{"id":644904,"date":"2023-10-13T12:44:42","date_gmt":"2023-10-13T08:44:42","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=644904"},"modified":"2023-10-13T12:44:42","modified_gmt":"2023-10-13T08:44:42","slug":"artiq-h%c9%99r-44-usaqdan-birind%c9%99-bu-hal-var-valideynl%c9%99rin-diqq%c9%99tin%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=644904","title":{"rendered":"\u201cArt\u0131q h\u0259r 44 u\u015faqdan birind\u0259 bu hal var\u201d &#8211; Valideynl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259!"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cBu g\u00fcn \u00f6z\u0259ld\u0259n tutmu\u015f, d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir m\u0259kt\u0259bd\u0259 Autizm Spektr Pozuntusu (ASP) olan u\u015faqlar\u0131n inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn proqram yoxdur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r haz\u0131rl\u0131q v\u0259 ibtidai sinif pedoqoqlar\u0131n\u0131n ASP haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 yoxdur. D\u00fcnyadak\u0131 orta g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r 36 u\u015faqdan biri ASP-lidir. H\u0259r 36 u\u015faqdan biri o dem\u0259kdir ki, ortalama h\u0259r 3 sinifd\u0259n birin\u0259 bir ASP-li u\u015faq d\u00fc\u015f\u00fcr. V\u0259 bu r\u0259q\u0259m s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu problemi valideyn P\u0259rviz \u018fzimov \u00f6z sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 hesab\u0131nda etdiyi payla\u015f\u0131mda i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>O,\u00a0Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sistemind\u0259 ASP il\u0259 ba\u011fl\u0131 birc\u0259 proqram\u0131n bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b:\u00a0<\/strong>\u201cN\u0259inki inteqrasiya proqram\u0131 yoxdur, \u0259ksin\u0259 pedoqoqlar t\u0259r\u0259find\u0259n bu u\u015faqlara qar\u015f\u0131 bullinq var. H\u0259r il 100-l\u0259rl\u0259 ASP-li u\u015faq t\u0259hsild\u0259n m\u0259rhum olur. Bunun ax\u0131r\u0131 nec\u0259 olacaq, onlar\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 kim inteqrasiya ed\u0259c\u0259k?! Bir ASP-li u\u015fa\u011f\u0131n adi ba\u011f\u00e7a x\u0259rci ayl\u0131q 1500-2000 manat aras\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 faiz ail\u0259nin ayl\u0131q bu m\u0259bl\u0259\u011fi \u00f6d\u0259m\u0259k imkan\u0131 var?! Pe\u015f\u0259kar h\u0259kim-psixiatr, klinik psixoloqlara m\u00fcraci\u0259t edirs\u0259n, deyirl\u0259r u\u015faq m\u0259kt\u0259b\u0259 tam haz\u0131rd\u0131r, ora getm\u0259lidir ki, daha da inki\u015faf etsin. Gedirs\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259, biab\u0131r\u00e7\u0131l\u0131q. U\u015fa\u011f\u0131 inki\u015faf etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, daha da geri sal\u0131rlar v\u0259 ya bir \u00e7ox hallarda u\u015fa\u011f\u0131 q\u0259bul bel\u0259 etmirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/hh(18).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>S\u00f6z\u00fcged\u0259n payla\u015f\u0131ma yaz\u0131lan \u015f\u0259rhl\u0259r, valideynl\u0259rin b\u0259nz\u0259r probleml\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259nin aktual oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>\u018fslind\u0259 is\u0259 Autizm Spektr Pozuntusu il\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 daha tez adaptasiya olmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar dig\u0259r u\u015faqlarla eyni sinif otaqlar\u0131nda t\u0259hsil almalar\u0131 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin b\u0259zi hallarda bel\u0259 u\u015faqlar m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 h\u0259min sinif otaqlar\u0131nda t\u0259hsil alan dig\u0259r u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 bel\u0259 u\u015faqlar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n valideynl\u0259rinin daha \u00e7ox sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sayt\u0131m\u0131za dan\u0131\u015fan klinik-psixoloq Nuriyy\u0259 Quliyeva deyir ki, Autizm Spektr Pozuntusu art\u0131q son 10 ild\u0259 \u0259n \u00e7ox artan diaqnozlardan biridir. Bu da g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r birimizin \u0259traf\u0131nda, ail\u0259sind\u0259 bu diaqnozla qar\u015f\u0131la\u015fa bilm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir:\u00a0<\/strong>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu problem h\u0259m d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. T\u0259xmin\u0259n 10 il \u0259vv\u0259l 150 u\u015faqdan 1-d\u0259 Autizm Spektr Pozuntusuna rast g\u0259lirdiks\u0259, art\u0131q g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 bu s\u0131xl\u0131q h\u0259r 44 u\u015faqdan birind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur. Bu da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r h\u0259y\u0259canverici hald\u0131r. Valideynl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r v\u0259 onlar\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259kd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, valideynl\u0259rin bu v\u0259ziyy\u0259ti daha tez a\u015fkarlamas\u0131nda ist\u0259r televiziya, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 radio verli\u015fl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti \u00e7oxdur. Tez-tez bu m\u0259s\u0259l\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilm\u0259li, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Bu u\u015faqlar vaxt\u0131nda reabiltasiya olunarsa, onlar\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 qazand\u0131ra bil\u0259rik. M\u00fct\u0259x\u0259sis\u00a0bel\u0259 u\u015faqlarla t\u0259xmin\u0259n 2 ya\u015f\u0131ndan do\u011fru \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015farsa, dem\u0259k olar ki, bu \u0259lam\u0259tl\u0259r y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fir, m\u0259kt\u0259b\u0259 d\u0259 gedir, universitet\u0259 d\u0259 q\u0259bul olur v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259 imkan\u0131 da olur\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/nuriyye.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>Psixoloqun s\u00f6zl\u0259rin g\u00f6r\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ba\u011f\u00e7a v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir:\u00a0<\/strong>\u201c\u018flb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rinin, pedaqoqlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u0259 i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr. Onlar maarifl\u0259nm\u0259lidir ki, h\u0259m bu v\u0259ziyy\u0259t tez a\u015fkarlana bilsin, h\u0259m d\u0259 bel\u0259 u\u015faqlar dig\u0259r u\u015faqlarla birlikd\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hsil v\u0259 t\u0259lim als\u0131nlar. Onlar bizim c\u0259miyy\u0259tin \u00fczv\u00fcd\u00fcrl\u0259r, q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 onlar\u0131 t\u0259crid etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. Biz onlar\u0131 t\u0259crid ets\u0259k, bu problem daha da a\u011f\u0131rla\u015fa bil\u0259r. Amma \u0259limizi uzatsaq, onlar\u0131n \u00fcnsiyy\u0259ti d\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k, sosial bacar\u0131qlar\u0131 da formala\u015facaq. Onlara n\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u0131n olsaq, bir o q\u0259d\u0259r c\u0259miyy\u0259t\u0259 tez qazand\u0131ra bil\u0259rik. Bu, h\u0259m d\u0259 bizim borcumuzdur. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu halla rastla\u015fm\u0131\u015fam, valideyn bura a\u011flaya-a\u011flaya g\u0259l\u0259r\u0259k bildirib ki, u\u015faq avtobusda kriz ke\u00e7ir\u0259r\u0259rk a\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259trafdak\u0131 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n neqativ r\u0259yl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131b. Bel\u0259 ki, onlar anaya \u201cs\u0259n u\u015fa\u011fa t\u0259rbiy\u0259 ver\u0259 bilm\u0259mis\u0259n\u201d, \u201cs\u0259nin u\u015fa\u011f\u0131n anormald\u0131r, apar x\u0259st\u0259xanaya qoy\u201d, \u201conu susdur\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r deyibl\u0259r. Amma bunu unutmamal\u0131y\u0131q ki, bel\u0259 hal h\u0259r birimizin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/4(241).