{"id":645859,"date":"2023-10-16T09:52:51","date_gmt":"2023-10-16T05:52:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=645859"},"modified":"2023-10-16T09:52:51","modified_gmt":"2023-10-16T05:52:51","slug":"qarabag-az%c9%99rbaycanlilarin-m%c9%99skunlasdigi-q%c9%99dim-torpaqdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=645859","title":{"rendered":"Qaraba\u011f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 q\u0259dim torpaqd\u0131r"},"content":{"rendered":"<section>\n<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2023 \u2013 c\u00fc ilin 11 oktyabr tarixind\u0259 MDB \u2013 y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n 53 \u2013 c\u00fc iclas\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 y\u00fcks\u0259k tribunadan Qaraba\u011f\u0131n minillikl\u0259r boyu az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus olmas\u0131n\u0131 bir daha tarixi faktlarla s\u00fcbut etmi\u015fdir. Qalib Prezidentimiz qeyd etmi\u015fdi ki, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f adl\u0131 qurum tarixd\u0259 he\u00e7 vaxt m\u00f6vcud olmay\u0131b. 1805-ci ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olmu\u015f Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 olub. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalan\u0131b, onu Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f xan\u0131 \u0130brahim X\u0259lil xan,- o, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n xan\u0131 idi,- Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n is\u0259 \u00e7ar general\u0131 Sisianov imzalay\u0131blar. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin m\u0259tni internetd\u0259 var v\u0259 h\u0259r k\u0259s tan\u0131\u015f ola bil\u0259r. Orada erm\u0259ni \u0259halisi v\u0259 ya erm\u0259ni \u0259halisinin hans\u0131sa x\u00fcsusi h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda he\u00e7 bir xat\u0131rlatma yoxdur. Y\u0259ni, bu, bir daha ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ondan x\u0259b\u0259r verir v\u0259 tarix\u00e7il\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, Qaraba\u011f \u0259srl\u0259r boyu, minillikl\u0259rl\u0259 bu \u0259razid\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 q\u0259dim torpaqd\u0131r. \u201c<br \/>\nDaha sonra prezidentimiz K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 Rusiya aras\u0131nda dig\u0259r Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil oldu\u011fu daha iki &#8211; 1813-c\u00fc ild\u0259 G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si v\u0259 1828-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 d\u0259, toxunaraq bildirmi\u015fdi ki, \u201c Bu s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259,\u00a0 d\u0259, t\u0259bii ki, s\u00f6hb\u0259t Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan gedirdi. C\u0259nubi Qafqaz\u0131n sovetl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n sonra Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. O n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131ld\u0131? \u00c7\u00fcnki XIX \u0259srin h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259n sonra erm\u0259ni \u0259halisinin \u0130randan v\u0259 \u015e\u0259rqi Anadoludan Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00fctl\u0259vi k\u00f6\u00e7\u00fc ba\u015fland\u0131. Art\u0131q sovetl\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259qam\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f regionunun milli t\u0259rkibi XIX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 oldu\u011fundan f\u0259rqli idi. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, ola bil\u0259r ki, daha hans\u0131sa s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n sovet hakimiyy\u0259ti, Sovet \u0130ttifaq\u0131 art\u0131q h\u0259min vaxt Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tini, h\u0259tta respublika deyil, Az\u0259rbaycan SSR-in t\u0259rkibind\u0259 vilay\u0259t yaratd\u0131. Bu, tam y\u00fcz il \u0259vv\u0259l ba\u015f verib. Artiq Sovet \u0130ttifaq\u0131nda m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyill\u0259ri ba\u015flayan vaxtda, erm\u0259ni separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar ekstremizmin ba\u015f qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 1980-ci ill\u0259rin sonunda qeyri- r\u0259smi ekstremist t\u0259\u015fkilatlar\u0131 yarad\u0131ld\u0131, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259rk\u0259zi sovet r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n buna laz\u0131mi qiym\u0259t verilm\u0259di, bir \u00e7ox hallarda is\u0259 onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259dil\u0259r.<br \/>\nHam\u0131m\u0131z 1980-ci ill\u0259rin sonunda Sovet \u0130ttifaq\u0131na kimin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyini xat\u0131rlay\u0131r\u0131q v\u0259 t\u0259bii ki, ba\u015fqa n\u0259 is\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. B\u00fct\u00fcn bunlar ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 erm\u0259ni xalqlar\u0131 aras\u0131nda \u018fn\u0259n\u0259vi s\u00fclh, dostluq v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri pozuldu, z\u0259r\u0259rli milli m\u00fcst\u0259snal\u0131q, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ideologiyas\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131na iddialar\u0131 \u0259sasland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259hdl\u0259r edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. Bu tendensiyalar art\u0131q Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra a\u00e7\u0131q t\u0259cav\u00fcz v\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 davam etdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 20 faizi &#8211; h\u0259m Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si, h\u0259m ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti, h\u0259m d\u0259 h\u0259min muxtar quruma he\u00e7 bir aidiyy\u0259ti olmayan yeddi rayon i\u015f\u011fal edildi. Etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi, bir milyondan \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131ndan qovuldu v\u0259 2020-ci ilin pay\u0131z\u0131na q\u0259d\u0259r v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259 olaraq qald\u0131. \u201c<br \/>\n\u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda haql\u0131 olaraq beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n da, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqe tutmad\u0131qlar\u0131na da, diqq\u0259ti y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k vur\u011fulad\u0131 ki, \u201cAz\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Biz AT\u018fT-in himay\u0259si alt\u0131nda uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 n\u0259tic\u0259siz dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 i\u015ftirak etdik. