{"id":646305,"date":"2023-10-17T09:01:49","date_gmt":"2023-10-17T05:01:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=646305"},"modified":"2023-10-17T09:01:49","modified_gmt":"2023-10-17T05:01:49","slug":"referendumun-anonsu-verildi-hansi-yenilikl%c9%99r-gozl%c9%99nilir-r%c9%99y","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=646305","title":{"rendered":"Referendumun anonsu verildi: hans\u0131 yenilikl\u0259r g\u00f6zl\u0259nilir &#8211; r\u0259y"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yeni Ana Yasada deputat say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yarad\u0131lm\u0131\u015f 14 iqtisadi rayonun inzibati-\u0259razi vahidin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rinin t\u0259sisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur<\/strong><\/p>\n<p>Yax\u0131n aylarda Az\u0259rbaycanda referendum ke\u00e7irilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. Bu bar\u0259d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r informaiyalar yay\u0131l\u0131r, a\u00e7\u0131qlamalar verilir.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli M\u0259clisin komit\u0259 s\u0259dri Zahid Oruc iki g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Prezidentliyinin 20 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli yaz\u0131da da referendumun anonsu say\u0131la bil\u0259c\u0259k fikirl\u0259r qeyd edib.<\/p>\n<p>Zahid Orucun sensasion yaz\u0131s\u0131nda bildirilib ki, Z\u0259f\u0259r Respublikas\u0131 qurulub, ona uy\u011fun \u201cz\u0259f\u0259r konstitusiyas\u0131\u201dna ehtiyac var. H\u0259m\u00e7inin qeyd edilir ki, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenlik bax\u0131m\u0131ndan yar\u0131m\u00e7\u0131q idi, o d\u00f6vr bitdi v\u0259 yeni \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 tam sahib olan yeni Respublika-tariximizd\u0259 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Respublika yarand\u0131, Yeni Respublika qalib respublikad\u0131r &#8211; Yeni Konstitusiyaya -Z\u0259f\u0259r Ana Yasas\u0131na ehtiyac var.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s referenduma hans\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, konstitusiyam\u0131zda hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si ehtimal edilir?<\/strong><\/p>\n<p>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, konstitusiyada bir \u00e7ox ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. Proporsional se\u00e7ki sisteminin b\u0259rpas\u0131, Milli M\u0259clis \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, ikipalatal\u0131 parlament sistemin\u0259 ke\u00e7ilm\u0259si, Nazirl\u0259r Kabinetinin funksiyalar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si, rayon icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin l\u0259\u011fvi v\u0259 yeni idar\u0259etm\u0259 mexanizminin t\u0259tbiqi, h\u0259m\u00e7inin Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n muxtar respublika statusunun l\u0259\u011fvi, Nax\u00e7\u0131vana da \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k yeni inzibati idar\u0259\u00e7ilik mexanizminin \u015famil edilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu deyilir.<\/p>\n<p><strong>Konstitusiya d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rind\u0259n sonra is\u0259 parlament\u0259 yeni se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, yeni say t\u0259rkibli parlamentin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istisna deyil. \u018fld\u0259 etdiyimiz x\u0259b\u0259rd\u0259 Milli M\u0259clis \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n 125-d\u0259n 151-\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/strong><\/p>\n<p>Referendum v\u0259 se\u00e7kinin ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 se\u00e7ki x\u0259rcl\u0259rinin 50%-\u0259 yax\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da g\u00fccl\u0259ndirir. Bu, b\u00f6y\u00fck bir art\u0131md\u0131r v\u0259 referendumun m\u0259hz bu il olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 tutarl\u0131 \u0259sas verir.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra siyasi ekspertl\u0259r v\u0259 h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar hesab edir ki, konstitusiyada yuxar\u0131da qeyd olunan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra ba\u015fqa d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259rin edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac yaran\u0131b. Yeni konstitusiyada bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 \u00f6lk\u0259nin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc d\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259li, yarad\u0131lm\u0131\u015f 14 iqtisadi rayon (Qaraba\u011f, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Nax\u00e7\u0131van da daxil olmaqla) inzibati-\u0259razi vahidin\u0259 \u00e7evrilm\u0259li, yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259ri v\u0259 se\u00e7kili mer institutu t\u0259sis edilm\u0259lidir. Bu h\u0259m d\u0259 Nax\u00e7\u0131van da daxil olmaqla, \u00f6lk\u0259nin tamam\u0131nda da sistem islahatlar\u0131na, idar\u0259etm\u0259nin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq. Unitar \u00f6lk\u0259 olan Az\u0259rbaycanda he\u00e7 bir \u0259razinin \u00f6z\u0259l statusuna ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/9c24b3c44adfa960b458ca198416986c.gif\" alt=\"\u00c7ingiz Q\u0259nizad\u0259: &quot;\u0130st\u0259yimiz budur ki, b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q olsun&quot;\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00c7ingiz Q\u0259nizad\u0259<\/strong><\/p>\n<p><strong>Demokratiya v\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Komit\u0259sinin s\u0259dri \u00c7ingiz Q\u0259nizad\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bildirdi ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, referendum ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r var, h\u0259m\u00e7inin m\u0259lumatlar tez-tez yay\u0131l\u0131r. Amma bu a\u00e7\u0131qlamalar v\u0259 m\u0259lumatlar r\u0259smi deyil:<\/strong>\u00a0\u201cOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn referendumun n\u0259 zaman ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi