{"id":643421,"date":"2023-10-10T13:01:44","date_gmt":"2023-10-10T09:01:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=643421"},"modified":"2023-10-10T13:01:44","modified_gmt":"2023-10-10T09:01:44","slug":"fransali-tarixci-az%c9%99rbaycan-%c9%99leyhin%c9%99-q%c9%99tnam%c9%99y%c9%99-s%c9%99s-verm%c9%99k-boyuk-bir-s%c9%99hvdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=643421","title":{"rendered":"Fransal\u0131 tarix\u00e7i: \u201cAz\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259tnam\u0259y\u0259 s\u0259s verm\u0259k b\u00f6y\u00fck bir s\u0259hvdir\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u201cAvropal\u0131 deputatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259tnam\u0259y\u0259 s\u0259s verm\u0259kl\u0259 birba\u015fa Avropan\u0131n maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131blar. Bu, b\u00f6y\u00fck bir s\u0259hvdir, h\u0259min add\u0131m\u0131 m\u0259hz bel\u0259 q\u0131namaq laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda fransal\u0131 tarix\u00e7i, politoloq Maksim Quen deyib.<\/p>\n<p>O, Qaraba\u011fda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n sonra ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri 1921-ci v\u0259 1939-cu ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259dib:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6t\u0259n ay ba\u015f ver\u0259nl\u0259r 1921-ci ilin sonunda \u00c7ukurova (Adana b\u00f6lg\u0259si) v\u0259 1939-cu ilin ortalar\u0131nda Hatayda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7ox ox\u015fard\u0131r. 1921-ci ilin sonlar\u0131nda Fransa ordusu T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nubunu t\u0259rk etdi, lakin \u00c7ukurova erm\u0259nil\u0259rinin 99 faizi (b\u0259zil\u0259ri t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259tl\u0259, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 \u00f6z mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin \u0259mrl\u0259rin\u0259 tabe olaraq v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 h\u0259min mill\u0259t\u00e7il\u0259rin fiziki t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qalaraq) \u0259razid\u0259n qa\u00e7d\u0131lar. Baxmayaraq ki, kamalistl\u0259r (Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri &#8211; red.) v\u0259 frans\u0131z s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259ri bunun \u0259leyhin\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259y g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Burada m\u0259qs\u0259d t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 erm\u0259nil\u0259rin birg\u0259 ya\u015faya bilm\u0259y\u0259c\u0259yini \u201cs\u00fcbut etm\u0259k\u201d v\u0259 anqlo-sakson m\u00fcdaxil\u0259sini t\u0259hrik etm\u0259k idi. 1939-cu ild\u0259 t\u00fcrkl\u0259r Hatay\u0131 geri alanda da buna b\u0259nz\u0259r bir ssenari vard\u0131, ancaq bu d\u0259f\u0259 m\u0259qs\u0259d birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, nasist Almaniyas\u0131 v\u0259 fa\u015fist \u0130taliyaya qar\u015f\u0131 Yunan\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niyan\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi \u0130ngilt\u0259r\u0259-Fransa-T\u00fcrkiy\u0259 blokunun da qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq idi. Lakin m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7at\u0131lmad\u0131, 1939-cu ilin oktyabr\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259-Fransa-T\u00fcrkiy\u0259 ittifaq\u0131 faktiki olaraq yarand\u0131 v\u0259 Yunan\u0131stan onu d\u0259st\u0259kl\u0259di. Berlinin tam raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 fa\u015fist \u0130taliyas\u0131n\u0131n agentl\u0259ri mill\u0259t\u00e7i erm\u0259nil\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 m\u00fchacir\u0259t\u0259 getdil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>M.Quen bildirib ki, \u00f6t\u0259n ay Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni sakinl\u0259rinin b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 erm\u0259ni h\u0259rbi cinay\u0259tkarlar\u0131 il\u0259 s\u0259hv sal\u0131nmaq qorxusundan yarand\u0131: \u201cBu h\u0259m\u00e7inin \u201caz\u0259rbaycanl\u0131lar bizi \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259k\u201d t\u0259bli\u011fat\u0131 v\u0259 separat\u00e7\u0131lar\u0131n Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni sakinl\u0259rin\u0259 getm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 verdikl\u0259ri \u0259mrin n\u0259tic\u0259si idi\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycan Avropa Parlamenti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini tam \u015f\u0259kild\u0259 yenil\u0259m\u0259lidir:<\/p>\n<p>\u201cQaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 dol\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131 inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. Bir s\u00f6zl\u0259, keyfiyy\u0259t v\u0259 k\u0259miyy\u0259t art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z Avropa Parlamentini intellektual s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si bar\u0259d\u0259 g\u00fcnahland\u0131rmaq s\u0259hv olard\u0131. T\u0259bli\u011fat, d\u00fczg\u00fcn informasiyan\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox pe\u015f\u0259kar i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li, Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk diasporuna daha \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAvropal\u0131 deputatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259tnam\u0259y\u0259 s\u0259s verm\u0259kl\u0259 birba\u015fa Avropan\u0131n maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131blar. Bu, b\u00f6y\u00fck bir s\u0259hvdir, h\u0259min add\u0131m\u0131 m\u0259hz bel\u0259 q\u0131namaq laz\u0131md\u0131r\u201d. Bu fikirl\u0259ri \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda fransal\u0131 tarix\u00e7i, politoloq Maksim Quen deyib. O, Qaraba\u011fda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n sonra ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri 1921-ci v\u0259 1939-cu ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259dib: \u201c\u00d6t\u0259n ay ba\u015f ver\u0259nl\u0259r 1921-ci ilin sonunda \u00c7ukurova (Adana b\u00f6lg\u0259si) v\u0259 1939-cu ilin ortalar\u0131nda Hatayda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7ox ox\u015fard\u0131r. 1921-ci ilin sonlar\u0131nda Fransa ordusu T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nubunu t\u0259rk etdi, lakin \u00c7ukurova erm\u0259nil\u0259rinin 99 faizi (b\u0259zil\u0259ri t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259tl\u0259, dig\u0259rl\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":643423,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/5b9609a7-d6c9-32aa-88d6-b07df06c41c8_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cAvropal\u0131 deputatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259tnam\u0259y\u0259 s\u0259s verm\u0259kl\u0259 birba\u015fa Avropan\u0131n maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131blar. Bu, b\u00f6y\u00fck bir s\u0259hvdir, h\u0259min add\u0131m\u0131 m\u0259hz bel\u0259 q\u0131namaq laz\u0131md\u0131r\u201d. Bu fikirl\u0259ri \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda fransal\u0131 tarix\u00e7i, politoloq Maksim Quen deyib. O, Qaraba\u011fda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n sonra ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri 1921-ci v\u0259 1939-cu ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259dib: \u201c\u00d6t\u0259n ay&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/643421"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=643421"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/643421\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/643423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=643421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=643421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=643421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}