{"id":642244,"date":"2023-10-06T21:38:46","date_gmt":"2023-10-06T17:38:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=642244"},"modified":"2023-10-06T21:38:46","modified_gmt":"2023-10-06T17:38:46","slug":"bakida-bu-don%c9%99rl%c9%99r-n%c9%99d%c9%99n-hazirlanir-sok-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=642244","title":{"rendered":"Bak\u0131da bu d\u00f6n\u0259rl\u0259r n\u0259d\u0259n haz\u0131rlan\u0131r? &#8211; \u015eOK A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Son d\u00f6vrl\u0259r ba\u015f ver\u0259n inflyasiya h\u0259r sektorda oldu\u011fu kimi, qida sektorunda da qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131na t\u0259sir edib. Qida sektorunda \u0259n \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri d\u00f6n\u0259rl\u0259rin qiym\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda 15 mind\u0259n \u00e7ox d\u00f6n\u0259rxana f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. D\u00f6n\u0259rl\u0259r is\u0259 1,5 manatdan ba\u015flayaraq m\u00fcxt\u0259lif qiym\u0259tl\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259 b\u0259zi hallarda 1,5 manatl\u0131q d\u00f6n\u0259rl\u0259rin yan\u0131nda pulsuz ayran da t\u0259klif edilir. Qiym\u0259tin bu q\u0259d\u0259r ucuz olmas\u0131 is\u0259 al\u0131c\u0131larda \u015f\u00fcbh\u0259 yarad\u0131r. Redaksiyam\u0131za daxil olan m\u0259lumatda b\u0259zi al\u0131c\u0131lar ucuz d\u00f6n\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan m\u0259hsullar\u0131n keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 yarars\u0131z oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 iddia edibl\u0259r. D\u00f6n\u0259r sat\u0131c\u0131lar\u0131 is\u0259 qiym\u0259tin ucuz olmas\u0131n\u0131 r\u0259qab\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. Bildirirl\u0259r ki, onlar\u0131n haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 d\u00f6n\u0259rl\u0259rin baha qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif olunan d\u00f6n\u0259rl\u0259rd\u0259n he\u00e7 bir f\u0259rqi yoxdur. Sad\u0259c\u0259 onlar\u0131n obyektl\u0259ri b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 \u00e7oxdur v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259ri baha qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif edirl\u0259r. B\u0259zi d\u00f6n\u0259r\u00e7il\u0259r is\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rinin \u00e7oxunun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r oldu\u011funu \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k qiym\u0259ti onlar\u0131n cibin\u0259 uy\u011fun t\u0259yin etdikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov \u0130qtisadiyyat.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda d\u00f6n\u0259rxanalarda gigiyenik qaydalara riay\u0259t edilm\u0259si hallar\u0131na toxunub.<\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n qaydalara riay\u0259t edilm\u0259si hallar\u0131 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. E.H\u00fcseynov bu g\u00fcn b\u0259zi d\u00f6n\u0259rxanalarda \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li \u0259tl\u0259rin realiz\u0259 olundu\u011funu iddia edib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Halbuki ist\u0259nil\u0259n d\u00f6n\u0259rxanadan s\u0259n\u0259d t\u0259l\u0259b ets\u0259k, onu t\u0259qdim ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Sad\u0259c\u0259 h\u0259min s\u0259n\u0259din orada haz\u0131rlanan m\u0259hsullara aid olub-olmad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum deyil. Bu sah\u0259d\u0259 b\u0259zi \u015firk\u0259tl\u0259r qaneedici f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, bir s\u0131ra tan\u0131nm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259r standartlara cavab ver\u0259n d\u00f6n\u0259r haz\u0131rlam\u0131r. Bel\u0259 ki, d\u00f6n\u0259rxanalar\u0131n 85 faizi ald\u0131qlar\u0131 \u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n deyil, ist\u0259dikl\u0259ri yerl\u0259rd\u0259n yoxlan\u0131lmam\u0131\u015f halda alaraq d\u00f6n\u0259r haz\u0131rlay\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>T\u0259\u015fkilat s\u0259dri vur\u011fulay\u0131b ki, bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 d\u00f6n\u0259rxanalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 standartlar haz\u0131rlansa da, bu g\u00fcn h\u0259min standartlara \u0259m\u0259l olunmur:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u0259zi d\u00f6n\u0259rxanalarda \u0259n murdar v\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olan \u0259tl\u0259rd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olunur. \u018fn ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259r d\u0259 d\u00f6n\u0259rxanalar vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131l\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova is\u0259 bildirib ki, d\u00f6n\u0259r haz\u0131rlanmas\u0131nda gigiyenik qaydalara \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 heyvandan insana ke\u00e7\u0259n bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259zm orqanlar\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Un m\u0259mulatlar\u0131ndan haz\u0131rlanaraq sat\u0131lan v\u0259 s\u0259yyar formada \u00e7\u00f6r\u0259karas\u0131 hans\u0131sa \u0259td\u0259n haz\u0131rlanan qidalar \u0259n \u00e7ox risk qrupunda olan qidalardan hesab olunur. Yax\u015f\u0131 olar ki, bu qidalardan m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r az istifad\u0259 olunsun. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259rl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yi b\u0259lli olmayan, ucuz v\u0259 x\u0259st\u0259 heyvan \u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunur. S\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015fama q\u0259d\u0259r bu \u0259tl\u0259r a\u00e7\u0131q halda soyuducuda saxlan\u0131lm\u0131r v\u0259 h\u0259r zaman istiy\u0259 m\u0259ruz qalacaq \u015f\u0259kild\u0259 alovun yan\u0131nda saxlan\u0131l\u0131r. Sa\u011flam \u0259tin bel\u0259 bu \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 \u0259tin t\u0259rkibinin mikrobioloji v\u0259 kimy\u0259vi d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda \u0259tin \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131q oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u0259trafdak\u0131 tozlar onun \u00fcst\u00fcn\u0259 hopur. D\u00f6n\u0259ri g\u00fcnd\u0259lik q\u0259bul ed\u0259n insanlar aras\u0131nda 25 ya\u015fa yax\u0131n olan orqanizml\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 ikiqat art\u0131r. \u00c7\u00fcnki, d\u00f6n\u0259rin d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmamas\u0131 fonunda ba\u011f\u0131rsaq mikrofloras\u0131 pozulur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u0259zi insanlarda qidadan d\u0259rhal sonra a\u011f\u0131rl\u0131q, qar\u0131n bo\u015flu\u011funda a\u011fr\u0131, \u015fi\u015fkinlik, ishal v\u0259 ya q\u0259bzlik hallar\u0131 ya\u015fan\u0131r. H\u0259min insanlar inki\u015faf prosesind\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 sa\u011flam qidalanmal\u0131d\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ayaq\u00fcst\u00fc yem\u0259kl\u0259rd\u0259 dadland\u0131r\u0131c\u0131 kimi bir \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olundu\u011funu qeyd ed\u0259n sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min qidalardan istifad\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u0259n\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tli qidalar\u0131n dad\u0131ndan z\u00f6vq ala bilmirl\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;El aras\u0131nda \u00c7in duzu kimi tan\u0131nan monosodium qlutomat v\u0259 yaxud mononatrium ql\u00fctamat\u0131n sintetik m\u0259n\u015f\u0259li ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar. Bu madd\u0259 birba\u015fa olaraq as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r v\u0259 a\u011f\u0131zda \u0259n\u0259n\u0259vi dad reseptorlar\u0131n\u0131 m\u0259hv ed\u0259r\u0259k be\u015finci yeni &#8211; umami dad\u0131n\u0131 yarad\u0131r. Bu c\u00fcr qidalardan istifad\u0259 ed\u0259n insanlar \u00e7ox tez doyurlar, lakin bu toxluq hissi q\u0131sa zamanda yoxa \u00e7\u0131x\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min insanlar daima \u00f6zl\u0259rini ac hiss edirl\u0259r. D\u00f6n\u0259rin ucuz qiym\u0259t\u0259 sat\u0131lmas\u0131 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn olsa da, bu qidalar birba\u015fa olaraq t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u0259nb\u0259yidir. Sahibkarlar daha az pul x\u0259rcl\u0259y\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullardan istifad\u0259 edirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn hallarda istehlak\u00e7\u0131 bilm\u0259lidir ki, m\u0259n\u015f\u0259yi b\u0259lli olmayan qidadan istifad\u0259 etm\u0259k onun h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, d\u00f6n\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259t t\u0259z\u0259 olmal\u0131, m\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259 olmaqla \u015fok dondurmadan ke\u00e7irilib, b\u00fck\u00fcl\u00fcb, x\u00fcsusi avtomobill\u0259r vasit\u0259sil\u0259 d\u00f6n\u0259rxanalara \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259 \u015fok ver\u0259n, x\u00fcsusi formada d\u00f6n\u0259r \u0259tl\u0259rini haz\u0131rlayan avadanl\u0131qlar is\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bahad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<div class=\"banner banner-6cdd60ea0045eb7a6ec44c54d29ed402\" data-banner=\"MTg0\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son d\u00f6vrl\u0259r ba\u015f ver\u0259n inflyasiya h\u0259r sektorda oldu\u011fu kimi, qida sektorunda da qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131na t\u0259sir edib. Qida sektorunda \u0259n \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri d\u00f6n\u0259rl\u0259rin qiym\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda 15 mind\u0259n \u00e7ox d\u00f6n\u0259rxana f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. D\u00f6n\u0259rl\u0259r is\u0259 1,5 manatdan ba\u015flayaraq m\u00fcxt\u0259lif qiym\u0259tl\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259 b\u0259zi hallarda 1,5 manatl\u0131q d\u00f6n\u0259rl\u0259rin yan\u0131nda pulsuz ayran da t\u0259klif edilir. Qiym\u0259tin bu q\u0259d\u0259r ucuz olmas\u0131 is\u0259 al\u0131c\u0131larda \u015f\u00fcbh\u0259 yarad\u0131r. Redaksiyam\u0131za daxil olan m\u0259lumatda b\u0259zi al\u0131c\u0131lar ucuz d\u00f6n\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan m\u0259hsullar\u0131n keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 yarars\u0131z oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 iddia edibl\u0259r. D\u00f6n\u0259r sat\u0131c\u0131lar\u0131 is\u0259 qiym\u0259tin ucuz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":642248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd-660x356.png",660,356,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",640,345,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ad7f593eb4c160372f1b56e45a0569cd.png",770,415,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son d\u00f6vrl\u0259r ba\u015f ver\u0259n inflyasiya h\u0259r sektorda oldu\u011fu kimi, qida sektorunda da qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131na t\u0259sir edib. Qida sektorunda \u0259n \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri d\u00f6n\u0259rl\u0259rin qiym\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda 15 mind\u0259n \u00e7ox d\u00f6n\u0259rxana f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. D\u00f6n\u0259rl\u0259r is\u0259 1,5 manatdan ba\u015flayaraq m\u00fcxt\u0259lif qiym\u0259tl\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259 b\u0259zi hallarda 1,5 manatl\u0131q d\u00f6n\u0259rl\u0259rin yan\u0131nda pulsuz ayran da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/642244"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=642244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/642244\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/642248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=642244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=642244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=642244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}