{"id":651722,"date":"2023-11-01T09:03:46","date_gmt":"2023-11-01T05:03:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=651722"},"modified":"2023-11-01T09:03:46","modified_gmt":"2023-11-01T05:03:46","slug":"30-illik-xalqimizin-erm%c9%99nil%c9%99r-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-munaqis%c9%99y%c9%99-c%c9%99lb-olunmasi-usaqlarin-da-h%c9%99yatindan-yan-kecm%c9%99di","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=651722","title":{"rendered":"30 illik xalq\u0131m\u0131z\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 u\u015faqlar\u0131n da h\u0259yat\u0131ndan yan ke\u00e7m\u0259di"},"content":{"rendered":"<p>U\u015faqlar g\u0259l\u0259c\u0259yimizdir : Bu s\u00f6zl\u0259r he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyilmir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259r bir ail\u0259d\u0259 do\u011fulan k\u00f6rp\u0259 h\u0259min n\u0259slin davam\u0131 dem\u0259kdir. Bir evd\u0259 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259ldis\u0259 ondan sonra h\u0259yat\u0131n yeni g\u00f6z\u0259l anlar\u0131 ba\u015flay\u0131r. H\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131na yeni \u00e7alarlar \u0259lav\u0259 olunur. U\u015faqlar b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 f\u0259r\u0259hli anlar ya\u015fan\u0131r, sevinc\u0259- cevinc qar\u0131\u015f\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, n\u0259sld\u0259n n\u0259sl\u0259 ke\u00e7id ba\u015f verir. H\u0259yat\u0131n \u00f6zqanunauy\u011funluqlar\u0131 var ki, he\u00e7 hiss olunmadan bir n\u0259sil, o biri n\u0259sili s\u0259ssizc\u0259 yola sala bilir. Bel\u0259c\u0259 , h\u0259r bir ail\u0259 d\u0259 yeti\u015f\u0259n u\u015faq h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f olur.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, m\u00fcasir d\u00fcnyam\u0131zda m\u00fcxt\u0259lif xarakterli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259si, faci\u0259 qurbanlar\u0131na \u00e7evrilm\u0259si taleyimizin ac\u0131 reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ail\u0259daxili m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 valideyinl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti pozuldu\u011fu hallarda u\u015faqlar birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 qurbana \u00e7evrilmi\u015f olurlar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ail\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 yol verilm\u0259m\u0259si , h\u0259r an u\u015faqlar\u0131n iztirab, g\u00f6z ya\u015flar\u0131, onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir.<\/p>\n<p>30 illik xalq\u0131m\u0131z\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 u\u015faqlar\u0131n da h\u0259yat\u0131ndan yan ke\u00e7m\u0259di. H\u0259tta xeyli sayda az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faq erm\u0259ni vandall\u0131\u011f\u0131n\u0131n, erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n qurban\u0131na \u00e7evrilmi\u015f oldu.Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda 613 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid olmu\u015fdur ki, onun da 63 n\u0259f\u0259ri u\u015faq olmu\u015fdur. \u0130\u015f\u011fala m\u0259ruz qalan dig\u0259r rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 d\u0259 erm\u0259ni vandallar a\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlara qar\u015f\u0131 v\u0259h\u015filik g\u00f6st\u0259rmi\u015f, amans\u0131z olmu\u015flar. Az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f,onlarla qeyri-insani davran\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilmi\u015f, h\u0259tta bir s\u0131ra hallarda u\u015faqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 tibbi s\u0131naq i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla da Erm\u0259nistan\u0131n olduqca m\u0259nfur ,v\u0259h\u015filikl\u0259ri n\u00fcmayi\u015f olunmu\u015fdur. Erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycanla ba\u011flanm\u0131\u015f at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015fini d\u0259 ciddi olaraq pozmu\u015f , yen\u0259 d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar snayper, artilleriya silahlar\u0131ndan h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. 