{"id":64475,"date":"2019-06-05T14:38:50","date_gmt":"2019-06-05T11:38:50","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=64475"},"modified":"2019-06-05T14:38:50","modified_gmt":"2019-06-05T11:38:50","slug":"az%c9%99rbaycanda-milli-azliqlarin-huquqlarinin-mudafi%c9%99si-v%c9%99-ad%c9%99tl%c9%99rinin-qorunmasi-numun%c9%99sind%c9%99-multikulturalizm-modeli-muzakir%c9%99-olunub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=64475","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda milli azl\u0131qlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 ad\u0259tl\u0259rinin qorunmas\u0131 n\u00fcmun\u0259sind\u0259 multikulturalizm modeli m\u00fczakir\u0259 olunub"},"content":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin (B\u0130A) m\u0259tbuat m\u0259rk\u0259zind\u0259 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi konfrans \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 udin etnosunun n\u00fcmun\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli azl\u0131qlar\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, t\u0259dbirin moderatorlar\u0131 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n direktoru, TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0<strong>Elxan \u018fl\u0259sg\u0259rov<\/strong>\u00a0v\u0259 TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0<strong>Arzu Na\u011f\u0131yev<\/strong>\u00a0olub.<\/p>\n<p>Konfransda &#8220;Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n tarixi irsinin Az\u0259rbaycanda multikulturalizmin vacib hiss\u0259si kimi qorunmas\u0131&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u00dclviyy\u0259 Hac\u0131yeva vacib geosiyasi, ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n regionda \u00e7ox\u0259srlik tolerantl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Albaniya \u0259halisi polietnik v\u0259 26 tayfan\u0131n konfederasiyas\u0131ndan ibar\u0259t olub. Konsolidasiya yolu il\u0259 alban dilind\u0259 dan\u0131\u015fan v\u0259 eyni zamanda dig\u0259r etnoslar\u0131n da dilinin qorundu\u011fu alban etnik birliyi yaran\u0131b. Alban tayfa konfederasiyas\u0131nda vacib etnoslardan v\u0259 alban irsinin yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri util\u0259r (udinl\u0259r) olub. Uti vilay\u0259ti Qafqaz Albaniyas\u0131na \u0259n b\u00f6y\u00fck vilay\u0259t idi. 8-ci \u0259srd\u0259n Albaniyan\u0131n d\u00fcz\u0259n \u0259razil\u0259rind\u0259 \u00e7oxetnoslu \u0259hali aras\u0131nda \u0130slam yay\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. 12-ci \u0259sr\u0259d\u0259k alban, t\u00fcrk v\u0259 farsdilli etnoslar\u0131n konsolidasiyas\u0131 \u0259srl\u0259r boyunca regionun b\u00fct\u00fcn etnos v\u0259 subetnoslar\u0131na qar\u015f\u0131 tolerant olmu\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rd\u0131. Ya\u015fay\u0131\u015f \u0259razisinin v\u0259 etnik m\u0259n\u015f\u0259nin \u00fcmumiliyi, Az\u0259rbaycan dilinin etnoslararas\u0131 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si kimi istifad\u0259 olunmas\u0131 burada multikulturalizm\u0259 z\u0259min yaratd\u0131. Az\u0259rbaycan, t\u00fcrk m\u00fcs\u0259lman etnik t\u0259b\u0259q\u0259si regionda dominant oldu. Amma Qaraba\u011fda, \u015e\u0259kid\u0259 xristian udinl\u0259r qalmaqda davam etdi. Udinl\u0259r 4-c\u00fc \u0259srd\u0259n 1836-c\u0131 il\u0259d\u0259k Alban kils\u0259sin\u0259 sadiq qald\u0131lar. Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n tarixi irsinin qorunmas\u0131 t\u0259kc\u0259 udin icmas\u0131n\u0131n simas\u0131nda milli azl\u0131qlar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn m\u00fcdafi\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 vacibdir&#8221;.<\/p>\n<p>Daha sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n alban-udin xristian icmas\u0131n\u0131n s\u0259dri Robert Mobili qeyd edib ki, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 v\u0259 konfessiyalararas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 dinl\u0259raras\u0131 dialoqun m\u0259rk\u0259zidir:<\/p>\n<p>&#8220;Udinl\u0259r Avropa il\u0259 Asiyan\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259rind\u0259 \u00f6z dill\u0259rini, dinini, q\u0259dim ad\u0259tl\u0259rini, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, qoruya bilib. Ki\u00e7ik, amma dini bax\u0131mdan z\u0259ngin udin xristian icmas\u0131 Alban apostol kils\u0259sinin varisl\u0259ridir. Alban kils\u0259si apostol, avtokefal kils\u0259 olub v\u0259 bu g\u00fcn udinl\u0259r haql\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 apostol kils\u0259sinin dir\u00e7\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259kid edirl\u0259r. Az\u0259rbaycan alban \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n varisidir, udin etnosu is\u0259 alban kils\u0259sinin yegan\u0259 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu, \u00e7ox vacib tarixi faktlard\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Multikulturalizm m\u00f6vzusunda m\u00fczakir\u0259ni davam etdir\u0259n Multikulturalizm M\u0259rk\u0259zinin m\u00fc\u015faviri Tofiq Abbasov bildirib ki, multikulturalizmin inki\u015faf tendensiyas\u0131 Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259biidir, \u00e7\u00fcnki bu model art\u0131q \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 \u00e7evrilib:<\/p>\n<p>&#8220;Q\u0259rb multikulturalizminin xalqlar\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f f\u0259rqli n\u00f6vl\u0259ri var, onlar s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rini yay\u0131blar. Amma Az\u0259rbaycan multikulturalizmi insanlar\u0131n yana\u015f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, bir-biri il\u0259 \u00fcmumi dil tapd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259maslar\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu m\u00fchiti t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259qibl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan milli azl\u0131qlar m\u0259hz Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda s\u0131\u011f\u0131nacaq tap\u0131b. Prinsip etibaril\u0259 bizd\u0259 h\u0259m m\u0259d\u0259ni, h\u0259m etnik, h\u0259m d\u0259 etnik m\u00fcxt\u0259liflik m\u00f6vcuddur. Bu, bizim \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fumuzun bariz n\u00fcmun\u0259sidir&#8221;.