{"id":64938,"date":"2019-06-08T10:32:59","date_gmt":"2019-06-08T07:32:59","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=64938"},"modified":"2019-06-08T10:32:59","modified_gmt":"2019-06-08T07:32:59","slug":"insanlari-cinay%c9%99t%c9%99-surukl%c9%99y%c9%99n-yollar-psixoloji-yanasma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=64938","title":{"rendered":"\u0130nsanlar\u0131 cinay\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259n yollar- PS\u0130XOLOJ\u0130 YANA\u015eMA"},"content":{"rendered":"<p>He\u00e7 kim cinay\u0259tkar do\u011fulmur. D\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 kim olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259ti ilk \u00f6nc\u0259 ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n, zahir\u0259n adi insan, niy\u0259 bird\u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dir? Bunu anlamaq \u00e7\u0259tindir. Son zamanlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r aras\u0131nda \u0259qli c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam \u015f\u0259xsl\u0259r, h\u0259tta yeniyetm\u0259l\u0259r d\u0259 var. Antisosial davran\u0131\u015f\u0131n yaranmas\u0131nda ail\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.\u00a0<strong>Qeyri-qanuni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 hans\u0131 amill\u0259r s\u0259b\u0259b olur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; h\u0259dd\u0259n art\u0131q v\u0259 ya davaml\u0131 olaraq ail\u0259d\u0259 c\u0259za t\u0259tbiq etm\u0259k,<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8211; ail\u0259d\u0259 ata rolunun olmamas\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; u\u015fa\u011fa qar\u015f\u0131 h\u0259dd\u0259n art\u0131q yum\u015faq davran\u0131\u015f,<\/p>\n<p>&#8211; valideynl\u0259rin laz\u0131m\u0131 situasiyalarda qeyri-ciddi yana\u015fmas\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; ail\u0259d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 s\u2026<\/p>\n<p>T\u0259bii ki qanunazidd davran\u0131\u015f\u0131n yaranmas\u0131nda sosial \u015f\u0259rait d\u0259 rol oynay\u0131r. Bura ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sosial probleml\u0259r daxildir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, sosial \u00e7evrili\u015fl\u0259r, h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131. \u015e\u0259xsi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 t\u0259kan ver\u0259n yegan\u0259 s\u0259b\u0259b olmur. Amma onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259r sosial probleml\u0259ri olan da cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tmir. M\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sinin psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri \u2013 insan\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259n t\u0259crid olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, \u00f6nc\u0259 qeyd etdiyim kimi bunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 ail\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. B\u0259z\u0259n g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, tam t\u0259minatl\u0131 ail\u0259d\u0259 u\u015faq \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259k, laz\u0131ms\u0131z hiss edir. Sonra g\u0259lir ba\u011f\u00e7a, m\u0259kt\u0259b. G\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, burda da \u0259traf il\u0259 m\u00fcnasib\u0259t formala\u015fm\u0131r, n\u0259 dostu olur, h\u0259tta neytral \u00fcnsiyy\u0259t d\u0259 al\u0131nm\u0131r. V\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 u\u015faqda \u201csosiopatiya\u201d formala\u015f\u0131r, bu da zaman ke\u00e7dikc\u0259 qapa\u0131l\u0131l\u0131qdan a\u00e7\u0131q aqressiyaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u0259g\u00fcv\u0259nsizlik, qorxular u\u015faq ya\u015flar\u0131ndan formala\u015f\u0131r.Valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259tsizlik, \u00e7ox ciddi c\u0259za v\u0259 ya ya\u015f\u0131dlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n aqressiya v\u0259 s. \u2013 bu fonda natamaml\u0131q kompleksi v\u0259 qorxu inki\u015faf edir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qanunazidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 do\u011fru add\u0131mlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, 6 ya\u015f\u0131ndan tez antisosial davran\u0131\u015f haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq m\u0259nas\u0131zd\u0131r. O ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faq, sosial normalara uy\u011fun davran\u0131\u015fa n\u0259zar\u0259t etmir. \u0130lk d\u0259f\u0259 u\u015faq m\u0259kt\u0259bd\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n sosial t\u0259l\u0259bl\u0259r il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya durur, art\u0131q davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na ciddi riay\u0259t edilir.