8 mart g\u00fcn\u00fc A\u011fdam rayonunda Fariz B\u0259d\u0259lovun d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00f6vqeyind\u0259n snayperl\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k \u015f\u0259hid edilm\u0259si x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmun\u0259si kimi yadda qal\u0131b. Eynil\u0259 F\u00fczuli rayonunda balaca Z\u0259hran\u0131n artilleriya at\u0259\u015finin h\u0259d\u0259fin\u0259 almaqla qan\u0131na q\u0259ltan edilm\u0259kl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tinin davam etdirilm\u0259sini g\u00f6st\u0259rirdi. Sonralar torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda apar\u0131lan 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259h\u015filikl\u0259rini bir daha t\u0259krarlam\u0131\u015f oldular. D\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda Az\u0259rbaycan ordusunun h\u0259ml\u0259l\u0259rin\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259n, d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259-d\u00fcy\u00fc\u015fl\u0259 cavab ver\u0259 bilm\u0259y\u0259n erm\u0259ni d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz bu d\u0259f\u0259 d\u0259 al\u00e7aqcas\u0131na m\u00fclki \u0259halimizi h\u0259d\u0259f se\u00e7mi\u015f oldu.\u00a0 G\u0259nc\u0259 v\u0259 B\u0259rd\u0259 rayonunun erm\u0259nil\u0259rin raket h\u00fccumuna m\u0259ruz qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 u\u015faqlar yen\u0259 d\u0259 \u015f\u0259hid oldular. 27 oktyabr 2021-ci il tarixind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin atd\u0131\u011f\u0131 raketin B\u0259rd\u0259 rayonunun Qarayusifli k\u0259ndin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si balaca Ayselin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. M\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259n Az\u0259rbaycan u\u015faqlar\u0131n m\u00fcharib\u0259 qurban\u0131na \u00e7evrilm\u0259sinin a\u011f\u0131r d\u0259rd oldu\u011funu yax\u015f\u0131 anlay\u0131r. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7\u00fcnki, bu faci\u0259ni m\u0259hz ya\u015fam\u0131\u015f oldu. Bel\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259r bu g\u00fcn Ukrayna, daha sonra F\u0259l\u0259stin- \u0130srail aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin geni\u015fl\u0259nm\u0259si fonunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. Dem\u0259li, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 u\u015faqlar\u0131n daha \u00e7ox qurbana \u00e7evrilm\u0259si dem\u0259kdir. Arzulayaq ki, m\u00fcharib\u0259l\u0259r tezlikl\u0259 sona \u00e7atm\u0131\u015f olsun!<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259tin h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259si olan u\u015faqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00f6lk\u0259mizd\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir: U\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 h\u00f6rm\u0259t ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131nda, layiqli v\u0259t\u0259nda\u015f kimi formala\u015fmas\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimiz olan u\u015faqlar\u0131 fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam, c\u0259miyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yeti\u015fdirm\u0259k namin\u0259 s\u0259yl\u0259rimizin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcdafi\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm aspektl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, 1989-cu il noyabr\u0131n 20-d\u0259 BMT-nin Ba\u015f M\u0259clisi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiya i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r bir u\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259min etm\u0259li oldu\u011fu universal standartlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u201cKonvensiya d\u00fcnyada \u0259n geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 ratifikasiya olunan beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259 olmaqla u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edil\u0259n \u0259sas s\u0259n\u0259d kimi bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin bu sah\u0259d\u0259 milli qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na t\u0259kan vermi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 1992-ci ild\u0259 BMT-nin \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyas\u0131na, 2002-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259min Konvensiyan\u0131n iki \u0259lav\u0259 protokoluna qo\u015fulmu\u015f, 1998-ci il 19 may tarixind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n Konvensiyan\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu q\u0259bul edilmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259mini m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 davaml\u0131 olaraq z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq layih\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n yeni tarixi bir d\u00f6vr ba\u015flan\u0131b. Uzun ill\u0259rdir i\u015f\u011faldan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 n\u0259tic\u0259 olaraq fundamental h\u00fcquqlar\u0131 pozulmu\u015f ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rimiz f\u0259xar\u0259tl\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na, \u0259srl\u0259r boyu xalq\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259r\u0259 geri