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n moderatoru, TREND Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin ba\u015f direktor m\u00fcavini Arzu Na\u011f\u0131yev deyib ki, multikultural c\u0259miyy\u0259t dinamik inki\u015faf ed\u0259n, yenil\u0259n\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n u\u011furlu c\u0259miyy\u0259tdir:<\/p>\n<p>&#8220;Tolerantl\u0131q v\u0259 multikulturalizm siyas\u0259ti d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259miyy\u0259td\u0259 etnik, irqi, dini, m\u0259d\u0259ni f\u0259rqlilikl\u0259rin nizamlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 r\u0131\u00e7aqlar\u0131ndan biridir. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t\u0259 malikdir, etibarl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r, el\u0259c\u0259 d\u0259 milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n demokratik \u00f6lk\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir. Multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu siyas\u0259tin t\u0259bli\u011fat\u0131 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Almaniya, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n multikulturalizm ideyalar\u0131ndan imtina etm\u0259si fonunda Az\u0259rbaycan d\u00fcnyaya bu konsepsiyan\u0131n yeni modelini t\u0259qdim etdi&#8221;.<\/p>\n<p>Sabiq diplomat, politoloq Fikr\u0259t Sad\u0131qov \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib ki, 2014-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda Multikulturalizm M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 vaxt\u0131nda at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131m olub:<\/p>\n<p>&#8220;Bununla bel\u0259, biz daha geni\u015fmiqyasl\u0131 siyas\u0259t aparmal\u0131, daha \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 etm\u0259li v\u0259 \u00f6lk\u0259 xaricind\u0259 daha aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Az\u0259rbaycanda \u00e7oxmill\u0259tlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 real m\u0259nz\u0259r\u0259ni diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n, diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rimizin, diaspor strukturlar\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcudur. Biz bu g\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan udinl\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Bu etnosun \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc ondad\u0131r ki, onlar Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin\u0259 yax\u015f\u0131 inteqrasiya olunub, \u00f6z \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini saxlay\u0131b, eyni zamanda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u00f6rm\u0259t edil\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n moderatoru, &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n direktoru Elxan \u018fl\u0259sg\u0259rov qloballa\u015fma prosesl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini, kommunikasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sini v\u0259 urbanizasiyan\u0131n vacibliyinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Tolerantl\u0131q v\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq Az\u0259rbaycan multikulturalizminin \u0259sas aspektl\u0259rind\u0259ndir. Bu, humanizm prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r, xalqlar v\u0259 sivilizasiyalar aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin nizamlanmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin milli azl\u0131qlar v\u0259 dini qrupla\u015fmalar bar\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi multikultural siyas\u0259t m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla t\u0259dqiq edilir. Avropa \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmaqla Az\u0259rbaycan bir daha s\u00fcbut edir ki, onu tolerant d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biri adland\u0131rmaq olar&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin (B\u0130A) m\u0259tbuat m\u0259rk\u0259zind\u0259 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi konfrans \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 udin etnosunun n\u00fcmun\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli azl\u0131qlar\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub. ARANTV.AZ bildirir ki, t\u0259dbirin moderatorlar\u0131 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n direktoru, TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0Elxan \u018fl\u0259sg\u0259rov\u00a0v\u0259 TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0Arzu Na\u011f\u0131yev\u00a0olub. Konfransda &#8220;Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n tarixi irsinin Az\u0259rbaycanda multikulturalizmin vacib hiss\u0259si kimi qorunmas\u0131&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u00dclviyy\u0259 Hac\u0131yeva vacib geosiyasi, ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n regionda \u00e7ox\u0259srlik tolerantl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b: &#8220;Albaniya \u0259halisi polietnik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64476,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/760788.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin (B\u0130A) m\u0259tbuat m\u0259rk\u0259zind\u0259 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi konfrans \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 udin etnosunun n\u00fcmun\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli azl\u0131qlar\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub. ARANTV.AZ bildirir ki, t\u0259dbirin moderatorlar\u0131 &#8220;Baku Network&#8221; Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n direktoru, TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0Elxan \u018fl\u0259sg\u0259rov\u00a0v\u0259 TREND B\u0130A-n\u0131n ba\u015f direktor m\u00fcavini\u00a0Arzu Na\u011f\u0131yev\u00a0olub. Konfransda &#8220;Qafqaz&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64475"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64475"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64475\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}