{"id":652434,"date":"2023-11-02T15:16:59","date_gmt":"2023-11-02T11:16:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=652434"},"modified":"2023-11-02T15:16:59","modified_gmt":"2023-11-02T11:16:59","slug":"demensiyadan-nec%c9%99-qorunaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=652434","title":{"rendered":"Demensiyadan nec\u0259 qorunaq?"},"content":{"rendered":"<p>Son zamanlarda demensiyaya sindromundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. Patologiyan\u0131n inki\u015faf mexanizml\u0259rini i\u015f\u0131qland\u0131ran elmi k\u0259\u015ffl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, demensiya \u0259traf\u0131nda \u00e7oxlu mifl\u0259r dola\u015fmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Rusiyal\u0131 tibb elml\u0259ri namiz\u0259di Svetlana Duma demensiya riskini art\u0131ran h\u0259yat t\u0259rzini qiym\u0259tl\u0259ndirib v\u0259 bu haqda olan mif v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndirib. Bildirib ki, b\u0259zil\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, \u00e7ox televizora baxmaq demensiyan\u0131n inki\u015faf riskin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. H\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259,t\u0259kc\u0259 televiziyan\u0131 q\u0131namaq olmaz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tsiz televizora baxaraq insan\u0131n fiziki f\u0259aliyy\u0259tini itirm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si daha vacibdir, \u00e7\u00fcnki sa\u011flam ya\u015flanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aerobik m\u0259\u015fql\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>Q\u0259hv\u0259nin beyn\u0259 m\u0259nfi t\u0259siri haqq\u0131nda da mifl\u0259r var. Ekspertin fikrinc\u0259, onlar\u0131n he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur. Q\u0259hv\u0259 \u0259hval-ruhiyy\u0259ni v\u0259 koqnitiv funksiyan\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran serotonin istehsal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Q\u0259hv\u0259 istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcnd\u0259 3-5 st\u0259kan i\u00e7m\u0259k beyin \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 hesab olunur.<\/p>\n<p>Hesab olunur ki, ali t\u0259hsilli adamda demensiya riski daha azd\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu t\u0259hsild\u0259n yox s\u0131rf \u00f6yr\u0259nm\u0259 prosesind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r . \u00d6yr\u0259nm\u0259 prosesi idrak funksiyas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir &#8211; lakin davaml\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015f\u0131n yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221; q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t yem\u0259k ehtiyac\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar da yay\u0131l\u0131b. H\u0259kimin fikrinc\u0259, \u0259t, m\u0259s\u0259l\u0259n, anemiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeyil\u0259 bil\u0259r v\u0259 yeyilm\u0259lidir &#8211; lakin m\u0259qbul miqdarda.<\/p>\n<p>\u018fn do\u011fru v\u0259 t\u0259kzibedilm\u0259z inanc is\u0259 ail\u0259si olan insanlar\u0131n t\u0259k ya\u015fayan insanlara nisb\u0259t\u0259n demansla daha az qar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131d\u0131r. \u201cYax\u0131nlar\u0131n\u0131zla \u00fcnsiyy\u0259t, qohumlarla daim \u0259laq\u0259d\u0259 olmaq, n\u0259v\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar sindromun riskl\u0259rini azald\u0131r\u201d, -dey\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son zamanlarda demensiyaya sindromundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. Patologiyan\u0131n inki\u015faf mexanizml\u0259rini i\u015f\u0131qland\u0131ran elmi k\u0259\u015ffl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, demensiya \u0259traf\u0131nda \u00e7oxlu mifl\u0259r dola\u015fmaqdad\u0131r. Rusiyal\u0131 tibb elml\u0259ri namiz\u0259di Svetlana Duma demensiya riskini art\u0131ran h\u0259yat t\u0259rzini qiym\u0259tl\u0259ndirib v\u0259 bu haqda olan mif v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndirib. Bildirib ki, b\u0259zil\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, \u00e7ox televizora baxmaq demensiyan\u0131n inki\u015faf riskin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. H\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259,t\u0259kc\u0259 televiziyan\u0131 q\u0131namaq olmaz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tsiz televizora baxaraq insan\u0131n fiziki f\u0259aliyy\u0259tini itirm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si daha vacibdir, \u00e7\u00fcnki sa\u011flam ya\u015flanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aerobik m\u0259\u015fql\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir. Q\u0259hv\u0259nin beyn\u0259 m\u0259nfi t\u0259siri haqq\u0131nda da mifl\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":652438,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/24aa17e7160216744491196731211041551.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Son zamanlarda demensiyaya sindromundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 durmadan art\u0131r. Patologiyan\u0131n inki\u015faf mexanizml\u0259rini i\u015f\u0131qland\u0131ran elmi k\u0259\u015ffl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, demensiya \u0259traf\u0131nda \u00e7oxlu mifl\u0259r dola\u015fmaqdad\u0131r. Rusiyal\u0131 tibb elml\u0259ri namiz\u0259di Svetlana Duma demensiya riskini art\u0131ran h\u0259yat t\u0259rzini qiym\u0259tl\u0259ndirib v\u0259 bu haqda olan mif v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndirib. Bildirib ki, b\u0259zil\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, \u00e7ox televizora baxmaq demensiyan\u0131n inki\u015faf riskin\u0259 t\u0259sir ed\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652434"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=652434"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652434\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/652438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=652434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=652434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=652434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}