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>Nuriyy\u0259 Quliyeva deyir ki, maarifl\u0259ndirm\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, valideynl\u0259r d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r tez zamanda u\u015faqlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259r\u0259k onlardak\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb h\u0259kim\u0259 yaxud da, psixoloqa apara bil\u0259rl\u0259r. B\u0259s, Autizm Spektr Pozuntusunun \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259ri n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu u\u015faqlar g\u00f6z t\u0259mas\u0131 qurmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r, m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259sl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q olur, fiziki t\u0259mas\u0131 sevmirl\u0259r. \u00dcnsiyy\u0259tl\u0259ri \u00e7ox m\u0259hdud olur, dig\u0259r u\u015faqlarla oynama\u011f\u0131 bacarm\u0131rlar v\u0259 reaksiyalar\u0131 z\u0259if olur. Bundan \u0259lav\u0259, onlarda \u00f6z \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanma, yell\u0259nm\u0259, h\u0259r\u0259k\u0259ti t\u0259krarlanma kimi hallarla da qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rik. M\u0259s\u0259l\u0259n, qap\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b-\u00f6rtm\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 t\u0259krarlay\u0131rsa, bir \u0259\u015fyan\u0131 f\u0131rlad\u0131rsa, yaxud f\u0131rlanan \u0259\u015fyalara daha \u00e7ox maraq g\u00f6st\u0259rirs\u0259, valideynl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 vaxt\u0131nda m\u00fct\u0259x\u0259ssis\u0259 m\u00fcraci\u0259t etsinl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/6(152).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p><strong>Psixoloq bildirir ki, Autizm Spektr Pozuntusu olan u\u015faqlar\u0131n \u201ck\u00f6lg\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u201dl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 \u00e7ox yax\u015f\u0131 olard\u0131. B\u0259s \u201ck\u00f6lg\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u201d kimdir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu m\u00fc\u0259lliml\u0259r Autizm Spektr Pozuntusu olan u\u015faqlar\u0131n yan\u0131nda otururlar v\u0259 sinifd\u0259 d\u0259rs ke\u00e7\u0259n m\u00fc\u0259llimin t\u0259dris etdikl\u0259rini h\u0259min \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k olaraq \u00f6yr\u0259tmi\u015f olur. Bu halda u\u015faqlar dig\u0259rl\u0259rind\u0259n geri qalm\u0131\u015f olmur. Eyni zamanda k\u00f6lg\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin d\u0259rsd\u0259 i\u015ftirak\u0131 dig\u0259r m\u00fc\u0259llim\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259k olur. Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi bu i\u015fi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f olsa, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u0259r. M\u0259kt\u0259b psixoloqlar\u0131 da ayda bir d\u0259f\u0259 bu u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259ri v\u0259 pedaqoqlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irs\u0259, \u00e7ox yax\u015f\u0131 olar. Bu yolla onlar\u0131 maarifl\u0259ndir\u0259 v\u0259 Autizm Spektr Pozuntusu olan u\u015faqlarla nec\u0259 davranmal\u0131, t\u0259hsil v\u0259 t\u0259lim verm\u0259li oldu\u011funu t\u0259limatland\u0131ra bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><em>M\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r haz\u0131rl\u0131q v\u0259 ibtidai sinif pedoqoqlar\u0131n\u0131n ASP haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 varm\u0131? M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ASP-li u\u015faqlar\u0131n inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi proqram n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulubmu?\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/5(183).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/em><\/p>\n<p><strong>Suallar\u0131m\u0131za cavab almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 d\u0259 sor\u011fu \u00fcnvanlad\u0131q. Qurumdan m\u00fcraci\u0259timiz\u0259 bel\u0259 cavab verildi:\u00a0<\/strong>\u201cSa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259hsili (x\u00fcsusi t\u0259hsil) haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu 21.1-ci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si yerli t\u0259hsili idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259dir. Qeyd olunanlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u015fagirdin x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yeri \u00fczr\u0259 yerli t\u0259hsili idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131na m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir. Bu halda