qay\u0131d\u0131r. B\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 qeyd etm\u0259liyik ki, bu g\u00fcn Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131nda uzun h\u0259sr\u0259td\u0259n sonra u\u015faqlar \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r, onlar\u0131n sevinc dolu s\u0259sl\u0259ri e\u015fidilir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin minalarla \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si yenid\u0259nqurma v\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f prosesini l\u0259ngidir, \u0259n \u00e7ox t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalan u\u015faqlar da daxil olmaqla, m\u00fclki \u0259halinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 ciddi \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259dir. M\u00f6vcud mane\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, b\u00fct\u00fcn m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olmu\u015f \u00f6vladlar\u0131m\u0131z\u0131n yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 do\u011fma yurdlar\u0131na d\u00f6n\u0259r\u0259k t\u0259hsill\u0259rini u\u011furla davam etdir\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r qazanaca\u011f\u0131na inan\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qanunvericiliyin v\u0259 institusional mexanizml\u0259rin beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcv\u0259kkili (ombudsman) haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya Qanununda d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si bar\u0259d\u0259\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2023-c\u00fc il 9 iyun tarixli Konstitusiya Qanununa \u0259sas\u0259n, M\u00fcv\u0259kkil\u0259 \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin monitorinqi v\u0259 t\u0259\u015fviqi \u00fczr\u0259 m\u00fcst\u0259qil monitorinq mexanizminin funksiyalar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si s\u0259lahiyy\u0259tinin verilm\u0259si bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan add\u0131mlardand\u0131r.<\/p>\n<p>U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 t\u0259\u015fviqin\u0259 nail olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il oldu\u011fu kimi, 2023-c\u00fc ild\u0259 d\u0259 \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Ombudsman t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 20 oktyabr \u2013 20 noyabr tarixl\u0259ri \u201cU\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Ayl\u0131\u011f\u0131\u201d elan edilib.<\/p>\n<p>U\u015faqlar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259tin h\u0259yat \u015f\u0259raitind\u0259 olan u\u015faqlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, sosial m\u00fcdafi\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259, h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259, idman, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, istirah\u0259t, media v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259, habel\u0259 ail\u0259d\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 u\u015faqlar v\u0259 onlarla m\u00fcnt\u0259z\u0259m t\u0259masda olan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6n\u0259mli hesab olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, media v\u0259 dig\u0259r qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn m\u00fchafiz\u0259si prinsipi \u0259sas tutulmaqla bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r: \u201cM\u00fcvafiq qurumlar\u0131n u\u015faqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259sind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 maraqlar\u0131n\u0131n daha etibarl\u0131 t\u0259min olunmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Qeyd edil\u0259nl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, hesab edirik ki, \u00a0b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131 \u201cU\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Ayl\u0131\u011f\u0131\u201dna qo\u015fulma\u011fa d\u0259v\u0259t ed\u0259r\u0259k, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259y\u0259, ayl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 u\u015faqlar\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259ri \u00fczr\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na, maarifl\u0259ndirm\u0259, t\u0259\u015fviqat v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r .<\/p>\n<p>20 noyabr \u00a0\u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq H\u00fcquqular\u0131 g\u00fcn\u00fc bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da h\u0259r il y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qeyd olunur. 