{"id":652771,"date":"2023-11-03T13:19:38","date_gmt":"2023-11-03T09:19:38","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=652771"},"modified":"2023-11-03T13:19:38","modified_gmt":"2023-11-03T09:19:38","slug":"gozl%c9%99nil%c9%99n-bayden-cinpin-danisiqlari-mudriklikl%c9%99-hegemoniyanin-nuv%c9%99li-davasi-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=652771","title":{"rendered":"G\u00f6zl\u0259nil\u0259n Bayden-Cinpin dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131: M\u00fcdriklikl\u0259 hegemoniyan\u0131n \u201cn\u00fcv\u0259li davas\u0131\u201d &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda liderl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar g\u00f6zl\u0259nilir, bu, Pekinin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 arsenal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq t\u0259kanlar\u0131n\u0131n Va\u015finqtonda yaratd\u0131\u011f\u0131 narahatl\u0131qlar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>AB\u015e-nin \u00c7inl\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 nadir dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fczr\u0259 proqram\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259ni \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131s\u0259viyy\u0259li m\u00fczakir\u0259l\u0259r ged\u0259c\u0259k, daha sonra is\u0259 AB\u015e Prezidenti Co Bayden il\u0259 \u00c7in S\u0259dri Si Cinpin aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ba\u015f tutaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Liderl\u0259r Asiya-Sakit Okean \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n noyabr\u0131n sonunda San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir araya g\u0259lm\u0259y\u0259 raz\u0131l\u0131q veribl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7in v\u0259 AB\u015e-nin n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131na n\u0259zar\u0259ti m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmas\u0131 Barak Obama administrasiyas\u0131ndan sonra ilk bel\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlard\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e, onsuz da, bilir ki, \u00c7in n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131 \u00fczr\u0259 arsenal\u0131n\u0131 azaltmaqdan yay\u0131nacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi Va\u015finqton \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacibi Pekinin m\u0259qs\u0259dl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k, \u00c7inin planlar\u0131n\u0131 daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu ilin oktyabr\u0131nda Pentaqon \u00c7inin n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hesabat yay\u0131mlam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Pentaqonun hesabat\u0131 \u00c7inin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 potensial\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair \u0259vv\u0259lki proqnozlar\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir v\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259hdidl\u0259ri qeyd edir.<\/p>\n<p>Hesabatda g\u00f6st\u0259rilirdi ki, \u00c7in 2023-c\u00fc ild\u0259 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 500-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b v\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259min r\u0259q\u0259mi 1 000-d\u0259n yuxar\u0131 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. Halbuki, AB\u015e-nin n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131n say\u0131 \u00c7ininkind\u0259n qat-qat \u00e7oxdur &#8211; 3 700-\u0259 yax\u0131n.<\/p>\n<p>\u018flav\u0259 t\u0259hdidl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, hesabatda x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilir ki, \u00c7in adi silahlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k yeni qit\u0259l\u0259raras\u0131 raket sistemini inki\u015faf etdirir. Hesab olunur ki, bu, Pekin\u0259 AB\u015e, Havay v\u0259 Alyaskadak\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u201cadi z\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259y\u0259\u201d imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259rbi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r, A\u011f Evd\u0259ki narahatl\u0131qlar AB\u015e-\u00c7in qlobal r\u0259qab\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f g\u0259rgin dinamika fonunda bir s\u0131ra m\u0259tl\u0259bl\u0259ri a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e hesab ed\u0259 bil\u0259r ki, r\u0259smi Pekinin h\u0259dsiz b\u00f6y\u00fcy\u0259n maraqlar\u0131 v\u0259 ambisiyalar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fayi\u0259tind\u0259 \u00c7inin n\u00fcv\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 haz\u0131r deyil.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 AB\u015e \u00c7inl\u0259 h\u0259rbi-siyasi kanallar\u0131n b\u0259rpas\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259rini diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131r, bu, Pekinin Tayvana m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcdaxil\u0259 imkanlar\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259y\u0259canverici narrativl\u0259ri d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si Tayvan \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 stresl\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7inin t\u0259kc\u0259 Tayvana deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn regional qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259rbi, diplomatik v\u0259 iqtisadi t\u0259zyiql\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirdiyi, AB\u015e-nin y\u00fcks\u0259li\u015fini cilovlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r Va\u015finqtonun h\u0259rt\u0259r\u0259fli h\u0259y\u0259canlar\u0131n\u0131 ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Va\u015finqtonda \u00c7inin qlobal x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ki b\u0259rkiy\u0259n ipl\u0259rini AB\u015e-nin h\u00f6kmran olmaq ist\u0259diyi regionlara atmaq qorxusu m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, AB\u015e D\u00f6vl\u0259t katibi Antoni Blinkenl\u0259 \u00c7inin xarici i\u015fl\u0259r naziri Van \u0130 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 alovlanan m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131q fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131blar.