{"id":65074,"date":"2019-06-08T14:27:48","date_gmt":"2019-06-08T11:27:48","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=65074"},"modified":"2019-06-08T14:27:48","modified_gmt":"2019-06-08T11:27:48","slug":"disl%c9%99rin-h%c9%99ssasliginin-artmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=65074","title":{"rendered":"Di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Bir \u00e7ox insanlar bu probleml\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq \u00fczl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u0130sti, soyuq, \u015firin, tur\u015f qidalar v\u0259 i\u00e7kil\u0259r di\u015fl\u0259rd\u0259 a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olur. A\u011fr\u0131 h\u0259tta di\u015fl\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 v\u0259 \u00e7\u00f6ld\u0259 soyuq hava udduqda inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Bu hal &#8220;hiperesteziya&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r. Probleml\u0259 h\u0259m b\u00f6y\u00fckl\u0259r, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar (x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r &#8211; onlar\u0131n orqanizml\u0259rind\u0259 ged\u0259n g\u00fccl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259) \u00fczl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u0130ltihab zaman\u0131 olan a\u011fr\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 hiperesteziya zaman\u0131 olan a\u011fr\u0131 yaln\u0131z q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 (qida, maye v\u0259 s.) di\u015fin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir v\u0259 tez d\u0259 ke\u00e7ir. Di\u015fin iltihab\u0131 zaman\u0131 is\u0259 a\u011fr\u0131 daha uzun \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Hiperesteziya m\u00fcst\u0259qil pozulma kimi inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 ya dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u0259lam\u0259ti kimi meydana \u00e7\u0131xa bil\u0259r (parodontit, parodontoz, endokrin pozulmalar v\u0259 s.).<\/p>\n<div><\/div>\n<p><strong>Di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif ola bil\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; a\u011fard\u0131c\u0131 di\u015f pastalar\u0131ndan v\u0259 s\u0259rt di\u015f \u015fotkalar\u0131ndan istifad\u0259 etdikd\u0259 (bu halda bel\u0259 pastalardan v\u0259 \u015fitkalardan imtina etm\u0259k laz\u0131md\u0131r),<\/p>\n<p>&#8211; di\u015f emal\u0131n\u0131n eroziyas\u0131 zaman\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; kariesin ba\u015flan\u011f\u0131c formas\u0131 zaman\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; di\u015f da\u015f\u0131n\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259n sonra (di\u015f da\u015f\u0131 il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u0259n emal daha z\u0259if olur v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 daha h\u0259ssas olur),<\/p>\n<p>&#8211; di\u015fl\u0259rin a\u011fard\u0131lmas\u0131ndan sonra (emal\u0131n xarici qat\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nir),<\/p>\n<p>&#8211; di\u015fl\u0259rin mikrotravmalar\u0131, di\u015f emal\u0131n \u00e7atlar\u0131 zaman\u0131 (bu di\u015fl\u0259rl\u0259 sap v\u0259 ya m\u0259ftil q\u0131rmaq, tum \u00e7\u0131rtlamaq v\u0259 s. bu kimi z\u0259r\u0259rli ad\u0259tl\u0259ri olan insanlarda olur).<\/p>\n<p><strong>B\u0259zi bilavasit\u0259 di\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmayan faktorlar di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; b\u0259zi mineral madd\u0259l\u0259rin (kalsium, fosfor, maqnezium v\u0259 s.) \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; hamil\u0259lik toksikozlar\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; infeksiyalar v\u0259 viruslar,<\/p>\n<p>&#8211; m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259ri,<\/p>\n<p>&#8211; endokrin pozulmalar\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; hormonal kontraseptivl\u0259rin (hamil\u0259lik \u0259leyhin\u0259 olan d\u0259rmanlar) q\u0259bulu,<\/p>\n<p>&#8211; stresl\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p><strong>Hiperesteziya m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (a\u011fr\u0131 bir v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 di\u015fi \u0259hat\u0259 edir) v\u0259 ya sistem (a\u011fr\u0131 bir \u00e7\u0259n\u0259nin b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir) formas\u0131nda ola bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Hiperesteziyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn stomatoloqa m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259kim pozulman\u0131n s\u0259b\u0259bini t\u0259yin ed\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r bu pozulma h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r x\u0259st\u0259liyin simptomu kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131bsa, bu x\u0259st\u0259lik m\u00fcalic\u0259 olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si kompleks \u015f\u0259klind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bura mineral kompleksl\u0259rin q\u0259bulu, p\u0259hriz, x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259vi di\u015f pastalar\u0131n, gell\u0259rin v\u0259 laklar\u0131n istifad\u0259si, fizioterapevtik \u00fcsullar daxildir.