\u0259biristanl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259brizin tarixi G\u00f6y M\u0259scidinin yan\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n bu q\u0259biristanl\u0131qda ya\u015f\u0131 3000-4000 il olan q\u0259birl\u0259r var. Bu q\u0259birl\u0259r G\u00f6y M\u0259scidin \u0259traf\u0131nda ticar\u0259t kompleksinin tikintisi m\u0259qs\u0259dil\u0259 qaz\u0131lark\u0259n a\u015fkar edilib. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin ciddi etirazlar\u0131na baxmayaraq, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ticar\u0259t kompleksinin qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 tikintisi prosesi dayand\u0131r\u0131lmay\u0131b v\u0259 a\u015fkar edilmi\u015f m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m tarixi kompleksin yaln\u0131z ki\u00e7ik bir hiss\u0259si qorunub-saxlan\u0131laraq muzey\u0259 \u00e7evrilib. Bu tarixi q\u0259biristanl\u0131qda ana b\u0259tnind\u0259ki d\u00f6l \u015f\u0259klind\u0259 basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fcmumilikd\u0259 38 q\u0259bir diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvYjk1YmY3NjQtY2NjOS00MTcxLWFmZDItY2EyYmMyMmRjMTBjL2ltYWdlNS5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=4c6b2d69e08cbf51\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti g\u0259nc ya\u015fda \u00f6l\u00fcb. K\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131n q\u0259birl\u0259ri sad\u0259, yeniyetm\u0259l\u0259rin q\u0259birl\u0259ri is\u0259 kvadrat formas\u0131ndad\u0131r v\u0259 i\u00e7ind\u0259 2 saxs\u0131 qab var. U\u015faqlar oyuncaqlar\u0131, qad\u0131nlar zin\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131, ki\u015fil\u0259r is\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f silahlar\u0131 il\u0259 d\u0259fn edilibl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvMGQ5M2U4OTUtNWVkMC00ZDFiLTk0M2EtYWJhMzhhNTk4MGQ5L2ltYWdlOS5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=0efa66250c2a9dd6\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>B\u0259zi c\u0259s\u0259dl\u0259rin yan\u0131nda saxs\u0131 qablar v\u0259 yem\u0259k effektl\u0259ri a\u015fkar edilib ki, bu da onlar\u0131n mitraizm inanc\u0131na inand\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 mitraizm inanc\u0131na ba\u011fl\u0131 m\u0259b\u0259dl\u0259rin a\u015fkar edilm\u0259si bu inanc\u0131n q\u0259dim zamanlarda Az\u0259rbaycanda yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTMvMzAzNzg4ODAtYmU0ZS00NmU0LThlYWEtN2JlYzI1NGJmNDkyL2ltYWdlMTMucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=3e3f60a44af1036e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>B\u0259zi q\u0259birl\u0259rd\u0259 saxs\u0131 qablar var ki, onlar\u0131n daha z\u0259ngin adamlara m\u0259xsus olmas\u0131 ehtimal edilir. Meyitl\u0259rin yan\u0131nda basd\u0131r\u0131lan \u0259\u015fyalardan ayd\u0131n olur ki, bu insanlar \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonra h\u0259yata, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonra yenid\u0259n dirilm\u0259y\u0259 inan\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTMvNWE5ODI2NGEtMjU2My00OGYxLTgxZjMtOTA5OGQ0OTZmM2RhL2ltYWdlMTIucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=1bc1a19efb16b345\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Me\u015fkin\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 (Xiyav) D\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid 4000 illik q\u0259biristanl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lki yaz\u0131lar\u0131n birind\u0259 Me\u015fkin\u015f\u0259h\u0259rin, \u015e\u0259h\u0259r Yeri adl\u0131 n\u0259h\u0259ng kolleksiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim etmi\u015fdik. Me\u015fkin\u015f\u0259h\u0259r, yaxud Xiyav \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u015e\u0259h\u0259r Yeri adl\u0131 n\u0259h\u0259ng kolleksiyadan ba\u015fqa d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131na aid bir q\u0259biristanl\u0131q da yerl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir. \u018fslind\u0259, bu q\u0259biristanl\u0131qla T\u0259brizd\u0259ki d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131na aid olan q\u0259biristanl\u0131q aras\u0131nda \u00e7oxlu ox\u015farl\u0131qlar var. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259r iki q\u0259biristanl\u0131qda \u00f6l\u00fcl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 saxs\u0131 \u0259\u015fyalar v\u0259 yem\u0259k qablar\u0131 basd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131l Q\u0259y\u0259 adl\u0131 k\u0259ndin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda tap\u0131lan bu tarixi q\u0259biristanl\u0131qda D\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131na aid 11 q\u0259bir bulunmaqdad\u0131r. Bu kolleksiyan\u0131n q\u0259birl\u0259rind\u0259n birind\u0259 s\u00fcng\u00fc, tunc x\u0259nc\u0259r v\u0259 boz saxs\u0131 kimi h\u0259diyy\u0259l\u0259r tap\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTEvNTExMzY1MWItMzQ3Yy00MmU3LTkxNjAtNmFhZTQ2OWU4ODEwL2ltYWdlMy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=848b1107ea271236\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>T\u0259brizd\u0259 pin\u0259-\u015falvar (\u015eadbad-i M\u0259\u015fayix) q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Pin\u0259-\u015falvar (\u015eadbad-i M\u0259\u015fayix) q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 T\u0259brizin \u0130slamdan \u0259vv\u0259l\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan k\u00f6hn\u0259 v\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131ndan biridir. S\u0259h\u0259nd da\u011f\u0131n\u0131n yamac\u0131nda yerl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu q\u0259biristanl\u0131q soyuq q\u0131\u015f iqlimin\u0259 v\u0259 nisb\u0259t\u0259n s\u0259rin yay iqlimin\u0259 malikdir. S\u0259h\u0259nd da\u011f\u0131n\u0131n vulkanik zirv\u0259l\u0259ri var. