{"id":652919,"date":"2023-11-04T09:33:12","date_gmt":"2023-11-04T05:33:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=652919"},"modified":"2023-11-04T09:33:12","modified_gmt":"2023-11-04T05:33:12","slug":"biz-boyuk-turk-dunyasinin-bir-hiss%c9%99siyik-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=652919","title":{"rendered":"Biz b\u00f6y\u00fck T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259siyik &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bir daha bel\u0259 bir \u0259minliyi ifad\u0259 etdi ki, dostlu\u011fumuz, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259b\u0259di olacaq<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyi prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi \u00f6nd\u0259 dayan\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki, biz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck. 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, eyni zamanda, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 bir daha bu birliyin t\u0259qdimat\u0131 oldu.\u00a0Noyabr\u0131n 3-d\u0259 Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n \u00a010-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir daha birliyimizin \u00a0d\u00fcn\u0259nin\u0259, bu g\u00fcn\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 i\u015f\u0131q sald\u0131.<\/p>\n<p><strong>Z\u0259f\u0259rimiz t\u00fcrk ail\u0259sinin birliyin\u0259 d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/03\/\/-6346dc72169902732895004323110421881.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 200 milyondan \u00e7ox insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 edir. B\u00f6y\u00fck iqtisadi potensiala, enerji resurslar\u0131na, n\u0259qliyyat yollar\u0131na v\u0259 m\u00fcasir h\u0259rbi imkanlara malikdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00f6t\u0259n il \u00a0 S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n IX Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etmi\u015fdir ki, \u00a0T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir ail\u0259dir. Bir-birimizin milli maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bundan sonra da qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Siyasi, iqtisadi, ticari, m\u0259d\u0259ni, n\u0259qliyyat, energetika, r\u0259q\u0259msal transformasiya, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, turizm sah\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, m\u00fcdafi\u0259, m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 f\u0259alla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>T\u0259hlill\u0259r \u0259sas\u0131nda bu fikir x\u00fcsusi qeyd edilir ki, tarixi Z\u0259f\u0259rimiz regionda v\u0259 d\u00fcnyada yeni reall\u0131qlar yaratmaqla yana\u015f\u0131, t\u00fcrk ail\u0259sinin birliyin\u0259 d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 davaml\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rin\u0259, h\u0259m\u00e7inin h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259rinin say t\u0259rkibin\u0259, imzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k kifay\u0259tdir. H\u0259r bir s\u0259n\u0259d m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda\u00a0 h\u00fcquqi bazad\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n\u00a0 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi qeyd etmi\u015fdir ki, son iki ild\u0259\u00a0 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 20 s\u0259f\u0259r edib.\u00a0 Qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 h\u0259min d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycana \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r edibl\u0259r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin Qazax\u0131stana bu s\u0259f\u0259ri son 2 ild\u0259\u00a0\u00a0 sayca 3-c\u00fc s\u0259f\u0259ridir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r qurum kimi tan\u0131n\u0131r v\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri il\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcfuzu g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 artmaqdad\u0131r. Az\u0259rbaycan \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259m t\u0259\u015fkilat daxilind\u0259, h\u0259m d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 s\u0131x m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda yax\u0131n dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin olmas\u0131, onlar\u0131n bir-birini qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si t\u0259\u015fkilat\u0131n inki\u015faf perspektivl\u0259rini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, h\u0259l\u0259 2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 b\u0259zil\u0259ri h\u0259tta Kollektiv T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmas\u0131na baxmayaraq, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n haql\u0131 m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 \u00f6z d\u0259st\u0259kl\u0259rini verdil\u0259r. \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 Qazax\u0131stan bu yax\u0131nlarda Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 qondarma qurum t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f \u201cprezident se\u00e7kil\u0259ri\u201dni tan\u0131mad\u0131qlar\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r. \u00dczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda apard\u0131\u011f\u0131 b\u0259rpa-yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan \u00d6zb\u0259kistan Prezidenti \u015eavkat Mirziyoyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6zb\u0259k xalq\u0131 ad\u0131ndan h\u0259diyy\u0259 olaraq F\u00fczulid\u0259 in\u015fa edil\u0259n v\u0259 bu yax\u0131nlarda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f tutan Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na 1 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259b, Qazax\u0131stan