{"id":65060,"date":"2019-06-08T14:01:09","date_gmt":"2019-06-08T11:01:09","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=65060"},"modified":"2019-06-08T14:01:09","modified_gmt":"2019-06-08T11:01:09","slug":"aliml%c9%99rd%c9%99n-sensasiyali-x%c9%99b%c9%99rdarliq-h%c9%99yatinizla-risk-etm%c9%99yin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=65060","title":{"rendered":"Aliml\u0259rd\u0259n sensasiyal\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: h\u0259yat\u0131n\u0131zla R\u0130SK ETM\u018fY\u0130N"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;L\u00fctf\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131zla risk etm\u0259yin, yem\u0259k haz\u0131rlayark\u0259n bitki ya\u011flar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259yin!&#8221;<\/p>\n<p>Britaniyan\u0131n iki populyar tibbi eksperti Hippocratic Post-da d\u0259rc etdikl\u0259ri sensasiyal\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 bel\u0259 yaz\u0131b. M\u0259\u015fhur kardioloq v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 elmi i\u015fl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, habel\u0259 sa\u011flam qidalanma h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri Asim Malhotra v\u0259 Britaniyan\u0131n \u0259n populyar elmi jurnalistl\u0259rind\u0259n biri, &#8220;5:2&#8221; p\u0259hrizinin m\u00fc\u0259llifi Maykl Mouslinin fikrinc\u0259, bitki ya\u011flar\u0131 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259dd\u0259n ziyad\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>Asim Malhotra yaz\u0131r: &#8220;Londondak\u0131 sevimli hind restoran\u0131na ged\u0259nd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ofisiantdan xahi\u015f edir\u0259m ki, m\u0259nim\u00fc\u00e7n karri haz\u0131rlayanda bitki ya\u011f\u0131ndan yox, \u0259ridilmi\u015f &#8220;qhi&#8221; ya\u011f\u0131ndan, y\u0259ni k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etsinl\u0259r. Piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan kardioloq t\u0259ki bildirir\u0259m ki, bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k temperatura q\u0259d\u0259r q\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan z\u0259h\u0259rli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259hh\u0259timi t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na ata bilm\u0259r\u0259m. \u018ffsuslar olsun ki, Britaniyada v\u0259 hab\u0259l\u0259 Hindistan subqit\u0259sind\u0259ki insanlar h\u0259l\u0259 d\u0259 karrini bitki ya\u011f\u0131nda haz\u0131rlay\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Bitki ya\u011flar\u0131 insan orqanizmind\u0259 piyl\u0259nm\u0259y\u0259, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259, 2-ci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet\u0259 v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, g\u00fcn\u0259baxan, qar\u011f\u0131dal\u0131, zeytun v\u0259 s. t\u0259ki bitki ya\u011flar\u0131 q\u0131zd\u0131r\u0131landa \u00e7ox asanl\u0131qla z\u0259h\u0259rli aldehidl\u0259r\u0259 par\u00e7alan\u0131r. Bel\u0259 aldehidl\u0259r is\u0259 insan orqanizmind\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, bitki ya\u011f\u0131nda 20 d\u0259qiq\u0259 q\u0131zard\u0131lan \u0259td\u0259 aldehidl\u0259rin miqdar\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 maksimal normalardan 20 d\u0259f\u0259 art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259y\u0259n v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 rasionuna bitki ya\u011flar\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 ed\u0259n insan aldan\u0131r, yan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Biz\u0259 ill\u0259rl\u0259 deyibl\u0259r ki, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 v\u0259 ya heyvani ya\u011flarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131, yaxud g\u00fcn\u0259baxan ya\u011f\u0131 daha xeyirlidir.<\/p>\n<p>Amma aliml\u0259rin fikri indi d\u0259yi\u015fib. Onlar deyirl\u0259r ki, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 \u0259slind\u0259 insan orqanizmini \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n, habel\u0259 2-ci tip diabetd\u0259n qoruyur.<\/p>\n<p>K\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 v\u0259 ya\u011fl\u0131 s\u00fcdd\u0259n imtina ed\u0259n y\u00fcz milyonlarla insan \u00fc\u00e7\u00fcn bu, sensasiyal\u0131 x\u0259b\u0259r say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Do\u011frudur, t\u0259bii zeytun ya\u011f\u0131 \u00fcr\u0259y\u0259 xeyirdir v\u0259 qanda azad radikallar\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259n antioksidantlara malikdir. Amma bu ya\u011f deyil\u0259nl\u0259rin tam \u0259ksin\u0259 olaraq qanda xolesterinin miqdar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 salm\u0131r. Bu yax\u0131nlarda BMJ-d\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f hesabatda is\u0259 vur\u011fulan\u0131r ki, bitki ya\u011flar\u0131 v\u0259 ya marqarinl\u0259 bol olan qidalar \u00fcr\u0259yin durumunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rm\u0131r, \u0259ksin\u0259, \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Doktor Asim Malhotra b\u00fct\u00fcn pasientl\u0259rin\u0259 s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f bitki ya\u011flar\u0131ndan imtina ed\u0259r\u0259k x\u00f6r\u0259k bi\u015firm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259ni m\u0259sl\u0259h\u0259t bilir.