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 f\u0259aliyy\u0259tsiz vulkanik zirv\u0259l\u0259r hesab edils\u0259 d\u0259, tarix boyu bu \u0259razid\u0259ki vulkanik da\u015flar ke\u00e7mi\u015fd\u0259n m\u00fcxt\u0259lif tikintil\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edilib. \u018fslind\u0259, bu q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r q\u0259biristanl\u0131qlardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n eyni da\u015flarla tikilmi\u015f da\u015f m\u0259nhirl\u0259rdir. Bu m\u0259nhirl\u0259r G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n daha \u00f6nc\u0259 tan\u0131td\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015e\u0259h\u0259r Yeri m\u0259nhirl\u0259rind\u0259n tamam\u0259n f\u0259rqli olaraq G\u00fcney T\u00fcrkm\u0259nistanda, X\u0259z\u0259r g\u00f6l\u00fcn\u00fcn c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259 \u0130ran s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin daxilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrkm\u0259nl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259, Xalid N\u0259bi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259nhirl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvMTI1MDlmNTAtZTBkYS00ZTI4LWJhMWQtOGFjYjY4ZDJhN2E3L2ltYWdlNy5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=0378397cf58bdb4b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(T\u0259brizd\u0259 pin\u0259-\u015falvar (\u015eadbad-i M\u0259\u015fayix) q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131)<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvMjhmOTFiNWQtNmU2OC00MzVkLTljYjEtNDgyMjEyNzRhZTVkL2ltYWdlNi5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=c649984b0aff7c9f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(T\u0259brizin pin\u0259-\u015falvar q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259nhirl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n ba\u015fqa bir t\u00fcrk yurdu say\u0131lan G\u00fcney T\u00fcrkm\u0259nistandak\u0131 Xalid N\u0259bi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259nhirl\u0259ri)<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTMvYjRlYzhiNDUtZGU0ZC00ODNlLWE2NDMtNWQ4MjFkOTkwNjRkL2ltYWdlMTEucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=cf935614f2962e20\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>(T\u0259brizd\u0259 pin\u0259-\u015falvar (\u015eadbad-i M\u0259\u015fayix) q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131)<\/p>\n<p>\u0130slamdan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vr\u0259 aid olan bu q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n q\u0259dim m\u0259nhirl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259r hans\u0131 yaz\u0131 izl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n mahiyy\u0259ti haqq\u0131nda fikir y\u00fcr\u00fctm\u0259k \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fib. T\u0259bii ki, bu q\u0259biristanl\u0131qdak\u0131 q\u0259bir da\u015flar\u0131n\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 \u0130slamdan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vr\u0259 aid deyil. \u0130slamdan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 aid q\u0259bir da\u015flar\u0131nda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, kufi v\u0259 ya \u0259r\u0259b qrafikas\u0131 il\u0259 yaz\u0131lar var. Qeyd ed\u0259k ki, \u0130slamdan sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid olan q\u0259bir da\u015flar\u0131 zahiri g\u00f6rk\u0259min\u0259 g\u00f6r\u0259 tamamil\u0259 f\u0259rqlidir v\u0259 eyni q\u0259biristanl\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim m\u0259nhirl\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTAvMDUvMTIvNTgvMTIvZDRiYmY2MzUtMDljYy00NTlkLThmNmItOTBkZTk4ZDgyYzk5L2ltYWdlOC5wbmciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=9b6cab0e02a187cd\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bu q\u0259biristanl\u0131qda 13-15-ci \u0259srl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f bir ne\u00e7\u0259 h\u00f6kmdar, m\u00fcr\u015fid v\u0259 sufinin d\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumdur. Onlar\u0131n aras\u0131nda atas\u0131ndan sonra C\u0259lairi h\u00f6kmdarlar\u0131n\u0131n ikinci \u0259n m\u0259\u015fhur sultan\u0131 olmu\u015f B\u00f6y\u00fck \u015eeyx H\u0259s\u0259n o\u011flu Sultan Oveysini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n\u0131n m\u0259zarlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya bax\u0131ms\u0131z qal\u0131b\u201d. APA-n\u0131n G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131 tan\u0131\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d R\u0259hmanif\u0259rin G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259birl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik: \u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 bu yurdun q\u0259dim kimliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar tarix\u00e7il\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, antropoloqlar\u0131n da diqq\u0259tini \u00e7\u0259kir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u00f6hn\u0259 v\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n qorunub saxlanmas\u0131 bir xalq\u0131n tarixi-m\u0259n\u0259vi irsinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaq s\u0259yl\u0259rinin bir hiss\u0259si kimi vacib g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda \u0259n q\u0259dim \u00e7a\u011flardan b\u0259ri \u0259cdadlar\u0131n q\u0259birl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m v\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rilib. \u018fski t\u00fcrkl\u0259rin bu v\u0259rdi\u015fi tarix atas\u0131 kimi tan\u0131nan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":641869,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/651e76566638f651e7656663901696495190651e76566638c651e76566638d.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131n\u0131n m\u0259zarlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya bax\u0131ms\u0131z qal\u0131b\u201d. APA-n\u0131n G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131 tan\u0131\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d R\u0259hmanif\u0259rin G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259birl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik: \u201cG\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 bu yurdun q\u0259dim kimliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar tarix\u00e7il\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, antropoloqlar\u0131n da diqq\u0259tini \u00e7\u0259kir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u00f6hn\u0259 v\u0259 tarixi q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n qorunub&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=641865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/641869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=641865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=641865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=641865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}