t\u0259r\u0259find\u0259n tikil\u0259c\u0259k F\u00fczulid\u0259 Kurmanqaz\u0131 ad\u0131na Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 M\u0259rk\u0259zi, C\u0259bray\u0131lda yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259 T\u0259lim M\u0259rk\u0259zini, Z\u0259ngilanda birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si a\u00e7\u0131lan \u201cDost Aqropark\u201d a\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 kompleksini v\u0259 sair qeyd etm\u0259k olar. Eyni zamanda, bu ilin fevral\u0131nda qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259nin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u00a0 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259st\u0259yi x\u00fcsusi vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. Tam \u0259minlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, ortaq soy-k\u00f6k, ortaq tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t, milli d\u0259y\u0259rl\u0259r, eyni zamanda, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k, m\u00f6vcud potensial v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259r T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n rolunu daha da art\u0131r\u0131r v\u0259 onu d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p><strong>Birliyi dikt\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/03\/\/-d5369744169902741482072185010434811.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yinin olaca\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 bildirmi\u015fdir: \u00abBu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7ox g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yi var. \u00c7\u00fcnki bu t\u0259\u015fkilat\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 t\u0259bii m\u00fctt\u0259fiql\u0259r yerl\u0259\u015fir v\u0259 h\u0259m tarix, h\u0259m m\u0259d\u0259niyy\u0259t, h\u0259m bizim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz, bizim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz, bax, bu, birliyi dikt\u0259 edir.\u00bb<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259rinin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259klifl\u0259r T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n\u00a0 inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bir daha diqq\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdir ki, Az\u0259rbaycan T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131na 20 milyard\u00a0 dollardan \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoymu\u015fdur. Bunun \u0259sas hiss\u0259si T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qoyulan s\u0259rmay\u0259dir. Birg\u0259 s\u0259rmay\u0259 fondlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 prosesi ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan \u0130nvestisiya Fondu v\u0259 Az\u0259rbaycan-Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan \u0130nki\u015faf Fondu yarad\u0131ld\u0131. 2022-ci ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2023-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 40 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin inki\u015faf\u0131 kontekstind\u0259 n\u0259qliyyat v\u0259 logistika sah\u0259l\u0259ri m\u00fch\u00fcm yer tutur. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa bazarlar\u0131 aras\u0131nda etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259 kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib. Az\u0259rbaycan \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin dayan\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259sini verir.<\/p>\n<p><strong>\u018ffsuslar olsun ki, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 kobudcas\u0131na pozulur<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/03\/\/-9d752cb0169902744472079732010363327.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u00a0 \u0259n y\u00fcks\u0259k tribunalardan bu reall\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r ki, d\u00fcnya h\u00fcquq problemini ya\u015fay\u0131r. Art\u0131q tarix\u0259 qovu\u015fan Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli prosesinin 30 il uzanmas\u0131 fonunda bu reall\u0131q \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131r ki, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icras\u0131, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259\u00a0 prinsipl\u0259rinin t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn vahid mexanizm yoxdur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u0259n y\u00fcks\u0259k tribunalardan b\u0259yan edir ki, b\u0259z\u0259n BMT q\u0259tnam\u0259l\u0259ri 1-2 saat \u0259rzind\u0259 icra edilir, Az\u0259rbaycana\u00a0 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 27 il g\u00f6zl\u0259m\u0259li olduq. \u00ab\u018ffsuslar olsun ki, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 kobudcas\u0131na pozulur. M\u00fcharib\u0259l\u0259r, qanl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r alovlan\u0131r. Bel\u0259 olan halda, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259sas z\u0259man\u0259tin\u0259 \u00e7evrilir. Hesab edir\u0259m ki, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, m\u00fcdafi\u0259, m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha da artmal\u0131d\u0131r\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin el\u0259 bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, s\u0259f\u0259ri yoxdur ki, 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131m\u0131z, erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin daim \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131nda bu m\u0259qam x\u00fcsusi yer tuturdu ki, bir \u00f6lk\u0259nin probleml\u0259ri dig\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259li, h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 birg\u0259 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, h\u0259m\u00e7inin postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi birliyin, h\u0259mr\u0259yliyin n\u00fcmayi\u015fi oldu. Az\u0259rbaycan daim bu birliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 davaml\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri il\u0259 diqq\u0259td\u0259 olub. Az\u0259rbaycan\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sazi\u015fin m\u0259hz \u00f6lk\u0259mizd\u0259 imzalanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Nax\u00e7\u0131vandan ba\u015flanan yol<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, 2009-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n toplant\u0131da imzalanan Sazi\u015f\u0259 \u0259sas\u0259n T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131\u00a0 yarad\u0131l\u0131b. O vaxt Sazi\u015fi d\u00f6rd \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri &#8211; Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259ri imzalay\u0131blar. Lakin ill\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259, x\u00fcsusil\u0259 son d\u00f6vrl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin liderliyi \u015euraya \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r geni\u015fl\u0259nib, 2021-ci ilin noyabr\u0131nda \u015eura T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u00a0 \u00e7evrilib v\u0259 onun \u00fczvl\u0259rinin say\u0131 art\u0131b. Haz\u0131rda t\u0259\u015fkilat\u0131n 5 \u0259sas &#8211; Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 2 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00fczv\u00fc &#8211; Macar\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan var.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan T\u00fcrk \u015euras\u0131na s\u0259drlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 bu birliyin t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 biri-birind\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atd\u0131. T\u0259kc\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirildiyi \u00a0zamanlarda Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irildi. Bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259liyik ki, bu ilin fevral\u0131nda qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli z\u0259lz\u0259l\u0259 b\u00f6y\u00fck insan t\u0259l\u0259fat\u0131na, da\u011f\u0131nt\u0131lara s\u0259b\u0259b oldu. Az\u0259rbaycan ilk d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259 oldu. \u201cBiz sizinl\u0259yik qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259\u201d devizi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n yard\u0131m kampaniyas\u0131 d\u00fcnyaya T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti birlik mesaj\u0131 oldu. O da m\u0259lumdur ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 mart\u0131n 16-da Ankarada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irildi. Qeyd ed\u0259k ki, bu t\u0259dbirin \u015eu\u015fada ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. Lakin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f vermi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli z\u0259lz\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Prezident \u0130lham \u018fliyev qarda\u015f \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Ankarada ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klifi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. Dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq q\u0259rar q\u0259bul olundu. Bu, bir daha\u00a0 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yin v\u0259 h\u00f6rm\u0259tin bariz n\u00fcmun\u0259sidir. \u201cF\u0259lak\u0259t &#8211; F\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 humanitar yard\u0131m\u201d m\u00f6vzusuna h\u0259sr olunan Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nub v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rq b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259 edildiyi platformad\u0131r. Liderl\u0259r f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 daxilind\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 koordinasiya mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kdil\u0259r, regionda m\u00f6vcud \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla ba\u011fl\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r apard\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>\u018fb\u0259di dost, qarda\u015f v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq<\/strong><\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki,\u00a0 Astanada\u00a0 Prezident \u0130lham \u018fliyevin T\u00fcrkiy\u0259\u00a0 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda dostluq, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik \u0259laq\u0259l\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furla inki\u015faf etdiyi bildirildi. Bu ilin sentyabr\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin u\u011furla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 m\u0259mnunluqla vur\u011fuland\u0131. R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 Xank\u0259ndi v\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131n\u0131 ucaltmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik etdi. S\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz v\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si i\u015fin\u0259 xidm\u0259t etdiyi qeyd olundu.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin bundan sonra da u\u011furla inki\u015faf ed\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minlik bildirildi, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n perspektivl\u0259ri v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Q\u00fcrurverici olan bu m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdik ki, d\u00fcnya daim Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin fonunda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyinin \u015fahidi olur. 