u\u015faq komissiyan\u0131n q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, ehtiyac\u0131na uy\u011fun olaraq x\u00fcsusi t\u0259hsilin t\u0259\u015fkili formas\u0131na (inkl\u00fcziv sinif, x\u00fcsusi sinif v\u0259 ya evd\u0259 t\u0259hsil) y\u00f6nl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. Eyni zamanda sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131 \u0259sas\u0131nda onun t\u0259hsil alaca\u011f\u0131 proqram psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyan\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r Autizm Spektr Pozuntusu il\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faq t\u0259hsil al\u0131r?\u201d\u00a0sual\u0131na is\u0259\u00a0<\/strong><strong>nazirlikd\u0259n<\/strong><strong>\u00a0cavab olaraq bildirildi ki, x\u00fcsusi \u015f\u0259rait yarad\u0131lmadan \u00fcmumi t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb edilmi\u015f \u015fagirdl\u0259rin statistik m\u0259lumat\u0131 ETN-d\u0259 yoxdur:\u00a0<\/strong>\u201c\u00c7\u00fcnki bu q\u0259bild\u0259n olan t\u0259hsilalanlar psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 x\u00fcsusi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015f \u015fagirdl\u0259rdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, yerli t\u0259hsili idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyalar dedikd\u0259\u00a0Regional T\u0259hsil \u0130dar\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bel\u0259 ki, PTPK komissiyalar onlar\u0131n tabeliyind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu h\u0259r bir rayon t\u0259hsil sektorunda var.\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBu g\u00fcn \u00f6z\u0259ld\u0259n tutmu\u015f, d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir m\u0259kt\u0259bd\u0259 Autizm Spektr Pozuntusu (ASP) olan u\u015faqlar\u0131n inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn proqram yoxdur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r haz\u0131rl\u0131q v\u0259 ibtidai sinif pedoqoqlar\u0131n\u0131n ASP haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 yoxdur. D\u00fcnyadak\u0131 orta g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r 36 u\u015faqdan biri ASP-lidir. H\u0259r 36 u\u015faqdan biri o dem\u0259kdir ki, ortalama h\u0259r 3 sinifd\u0259n birin\u0259 bir ASP-li u\u015faq d\u00fc\u015f\u00fcr. V\u0259 bu r\u0259q\u0259m s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u201d. \u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu problemi valideyn P\u0259rviz \u018fzimov \u00f6z sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 hesab\u0131nda etdiyi payla\u015f\u0131mda i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131b. O,\u00a0Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sistemind\u0259 ASP il\u0259 ba\u011fl\u0131 birc\u0259 proqram\u0131n bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b:\u00a0\u201cN\u0259inki inteqrasiya proqram\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":644905,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061-581x365.jpg",581,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/65761bb278c0ec60d859d626ce2d7061.jpg",637,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cBu g\u00fcn \u00f6z\u0259ld\u0259n tutmu\u015f, d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir m\u0259kt\u0259bd\u0259 Autizm Spektr Pozuntusu (ASP) olan u\u015faqlar\u0131n inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn proqram yoxdur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r haz\u0131rl\u0131q v\u0259 ibtidai sinif pedoqoqlar\u0131n\u0131n ASP haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 yoxdur. D\u00fcnyadak\u0131 orta g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r 36 u\u015faqdan biri ASP-lidir. H\u0259r 36 u\u015faqdan biri o dem\u0259kdir ki, ortalama h\u0259r 3 sinifd\u0259n birin\u0259 bir ASP-li u\u015faq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/644904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=644904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/644904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/644905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=644904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=644904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=644904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}