<\/p>\n<p>Bildir\u0259k ki, H\u018fMAS h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda g\u0259rgin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yeni dinamika \u0259lav\u0259 edib. Va\u015finqton \u00fcmid edir ki, Pekin Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin daha geni\u015f m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7inin artan rolunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran t\u0259sirl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, h\u0259r \u015fey g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi olmaya bil\u0259r, AB\u015e il\u0259 \u00c7inin bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 kartlar\u0131 t\u00fck\u0259nm\u0259yib, \u0259ksin\u0259, vaxt getdikc\u0259, h\u0259r ikisi daha radikal oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin risk faktorlar\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, \u00e7\u00fcnki r\u0259qibl\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 alternativl\u0259r m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan, h\u0259r iki g\u00fcc \u0259laq\u0259l\u0259ri sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fcmidin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verir.<\/p>\n<p>Bu indi \u0259n \u00e7ox AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir, Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n \u00c7inl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Ancaq \u00c7inl\u0259 AB\u015e-nin r\u0259qab\u0259ti azaldaca\u011f\u0131 real s\u0259sl\u0259nmir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Baydenl\u0259 Cinpinin dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k \u0259b\u0259sdir. Bel\u0259c\u0259, \u00c7in m\u00fcdrikliyi AB\u015e hegemoniyas\u0131na qar\u015f\u0131 &#8211; m\u0259nc\u0259, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n axar\u0131 bu c\u00fcr olacaq.<\/p>\n<p>\u00c7in \u0259lin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n f\u00fcrs\u0259tl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131 AB\u015e-nin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131racaq. Bunun m\u0259nas\u0131 odur ki, \u00c7inl\u0259 AB\u015e aras\u0131nda ali s\u0259viyy\u0259li dan\u0131\u015f\u0131qlarda Pekin qlobal ekspansiya siyas\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131\u015f m\u00fcnbit \u015f\u0259raitin perspektivind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259c\u0259yini bildir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259tta m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, \u00c7in artan n\u00fcv\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259n v\u0259 qlobal geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n q\u00fcrr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k Tayvana m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259saslar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etsin, lakin bu m\u00f6vzuda AB\u015e-nin g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 ged\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda liderl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar g\u00f6zl\u0259nilir, bu, Pekinin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 arsenal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq t\u0259kanlar\u0131n\u0131n Va\u015finqtonda yaratd\u0131\u011f\u0131 narahatl\u0131qlar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259rdir. AB\u015e-nin \u00c7inl\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 nadir dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fczr\u0259 proqram\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131s\u0259viyy\u0259li m\u00fczakir\u0259l\u0259r ged\u0259c\u0259k, daha sonra is\u0259 AB\u015e Prezidenti Co Bayden il\u0259 \u00c7in S\u0259dri Si Cinpin aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ba\u015f tutaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Liderl\u0259r Asiya-Sakit Okean \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n noyabr\u0131n sonunda San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir araya g\u0259lm\u0259y\u0259 raz\u0131l\u0131q veribl\u0259r. \u00c7in v\u0259 AB\u015e-nin n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131na n\u0259zar\u0259ti m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmas\u0131 Barak Obama administrasiyas\u0131ndan sonra ilk&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":652773,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/biden-china-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"AB\u015e il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda liderl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar g\u00f6zl\u0259nilir, bu, Pekinin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 arsenal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq t\u0259kanlar\u0131n\u0131n Va\u015finqtonda yaratd\u0131\u011f\u0131 narahatl\u0131qlar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259rdir. AB\u015e-nin \u00c7inl\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 nadir dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fczr\u0259 proqram\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131s\u0259viyy\u0259li m\u00fczakir\u0259l\u0259r ged\u0259c\u0259k, daha sonra is\u0259 AB\u015e Prezidenti Co Bayden il\u0259 \u00c7in S\u0259dri Si Cinpin aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652771"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=652771"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652771\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/652773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=652771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=652771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=652771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}