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bu birliyin t\u0259qdimat\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. \u0130lk g\u00fcnd\u0259n d\u00fcnyaya \u201cAz\u0259rbaycan t\u0259k deyil\u201d mesaj\u0131n\u0131 \u00fcnvanlayan T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan sonad\u0259k \u00f6lk\u0259miz\u0259 m\u0259n\u0259vi v\u0259 siyasi d\u0259st\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259di. Bu birlik, h\u0259mr\u0259ylik tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n sonra \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdi. Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 \u015eu\u015fadan d\u00fcnyaya birlik mesaj\u0131 \u00fcnvanland\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyin\u0259 iki dost, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u00a0 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidentinin, 2022-ci ild\u0259 is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidentinin T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ali Ordenin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u0259sind\u0259 ayd\u0131n ifad\u0259sini tap\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn suverenliyini v\u0259 konstitusiya qurulu\u015funu tam b\u0259rpa etdi<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259\u00a0 diqq\u0259ti bir daha \u00a044 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k d\u00fcnyan\u0131n ikili standartlara \u0259saslanan siyas\u0259tinin\u0131n\u00a0 yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259rd\u0259n b\u0259hs etdi. 2020-ci ild\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan BMT Nizamnam\u0259sinin 51-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 h\u00fcququndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fratd\u0131 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n v\u0259 27 il ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalm\u0131\u015f 4 q\u0259tnam\u0259sinin icras\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz t\u0259min etdik. C\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si 10 noyabr 2020-ci il tarixind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 imzalamas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tin\u0259 baxmayaraq, m\u0259hz Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi imzalama\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu b\u0259yan etdi v\u0259 be\u015f baza prinsipini t\u0259qdim etdi.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qama da x\u00fcsusi diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ltdi ki,\u00a0\u00a0 2022-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan ets\u0259 d\u0259, onun real \u0259m\u0259ll\u0259ri tamamil\u0259 m\u0259ntiqsiz v\u0259 t\u0259zadl\u0131 idi. Erm\u0259nistan ordusunun qal\u0131qlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n suveren \u0259razil\u0259rind\u0259 qalmaqda davam edirdi. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirinin bu il sentyabr\u0131n 2-d\u0259 qondarma qurumun d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cm\u00fcst\u0259qilliyi\u201dni t\u0259brik etm\u0259si v\u0259 Qaraba\u011fda ke\u00e7irilmi\u015f 9 sentyabr d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cprezident se\u00e7kil\u0259ri\u201d \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 v\u0259 suverenliyin\u0259 h\u00f6rm\u0259tsizlik v\u0259 birba\u015fa t\u0259hdid idi. 2023-c\u00fc il sentyabr\u0131n 19-da i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zda qanunsuz erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259sd\u0259n yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f minalar\u0131n partlamas\u0131 6 m\u00fclki \u015f\u0259xsin v\u0259 polis \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoydu. Bundan sonra Az\u0259rbaycan konstitusiya qurulu\u015funun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 qanunsuz h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irdi. 23 saat \u0259rzind\u0259 bit\u0259n \u0259m\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn suverenliyini v\u0259 konstitusiya qurulu\u015funu tam b\u0259rpa etdi.<\/p>\n<p>H\u0259r bir t\u0259dbir \u0259hat\u0259 etdiyi m\u00f6vzu il\u0259 yana\u015f\u0131, i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r add\u0131m\u0131nda \u0259lal\u0259t\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa s\u00f6yk\u0259nm\u0259si, d\u00fcnyaya bununla ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar etm\u0259si beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeri v\u0259 rolunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n t\u0259dbir, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259kmil dir\u00e7\u0259li\u015f modelinin d\u00fcnyaya t\u0259qdim edilm\u0259sind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu statistik r\u0259q\u0259m\u0259 diqq\u0259ti y\u00f6n\u0259ltdi ki, \u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycan i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 art\u0131q Az\u0259rbaycan b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 7 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 v\u0259sait s\u0259rf edilib. N\u00f6vb\u0259ti il \u0259n az\u0131 2,4 milyard\u00a0 dollar\u0131n ayr\u0131laca\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. 