<\/strong><\/p>\n<p>Di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n qidalanma qaydalar\u0131ndan ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r. Tur\u015f, \u015firin, \u00e7ox soyuq v\u0259 isti qadalar\u0131 q\u0259bul etm\u0259yin. Sitrus meyv\u0259l\u0259ri, t\u0259bii \u015fir\u0259l\u0259r, qazl\u0131 sular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 tur\u015fular var ki, onlar di\u015fl\u0259r\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir edir. H\u0259rar\u0259tin k\u0259skin n\u00f6vb\u0259l\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r (m\u0259s\u0259l\u0259n, isti q\u0259hv\u0259 v\u0259 dondurma). Suxar\u0131, tum, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin daim q\u0259bulu di\u015fl\u0259rin emal\u0131na \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir edir &#8211; emal\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0131 mikro\u00e7atlar, s\u0131yr\u0131nt\u0131lar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 arta bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bal\u0131q v\u0259 dig\u0259r d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 (pendir, \u015for v\u0259 s.), qaraciy\u0259r di\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox xeyirlidir.<\/p>\n<p>Di\u015fl\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaldan x\u00fcsusi pastalar (Oral-B Sensitive Original, Sensodyne-F v\u0259 s.) \u00e7ox yax\u015f\u0131 effekt verir. Bel\u0259 pastalar\u0131 ild\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n kurslarla istifad\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259vi laklar, gell\u0259r, kreml\u0259r v\u0259 k\u00f6p\u00fckl\u0259r stomatoloq t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin olunur.<\/p>\n<p>Fizioterapevtik \u00fcsullar\u0131n aras\u0131nda elektroforez istifad\u0259 olunur. Elektroforez zaman\u0131 kalsium qlukonat, vitaminl\u0259r v\u0259 s. istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Xalq t\u0259bab\u0259ti \u00fcsullar\u0131 aras\u0131nda \u00e7ay a\u011fac\u0131 ya\u011f\u0131 (1 st\u0259kan suya 3 damc\u0131 ya\u011f \u0259lav\u0259 olunur v\u0259 qarqara \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur), pal\u0131d a\u011fac\u0131 qab\u0131\u011f\u0131, ay\u0131p\u0259nc\u0259si \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri, \u00e7obanyast\u0131\u011f\u0131 d\u0259ml\u0259m\u0259l\u0259ri (1 st\u0259kan qaynar su + 1 x\u00f6r\u0259k qa\u015f\u0131\u011f\u0131 bitki) istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk tibbi yard\u0131m m\u0259qs\u0259di il\u0259 hiperesteziya zaman\u0131 a\u011f\u0131zda il\u0131q s\u00fcd saxlamaq olar. Bu sad\u0259 vasit\u0259 a\u011fr\u0131n\u0131 \u00e7ox tez g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir \u00e7ox insanlar bu probleml\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq \u00fczl\u0259\u015fir. \u0130sti, soyuq, \u015firin, tur\u015f qidalar v\u0259 i\u00e7kil\u0259r di\u015fl\u0259rd\u0259 a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olur. A\u011fr\u0131 h\u0259tta di\u015fl\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 v\u0259 \u00e7\u00f6ld\u0259 soyuq hava udduqda inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Bu hal &#8220;hiperesteziya&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r. Probleml\u0259 h\u0259m b\u00f6y\u00fckl\u0259r, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar (x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r &#8211; onlar\u0131n orqanizml\u0259rind\u0259 ged\u0259n g\u00fccl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259) \u00fczl\u0259\u015fir. \u0130ltihab zaman\u0131 olan a\u011fr\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 hiperesteziya zaman\u0131 olan a\u011fr\u0131 yaln\u0131z q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 (qida, maye v\u0259 s.) di\u015fin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir v\u0259 tez d\u0259 ke\u00e7ir. Di\u015fin iltihab\u0131 zaman\u0131 is\u0259 a\u011fr\u0131 daha uzun \u00e7\u0259kir. Hiperesteziya m\u00fcst\u0259qil pozulma kimi inki\u015faf&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":65075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/dis-hessasligi.jpg",400,280,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir \u00e7ox insanlar bu probleml\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq \u00fczl\u0259\u015fir. \u0130sti, soyuq, \u015firin, tur\u015f qidalar v\u0259 i\u00e7kil\u0259r di\u015fl\u0259rd\u0259 a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olur. A\u011fr\u0131 h\u0259tta di\u015fl\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 v\u0259 \u00e7\u00f6ld\u0259 soyuq hava udduqda inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Bu hal &#8220;hiperesteziya&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r. Probleml\u0259 h\u0259m b\u00f6y\u00fckl\u0259r, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar (x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r &#8211; onlar\u0131n orqanizml\u0259rind\u0259 ged\u0259n g\u00fccl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259) \u00fczl\u0259\u015fir. \u0130ltihab zaman\u0131 olan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/65075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}