{"id":643131,"date":"2023-10-09T17:41:04","date_gmt":"2023-10-09T13:41:04","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=643131"},"modified":"2023-10-09T17:41:04","modified_gmt":"2023-10-09T13:41:04","slug":"amea-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99l%c9%99rin-sayinin-artmasinin-s%c9%99b%c9%99bini-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=643131","title":{"rendered":"AMEA z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini a\u00e7\u0131qlad\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259qiq proqnozu d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxdur. Sad\u0259c\u0259, hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259 seysmik aktiv zonad\u0131rsa, onsuz da, h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 hans\u0131sa vaxtlarda z\u0259lz\u0259l\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 bunu he\u00e7 kim istisna etmir\u201d.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan (AMEA) bildirilib.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r plit\u0259l\u0259rin yerdaxili tektonik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif seysmogen zonalar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 d\u0259 plit\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tliliyin dinamikas\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin g\u0259ldiyi q\u0259na\u0259t bundan ibar\u0259tdir ki, son vaxtlar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u018fr\u0259bistan plit\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tlilik artd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, bu h\u0259m qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 ocaqlar\u0131n\u0131n aktivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Amma bunu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Yer daxilind\u0259ki prosesl\u0259r daimidir v\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 ocaqlar\u0131 Yerin d\u0259rin qatlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdiyi v\u0259 t\u0259kanlar\u0131n g\u00fcc\u00fc z\u0259if oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 h\u0259min t\u0259kanlar Yer s\u0259thin\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131r, h\u0259min titr\u0259yi\u015fl\u0259r ancaq seysmik stansiyalar vasit\u0259sil\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tip z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r, dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. El\u0259 AMEA n\u0259zdind\u0259 Respublika Seysmoloji Xidm\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (RSXM) Z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin T\u0259dqiqat\u0131 B\u00fcrosu t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 h\u0259r g\u00fcn \u00e7oxlu x\u0131rda t\u0259kanlar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Bu, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda bel\u0259 deyil. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn seysmik zonalar\u0131nda var. Hans\u0131 ki, o \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n m\u00fcasir seysmik stansiyalar, avadanl\u0131qlar var v\u0259 al\u0131nan m\u0259lumatlar y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 proqramlar vasit\u0259si il\u0259 emal olunur.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, b\u0259zi vaxtlarda maqnitudas\u0131 3-3,5-d\u0259n b\u00f6y\u00fck olan v\u0259 Yer s\u0259thind\u0259 hiss olunan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 ba\u015f verir. Bu proses tam t\u0259bii ba\u015f verdiyin\u0259 v\u0259 Yerin d\u0259rin qatlar\u0131nda getdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259ri he\u00e7 bir halda proqnozla\u015fd\u0131rmaq h\u0259l\u0259 ki m\u00fcmk\u00fcn deyil\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qeyd olunub ki, son vaxtlar d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin artmas\u0131 insanlar\u0131n bu m\u00f6vzuya olduqca narahat v\u0259 h\u0259ssas yana\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur:<\/p>\n<p>\u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin aras\u0131nda \u0259n qorxulusu v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tlisi oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 hans\u0131sa f\u0259sadlar olmasa da, bu, insanlar\u0131n psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. Bu m\u00f6vzu x\u00fcsusil\u0259 ilin \u0259vv\u0259lind\u0259, fevral ay\u0131n\u0131n 6-da qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u00fccl\u00fc v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra daha da aktualla\u015f\u0131b. Son g\u00fcnl\u0259r d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 maqnitudas\u0131 6-dan yuxar\u0131 olan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r ba\u015f verir. Yax\u0131nlarda \u018ffqan\u0131stan\u0131n Herat \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 40 km \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 6,3 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 zaman\u0131 2 500-d\u0259n \u00e7ox insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. Minl\u0259rl\u0259 ev da\u011f\u0131l\u0131b. T\u0259bii ki, bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si insanlar\u0131 narahat edir. Onlarda qorxu, narahatl\u0131q yarad\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n \u201cproqnoz\u201dlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 insanlar\u0131 narahat edir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259qiq proqnozu d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxdur. Sad\u0259c\u0259, hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259 seysmik aktiv zonad\u0131rsa, onsuz da, h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 hans\u0131sa vaxtlarda z\u0259lz\u0259l\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 bunu he\u00e7 kim istisna etmir\u201d. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan (AMEA) bildirilib. Qeyd olunub ki, z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r plit\u0259l\u0259rin yerdaxili tektonik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif seysmogen zonalar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Bildirilib ki, bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 d\u0259 plit\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tliliyin dinamikas\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib: \u201cM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin g\u0259ldiyi q\u0259na\u0259t bundan ibar\u0259tdir ki, son vaxtlar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u018fr\u0259bistan plit\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tlilik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":643135,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/FotoJet-2023-09-23T221433.701.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259qiq proqnozu d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxdur. Sad\u0259c\u0259, hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259 seysmik aktiv zonad\u0131rsa, onsuz da, h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 hans\u0131sa vaxtlarda z\u0259lz\u0259l\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 bunu he\u00e7 kim istisna etmir\u201d. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan (AMEA) bildirilib. Qeyd olunub ki, z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r plit\u0259l\u0259rin yerdaxili tektonik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/643131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=643131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/643131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/643135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=643131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=643131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=643131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}