1954-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f M\u0259clisi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada u\u015faqlar\u0131n rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldil\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 h\u0259sr edil\u0259n bu g\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qeyd etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb. 1959-cu il noyabr\u0131n 20-d\u0259 Ba\u015f M\u0259clis U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sini, 1989-cu ilin h\u0259min g\u00fcn\u00fcnd\u0259 is\u0259 U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131 q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131 \u2013 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f bir sazi\u015f olaraq, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259 ya\u015fayan u\u015faqlara konvensiya il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f h\u00fcquqlar\u0131 t\u0259min edir. Konvensiya u\u015faqlar\u0131n ya\u015famas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan minimum standartlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131n\u0131n 54 madd\u0259sinin h\u0259r birind\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 h\u00fcquqlardan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Burada inki\u015faf h\u00fcquqlar\u0131, m\u00fcdafi\u0259 h\u00fcquqlar\u0131, i\u015ftirak h\u00fcquqlar\u0131, ya\u015famaq h\u00fcquqlar\u0131 \u0259hat\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf h\u00fcquqlar\u0131 dedikd\u0259, u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil almaq, oynamaq v\u0259 istirah\u0259t etm\u0259k, m\u0259lumat almaq v\u0259 dini h\u00fcquqlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u00fcdafi\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 is\u0259 u\u015faqlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif zorak\u0131l\u0131q, m\u00fcharib\u0259l\u0259r v\u0259\u00a0 u\u015faq \u0259m\u0259yinin istismar\u0131ndan, narkotik madd\u0259l\u0259rin istifad\u0259sind\u0259n qoruyur. Bunlardan \u0259lav\u0259 Konvensiyan\u0131n azad fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k, c\u0259miyy\u0259td\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259k, ya\u015famaq v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi t\u0259l\u0259batlar\u0131 t\u0259min etm\u0259k h\u00fcquqlar\u0131 da t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, nikah ya\u015f\u0131ndan az olan yeniyetm\u0259l\u0259rin ail\u0259 qurmas\u0131 \u00f6zl\u0259rinin h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259xs t\u0259r\u0259find\u0259n buna t\u0259hrik edilm\u0259si is\u0259 qad\u0131n v\u0259 u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r. Erk\u0259n nikah ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ciddi m\u0259qamlardan biridir, ail\u0259nin v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin taleyin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>\u201cErk\u0259n nikah ail\u0259 institutunun m\u0259hvidir\u201d m\u00f6vzusunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k vur\u011fulamal\u0131y\u0131q ki, nikaha daxil olan g\u0259ncl\u0259r ail\u0259 yaratmaqla t\u0259kc\u0259 bir-birl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda deyil, eyni zamanda valideynl\u0259ri, yax\u0131nlar\u0131 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, c\u0259miyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rlar. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 10-cu madd\u0259sind\u0259 nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 18 oldu\u011fu qeyd olunmu\u015fdur. B\u0259z\u0259n el\u0259 hallar olur ki, g\u0259ncl\u0259rimiz ail\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259rk etm\u0259d\u0259n ya\u015flar\u0131n\u0131n r\u0259smi nikah \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f ya\u015f h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, erk\u0259n ya\u015fda ail\u0259 qurma\u011fa meyilli olurlar. Bel\u0259 hallar nikah hesab olunmur, \u015f\u0259rti olaraq erk\u0259n nikah adlan\u0131r v\u0259 sa\u011flam m\u0259n\u0259vi-fizioloji t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u201cErk\u0259n nikah\u0131n f\u0259sadlar\u0131\u201d \u2013\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n dem\u0259liyik ki, \u00a0erk\u0259n nikah \u0259sas\u0131nda qurulan ail\u0259l\u0259rd\u0259 nikah\u0131n pozulmas\u0131, m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131, sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259si, fiziki-psixoloji \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, t\u0259hsild\u0259n m\u0259hrum edilm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259xsi azadl\u0131qlar\u0131n itirilm\u0259si kimi m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda q\u0259bul olunmu\u015f normativ-h\u00fcquqi aktlar\u0131n erk\u0259n nikah hallar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na yol verm\u0259diyini qeyd ed\u0259r\u0259k oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131raq \u00a0ki, erk\u0259n nikah hallar\u0131na yol vermi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 176.1.1-ci madd\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir: \u201cQad\u0131n\u0131 nikaha daxil olma\u011fa m\u0259cburetm\u0259 \u2013 iki min manatdan \u00fc\u00e7 min manatad\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 v\u0259 ya iki il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 176.1.2-ci madd\u0259sind\u0259 qeyd olunur: \u201cEyni \u0259m\u0259ll\u0259r nikah ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xs bar\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259dildikd\u0259 \u2013 \u00fc\u00e7 min manatdan d\u00f6rd min manatad\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 v\u0259 ya d\u00f6rd il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum\u00adetm\u0259 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunan probleml\u0259rin h\u0259ll olunmas\u0131 is\u0259 onlar\u0131\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan v\u0259 h\u0259min b\u00f6lg\u0259, k\u0259nd v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ciddi maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131ndan ke\u00e7ir. \u00dcmid edirik ki, u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 ciddi q\u0259bul olunacaq, u\u015faqlar\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259r bir k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t yaradacaq.<\/p>\n<p>Sonda u\u015faqlar\u0131m\u0131za fir\u0259van h\u0259yat, s\u00fclh v\u0259 \u0259minamanl\u0131q arzulamaqla g\u0259l\u0259c\u0259yimiz u\u015faqlara u\u011furlar arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>N\u0259riman \u0130smay\u0131lov-B\u0259rd\u0259 rayon Qeydiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi, Ki\u00e7ik \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlar g\u0259l\u0259c\u0259yimizdir : Bu s\u00f6zl\u0259r he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyilmir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259r bir ail\u0259d\u0259 do\u011fulan k\u00f6rp\u0259 h\u0259min n\u0259slin davam\u0131 dem\u0259kdir. Bir evd\u0259 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259ldis\u0259 ondan sonra h\u0259yat\u0131n yeni g\u00f6z\u0259l anlar\u0131 ba\u015flay\u0131r. H\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131na yeni \u00e7alarlar \u0259lav\u0259 olunur. U\u015faqlar b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 f\u0259r\u0259hli anlar ya\u015fan\u0131r, sevinc\u0259- cevinc qar\u0131\u015f\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, n\u0259sld\u0259n n\u0259sl\u0259 ke\u00e7id ba\u015f verir. H\u0259yat\u0131n \u00f6zqanunauy\u011funluqlar\u0131 var ki, he\u00e7 hiss olunmadan bir n\u0259sil, o biri n\u0259sili s\u0259ssizc\u0259 yola sala bilir. Bel\u0259c\u0259 , h\u0259r bir ail\u0259 d\u0259 yeti\u015f\u0259n u\u015faq h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f olur. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, m\u00fcasir d\u00fcnyam\u0131zda m\u00fcxt\u0259lif xarakterli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":651725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov-354x280.jpg",354,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov-274x365.jpg",274,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/N\u0259riman-Ismayilov.jpg",354,472,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015faqlar g\u0259l\u0259c\u0259yimizdir : Bu s\u00f6zl\u0259r he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyilmir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259r bir ail\u0259d\u0259 do\u011fulan k\u00f6rp\u0259 h\u0259min n\u0259slin davam\u0131 dem\u0259kdir. Bir evd\u0259 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259ldis\u0259 ondan sonra h\u0259yat\u0131n yeni g\u00f6z\u0259l anlar\u0131 ba\u015flay\u0131r. H\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131na yeni \u00e7alarlar \u0259lav\u0259 olunur. U\u015faqlar b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 f\u0259r\u0259hli anlar ya\u015fan\u0131r, sevinc\u0259- cevinc qar\u0131\u015f\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, n\u0259sld\u0259n n\u0259sl\u0259 ke\u00e7id ba\u015f verir. H\u0259yat\u0131n \u00f6zqanunauy\u011funluqlar\u0131 var&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/651722"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=651722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/651722\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/651725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=651722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=651722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=651722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}