{"id":652066,"date":"2023-11-01T20:43:58","date_gmt":"2023-11-01T16:43:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=652066"},"modified":"2023-11-01T20:43:58","modified_gmt":"2023-11-01T16:43:58","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-iran-v%c9%99-turkiy%c9%99d%c9%99n-erm%c9%99nil%c9%99r-axtaya-niy%c9%99-kocuruldul%c9%99r-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=652066","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: \u201c\u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n erm\u0259nil\u0259r Axtaya niy\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcl\u0259r?\u201d &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u0259halisi zaman-zaman erm\u0259ni z\u00fclm\u00fc il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib deportasiyaya m\u0259ruz qalan, \u0259razisi is\u0259 \u201cerm\u0259nil\u0259\u015fdiril\u0259n\u201d Axta rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cKotayk vilay\u0259tin\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n o\u011fuz-t\u00fcrk yurdu\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan s\u00fcni d\u00f6vl\u0259tin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tinin h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rinin ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259kl\u0259 izini itirm\u0259k, etnik t\u0259rkibi o\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k oldu\u011fu, haylar\u0131n bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 daim soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259tdiyi, insanlar\u0131 yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin sald\u0131\u011f\u0131 qeyd olunur.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni olan Axta rayonu Erm\u0259nistan SSR-d\u0259\u00a0v\u0259 indiki Erm\u0259nistanda inzibati \u0259razi vahidi olub. Bu rayon 1930-cu il sentybar\u0131n 30-da yarad\u0131l\u0131b v\u0259 1959-cu il iyunun 30-na q\u0259d\u0259r Axta rayonu, h\u0259min tarixd\u0259n etibar\u0259n is\u0259 Hrazdan rayonu adland\u0131r\u0131l\u0131b. \u018frazisi 936 kvadrat kilometrdir olan rayonun m\u0259rk\u0259zi A\u015fa\u011f\u0131 Axta \u015f\u0259h\u0259ri say\u0131l\u0131b. Rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259n \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 olan m\u0259saf\u0259 50 kilometrdir. Axta rayonu \u0259razisind\u0259n Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131 v\u0259 onun qolu B\u00f6y\u00fck\u00e7ay, d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f ad\u0131 is\u0259 Marmarik olan \u00e7ay ax\u0131r.<\/p>\n<p>Vur\u011fulan\u0131b ki, b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 Axta rayonuna erm\u0259nil\u0259rin \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc g\u00f6st\u0259rilir:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 get-ged\u0259 azal\u0131b. XX \u0259srin \u0259v\u0259ll\u0259rind\u0259, 1905-1906-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n erm\u0259ni-az\u0259rbaycanl\u0131 davas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar tamamil\u0259 do\u011fma torpaqlar\u0131ndan qovulublar. \u0130ndi bu \u0259razid\u0259 yaln\u0131z erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131rlar. Burada 1897-ci ild\u0259 119 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 t\u00fcrk ya\u015fay\u0131b. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar k\u0259ndd\u0259n qovulub v\u0259 k\u0259nd erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. 1926-c\u0131 ild\u0259 k\u0259ndd\u0259 c\u0259mi \u00fc\u00e7 az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fasa da sonra onlar qovulublar v\u0259 Yuxar\u0131 Axta k\u0259ndi tam rayon m\u0259rk\u0259zi il\u0259 birl\u0259\u015fdirilib. N\u0259hay\u0259t, Erm\u0259nistan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 30 iyun 1959-cu il f\u0259rman\u0131 il\u0259 rayonun ad\u0131 d\u0259yi\u015fdirilib Razdan qoyulub. Tarixi o\u011fuz yurdunun ad\u0131n\u0131n itirilm\u0259si prosesi bununla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib. Bel\u0259 ki, Axta rayonu \u00fczr\u0259 Erm\u0259nistan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin m\u00fcxt\u0259lif f\u0259rmanlar\u0131 il\u0259 18 tarixi yer ad\u0131 d\u0259yi\u015fdirilib\u201d.<\/p>\n<p>S\u00fcjetin sonunda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b\u00a0ki, bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razi 180 il bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 idi:<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nil\u0259r C\u0259nubi Qafqaza g\u0259lm\u0259, daha do\u011frusu, g\u0259tirilm\u0259 etnosdur. Bu etnosun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131\u201d adlanan \u0259razi is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di\u00a0 torpa\u011f\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fad\u0131qca, bu h\u0259qiq\u0259t d\u0259 ya\u015fayacaq. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, daim maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi terrora m\u0259ruz qalan Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar do\u011fma yurd-yuvalar\u0131n\u0131n sahibi olacaq, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 itirilmi\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259c\u0259kl\u0259r. \u00c7\u00fcnki, bu, zaman\u0131n t\u0259l\u0259bidir\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi q\u0259dim torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri &#8211;\u00a0q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevin<\/strong>\u00a0Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, \u2013 fikrini \u0259sas tutaraq Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018ftrafl\u0131\u00a0s\u00fcjetd\u0259:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rqADNTpDxJo?si=2DW678fB8-qFA2CX\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u0259halisi zaman-zaman erm\u0259ni z\u00fclm\u00fc il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib deportasiyaya m\u0259ruz qalan, \u0259razisi is\u0259 \u201cerm\u0259nil\u0259\u015fdiril\u0259n\u201d Axta rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cKotayk vilay\u0259tin\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n o\u011fuz-t\u00fcrk yurdu\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan s\u00fcni d\u00f6vl\u0259tin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tinin h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rinin ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259kl\u0259 izini itirm\u0259k, etnik t\u0259rkibi o\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k oldu\u011fu, haylar\u0131n bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 daim soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259tdiyi, insanlar\u0131 yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin sald\u0131\u011f\u0131 qeyd olunur. Bildirilir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni olan Axta rayonu Erm\u0259nistan SSR-d\u0259\u00a0v\u0259 indiki Erm\u0259nistanda inzibati \u0259razi vahidi olub. Bu rayon&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":652070,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/380263211_6632842700168253_302563629552041453_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 \u0259halisi zaman-zaman erm\u0259ni z\u00fclm\u00fc il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib deportasiyaya m\u0259ruz qalan, \u0259razisi is\u0259 \u201cerm\u0259nil\u0259\u015fdiril\u0259n\u201d Axta rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cKotayk vilay\u0259tin\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n o\u011fuz-t\u00fcrk yurdu\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan s\u00fcni d\u00f6vl\u0259tin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tinin h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rinin ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259kl\u0259 izini itirm\u0259k, etnik t\u0259rkibi o\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan \u0259razil\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=652066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/652070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=652066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=652066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=652066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}