<\/p>\n<p>Maykl Mousli is\u0259 q\u0131zd\u0131r\u0131lan bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n kimy\u0259vi t\u0259rkibind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131b. Bitki ya\u011flar\u0131nda \u0259sas d\u0259yi\u015fiklil\u0259r t\u00fcst\u00fcl\u0259nm\u0259 an\u0131nda ba\u015flan\u0131r. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n aliml\u0259r t\u0259bii zeytun ya\u011f\u0131nda q\u0131zartmadan imtina etm\u0259yi, bunun \u0259v\u0259zind\u0259 he\u00e7 olmasa rafin\u0259 edilmi\u015f g\u00fcn\u0259baxan v\u0259 ya qar\u011f\u0131dal\u0131 ya\u011flar\u0131ndan yararlanma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Lester \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki De Montfort Universitetinin bioanalitik kimya v\u0259 kimy\u0259vi patologiya kafedras\u0131n\u0131n professoru Martin Qrutveldin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259lli olub ki, b\u00fct\u00fcn bitki ya\u011flar\u0131 aras\u0131nda qism\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizi t\u0259bii zeytun ya\u011f\u0131d\u0131r. H\u0259tta donuz piyinin \u0259ridilm\u0259si\u00a0 n\u0259tic\u0259sind\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f ya\u011f v\u0259 ya quyruq ya\u011f\u0131 bel\u0259, bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n tam \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259n daha az z\u0259r\u0259rlidir.<\/p>\n<p>Bitki ya\u011flar\u0131 q\u0131zd\u0131r\u0131landa oksigenl\u0259 reaksiyaya girir, m\u00fcxt\u0259lif madd\u0259l\u0259r v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131qlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azad radikal reaksiyalarda i\u015ftirak ed\u0259n aldehidl\u0259r v\u0259 lipid-peroksidl\u0259r yarad\u0131r. Aldehidl\u0259r is\u0259 insanda x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 demensiya riskini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 g\u00fcn\u0259baxan ya\u011flar\u0131nda x\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda aldehidl\u0259ri generasiya ed\u0259n poliz\u0259ngin ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131 a\u015fkarlayan Martin Qrutveld bildirir ki, m\u0259hz bu ya\u011flarda haz\u0131rlanan yem\u0259kl\u0259r insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;L\u00fctf\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131zla risk etm\u0259yin, yem\u0259k haz\u0131rlayark\u0259n bitki ya\u011flar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259yin!&#8221; Britaniyan\u0131n iki populyar tibbi eksperti Hippocratic Post-da d\u0259rc etdikl\u0259ri sensasiyal\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 bel\u0259 yaz\u0131b. M\u0259\u015fhur kardioloq v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 elmi i\u015fl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, habel\u0259 sa\u011flam qidalanma h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri Asim Malhotra v\u0259 Britaniyan\u0131n \u0259n populyar elmi jurnalistl\u0259rind\u0259n biri, &#8220;5:2&#8221; p\u0259hrizinin m\u00fc\u0259llifi Maykl Mouslinin fikrinc\u0259, bitki ya\u011flar\u0131 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259dd\u0259n ziyad\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Asim Malhotra yaz\u0131r: &#8220;Londondak\u0131 sevimli hind restoran\u0131na ged\u0259nd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ofisiantdan xahi\u015f edir\u0259m ki, m\u0259nim\u00fc\u00e7n karri haz\u0131rlayanda bitki ya\u011f\u0131ndan yox, \u0259ridilmi\u015f &#8220;qhi&#8221; ya\u011f\u0131ndan, y\u0259ni k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etsinl\u0259r. Piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":65061,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/bitkiyagi.jpg",500,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;L\u00fctf\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131zla risk etm\u0259yin, yem\u0259k haz\u0131rlayark\u0259n bitki ya\u011flar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259yin!&#8221; Britaniyan\u0131n iki populyar tibbi eksperti Hippocratic Post-da d\u0259rc etdikl\u0259ri sensasiyal\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 bel\u0259 yaz\u0131b. M\u0259\u015fhur kardioloq v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 elmi i\u015fl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, habel\u0259 sa\u011flam qidalanma h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri Asim Malhotra v\u0259 Britaniyan\u0131n \u0259n populyar elmi jurnalistl\u0259rind\u0259n biri, &#8220;5:2&#8221; p\u0259hrizinin m\u00fc\u0259llifi Maykl Mouslinin fikrinc\u0259, bitki ya\u011flar\u0131 insan orqanizmi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65060"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65060"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65060\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/65061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}