v\u0259 hans\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin referenduma \u00e7\u0131xar\u0131laca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259ti s\u00f6z s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. Amma d\u0259qiq olan odur ki, Az\u0259rbaycanda konstitusiyada m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si gec-tez h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Bizim bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z proqnoz verm\u0259k imkanlar\u0131m\u0131z var. Bir ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, referendumun ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 informasiyalar yay\u0131l\u0131r, a\u00e7\u0131qlamalar verilir. M\u0259n d\u0259 hesab edir\u0259m ki, referendum ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. Yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131 \u00e7ox azal\u0131b. Bu sah\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259lidir. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycanda 14 iqtisadi rayon yarad\u0131l\u0131b. Bu amil d\u0259 idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 yeni modelin meydana g\u0259lm\u0259sini z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirir. Yerli idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn konstitusiyada d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 ehtiyac yaran\u0131b. M\u0259rk\u0259zi Se\u00e7ki Komissiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131qlamas\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 se\u00e7icil\u0259rin say\u0131 1 milyon 200 min se\u00e7ici say\u0131 art\u0131b. \u018fg\u0259r se\u00e7ki dair\u0259sind\u0259 40 min se\u00e7iciy\u0259 bir deputat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulursa, onda bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, Milli M\u0259clisd\u0259 deputatlar\u0131n say\u0131 30 n\u0259f\u0259r art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dem\u0259li, deputatlar\u0131n say\u0131 125-d\u0259n 155 n\u0259f\u0259r\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259ldilm\u0259lidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn konsitusiyada d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259lidir. 1995-ci ild\u0259 konstitusiyam\u0131z q\u0259bul edil\u0259rk\u0259n \u0259halinin say\u0131 t\u0259xmin\u0259n 7 milyon n\u0259f\u0259r idi. 7 milyonluq \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn o zaman 125 deputat qanunda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. \u0130ndi \u0259halinin say\u0131 10 milyonu ke\u00e7ib. Bu da deputatlar\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00c7.Q\u0259nizad\u0259 dedi ki, Az\u0259rbaycanda yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131 prosesi gedir. Bel\u0259 olan halda proporsional se\u00e7ki sisteminin b\u0259rpas\u0131 da istisna edilmir:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycanda qar\u0131\u015f\u0131q se\u00e7ki sistemi t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin d\u0259 h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn konstitusiyada d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259lidir. D\u0259yi\u015fiklik is\u0259 referendum ke\u00e7irilm\u0259kl\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. H\u00f6kum\u0259t idar\u0259etm\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u0259 qanunvericilikd\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bu qeyd edil\u0259n v\u0259 edilm\u0259y\u0259n bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si referendumu lab\u00fcd edir. D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olacaqsa, \u00f6lk\u0259mizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni Ana Yasada deputat say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yarad\u0131lm\u0131\u015f 14 iqtisadi rayonun inzibati-\u0259razi vahidin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rinin t\u0259sisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur Yax\u0131n aylarda Az\u0259rbaycanda referendum ke\u00e7irilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. Bu bar\u0259d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r informaiyalar yay\u0131l\u0131r, a\u00e7\u0131qlamalar verilir.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli M\u0259clisin komit\u0259 s\u0259dri Zahid Oruc iki g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Prezidentliyinin 20&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":646306,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8-588x365.jpg",588,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",640,397,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",600,372,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",300,186,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",150,93,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",400,248,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/0b36cbfa7239ee09128c1cbd530171e8.jpg",806,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni Ana Yasada deputat say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yarad\u0131lm\u0131\u015f 14 iqtisadi rayonun inzibati-\u0259razi vahidin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rinin t\u0259sisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur Yax\u0131n aylarda Az\u0259rbaycanda referendum ke\u00e7irilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. Bu bar\u0259d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r informaiyalar yay\u0131l\u0131r, a\u00e7\u0131qlamalar verilir.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli M\u0259clisin komit\u0259 s\u0259dri Zahid Oruc iki g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Prezidentliyinin 20...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/646305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=646305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/646305\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/646306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=646305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=646305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=646305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}