2026-c\u0131 ilin sonunad\u0259k Qaraba\u011fa v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura 140 mind\u0259n art\u0131q insan\u0131n geri d\u00f6nm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur: \u00abF\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 in\u015fas\u0131 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Prezidenti \u015eavkat Mirziyoyev\u0259 bir daha minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Avqust ay\u0131nda birg\u0259 i\u015ftirak\u0131m\u0131zla m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimini m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram. Qazax\u0131stan\u0131n Az\u0259rbaycana h\u0259diyy\u0259si olan F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 in\u015fa edil\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u00f6r\u0259 Prezident Kas\u0131m-Jomart Tokayev\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m. Bunlar Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, Az\u0259rbaycan v\u0259 Qazax\u0131stan xalqlar\u0131 aras\u0131nda olan dostlu\u011fun v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.\u00bb D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bel\u0259 bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 da s\u0259sl\u0259ndirdi ki, biz b\u00f6y\u00fck T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259siyik. \u018fmin\u0259m ki, dostlu\u011fumuz, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259b\u0259di olacaq. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha da artacaq.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/03\/\/-4cdcf18b169902747651878236110367695.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdiyini g\u00f6r\u0259rik. Bel\u0259 ki, \u00fcmumilikd\u0259 4,8 milyon kvadratkilometr \u0259raziy\u0259, 1,4 trilyon\u00a0 dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsula v\u0259 855 milyard dollardan \u00e7ox ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malik T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri b\u00f6y\u00fck iqtisadi potensiala, enerji resurslar\u0131na, n\u0259qliyyat yollar\u0131na v\u0259 m\u00fcasir h\u0259rbi imkanlara malikdir. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n \u00fcmumi ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 2,4 faizini v\u0259 qlobal \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 1,6 faizini t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 15 milyard dollarad\u0259k art\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259nir.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 \u00a0Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n 10-cu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00f6t\u0259nilki sammitd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r v\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f nailiyy\u0259tl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirildi. T\u0259\u015fkilat\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131ld\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair q\u0259rarlar q\u0259bul etdil\u0259r, \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas aspektl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irildi. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na s\u0259drlik \u00d6zb\u0259kistandan Qazax\u0131stana ke\u00e7di. Yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda\u00a0 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. T\u0259dbirin m\u00f6vzusu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131, h\u0259d\u0259fl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. B\u00f6y\u00fck ail\u0259 olan T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyinin, h\u0259mr\u0259yliyinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259sas t\u0259l\u0259bidir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, h\u0259r bir t\u0259dbirin mahiyy\u0259tini a\u00e7\u0131qlayan m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin ke\u00e7irildiyi m\u0259kand\u0131rsa, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n is\u0259 sonda imzalanan B\u0259yannam\u0259dir. Yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn sonunda Astana Akt\u0131 v\u0259 Astana Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn B\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. Qazax\u0131stan Prezidenti Kas\u0131m-Jomart Tokayev \u00d6zb\u0259kistan Prezidenti \u015eavkat Mirziyoyev\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ali Ordenini t\u0259qdim etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bir daha bel\u0259 bir \u0259minliyi ifad\u0259 etdi ki, dostlu\u011fumuz, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259b\u0259di olacaq Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyi prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi \u00f6nd\u0259 dayan\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki, biz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck. 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, eyni zamanda, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 bir daha bu birliyin t\u0259qdimat\u0131 oldu.\u00a0Noyabr\u0131n 3-d\u0259 Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n \u00a010-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir daha birliyimizin \u00a0d\u00fcn\u0259nin\u0259, bu g\u00fcn\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":652923,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/d5369744169902734372848543110735158.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bir daha bel\u0259 bir \u0259minliyi ifad\u0259 etdi ki, dostlu\u011fumuz, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259b\u0259di olacaq Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyi prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi \u00f6nd\u0259 dayan\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki, biz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck. 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=652919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/652919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/652923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=652919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=652919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=652919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}