{"id":641901,"date":"2023-10-05T22:13:03","date_gmt":"2023-10-05T18:13:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=641901"},"modified":"2023-10-05T22:13:03","modified_gmt":"2023-10-05T18:13:03","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-car-rusiyasinin-ilhaq-etdiyi-s%c9%99ms%c9%99ddil-mahali-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=641901","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n ilhaq etdiyi \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil mahal\u0131 &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q planlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilhaq etdiyi \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259ni v\u0259 ruslar\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q plan\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixinin \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n etnoqrafiyas\u0131n\u0131n d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259bli\u011fi g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bi oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahallar\u0131ndan biri olan \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil Yelizavetpol &#8211; G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n Qazax q\u0259zas\u0131nda 1747-ci ild\u0259 yaran\u0131b. Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u015e\u0259ms\u0259ddil ad\u0131 1587-ci ild\u0259n m\u0259lumdur v\u0259 I \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n Z\u00fclq\u0259d\u0259r tayfas\u0131n\u0131n qollar\u0131ndan olan \u015e\u0259ms\u0259ddinlu elinin ad\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. Bu el h\u0259l\u0259 1515-ci ild\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil, indiki Tavu\u015f m\u0259rzliyi \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, XVIII \u0259srin sonunda mahal\u0131n \u0259razisi Qazaxla birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k Qazax-\u015e\u0259m\u015f\u0259ddil sultanl\u0131\u011f\u0131 adland\u0131r\u0131l\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cRusiya imperiyas\u0131 1801-ci ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla birlikd\u0259 tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131, \u0259srl\u0259r boyu yaln\u0131z t\u00fcrkl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Qazax, Bor\u00e7al\u0131 v\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil sultanl\u0131qlar\u0131n\u0131 ilhaq edib. \u00c7arizmin vergi\u00a0 siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 1844-1845-ci ill\u0259rd\u0259\u00a0 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddild\u0259 k\u0259ndlil\u0259rin etirazlar\u0131 rus qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131zl\u0131qla yat\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistanda 1920-ci il noyabr\u0131n 29-da sovet h\u00f6kum\u0259ti qurulduqdan sonra Qazax q\u0259zas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qalan torpaqlar\u0131nda Qazax, A\u011fstafa, Tovuz, G\u0259d\u0259b\u0259y, \u015e\u0259mkir rayonlar\u0131, Erm\u0259nistana verilmi\u015f torpaqlarda is\u0259 Karvansara, y\u0259ni indiki \u0130cevan, \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k &#8211; indiki Krasnoselo, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil &#8211; indiki Tavu\u015f m\u0259rzliyi v\u0259 Dilican rayonlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>S\u00fcjetd\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi mahallar\u0131n\u0131n saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, o\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rinin izinin itirilm\u0259si, tarixi abid\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 xain v\u0259 m\u0259krli siyas\u0259td\u0259n, \u00c7ar Rusiyas\u0131 v\u0259 onun C\u0259nubi Qafqazda Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcni Erm\u0259nistan adl\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259n qaynaqlan\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cOnlar 2 \u0259srdir q\u0259hr\u0259man o\u011fuz-t\u00fcrkl\u0259rinin g\u00f6z\u00fcn\u00fc qorxutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Amma t\u00fcrk\u00fcn q\u00fcdr\u0259ti qorxaql\u0131\u011f\u0131nda deyil, onun m\u0259rdliyind\u0259dir. M\u0259rdin qar\u015f\u0131s\u0131nda is\u0259 b\u00fct\u00fcn yollar h\u0259mi\u015f\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r. \u018fminik ki, 35 ildir V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti, do\u011fma yurd yerini itirm\u0259k \u0259zab\u0131 il\u0259 \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u0259n Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar geriqay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcquqlar\u0131ndan istifad\u0259 edib \u00f6z do\u011fma ocaqlar\u0131n\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7acaqlar\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri &#8211; q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevin\u00a0<\/strong>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259lin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, &#8211;\u00a0fikrini \u0259sas tutaraq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcjet teleapar\u0131c\u0131 Ramin \u0130brahimovun t\u0259qdimat\u0131nda oktyabr\u0131n 4-d\u0259 saat 19:30-da Baku TV-nin efirind\u0259 v\u0259 \u201cYoutube\u201d kanal\u0131nda yay\u0131mlan\u0131b.<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/IA8j5E7gvyw?si=ndUJy2LfgRfpmPnX\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q planlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilhaq etdiyi \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cErm\u0259ni v\u0259 ruslar\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q plan\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixinin \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n etnoqrafiyas\u0131n\u0131n d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259bli\u011fi g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bi oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r. Bildirilir ki, G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahallar\u0131ndan biri olan \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil Yelizavetpol &#8211; G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n Qazax q\u0259zas\u0131nda 1747-ci ild\u0259 yaran\u0131b. Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u015e\u0259ms\u0259ddil ad\u0131 1587-ci ild\u0259n m\u0259lumdur v\u0259 I \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n Z\u00fclq\u0259d\u0259r tayfas\u0131n\u0131n qollar\u0131ndan olan \u015e\u0259ms\u0259ddinlu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":641904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/379658444_1500982420714203_8768757752889623128_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q planlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilhaq etdiyi \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil mahal\u0131 v\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cErm\u0259ni v\u0259 ruslar\u0131n C\u0259nubi Qafqazla ba\u011fl\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q plan\u0131\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixinin \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n etnoqrafiyas\u0131n\u0131n d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259bli\u011fi g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bi oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=641901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641901\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/641904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=641901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=641901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=641901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}