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizama sal\u0131nmamas\u0131 bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, AT\u018fT-d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklik olmal\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin timsal\u0131nda biz h\u0259m d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00f6z n\u00fcfuzundan v\u0259 \u00f6z r\u0131\u00e7aqlar\u0131ndan \u0130stifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259sinin \u015fahidi olduq. Bel\u0259 ki, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n d\u0259rhal \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, onlar \u0259m\u0259ld\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259di. Biz uzun m\u00fcdd\u0259t g\u00f6zl\u0259dik, bizim \u00fcmidl\u0259rimiz var idi. M\u0259n 2004-c\u00fc ild\u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarda i\u015ftirak etdim, lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 2019-cu ild\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00fcmidl\u0259r pu\u00e7a \u00e7\u0131xd\u0131. O vaxt Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri b\u0259yan etdi ki, &#8220;Qaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n\u00f6qt\u0259&#8221;. O, bununla b\u00fct\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlara son qoydu v\u0259 onlar\u0131 tamamil\u0259 m\u0259nas\u0131z etdi. Onu dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu, suveren Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u0259razi iddias\u0131 idi, \u00e7\u00fcnki d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan qondarma &#8220;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131n\u0131&#8221; tan\u0131m\u0131rd\u0131. Y\u0259ni, erm\u0259ni r\u0259hb\u0259rliyinin bu t\u0259xribat\u00e7\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f, dey\u0259rdim ki, ayd\u0131n oldu\u011fu kimi, \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 sui-q\u0259sd\u00e7i add\u0131m\u0131 v\u0259 dig\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi xarakterli t\u0259xribat f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri, 2020-ci ilin sentyabr\u0131nda 44 g\u00fcn davam ed\u0259n, Erm\u0259nistan ordusunun tamamil\u0259 darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si il\u0259, ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u201d<br \/>\nDaha sonra prezidentimiz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistana x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xarmamas\u0131na cavab olaraq \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131zda \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn antiteror t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tin qalib g\u0259ldiyini qeyd etdi.<br \/>\nOktyabr\u0131n 15-i Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 il\u0259, yadda qald\u0131. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 Xank\u0259ndind\u0259 dal\u011faland\u0131. \u00c7ox q\u00fcrurverici tarixi hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi oluruq.<br \/>\nYa\u015fas\u0131n qalib Prezidentimiz, g\u00fccl\u00fc ordumuz!<\/p>\n<p><strong>V\u00fcsal\u0259 Babayeva.<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayonu t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &#8220;Y. S\u0259f\u0259rov 29&#8221; \u00fcnvan\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\"><\/div>\n<div class=\"d-none d-sm-block\"><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"new_block_2\" class=\"mt-3 d-print-none\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-md-12\"><\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2023 \u2013 c\u00fc ilin 11 oktyabr tarixind\u0259 MDB \u2013 y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n 53 \u2013 c\u00fc iclas\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 y\u00fcks\u0259k tribunadan Qaraba\u011f\u0131n minillikl\u0259r boyu az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus olmas\u0131n\u0131 bir daha tarixi faktlarla s\u00fcbut etmi\u015fdir. Qalib Prezidentimiz qeyd etmi\u015fdi ki, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f adl\u0131 qurum tarixd\u0259 he\u00e7 vaxt m\u00f6vcud olmay\u0131b. 1805-ci ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olmu\u015f Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 olub. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalan\u0131b, onu Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f xan\u0131 \u0130brahim X\u0259lil xan,- o, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n xan\u0131 idi,- Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n is\u0259 \u00e7ar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":645862,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e025b627165156560766116749210165994-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Prezident \u0130lham \u018fliyev 2023 \u2013 c\u00fc ilin 11 oktyabr tarixind\u0259 MDB \u2013 y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n 53 \u2013 c\u00fc iclas\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 y\u00fcks\u0259k tribunadan Qaraba\u011f\u0131n minillikl\u0259r boyu az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus olmas\u0131n\u0131 bir daha tarixi faktlarla s\u00fcbut etmi\u015fdir. Qalib Prezidentimiz qeyd etmi\u015fdi ki, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f adl\u0131 qurum tarixd\u0259 he\u00e7&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/645859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=645859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/645859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/645862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=645859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=645859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=645859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}