<\/p>\n<p><strong>\u0130btidai sinifl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq antisosial davran\u0131\u015f bu formalarda \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; nizams\u0131z davran\u0131\u015f,<\/p>\n<p>&#8211; m\u0259kt\u0259b qaydalar\u0131n v\u0259 intizam\u0131n pozulmas\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; d\u0259rsl\u0259rd\u0259 davamiyy\u0259tin pozulmas\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; evd\u0259n qa\u00e7malar,<\/p>\n<p>&#8211; yalanlar,<\/p>\n<p>&#8211; o\u011furluq.<\/p>\n<p>12-17 ya\u015flarda qanunazidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r art\u0131q ixtiyar\u0131 olur: o\u011furluq, xuliqanl\u0131q. Cinay\u0259tkar\u0131n ad\u0259t\u0259n cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n motivi olur. Bura q\u0131sqancl\u0131q, pax\u0131ll\u0131q, intiqam, kin aiddir.<\/p>\n<p>El\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r var ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259trafdak\u0131larla dostlarla, qohumlarla m\u00fcqayis\u0259 edir. V\u0259 bu anda tamah hissi \u00fcst\u00fcn g\u0259lir. Bel\u0259 situasiyalarda cinay\u0259tkar etdiyi h\u0259r\u0259k\u0259ti \u0259dal\u0259tin yerin tapmas\u0131 kimi q\u0259bul edir v\u0259 he\u00e7 bir t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi duymur.<\/p>\n<p>\u018fn \u00e7\u0259tin cinay\u0259tin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 psixi pozuntulard\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u00e7\u0259tin s\u00fcbut olunur, \u0259trafdak\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Qeyri-qanuni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan anomaliyalar hans\u0131lard\u0131r:<br \/>\n<\/strong><br \/>\n&#8211; psixopatiya,<\/p>\n<p>&#8211; alkoqolizm,<\/p>\n<p>&#8211; nevrotik pozuntu,<\/p>\n<p>&#8211; k\u0259ll\u0259-beyin travmalar\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; intellektual \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q.<\/p>\n<p>Bu m\u00f6vzuda h\u0259l\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq olar.\u00a0<strong>Cinay\u0259tin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r ola bil\u0259r. H\u0259r bir halda k\u00f6k\u00fcnd\u0259 cinay\u0259tin t\u0259m\u0259lind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259g\u00fcv\u0259nsizlik durur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, insanlar \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vaxt yanl\u0131\u015f yol se\u00e7irl\u0259r. Unutmayaq ki, he\u00e7 bir cinay\u0259t c\u0259zas\u0131z qalm\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p>Ayg\u00fcn A\u011fabalayeva<\/p>\n<p>Psixologiya v\u0259 Konsultasiya M\u0259rk\u0259zinin psixoloqu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>He\u00e7 kim cinay\u0259tkar do\u011fulmur. D\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 kim olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259ti ilk \u00f6nc\u0259 ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n, zahir\u0259n adi insan, niy\u0259 bird\u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dir? Bunu anlamaq \u00e7\u0259tindir. Son zamanlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r aras\u0131nda \u0259qli c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam \u015f\u0259xsl\u0259r, h\u0259tta yeniyetm\u0259l\u0259r d\u0259 var. Antisosial davran\u0131\u015f\u0131n yaranmas\u0131nda ail\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.\u00a0Qeyri-qanuni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 hans\u0131 amill\u0259r s\u0259b\u0259b olur? &#8211; h\u0259dd\u0259n art\u0131q v\u0259 ya davaml\u0131 olaraq ail\u0259d\u0259 c\u0259za t\u0259tbiq etm\u0259k, &#8211; ail\u0259d\u0259 ata rolunun olmamas\u0131, &#8211; u\u015fa\u011fa qar\u015f\u0131 h\u0259dd\u0259n art\u0131q yum\u015faq davran\u0131\u015f, &#8211; valideynl\u0259rin laz\u0131m\u0131 situasiyalarda qeyri-ciddi yana\u015fmas\u0131, &#8211; ail\u0259d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/prestupleniye.jpg",500,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"He\u00e7 kim cinay\u0259tkar do\u011fulmur. D\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 kim olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259ti ilk \u00f6nc\u0259 ail\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n, zahir\u0259n adi insan, niy\u0259 bird\u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dir? Bunu anlamaq \u00e7\u0259tindir. Son zamanlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r aras\u0131nda \u0259qli c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam \u015f\u0259xsl\u0259r, h\u0259tta yeniyetm\u0259l\u0259r d\u0259 var. Antisosial davran\u0131\u015f\u0131n yaranmas\u0131nda ail\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.\u00a0Qeyri-qanuni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64938"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64938"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64938\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}